LPG Tanklarý ve Montajý

LPG tanklarý, araçlardaki LPG sisteminin en önemli parçalarýndan biridir. LPG'yi basýnç altýnda sývý halde depolar ve motorun LPG sistemine yakýt saðlar.

Benzin deposundan farklý olarak LPG tanký, basýnç altýnda LPG depolamak üzere özel olarak tasarlanmýþ bir basýnçlý kaptýr. Bu nedenle tankýn seçimi, montaj þekli, baðlantýlarý, multivalfi, yakýt hatlarý ve aracýn altýndaki konumu güvenlik açýsýndan büyük önem taþýr.

LPG tanký yalnýzca aracýn uygun bir yerine yerleþtirilerek monte edilmemelidir. Tankýn araçla uyumlu olmasý, uygun þekilde sabitlenmesi ve ilgili teknik gerekliliklere göre monte edilmesi gerekir.

LPG Tankýnýn Ýçinde LPG Nasýl Depolanýr?

LPG tank içerisinde basýnç altýnda ve büyük ölçüde sývý halde bulunur.

Tank içerisindeki basýnç;

• LPG'nin bileþimine

• Ortam sýcaklýðýna

• LPG sýcaklýðýna

• Tank içerisindeki yakýt miktarýna

baðlý olarak deðiþebilir.

Sýcaklýk yükseldiðinde LPG'nin genleþme eðilimi artar ve tank içerisindeki basýnç da yükselir.

Bu nedenle LPG tanký tamamen sývý LPG ile doldurulmaz. Tankýn içerisinde LPG'nin sýcaklýk deðiþimleri nedeniyle genleþebilmesi için belirli bir boþluk býrakýlýr.

LPG Tanký Çeþitleri Nelerdir?

Otomobillerde farklý þekillerde LPG tanklarý kullanýlabilir.

En yaygýn iki tank tipi þunlardýr:

Silindirik LPG tanký

Uzun ve silindirik yapýdadýr. Özellikle yeterli uzunlukta montaj alaný bulunan araçlarda kullanýlabilir.

Simit LPG tanký

Dairesel ve ortasý boþ bir yapýya sahiptir. Genellikle aracýn stepne yuvasýna monte edilir.

Simit tanklar binek otomobillerde oldukça yaygýndýr çünkü bagaj içerisinde daha az yer kaplamalarýna yardýmcý olabilirler.

Ancak hangi tankýn kullanýlacaðý yalnýzca bagaj alanýna göre belirlenmemelidir. Araç yapýsý, tank ölçüleri, montaj noktalarý, aðýrlýk ve teknik gereklilikler birlikte deðerlendirilmelidir.

Silindirik LPG Tanký ile Simit Tank Arasýndaki Fark Nedir?

Temel fark tanklarýn þekli ve montaj biçimidir.

Silindirik tanklar, uygun alan bulunduðunda kolay bir montaj imkaný saðlayabilir ancak bagaj veya yük alanýnýn önemli bir bölümünü kaplayabilir.

Simit tanklar ise stepne yuvasýndan yararlanarak bagaj alanýnýn daha verimli kullanýlmasýný saðlar.

Bununla birlikte her araç için tek bir tank tipi ideal deðildir.

Tank seçimi yapýlýrken:

• Araç yapýsý

• Kullanýlabilir montaj alaný

• Ýstenen LPG kapasitesi

• Tankýn ölçüleri

• Aracýn yerden yüksekliði

• Montaj noktalarý

• Araç aðýrlýk sýnýrlarý

• Ýlgili teknik gereklilikler

dikkate alýnmalýdýr.

LPG Tankýnýn Kapasitesi Ne Kadardýr?

LPG tanklarý farklý kapasitelerde üretilir.

Binek otomobillerde örneðin:

• 35 litre

• 40 litre

• 42 litre

• 47 litre

• 50 litre

• 55 litre

• 60 litre

• 65 litre

• 70 litre

gibi farklý kapasiteler görülebilir.

Ancak tankýn üzerinde belirtilen nominal kapasite ile her dolumda alýnabilecek LPG miktarý ayný olmak zorunda deðildir.

Çünkü LPG tanký fiziksel kapasitesinin tamamýna kadar sývý LPG ile doldurulmaz.

LPG Tanký Neden %100 Doldurulmaz?

Bu, LPG tanklarýnýn çalýþma prensibindeki en önemli güvenlik noktalarýndan biridir.

LPG sýcaklýk arttýðýnda genleþir. Eðer tank tamamen sývý LPG ile doldurulursa sýcaklýk yükseldiðinde genleþme için yeterli alan kalmayabilir.

Bu nedenle tankýn içerisinde buhar fazý için boþluk býrakýlýr.

Multivalf ve dolum sistemi, tankýn izin verilen maksimum doluluk seviyesinin üzerine çýkmasýný engelleyecek þekilde tasarlanýr.

Dolayýsýyla örneðin 60 litrelik bir tankýn her zaman 60 litre LPG almasý beklenmemelidir.

LPG Multivalfi Nedir?

LPG multivalfi, tankýn üzerine monte edilen ve birden fazla görevi ayný gövdede birleþtiren kontrol ve güvenlik grubudur.

Sistemin yapýsýna göre multivalf içerisinde:

• LPG dolum mekanizmasý

• LPG çýkýþ mekanizmasý

• Seviye ölçüm sistemi

• Selenoid vana

• Aþýrý dolum sýnýrlama mekanizmasý

• Çeþitli güvenlik mekanizmalarý

bulunabilir.

Tank ve multivalfin birbirleriyle uyumlu olmasý gerekir.

LPG Tanký Nasýl Monte Edilir?

LPG tanký montajý, yalnýzca tanký uygun bir yere yerleþtirip birkaç civatayý sýkmaktan ibaret deðildir.

Montaj sýrasýnda:

• Tankýn yönü

• Montaj konumu

• Araç þasisi veya gövde yapýsý

• Sabitleme noktalarý

• Braketler

• Sabitleme kayýþlarý

• Çevredeki parçalarla mesafe

• Yerden yükseklik

• Egzoz sistemi

• Süspansiyon hareketi

• LPG borularý

• Elektrik tesisatý

• Multivalf konumu

• Koruyucu muhafaza

• Havalandýrma gereksinimleri

dikkate alýnmalýdýr.

Tank, normal sürüþ sýrasýnda hareket etmeyecek, dönmeyecek veya yerinden kaymayacak þekilde saðlam biçimde sabitlenmelidir.

Simit LPG Tanký Nasýl Monte Edilir?

Simit LPG tanklarý çoðunlukla stepne yuvasýna yerleþtirilir.

Montajdan önce tankýn bu alana fiziksel olarak uygun olup olmadýðý kontrol edilmelidir.

Tankýn çevresindeki parçalarla yeterli mesafe bulunmalý ve multivalf baðlantýlarýnýn doðru konumda olmasý saðlanmalýdýr.

Tank, uygun montaj donanýmýyla araç gövdesine güvenli þekilde sabitlenir.

Bagaj tabanýnda tank veya baðlantýlarý için deðiþiklik yapýlmasý gerekiyorsa aracýn yapýsal bütünlüðünün bozulmamasýna dikkat edilmelidir.

Silindirik LPG Tanký Nasýl Monte Edilir?

Silindirik tanklar daha fazla uzunlamasýna alana ihtiyaç duyar.

Genellikle özel braketler, baðlantý elemanlarý ve sabitleme kayýþlarý kullanýlýr.

Montaj sistemi tankýn:

• Öne ve arkaya

• Saða ve sola

• Dönme yönünde

hareket etmesini engellemelidir.

Ayrýca montaj sýrasýnda egzoz sistemi, süspansiyon parçalarý, aracýn altý ve LPG borularý dikkate alýnmalýdýr.

Silindirik LPG tanký uygun olmayan, zayýf veya doðaçlama hazýrlanmýþ braketlerle sabitlenmemelidir.

LPG Tankýnýn Sabitlenmesi Neden Önemlidir?

LPG tanký önemli miktarda aðýrlýða sahip bir basýnçlý kaptýr.

Araç hýzlanýrken, fren yaparken, viraja girerken veya bir çarpýþma sýrasýnda tank üzerinde ciddi kuvvetler oluþabilir.

Tank yeterince saðlam sabitlenmemiþse hareket edebilir veya montajýndan ayrýlabilir.

Bu nedenle tankýn kendisi kadar montaj sistemi de önemlidir.

Kaliteli bir LPG tankýnýn yanlýþ veya zayýf bir montajla kullanýlmasý güvenli bir LPG sistemi anlamýna gelmez.

LPG Tanký Montajýnda Hangi Baðlantý Elemanlarý Kullanýlýr?

Montaj sistemine göre özel braketler, kayýþlar, civatalar ve baðlantý elemanlarý kullanýlabilir.

Bunlarýn tank ve araç yapýsýna uygun olmasý gerekir.

Þu tür doðaçlama çözümlerden kaçýnýlmalýdýr:

• Ýnce ve dayanýksýz sac parçalar

• Uygun olmayan üniversal braketler

• Yanlýþ ölçülü civatalar

• Yetersiz sabitleme kayýþlarý

• Doðaçlama destekler

• Aþýrý paslanmýþ montaj elemanlarý

Montaj noktalarý zaman içerisinde gevþeme, deformasyon ve korozyon açýsýndan da kontrol edilmelidir.

LPG Tanký ile Egzoz Arasýnda Mesafe

LPG tanký ve LPG borularý yüksek sýcaklýða maruz kalabilecek parçalardan uygun þekilde uzak tutulmalýdýr.

Egzoz sistemi çok yüksek sýcaklýklara ulaþabilir.

Aþýrý ýsýya maruz kalan LPG tanký, borular, contalar, kablolar ve diðer parçalar olumsuz etkilenebilir.

Bu nedenle tankýn konumu belirlenirken:

• Egzoz hattý

• Isý kalkanlarý

• Egzozun hareketi

• Yakýn çevredeki sýcak parçalar

dikkate alýnmalýdýr.

LPG Tankýnýn Yerden Yüksekliði

Özellikle aracýn altýna monte edilen tanklarda yerden yükseklik büyük önem taþýr.

Tank;

• Kasis

• Çukur

• Bozuk yol

• Rampa

• Yol üzerindeki taþ ve parçalar

nedeniyle kolayca darbe alabilecek bir konumda olmamalýdýr.

Tank, multivalf, LPG borularý ve koruyucu parçalar aracýn altýndaki hareketli veya sabit parçalarla güvenli mesafede bulunmalýdýr.

LPG Borularý Nasýl Döþenmelidir?

Tank ile motor arasýndaki LPG hattý da tank montajýnýn önemli bir parçasýdýr.

LPG borularý;

• Darbe

• Sürtünme

• Korozyon

• Yüksek sýcaklýk

• Keskin kenarlar

• Süspansiyon hareketi

• Egzoz sistemi

gibi etkenlerden korunmalýdýr.

Boru þasiye veya baþka bir parçaya sürekli sürtmemelidir.

Ayrýca borularda gereksiz kývrýmlar ve baðlantýlarda gerilim oluþturacak montajlardan kaçýnýlmalýdýr.

LPG Multivalf Koruyucu Kapaðý Neden Önemlidir?

Birçok LPG tankýnda multivalfin üzerinde koruyucu bir muhafaza bulunur.

Bu muhafaza:

• Multivalfi koruyabilir.

• Baðlantýlarý dýþ etkenlerden koruyabilir.

• Fiziksel hasar riskini azaltabilir.

• Sistem tasarýmýna baðlý olarak havalandýrma düzeninin bir parçasý olabilir.

Bu nedenle koruyucu kapaðýn gereksiz olduðu düþünülerek çýkarýlmasý veya uygun olmayan bir kapakla deðiþtirilmesi doðru deðildir.

LPG Tankýnda Havalandýrma Neden Önemlidir?

LPG havadan daha aðýrdýr.

Bir kaçak meydana geldiðinde gaz kapalý alanlarda ve özellikle alçak noktalarda birikebilir.

Bu nedenle tank, multivalf ve baðlantýlarýn bulunduðu alanlarda havalandýrma düzeninin doðru olmasý önemlidir.

Özellikle LPG tanký bagaj bölümüne veya aracýn yolcu bölmesine yakýn bir noktaya monte edildiðinde, olasý LPG kaçaðýnýn güvenli þekilde uzaklaþtýrýlmasý için uygun bir sistem bulunmalýdýr.

LPG Tanký Her Konumda Monte Edilebilir mi?

Hayýr.

Tankýn montaj konumu tankýn tasarýmýna ve üretici tarafýndan belirlenen montaj özelliklerine uygun olmalýdýr.

Özellikle simit tanklarda tankýn rastgele çevrilmesi veya multivalf yönünün dikkate alýnmamasý doðru deðildir.

Tankýn:

• Multivalfi

• Þamandýrasý

• LPG çýkýþý

• Dolum baðlantýsý

• Koruyucu muhafazasý

uygun konumda bulunmalýdýr.

Stepne Yuvasýna LPG Tanký Montajý

Simit LPG tankýnýn en önemli avantajlarýndan biri stepne yuvasýný kullanabilmesidir.

Bu sayede bagaj alaný daha verimli kullanýlabilir.

Ancak stepnenin çýkarýlmasýyla birlikte lastik patlamasý durumunda sürücünün yedek lastik ihtiyacý ortaya çýkar.

Bu nedenle araçta:

• Lastik tamir kiti

• Kompresör

• Lastik sýzdýrmazlýk sývýsý

• Uygun baþka bir acil durum çözümü

bulundurulabilir.

Bu konu ayrýca aracýn orijinal donanýmý ve bulunduðu ülkedeki muayene gereklilikleri açýsýndan deðerlendirilmelidir.

LPG Tankýnýn Büyük Olmasý Aracýn Performansýný Etkiler mi?

Tankýn kapasitesinin daha büyük olmasý motorun doðrudan daha az veya daha fazla güç üretmesine neden olmaz.

Ancak büyük tank daha aðýr olabilir.

Ek aðýrlýk:

• Yakýt tüketimini

• Ývmelenmeyi

• Süspansiyon yükünü

• Taþýma kapasitesini

• Araç yük daðýlýmýný

bir miktar etkileyebilir.

Bu nedenle araca fiziksel olarak sýðan en büyük tanký seçmek her zaman doðru yaklaþým deðildir.

LPG Tankýnýn Kullaným Ömrü Ne Kadardýr?

LPG tanký bir basýnçlý kap olduðu için sýnýrsýz ömürlü bir parça olarak deðerlendirilmemelidir.

Kullaným ve kontrol gereklilikleri;

• Tank üreticisine

• Tankýn üretim tarihine

• Sertifikasyonuna

• Ýlgili mevzuata

• Fiziksel durumuna

• Korozyon seviyesine

• Montaj koþullarýna

göre deðiþebilir.

Tank üzerindeki üretici bilgileri, seri numarasý, kapasite ve diðer iþaretlemeler kontrol edilmelidir.

Hasarlý LPG Tanký Tamir Edilebilir mi?

Hasarlý bir LPG tanký doðaçlama yöntemlerle tamir edilmemelidir.

Özellikle:

• Kaynak yapmak

• Delmek

• Isýtmak

• Gövdeyi düzeltmek

• Tank üzerinde yapýsal deðiþiklik yapmak

güvenli bir onarým yöntemi olarak kabul edilmemelidir.

Tankta ciddi korozyon, deformasyon, çatlak, darbe veya montaj bölgesinde hasar varsa profesyonel olarak deðerlendirilmelidir.

Tankýn güvenli özelliklerinin zarar gördüðü durumlarda deðiþtirilmesi daha uygun olabilir.

LPG Tankýnda Korozyon

Özellikle aracýn altýna monte edilen tanklarda korozyon önemli bir konudur.

Su, çamur, yol tuzu, taþlar ve çeþitli kimyasallar tankýn dýþ yüzeyini zaman içerisinde etkileyebilir.

Özellikle tankýn montaj noktalarý ve sabitleme elemanlarýndaki korozyon önemlidir.

Kontrol sýrasýnda:

• Yüzey pasý

• Derin korozyon

• Boya veya kaplama bozulmasý

• Deformasyon

• Montaj noktalarýnda paslanma

• Sabitleme kayýþlarýnda korozyon

• Baðlantý bölgelerinde hasar

incelenmelidir.

Her yüzey pasý tankýn yapýsal olarak tehlikeli olduðu anlamýna gelmez. Ancak derin korozyon profesyonel olarak deðerlendirilmelidir.

LPG Tanký Montajý Aracýn Aðýrlýðýný Artýrýr mý?

Evet.

LPG dönüþümünden sonra araçta:

• LPG tanký

• Multivalf

• Regülatör

• LPG enjektörleri

• LPG borularý

• Braketler

• Elektrik ekipmanlarý

gibi ilave parçalar bulunur.

Bunlarýn tamamý aracýn boþ aðýrlýðýný artýrýr.

Ayrýca büyük bir tank tamamen LPG ile doldurulduðunda ek yakýt aðýrlýðý da artar.

Bu nedenle özellikle ticari araçlarda ve yüksek yük taþýyan otomobillerde aks yükleri ve toplam araç aðýrlýðý dikkate alýnmalýdýr.

LPG Tanký ile Güvenlik Ýliþkisi

LPG tanký, uygun þekilde tasarlanmýþ ve onaylanmýþ bir basýnçlý yakýt deposudur.

Ancak güvenlik yalnýzca tankýn kalitesine baðlý deðildir.

Asýl önemli olan bütün sistemin birlikte doðru çalýþmasýdýr:

LPG tanký + multivalf + montaj sistemi + LPG borularý + koruyucu muhafaza + selenoid vana + regülatör + LPG ECU'su

Bu parçalarýn herhangi birinde yanlýþ montaj veya uygun olmayan uygulama güvenliði etkileyebilir.

LPG Tanký Montajýndan Sonra Neler Kontrol Edilmeli?

Tank montajýndan sonra yalnýzca aracýn LPG'de çalýþýp çalýþmadýðýna bakmak yeterli deðildir.

Þu noktalar kontrol edilmelidir:

• Tankýn saðlam þekilde sabitlenmesi

• Multivalf montajý

• LPG dolum sistemi

• LPG çýkýþ hattý

• Boru güzergahý

• Baðlantý noktalarý

• LPG kaçak kontrolü

• Elektrik baðlantýlarý

• LPG basýncý

• Regülatör çalýþmasý

• LPG enjektörleri

• LPG seviye göstergesi

• Koruyucu muhafaza

• Yerden yükseklik

• Egzozla mesafe

• Süspansiyonla mesafe

Ayrýca araç, kayýt ve muayene iþlemleri açýsýndan bulunduðu ülkedeki geçerli teknik gerekliliklere uygun olmalýdýr.

Kaza Sonrasýnda LPG Tanký Kontrol Edilmeli mi?

Araç ciddi bir kazaya karýþtýysa LPG tanký mutlaka kontrol edilmelidir.

Tank dýþarýdan saðlam görünse bile:

• Montaj braketleri

• Sabitleme noktalarý

• Multivalf

• LPG borularý

• Baðlantýlar

• Tank gövdesi

hasar görmüþ olabilir.

Özellikle tankta deformasyon veya montaj noktalarýnda hareket varsa araç kullanýlmadan önce LPG sisteminin uzman tarafýndan kontrol edilmesi gerekir.

LPG Tanký Montajýnda Yapýlan Yaygýn Hatalar

Yanlýþ LPG tanký montajýnda sýk karþýlaþýlan problemler þunlardýr:

• Gereðinden büyük tank seçmek

• Uygun olmayan braket kullanmak

• Tanký zayýf bir noktaya sabitlemek

• Multivalfi yanlýþ konumlandýrmak

• Egzoza yeterli mesafe býrakmamak

• LPG borusunu hatalý döþemek

• Borunun þasiye sürtmesine izin vermek

• Korozyona uðramýþ montaj elemanlarýný kullanmak

• Multivalf koruyucu kapaðýný çýkarmak

• Elektrik baðlantýlarýný açýkta býrakmak

• Havalandýrma gerekliliklerini göz ardý etmek

• Montaj sonrasýnda kaçak testi yapmamak

Bu hatalarýn bazýlarý ilk baþta herhangi bir belirti oluþturmayabilir. Ancak zaman içerisinde güvenlik ve dayanýklýlýk açýsýndan ciddi sorunlara dönüþebilir.

LPG Tanký Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Doðru LPG tanký, yalnýzca en büyük kapasiteye sahip tank deðildir.

Tank seçerken:

• Araç modeli

• Araç gövde yapýsý

• Montaj alaný

• Tank ölçüleri

• Ýstenen menzil

• Tank kapasitesi

• Tank þekli

• Araç aðýrlýðý

• Multivalf uyumluluðu

• Montaj sistemi

• Sertifikasyon

• Geçerli teknik gereklilikler

dikkate alýnmalýdýr.

Bazen daha küçük ancak doðru þekilde monte edilen bir tank, daha büyük ve araca uygun olmayan bir tanktan çok daha iyi bir seçim olabilir.

LPG Tanký Montajý Neden Uzmanlýk Gerektirir?

LPG tanký, aracýn yakýt sisteminin en kritik parçalarýndan biridir.

Montaj sýrasýnda yalnýzca tankýn araca sýðmasý yeterli deðildir. Tankýn güvenli þekilde sabitlenmesi, multivalfin doðru konumlandýrýlmasý, LPG borularýnýn korunmasý, egzozdan uzak tutulmasý, havalandýrmanýn saðlanmasý ve kaçak kontrolünün yapýlmasý gerekir.

Bu nedenle LPG tanký montajýnda temel amaç:

“Tanký araca sýðdýrmak” deðil, tanký araca güvenli ve teknik olarak doðru þekilde entegre etmektir.

Doðru tank seçimi ve doðru montaj, LPG sisteminin uzun süre güvenilir þekilde çalýþmasýnýn temel þartlarýndan biridir.