Hava Filtresi Nedir? Ne Zaman Deðiþtirilir?

Hava filtresi, içten yanmalý motorlarda motora giren havayý temizleyen ve havadaki toz, kir, kum, böcek ve diðer partiküllerin motora ulaþmasýný engelleyen önemli bir parçadýr.

Motorun düzgün çalýþabilmesi için yeterli miktarda temiz havaya ihtiyacý vardýr. Hava filtresi aþýrý derecede týkanýrsa motora giren hava miktarý azalabilir. Filtrenin yýrtýlmasý, yanlýþ takýlmasý veya hava kutusunun düzgün kapanmamasý ise filtreden süzülmemiþ havanýn motora girmesine neden olabilir.

Bu nedenle hava filtresi hem motorun hava ihtiyacýnýn karþýlanmasý hem de motorun kirleticilerden korunmasý açýsýndan önemlidir.

Hava Filtresi Nasýl Çalýþýr?

Dýþarýdan alýnan hava, motorun hava emiþ sistemi üzerinden hava filtresi kutusuna ulaþýr.

Hava filtresi, havanýn içinden geçmesine izin verirken toz ve diðer partikülleri filtre malzemesi üzerinde tutar.

Filtrelenmiþ hava daha sonra:

• Hava emiþ kanalýna

• MAF sensörüne varsa

• Gaz kelebeðine

• Emme manifolduna

• Motor silindirlerine

doðru ilerler.

Modern araçlarda genellikle özel filtre kaðýdý veya sentetik filtre malzemeleri kullanýlýr. Bazý performans uygulamalarýnda yýkanabilir pamuklu veya köpük filtreler de kullanýlabilir.

Ýyi bir hava filtresinin hem yeterli hava akýþý saðlamasý hem de partikülleri etkili þekilde tutmasý gerekir.

Hava Filtresi Týkanýrsa Ne Olur?

Hava filtresi zamanla toz ve kirle dolabilir. Filtre malzemesi üzerindeki birikinti arttýkça havanýn filtreden geçiþi zorlaþabilir.

Hava filtresinin ciddi þekilde týkanmasý durumunda þu sorunlar görülebilir:

• Motor performansýnda düþüþ

• Hýzlanmanýn yavaþlamasý

• Gaz tepkisinin zayýflamasý

• Yakýt tüketiminin artmasý

• Yüksek devirlerde güç kaybý

• Yokuþlarda performans düþmesi

• Motorun yük altýnda zorlanmasý

• Emisyon deðerlerinin bozulmasý

• Bazý durumlarda Motor Arýza Lambasýnýn yanmasý

Ancak bu belirtilerin yalnýzca hava filtresinden kaynaklandýðý düþünülmemelidir. Yakýt sistemi, ateþleme sistemi, turbo, gaz kelebeði veya egzoz sistemi de benzer belirtilere neden olabilir.

Hava Filtresi Arýzasý Belirtileri Nelerdir?

Hava filtresi aslýnda elektriksel bir parça olmadýðý için klasik anlamda bir sensör veya elektronik parça gibi "arýza yapmaz". Daha çok týkanma, kirlenme, yýrtýlma veya yanlýþ montaj nedeniyle sorun oluþturur.

En sýk görülen belirtiler þunlardýr:

Motorun çekiþinin düþmesi

Özellikle hýzlanýrken araç eskisi kadar güçlü tepki vermeyebilir.

Gaz tepkisinin yavaþlamasý

Gaz pedalýna basýldýðýnda motorun tepki vermesi gecikebilir. Bu durum özellikle yüksek yük altýnda daha belirgin hale gelebilir.

Yakýt tüketiminin artmasý

Aþýrý derecede kirlenmiþ bir filtre motorun hava yönetimini etkileyebilir. Modern motorlar bunu sensörler ve ECU üzerinden belirli ölçüde telafi edebilir, ancak ciddi hava kýsýtlamalarýnda yakýt ekonomisi olumsuz etkilenebilir.

Yüksek devirde güç kaybý

Hava filtresindeki týkanýklýk düþük devirlerde çok fazla hissedilmeyebilir. Motor devri yükseldikçe hava ihtiyacý arttýðýndan, filtredeki kýsýtlama daha belirgin hale gelebilir.

Hýzlanmada Ýsteksizlik

Motor özellikle tam gaz hýzlanma sýrasýnda daha fazla havaya ihtiyaç duyar.

Hava filtresi ciddi þekilde týkalýysa:

• Araç hýzlanmakta zorlanabilir.

• Gaz pedalýna verilen tepki azalabilir.

• Yokuþlarda araç daha fazla zorlanabilir.

• Sollama sýrasýnda performans düþebilir.

• Yüksek hýzlarda hýzlanma yavaþlayabilir.

Ancak ayný belirtiler yakýt pompasý, yakýt filtresi, enjektör, buji, bobin, turbo veya egzoz sistemindeki problemlerden de kaynaklanabilir.

Motor Yüksek Devirlere Çýkmakta Zorlanýyorsa

Araç düþük devirlerde normal çalýþýyor ancak yüksek devirlerde belirgin þekilde güç kaybediyorsa hava filtresi kontrol edilmelidir.

Özellikle filtre çok kirliyse yüksek motor devrinde ihtiyaç duyulan hava miktarýný karþýlamakta zorlanabilir.

Bununla birlikte yüksek devirde güç kaybýnýn baþka nedenleri de vardýr:

• Yakýt yetersizliði

• Yakýt filtresi týkanýklýðý

• Ateþleme sistemi problemi

• Turbo arýzasý

• Katalitik konvertör týkanýklýðý

• Gaz kelebeði problemi

• MAF sensörü problemi

Bu nedenle sadece hava filtresini deðiþtirmek her zaman sorunu çözmez.

Hava Filtresi Rölantiyi Bozar mý?

Normal þartlarda yalnýzca kirli bir hava filtresi rölantinin ciddi þekilde bozulmasýnýn en güçlü nedeni deðildir.

Ancak hava filtresi deðiþimi sýrasýnda hava emiþ sisteminde bir problem oluþmuþsa motorun çalýþmasý etkilenebilir.

Örneðin:

• Hava filtresi yanlýþ takýlmýþsa

• Hava kutusu tam kapanmamýþsa

• Hava emiþ hortumu çýkmýþsa

• MAF sensöründen sonra hava kaçaðý varsa

• MAF sensörü kirlenmiþse

motor düzensiz çalýþabilir.

Bu nedenle hava filtresi deðiþtirildiðinde sadece filtrenin kendisi deðil, hava emiþ sistemi de kontrol edilmelidir.

Hava Filtresi Motor Arýza Lambasýný Yakar mý?

Kirli bir hava filtresi tek baþýna her araçta Motor Arýza Lambasýnýn yanmasýna neden olmaz.

Ancak hava akýþýndaki ciddi bir problem, hava-yakýt karýþýmý veya MAF/MAP sensörü deðerlerinde anormallik oluþturursa ECU bir arýza kodu kaydedebilir.

Bu nedenle Motor Arýza Lambasý yanýyorsa doðrudan hava filtresini deðiþtirmek yerine önce arýza kodlarýnýn okunmasý gerekir.

Hava Filtresi Motora Zarar Verir mi?

Hava filtresinin asýl görevlerinden biri motoru dýþarýdaki partiküllerden korumaktýr.

Filtre yýrtýlmýþsa, yanlýþ takýlmýþsa veya hava kutusunda kaçak varsa toz ve kum gibi partiküller motora ulaþabilir.

Bu partiküller uzun vadede:

• Silindir duvarlarýnda

• Piston segmanlarýnda

• Emme valflerinde

• Turbo kompresör tarafýnda

aþýnmaya neden olabilir.

Bu nedenle sadece týkalý filtre deðil, hasarlý veya yanlýþ takýlmýþ filtre de önemlidir.

Hava Filtresi Yýrtýlýrsa Ne Olur?

Filtrenin týkanmasý kadar yýrtýlmasý da sorun oluþturabilir.

Filtre malzemesindeki bir yýrtýk veya filtre ile hava kutusu arasýndaki kötü sýzdýrmazlýk, havanýn filtreden geçmeden motora ulaþmasýna neden olabilir.

Özellikle tozlu ortamlarda bu durum motor için zararlý olabilir.

Hava filtresi deðiþtirildiðinde filtre yuvasýndaki sýzdýrmazlýk yüzeyleri ve hava kutusunun kapaðý da kontrol edilmelidir.

Hava Filtresi Temizlenir mi?

Standart kaðýt tipi motor hava filtrelerinin çoðunda temizlemek yerine deðiþtirmek daha doðrudur.

Özellikle basýnçlý hava ile çok sert þekilde temizlemek filtre malzemesine zarar verebilir. Filtrenin gözle temiz görünmesi de filtreleme özelliðinin tamamen eski haline geldiði anlamýna gelmez.

Yýkanabilir performans filtreleri ise farklýdýr. Bu filtreler üreticisinin belirttiði temizlik ve bakým yöntemiyle tekrar kullanýlabilir.

Bu nedenle filtrenin türü bilinmeden yýkamak veya basýnçlý hava ile temizlemek doðru deðildir.

Hava Filtresi Ne Zaman Deðiþtirilir?

Hava filtresi için bütün araçlara uygulanabilecek tek bir deðiþim kilometresi yoktur.

Deðiþim aralýðýný etkileyen faktörler arasýnda:

• Araç üreticisinin bakým programý

• Motor tipi

• Kullaným þartlarý

• Tozlu yollar

• Ýnþaat bölgeleri

• Kýrsal yollar

• Trafik yoðunluðu

• Çevresel koþullar

bulunur.

Tozlu ortamlarda kullanýlan araçlarda hava filtresinin daha sýk kontrol edilmesi gerekebilir.

Çoðu sürücü ucuz olmasýndan dolayý hava filtresini her bakýmda deðiþtirir. Birçok otomotiv üreticisinin araç bakým kitapçýðýna göz attýðýmýzda hava filtresi deðiþim zamanýnýn 50-60 bin km. aralýðýnda veya 3-4 yýlda bir yapýlmasý gerektiði önerilmektedir. BMW 3 serisi ise hava filtresi deðiþim aralýklarýnýn 80.000 km. de bir yapýlmasý gerektiðini söylüyor. Eðer aracýnýzý taþra yollarda kullanýyorsanýz bu süre yarý yarýya düþer. Bize göre 20-25 bin kilometre ideal olanýdýr. Deðiþtirme zamanýný öðrenmek için araç kullanýcý el kitabýna göz atmanýz yeterlidir.

Hava Filtresinin Kirli Olduðu Nasýl Anlaþýlýr?

Filtre, üreticinin önerdiði þekilde sökülerek kontrol edilebilir.

Aþýrý kirlenmiþ bir hava filtresinde:

• Yoðun toz birikimi

• Kir tabakasý

• Yaprak ve yabancý maddeler

• Yaðlanma

• Deformasyon

• Yýrtýlma

• Sýzdýrmazlýk problemi

görülebilir.

Ancak filtrenin görünüþü her zaman hava akýþýndaki kýsýtlamayý kesin olarak göstermez. Bu nedenle özellikle aðýr kullaným koþullarýnda filtreyi üreticinin bakým aralýðýna göre deðiþtirmek daha güvenlidir.

Performans Hava Filtresi Motor Gücünü Artýrýr mý?

Yeni takýlan bir filtre, eski ve ciddi þekilde týkanmýþ bir filtrenin neden olduðu performans kaybýný geri getirebilir.

Ancak saðlam ve temiz bir fabrika çýkýþlý hava filtresini yüksek akýþlý bir filtreyle deðiþtirmek otomatik olarak ciddi bir güç artýþý saðlamaz.

Motorun hava ihtiyacý, emme sistemi, ECU yazýlýmý ve egzoz sistemi birlikte deðerlendirilmelidir.

Ayrýca kötü tasarlanmýþ bir hava emiþ sistemi sýcak hava çekebilir veya MAF sensörünün ölçümünü etkileyebilir.

Motor Hava Filtresi ile Polen Filtresi Ayný Þey Deðildir

Bu iki filtre sýk sýk karýþtýrýlýr.

Motor hava filtresi, motora giren havayý temizler ve motoru partiküllerden korur.

Polen veya kabin filtresi ise yolcu kabinine giren havayý filtreler.

Kabin filtresinin týkanmasý klima ve havalandýrma performansýný düþürebilir ancak motorun hava giriþini doðrudan etkilemez.

Hava Filtresi Deðiþtirilirken Nelere Bakýlmalý?

Hava filtresi deðiþimi sýrasýnda çevresindeki parçalar da kontrol edilmelidir.

Özellikle:

• Hava filtresi kutusu

• Hava kutusu kapaðý

• Sýzdýrmazlýk yüzeyleri

• Hava emiþ hortumlarý

• Kelepçeler

• MAF sensörü çevresi

• Havalandýrma baðlantýlarý

• Hava kanallarý

• Yabancý madde ve yaprak birikintileri

kontrol edilmelidir.

Filtre deðiþtirildikten sonra hava kutusu kapaðý düzgün þekilde kapatýlmalýdýr.

Kirli Hava Filtresiyle Araç Kullanýlýr mý?

Orta seviyede kirlenmiþ bir hava filtresi genellikle aracýn hemen yolda kalmasýna neden olmaz.

Ancak ciddi þekilde týkanmýþ veya hasarlý filtre uzun süre kullanýlmamalýdýr.

Týkalý filtre motor performansýný ve yakýt ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Hasarlý veya yanlýþ takýlmýþ filtre ise motorun filtresiz hava çekmesine ve uzun vadede motor aþýnmasýna neden olabilir.

Araçta ciddi güç kaybý, tekleme, stop etme veya Motor Arýza Lambasý gibi baþka belirtiler de varsa sorunun yalnýzca hava filtresinden kaynaklandýðý düþünülmemelidir.

Hava Filtresinin Önemi

Hava filtresi basit ve nispeten ucuz bir parça olmasýna raðmen motor açýsýndan iki önemli görevi vardýr: motora yeterli temiz havanýn ulaþmasýný saðlamak ve motoru zararlý partiküllerden korumak.

Aþýrý kirlenmiþ bir hava filtresi hýzlanma performansýný, gaz tepkisini ve yüksek devirde motorun hava ihtiyacýný olumsuz etkileyebilir. Hasarlý veya yanlýþ takýlmýþ bir filtre ise motorun toz ve kir çekmesine neden olabilir.

Bu nedenle hava filtresi düzenli olarak kontrol edilmeli ve aracýn üreticisinin bakým programýna, kullaným koþullarýna ve ortamýn tozluluk seviyesine göre zamanýnda deðiþtirilmelidir.