Beygir Gücü Nasýl Arttýrýlýr?

Beygir gücü, bir motorun belirli bir süre içerisinde ne kadar iþ yapabildiðini ifade eden güç ölçüsüdür. Otomobillerde motor gücü genellikle HP (Horsepower) veya PS (Pferdestärke) olarak belirtilir.

Bir aracýn beygir gücünü artýrmak için yalnýzca motora daha fazla yakýt göndermek yeterli deðildir. Daha fazla güç elde etmek için motorun daha fazla havayý verimli þekilde almasý, bu havaya uygun miktarda yakýt saðlamasý, yanma sonucunda oluþan enerjiyi etkili biçimde kullanmasý ve oluþan egzoz gazlarýný yeterince hýzlý uzaklaþtýrmasý gerekir.

Bu nedenle performans artýrma iþlemleri, motorun yapýsýna ve kullanýlan teknolojiye göre farklýlýk gösterir.

Beygir Gücü Neye Baðlýdýr?

Motor gücünü etkileyen birçok faktör vardýr.

Bunlarýn baþlýcalarý:

• Motorun hacmi

• Motorun silindir sayýsý

• Hava akýþý

• Yakýt miktarý

• Yakýtýn püskürtülme þekli

• Sýkýþtýrma oraný

• Ateþleme zamanlamasý

• Supap zamanlamasý

• Turbo veya kompresör kullanýmý

• Egzoz akýþý

• Motor devri

• Motor yazýlýmý

• Soðutma sistemi

• Yakýtýn oktan deðeri

• Motorun mekanik durumu

Bu nedenle ayný motor hacmine sahip iki aracýn beygir gücü birbirinden oldukça farklý olabilir.

Örneðin turbo beslemeli 1.5 litrelik bir motor, atmosferik 2.0 litrelik bir motordan daha yüksek güç üretebilir. Burada motor hacminden çok motorun silindirlere ne kadar hava sokabildiði önem kazanýr.

Motor Yazýlýmý ile Beygir Gücü Nasýl Artýrýlýr?

Özellikle turbo benzinli ve turbo dizel motorlarda en yaygýn güç artýrma yöntemlerinden biri ECU yazýlýmýnýn yeniden kalibre edilmesidir.

Motor ECU'su; yakýt miktarý, ateþleme zamaný, turbo basýncý, gaz kelebeði, tork limitleri ve birçok farklý parametreyi kontrol eder.

Motor üreticisi çoðu zaman motoru belirli güvenlik ve emisyon sýnýrlarý içerisinde çalýþtýracak þekilde bir kalibrasyon kullanýr. Uygun koþullarda bu parametrelerin yeniden düzenlenmesiyle motorun ürettiði güç ve tork artýrýlabilir.

Özellikle turbo motorlarda yazýlým ile:

• Turbo basýncý artýrýlabilir.

• Yakýt miktarý yeniden düzenlenebilir.

• Ateþleme zamanlamasý optimize edilebilir.

• Tork limitleri deðiþtirilebilir.

• Gaz kelebeði tepkisi iyileþtirilebilir.

• Motorun hava-yakýt kontrolü yeniden kalibre edilebilir.

Ancak yazýlým uygulamasý her araçta ayný oranda güç artýþý saðlamaz.

Atmosferik bir motorda yalnýzca yazýlýmla elde edilebilecek kazanç genellikle sýnýrlýyken, turbo motorlarda hava ve yakýt kapasitesi daha yüksek olduðu için yazýlým deðiþikliklerinin etkisi daha belirgin olabilir.

Stage 1 Yazýlým ile Güç Artýþý

Stage 1 olarak adlandýrýlan yazýlým uygulamalarýnda genellikle motorda büyük mekanik deðiþiklikler yapýlmadan ECU kalibrasyonu deðiþtirilir.

Turbo motorlarda uygun bir kalibrasyonla fabrika çýkýþ gücünün üzerinde güç ve tork elde edilebilir.

Ancak Stage 1'in güvenli olup olmadýðý sadece yazýlým dosyasýna baðlý deðildir.

Motorun:

• Turbo sistemi

• Yakýt sistemi

• Soðutma sistemi

• Debriyajý

• Þanzýmaný

• Enjektörleri

• Ateþleme sistemi

ek güç ve torku kaldýrabilecek durumda olmalýdýr.

Ayrýca her motorun ayný güvenlik marjýna sahip olmadýðý unutulmamalýdýr.

Turbo Basýncýný Artýrmak Beygir Gücünü Artýrýr mý?

Evet, ancak tek baþýna turbo basýncýný artýrmak doðru bir performans artýrma yöntemi deðildir.

Turbo motorun silindirlerine daha fazla hava gönderebilir. Daha fazla hava mevcut olduðunda uygun miktarda yakýt eklenerek daha yüksek yanma enerjisi elde edilebilir.

Fakat turbo basýncýný artýrmak:

• Turbo sýcaklýðýný yükseltebilir.

• Emme havasý sýcaklýðýný artýrabilir.

• Motor içi basýnçlarý yükseltebilir.

• Turbo ömrünü etkileyebilir.

• Yakýt sisteminin kapasitesini aþabilir.

• Vuruntu riskini artýrabilir.

• Egzoz gazý sýcaklýðýný yükseltebilir.

Bu nedenle daha yüksek turbo basýncý genellikle yakýt, ateþleme, hava sýcaklýðý ve motor koruma stratejileriyle birlikte deðerlendirilmelidir.

Daha Büyük Turbo Takmak

Daha yüksek güç hedeflerinde fabrika turbosu yetersiz kalabilir.

Bu durumda daha yüksek hava akýþý saðlayabilen bir turbo kullanýlabilir.

Büyük turbo, yüksek devirlerde daha fazla hava saðlayarak motorun daha yüksek güç üretmesine olanak tanýyabilir.

Ancak daha büyük turbo her zaman daha iyi deðildir.

Turbo çok büyük seçilirse:

• Turbo geç devreye girebilir.

• Alt devir torku azalabilir.

• Turbo lag artabilir.

• Günlük kullaným konforu düþebilir.

Bu nedenle turbo seçimi motor hacmine, hedef güce, kullaným amacýna ve motorun diðer parçalarýna göre yapýlmalýdýr.

Intercooler Deðiþtirmek Gücü Artýrýr mý?

Turbo motorlarda intercooler, turbonun sýkýþtýrdýðý havayý soðutur.

Hava sýcaklýðý düþtükçe ayný hacim içerisinde daha yoðun hava bulunabilir. Böylece motora daha fazla oksijen girmesi mümkün olur.

Daha büyük ve verimli bir intercooler özellikle yüksek boost seviyelerinde faydalý olabilir.

Ancak yalnýzca büyük intercooler takmak her zaman doðrudan büyük bir beygir gücü artýþý saðlamaz.

Standart intercooler zaten motorun ihtiyacýný karþýlýyorsa daha büyük bir intercoolerin etkisi sýnýrlý olabilir.

Intercooler deðiþiminin asýl avantajý, yüksek yük altýnda emme havasý sýcaklýðýný daha iyi kontrol edebilmesi ve motorun sýcaklýk nedeniyle güç düþürmesini azaltabilmesidir.

Hava Filtresi Deðiþtirerek Beygir Gücü Artar mý?

Motorun yeterli miktarda hava almasý performans açýsýndan önemlidir. Bu nedenle yüksek akýþlý performans hava filtreleri kullanýlabilir.

Ancak hava filtresini deðiþtirmek tek baþýna büyük bir güç artýþý saðlamaz.

Özellikle modern araçlarda fabrika hava kutusu ve filtre sistemi motorun ihtiyaç duyduðu hava akýþýný karþýlayacak þekilde tasarlanmýþtýr.

Performans filtresi kullanýlýrken:

• Filtreleme kalitesi

• Hava akýþý

• Hava sýcaklýðý

• MAF sensörünün çalýþma koþullarý

• Hava kutusunun tasarýmý

dikkate alýnmalýdýr.

Açýk konik filtreler motor bölmesinden sýcak hava çekerse teorik olarak daha fazla hava akýþý saðlasa bile gerçek kullanýmda performansý düþürebilir.

Bu nedenle daha fazla ses çýkarmasý, filtrenin daha fazla güç ürettiði anlamýna gelmez.

Egzoz Sistemini Deðiþtirmek Güç Saðlar mý?

Motorun ürettiði egzoz gazlarýnýn dýþarý atýlmasý sýrasýnda oluþan akýþ direnci de performansý etkileyebilir.

Özellikle yüksek güç hedeflenen turbo motorlarda daha uygun çap ve tasarýma sahip egzoz sistemi faydalý olabilir.

Ancak egzozu tamamen büyütmek her zaman doðru deðildir.

Aþýrý büyük veya yanlýþ tasarlanmýþ bir egzoz sistemi düþük devir davranýþýný, gürültüyü, emisyonlarý ve günlük kullaným özelliklerini olumsuz etkileyebilir.

Ayrýca katalitik konvertör, partikül filtresi veya benzeri emisyon ekipmanlarýnýn uygun olmayan þekilde deðiþtirilmesi yasal ve teknik sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle performans egzozu hazýrlanýrken motorun hedef gücü ve mevcut turbo sistemi dikkate alýnmalýdýr.

Daha Ýyi Yakýt Kullanmak Gücü Artýrýr mý?

Yakýtýn oktan deðeri, özellikle yüksek sýkýþtýrmalý ve turbo benzinli motorlarda önemlidir.

Daha yüksek oktanlý yakýt, vuruntuya karþý daha yüksek direnç saðlayabilir.

Ancak daha yüksek oktanlý yakýtý depoya koymak tek baþýna motorun gücünü otomatik olarak artýrmaz.

Motor ECU'su ve motorun kalibrasyonu kullanýlan yakýtýn özelliklerinden faydalanabilecek þekilde tasarlanmýþsa performans avantajý ortaya çýkabilir.

Özellikle yüksek boost ve daha agresif ateþleme zamanlamasý kullanýlan modifiye motorlarda yakýt kalitesi çok daha önemli hale gelir.

Yakýt Sistemini Geliþtirmek

Motor daha fazla hava ve daha yüksek boost ile çalýþacaksa yakýt sisteminin de buna uygun olmasý gerekir.

Yüksek güç seviyelerinde:

• Daha büyük enjektörler

• Daha güçlü yakýt pompasý

• Uygun yakýt basýncý

• Daha yüksek kapasiteli yakýt sistemi

gerekebilir.

Yakýt sistemi yetersiz kalýrsa motorun ihtiyaç duyduðu yakýt saðlanamaz. Bu durum fakir karýþýma ve yüksek motor yükünde ciddi problemlere yol açabilir.

Bu nedenle güç artýrma iþleminde yalnýzca hava tarafýna odaklanmak doðru deðildir.

Ateþleme Sistemini Ýyileþtirmek

Benzinli motorlarda ateþleme sisteminin saðlýklý olmasý, özellikle yüksek güç seviyelerinde büyük önem taþýr.

Güç artýrýlmýþ bir motorda:

• Buji seçimi

• Buji aralýðý

• Ateþleme bobinleri

• Ateþleme zamanlamasý

daha kritik hale gelebilir.

Özellikle turbo motorlarda yüksek silindir basýncý altýnda ateþleme sisteminin görevini güvenilir þekilde yerine getirmesi gerekir.

Performans bujisi takmak tek baþýna büyük miktarda beygir gücü oluþturmaz. Ancak doðru buji ve saðlýklý ateþleme sistemi, artýrýlmýþ güç seviyesinin stabil þekilde üretilmesine yardýmcý olabilir.

Daha Büyük Enjektör Takmak Gücü Artýrýr mý?

Daha büyük enjektörler daha fazla yakýt saðlayabilir, ancak tek baþýna motor gücünü artýrmaz.

Enjektör kapasitesinin artýrýlmasý, motorun daha fazla hava almasý ve ECU'nun buna uygun þekilde kalibre edilmesi durumunda anlam kazanýr.

Gereðinden büyük enjektörler ise düþük yükte yakýt kontrolünü zorlaþtýrabilir.

Bu nedenle enjektör seçimi hedef beygir gücüne, yakýt tipine, motorun çalýþma basýncýna ve ECU kalibrasyonuna göre yapýlmalýdýr.

Atmosferik Motorda Beygir Gücü Nasýl Artýrýlýr?

Atmosferik motorlarda turbo motorlara kýyasla güç artýrmak genellikle daha zordur.

Çünkü motora zorla daha fazla hava gönderen bir turbo veya kompresör bulunmaz.

Atmosferik bir motorda güç artýrmak için:

• Emme sisteminin iyileþtirilmesi

• Egzoz akýþýnýn optimize edilmesi

• Eksantrik millerinin deðiþtirilmesi

• Supap sisteminin geliþtirilmesi

• Sýkýþtýrma oranýnýn artýrýlmasý

• ECU kalibrasyonu

• Silindir kapaðý üzerinde uygun çalýþmalar

gibi yöntemler kullanýlabilir.

Ancak bu iþlemlerin maliyeti yükseldikçe elde edilen güç artýþý için yapýlan yatýrým da önemli hale gelir.

Atmosferik bir motorda yalnýzca hava filtresi ve egzoz deðiþtirerek çok büyük bir güç artýþý beklemek gerçekçi deðildir.

Kompresör ile Beygir Gücü Artýrýlýr mý?

Evet.

Mekanik süperþarj veya kompresör sistemleri, turbo gibi motora daha fazla hava göndermek için kullanýlýr.

Turbo egzoz gazlarýnýn enerjisini kullanýrken mekanik kompresör motordan aldýðý mekanik güçle çalýþýr.

Kompresör sistemi doðru þekilde tasarlanýr ve motor uygun þekilde kalibre edilirse ciddi güç artýþý saðlayabilir.

Ancak motorun yakýt sistemi, soðutma sistemi, ateþleme sistemi ve iç mekanik parçalarýnýn artan yükü karþýlayabilmesi gerekir.

Motor Ýçini Güçlendirmek Gerekir mi?

Hedeflenen güç seviyesi yükseldikçe motorun iç parçalarýnýn dayanýklýlýðý daha önemli hale gelir.

Yüksek güç projelerinde gerekebilecek parçalar arasýnda:

• Forged pistonlar

• Forged connecting rods

• Güçlendirilmiþ yataklar

• Daha güçlü baðlantý elemanlarý

• Performans eksantrik milleri

• Güçlendirilmiþ supap sistemi

bulunabilir.

Ancak her güç artýþýnda motorun açýlmasý gerekmez.

Gerekli olup olmadýðý motorun mevcut tasarýmýna, hedef güce, turbo basýncýna, yakýt türüne, kullaným þekline ve motorun güvenlik marjýna baðlýdýr.

Þanzýman ve Debriyaj da Önemlidir

Motorun beygir gücünü artýrmak, yalnýzca motoru ilgilendiren bir iþlem deðildir.

Özellikle yazýlým veya turbo modifikasyonuyla birlikte tork da yükselir.

Bu nedenle:

• Debriyaj

• Þanzýman

• Diferansiyel

• Akslar

• Motor takozlarý

artan torktan etkilenebilir.

Örneðin yazýlýmla motor gücü artýrýldýðýnda debriyaj daha yüksek torkla karþýlaþabilir ve özellikle yüksek kilometreli araçlarda kaydýrma baþlayabilir.

Bu nedenle motorun üretebildiði güç kadar aktarma organlarýnýn bu gücü taþýyabilmesi de önemlidir.

Soðutma Sistemi Neden Önemlidir?

Daha fazla güç genellikle daha fazla ýsý üretir.

Bu nedenle performans artýrma iþleminde motorun sýcaklýk kontrolü göz ardý edilmemelidir.

Güç seviyesine göre:

• Daha verimli intercooler

• Daha büyük radyatör

• Daha iyi motor yaðý soðutmasý

• Uygun motor yaðý

• Daha verimli soðutma faný

• Daha iyi hava akýþý

gerekebilir.

Motor sürekli olarak yüksek sýcaklýklarda çalýþýyorsa elde edilen güç artýþý uzun vadede güvenilirlik sorunlarýna dönüþebilir.

Beygir Gücü Artýrýrken En Sýk Yapýlan Hatalar

Performans modifikasyonlarýnda bazý yanlýþ uygulamalar oldukça yaygýndýr.

Sadece turbo basýncýný artýrmak

Daha fazla boost her zaman daha fazla güvenli güç anlamýna gelmez. Yakýt, ateþleme ve sýcaklýk kontrolü de birlikte ele alýnmalýdýr.

Sadece büyük hava filtresi takmak

Hava akýþýndaki artýþ motorun diðer sistemleri tarafýndan desteklenmiyorsa kazanç çok sýnýrlý olabilir.

Egzozu gereðinden fazla büyütmek

Daha büyük çap her zaman daha iyi akýþ anlamýna gelmez. Sistem motorun ihtiyacýna göre tasarlanmalýdýr.

Kalitesiz ECU yazýlýmý kullanmak

Hazýr ve araçtan araca kopyalanmýþ yazýlýmlar motorun gerçek durumunu dikkate almayabilir.

Bakýmý yapýlmamýþ motora güç yüklemek

Yað tüketimi, düþük kompresyon, zayýf ateþleme, soðutma sorunlarý veya turbo problemleri bulunan bir motora daha fazla yük bindirmek mevcut arýzalarý büyütebilir.

Yakýt sistemini göz ardý etmek

Motor daha fazla hava alýyor ancak yakýt sistemi bu gücü destekleyemiyorsa güvenilirlik ciddi þekilde etkilenebilir.

Güç Artýrmadan Önce Motor Kontrol Edilmeli

Bir araca performans modifikasyonu yapýlmadan önce motorun mevcut durumunun iyi olmasý gerekir.

Özellikle þu kontroller önemlidir:

• Motor yað basýncý

• Kompresyon

• Buji ve bobinler

• Yakýt basýncý

• Enjektörler

• Turbo basýncý

• Hava kaçaklarý

• Soðutma sistemi

• Motor yaðý

• Motor sýcaklýðý

• Lambda/O2 sensörleri

• MAF/MAP sensörleri

• Mevcut ECU hata kodlarý

Mevcut bir arýza varken motorun gücünü artýrmak doðru bir yaklaþým deðildir.

Beygir Gücü ile Tork Ayný Þey Deðildir

Beygir gücü ve tork birbirine baðlý olsa da ayný kavram deðildir.

Tork, motorun döndürme kuvvetini ifade eder.

Beygir gücü ise motorun belirli bir sürede gerçekleþtirebildiði iþi ifade eden güç deðeridir.

Motorun hýzlanma karakterini yalnýzca beygir gücüne bakarak deðerlendirmek doðru deðildir. Özellikle günlük kullanýmda motorun ürettiði torkun hangi devir aralýðýnda kullanýlabildiði büyük önem taþýr.

Bu nedenle bir performans modifikasyonunun baþarýlý olup olmadýðýný deðerlendirirken yalnýzca maksimum HP deðerine deðil, tork eðrisine ve gücün devir aralýðýna da bakýlmalýdýr.

Beygir Gücü Artýrmanýn En Mantýklý Yolu Nedir?

En doðru yöntem, aracýn motor tipine ve hedeflenen güç seviyesine göre bir bütün olarak hareket etmektir.

Turbo bir motorda makul bir güç artýþý için uygun ECU kalibrasyonu, yeterli yakýt sistemi, kontrollü turbo basýncý ve iyi bir intercooler kombinasyonu etkili olabilir.

Daha yüksek güç hedeflerinde turbo, egzoz, yakýt sistemi, soðutma ve motor iç parçalarý birlikte ele alýnabilir.

Atmosferik motorda ise mekanik modifikasyonlar daha fazla önem kazanýr.

Her iki durumda da amaç sadece dyno üzerinde yüksek bir rakam görmek olmamalýdýr. Motorun sýcaklýklarý, yakýt karýþýmý, vuruntu kontrolü, turbo çalýþma koþullarý, þanzýman yükü ve uzun dönem güvenilirliði de dikkate alýnmalýdýr.

Sonuçta iyi bir performans modifikasyonu, motoru sýnýrlarýna kadar zorlamak deðil, hava, yakýt, ateþleme, egzoz, soðutma ve ECU kontrolünü birbirleriyle uyumlu hale getirerek güvenilir þekilde daha fazla güç üretmesini saðlamaktýr.