Klima Açýkken Hararet Neden Yükselir?

Klima sistemi aracýn içini soðutmak için çalýþýrken motorun üzerine ek bir yük bindirir. Saðlýklý bir araçta klima açýldýðýnda motor sýcaklýðýnýn belirgin þekilde yükselmesi beklenmez. Soðutma faný, radyatör, soðutma sývýsý sistemi ve klima sistemi bu ek yükü karþýlayabilecek þekilde tasarlanmýþtýr.

Ancak klima açýldýðýnda hararet göstergesi yükselmeye baþlýyorsa, özellikle araç trafikte veya rölantideyken sýcaklýk artýyorsa, motor soðutma sisteminin kapasitesinin sýnýrýna ulaþtýðý düþünülebilir.

Burada önemli bir nokta vardýr: Klima açýkken hararet yükselmesi, klimanýn kendisinin arýzalý olduðu anlamýna gelmez. Sorunun kaynaðý soðutma faný, radyatör, termostat, su pompasý, düþük soðutma sývýsý seviyesi veya baþka bir soðutma sistemi problemi olabilir.

Klima Motor Sýcaklýðýný Neden Etkiler?

Klima açýldýðýnda klima kompresörü devreye girer. Geleneksel kayýþ tahrikli sistemlerde kompresör doðrudan motor tarafýndan döndürülür.

Bu durum motora ilave bir mekanik yük getirir.

Ayný zamanda klima kondenseri, kabin içerisinden aldýðý ýsýyý dýþarýya atar. Kondenser genellikle motor radyatörünün ön tarafýnda bulunur.

Dolayýsýyla klima çalýþýrken:

• Motor yükü artar.

• Klima kompresörü motordan güç tüketir.

• Kondenser ýsý açýða çýkarýr.

• Radyatöre ulaþan havanýn sýcaklýðý artabilir.

• Soðutma fanýnýn daha sýk veya daha yüksek hýzda çalýþmasý gerekebilir.

Saðlýklý bir soðutma sistemi bu ek yükü karþýlayabilmelidir.

Eðer sistemde daha önceden var olan bir problem varsa klima açýldýðýnda motor sýcaklýðý yükselmeye baþlayabilir.

En Önemli Nedenlerden Biri Soðutma Fanýdýr

Klima açýkken motor sýcaklýðýnýn yükselmesinde ilk kontrol edilmesi gereken parçalardan biri radyatör soðutma fanýdýr.

Birçok araçta klima açýldýðýnda soðutma faný belirli bir hýzda çalýþmaya baþlar. Bunun amacý hem kondenserin hem de radyatörün yeterli hava akýþýyla soðutulmasýný saðlamaktýr.

Fan çalýþmýyorsa sorun özellikle araç dururken belirginleþebilir.

Örneðin:

• Araç hareket halindeyken sýcaklýk normal kalýr.

• Trafikte sýcaklýk yükselir.

• Klima açýldýðýnda hararet daha hýzlý yükselir.

• Araç hareket etmeye baþladýðýnda sýcaklýk tekrar düþer.

• Klima yeterince soðutmamaya baþlayabilir.

Bu tablo, yetersiz hava akýþý konusunda önemli bir ipucu olabilir.

Olasý nedenler arasýnda soðutma faný motoru, fan rölesi, fan kontrol modülü, sigorta, kablo tesisatý veya soketlerdeki oksitlenme bulunabilir.

Soðutma Faný Zayýflamýþ Olabilir

Fan tamamen arýzalanmýþ olmak zorunda deðildir.

Yaþlanmýþ bir fan motoru olmasý gereken devire ulaþamayabilir. Bazý araçlarda ise birden fazla fan kademesi bulunur. Örneðin düþük hýz kademesi arýzalanýrken yüksek hýz kademesi çalýþmaya devam edebilir.

Bu durumda araç bazý þartlarda normal çalýþýrken klima açýkken veya sýcak havada trafikte hararet yapabilir.

Bu nedenle yalnýzca fanýn dönüp dönmediðine bakmak her zaman yeterli deðildir.

Fan ayrýca:

• Çalýþma hýzlarý

• Elektrik akýmý

• Düþük ve yüksek hýz kademeleri

• Röleleri

• Kontrol modülü komutlarý

• Besleme voltajý

• Þase baðlantýsý

açýsýndan da kontrol edilmelidir.

Düþük Soðutma Sývýsý Seviyesi Hararete Neden Olabilir

Soðutma sývýsýnýn eksik olmasý motorun ürettiði ýsýyý sistem üzerinden yeterince uzaklaþtýramamasýna neden olabilir.

Klima açýldýðýnda motor yükü arttýðý için mevcut problem daha belirgin hale gelebilir.

Soðutma sývýsýnýn azalmasýnýn nedenleri arasýnda:

• Radyatör kaçaðý

• Soðutma hortumu kaçaðý

• Su pompasý kaçaðý

• Termostat gövdesi kaçaðý

• Genleþme kabý problemi

• Radyatör kapaðý veya basýnç kapaðý arýzasý

• Kalorifer peteði kaçaðý

• Motor içindeki soðutma sývýsý kaçaðý

bulunabilir.

Soðutma sývýsý sürekli eksiliyorsa yalnýzca sývý eklemek kalýcý bir çözüm deðildir.

Kaçaðýn kaynaðý mutlaka bulunmalýdýr.

Kýsmen Týkalý Radyatör Hararet Yaptýrabilir

Radyatör, motor soðutma sývýsýndaki ýsýyý dýþarýdaki havaya aktarmakla görevlidir.

Radyatörün iç kanallarý zamanla tortu veya korozyon nedeniyle kýsmen týkanýrsa soðutma sývýsýnýn dolaþýmý ve ýsý transferi azalabilir.

Radyatörün dýþ yüzeyi de kir, böcek, yaprak, çamur ve diðer kalýntýlar nedeniyle hava geçiþini kaybedebilir.

Kondenser radyatörün önünde bulunduðu için iki parça arasýndaki kir birikimi hava akýþýný ciddi þekilde azaltabilir.

Bu nedenle araç yüksek hýzda normal çalýþýrken düþük hýzda veya trafikte klima açýkken hararet yapabilir.

Kirli Kondenser Motor Hararetini Etkileyebilir

Klima kondenseri zamanla kir ve yabancý maddelerle kaplanabilir.

Kondenser radyatörün önünde olduðu için ciddi þekilde týkanmasý radyatöre ulaþan hava miktarýný azaltabilir.

Böylece ayný anda iki problem ortaya çýkabilir:

• Klima sistemi ýsýyý yeterince dýþarý atamaz.

• Motor radyatörü yeterli hava alamaz.

Sonuç olarak hem klima performansý düþebilir hem de motor sýcaklýðý yükselmeye baþlayabilir.

Kondenser ve radyatörün dýþ yüzeyinin temizlenmesi faydalý olabilir. Ancak yüksek basýnçlý su kullanýlýrken dikkatli olunmalýdýr. Radyatör ve kondenser petekleri kolayca eðilebilir.

Arýzalý Termostat Hararete Neden Olabilir

Termostat, soðutma sývýsýnýn motor ile radyatör arasýndaki dolaþýmýný kontrol eder.

Motor soðukken termostat kapalý veya kýsmen kapalý durumda bulunur. Böylece motor daha hýzlý çalýþma sýcaklýðýna ulaþýr.

Motor belirli sýcaklýða ulaþtýðýnda termostat açýlýr ve soðutma sývýsýnýn radyatörden geçmesine izin verir.

Termostat kapalý konumda takýlýrsa veya yeterince açýlmazsa radyatöre giden soðutma sývýsý azalabilir.

Bu durum motorun özellikle yük altýnda aþýrý ýsýnmasýna neden olabilir.

Klima açýldýðýnda motora ek yük geldiði için termostat problemi daha belirgin hale gelebilir.

Su Pompasý Arýzasý da Ayný Belirtiyi Oluþturabilir

Su pompasý, soðutma sývýsýnýn motor ve soðutma sistemi içerisinde dolaþmasýný saðlar.

Aþýnmýþ veya hasar görmüþ bir su pompasý yeterli miktarda soðutma sývýsý dolaþtýramayabilir.

Olasý problemler arasýnda:

• Hasarlý pervane

• Aþýnmýþ rulman

• Ýç korozyon

• Pervane kanatlarýnýn kýrýlmasý

• Pompa tahrik sistemindeki problemler

• Pompa keçesinden kaçak

bulunabilir.

Su pompasý arýzasýnda her zaman dýþarýdan görülebilen bir kaçak bulunmaz.

Bazý durumlarda pompa yeterli debiyi saðlayamaz ancak dýþarýdan normal görünebilir.

V Kayýþý ve Gergi Sistemi Kontrol Edilmelidir

Birçok araçta klima kompresörü, yardýmcý ekipman kayýþý üzerinden motordan hareket alýr.

Kayýþ aþýnmýþ, gevþemiþ, yaðlanmýþ, hasar görmüþ veya kayýyorsa çeþitli sorunlar ortaya çýkabilir.

Kayýþ kaymasý klima kompresörünün düzgün çalýþmasýný engelleyebilir.

Motor tasarýmýna baðlý olarak su pompasý da ayný kayýþ sistemi tarafýndan çalýþtýrýlýyorsa, kayýþ problemi soðutma sistemini doðrudan etkileyebilir.

Aþaðýdaki belirtiler varsa kayýþ sistemi kontrol edilmelidir:

• Kayýþtan gelen ötme sesi

• Titreme

• Kayýþta çatlaklar

• Aþýrý aþýnma

• Gergi rulmanýndan ses

• Kasnaklarda düzensiz çalýþma

Düþük Motor Yaðý Seviyesi de Isýnmayý Artýrabilir

Motor yaðý yalnýzca hareketli parçalarý yaðlamakla görevli deðildir.

Ayný zamanda motorun çeþitli bölgelerindeki ýsýnýn uzaklaþtýrýlmasýna da katkýda bulunur.

Motor yaðý seviyesi çok düþükse veya yað ciddi þekilde bozulmuþsa sürtünme ve termal yük artabilir.

Klima kompresörünün motora ek yük bindirmesi mevcut problemi daha belirgin hale getirebilir.

Ancak klima açýkken hararet yükselmesinin doðrudan motor yaðýndan kaynaklandýðý varsayýlmamalýdýr. Soðutma sistemi sistematik þekilde kontrol edilmelidir.

Klima Kompresörü Motoru Fazla Zorluyor Olabilir

Arýzalý bir klima kompresörü motora normalden daha fazla mekanik yük bindirebilir.

Kompresör kýsmen sýkýþmýþsa veya iç parçalarýnda ciddi bir mekanik problem varsa klima devreye girdiðinde motor üzerinde anormal direnç oluþabilir.

Bu durumda:

• Klima devreye girdiðinde motor devri belirgin þekilde düþebilir.

• Rölanti bozulabilir.

• Kayýþ ötme sesi oluþabilir.

• Motor titreþimi artabilir.

• Kompresörden anormal ses gelebilir.

• Kayýþ aþýrý ýsýnabilir.

• Motor sýcaklýðý yükselebilir.

Aðýr durumlarda kompresör veya kasnak problemi yardýmcý ekipman kayýþýna da zarar verebilir.

Ancak klima açýldýðýnda hararet yükseliyor diye doðrudan klima kompresörünü suçlamak doðru deðildir. Öncelikle fan ve motor soðutma sistemi kontrol edilmelidir.

Hararet Neden Özellikle Rölantide Yükselir?

Bu belirti teþhis açýsýndan oldukça deðerlidir.

Araç hareket halindeyken dýþ hava doðal olarak kondenser ve radyatör üzerinden geçer.

Araç düþük hýzda veya tamamen durmuþ durumdayken ise hava akýþýný büyük ölçüde soðutma faný saðlar.

Bu nedenle klima açýkken araç durduðu zaman hararet yükseliyor, ancak yolda giderken sýcaklýk normale dönüyorsa hava akýþý problemi ilk kontrol edilmesi gereken alanlardan biridir.

Muhtemel nedenler:

• Soðutma faný arýzasý

• Fanýn düþük hýzda çalýþmamasý

• Fan rölesi arýzasý

• Fan kontrol modülü problemi

• Kondenserin týkalý olmasý

• Radyatörün týkalý olmasý

• Düþük soðutma sývýsý seviyesi

• Termostat problemi

• Su pompasý problemi

Sýcak Havada Neden Daha Fazla Hararet Yapar?

Yüksek dýþ ortam sýcaklýðý soðutma sisteminin iþini zorlaþtýrýr.

Radyatör ile dýþ hava arasýndaki sýcaklýk farký azalýrken klima kondenseri de daha fazla ýsýyý dýþarý atmak zorunda kalýr.

Bu nedenle sýnýrda çalýþan bir soðutma sistemi serin havalarda normal görünürken sýcak yaz günlerinde problem çýkarmaya baþlayabilir.

Örneðin araç 15°C hava sýcaklýðýnda normal çalýþýrken, 35°C sýcaklýkta ve klima açýkken yoðun trafikte hararet yapabilir.

Burada sýcak hava genellikle asýl arýza deðildir.

Sýcak hava, mevcut soðutma sistemi problemini ortaya çýkarýyor olabilir.

Hararet Müþürü Klima Sistemini Etkileyebilir mi?

Evet.

Modern araçlarda motor soðutma suyu sýcaklýk sensörü, motor kontrol ünitesine sýcaklýk bilgisi gönderir.

ECU bu bilgiyi:

• Soðutma fanýnýn çalýþmasýný

• Yakýt enjeksiyonunu

• Ateþleme zamanlamasýný

• Klima sisteminin çalýþmasýný

• Motor koruma stratejilerini

kontrol etmek için kullanabilir.

Sensör yanlýþ sýcaklýk bilgisi gönderiyorsa soðutma faný gerektiði þekilde çalýþmayabilir.

Bu nedenle soðutma suyu sýcaklýk sensörü veya sensör tesisatý da kontrol edilmelidir.

Ancak sýcaklýk sensörüyle ilgili bir arýza kodu çýkmasý sensörün kesin olarak arýzalý olduðu anlamýna gelmez. Kablo, soket, fan kontrolü veya ECU kaynaklý problemler de benzer sonuçlar oluþturabilir.

Klima Açýlýnca Fan Sigortasý Atýyorsa

Soðutma fanlarý genellikle sigorta ve çeþitli kontrol devreleri üzerinden çalýþýr.

Fanla ilgili sigorta attýðýnda fan devreye girmeyebilir.

Bu durumda klima çalýþýrken kondenser ýsýnmaya devam eder ve motor da ek yük altýnda kalýr.

Sigorta kesinlikle daha yüksek amperli bir sigortayla deðiþtirilmemelidir.

Yeni takýlan sigorta tekrar atýyorsa sistemde çözülmemiþ bir elektrik arýzasý olabilir.

Olasý nedenler arasýnda:

• Kýsa devre

• Hasarlý kablo

• Fan motorunun sýkýþmasý

• Arýzalý röle

• Fan kontrol modülü problemi

bulunabilir.

Radyatör Kapaðý Hararete Neden Olabilir mi?

Radyatör kapaðý veya genleþme kabý basýnç kapaðý, soðutma sisteminin belirli bir basýnç altýnda çalýþmasýna yardýmcý olur.

Kapak doðru basýncý koruyamýyorsa soðutma sývýsýnýn kaynama noktasý düþebilir ve sývý kaybý yaþanabilir.

Bu da hararet sorununa katkýda bulunabilir.

Kapak diðer soðutma sistemi parçalarýna göre daha basit ve ucuz bir parçadýr. Ancak rastgele deðiþtirmek yerine aracýn üretici deðerlerine göre test edilmesi veya uygun parçayla deðiþtirilmesi gerekir.

Soðutma Sisteminde Hava Kalmasý

Soðutma sisteminin içerisinde hava kalmasý, soðutma sývýsýnýn dolaþýmýný ve ýsý transferini bozabilir.

Bu durum özellikle:

• Soðutma sývýsý deðiþiminden sonra

• Radyatör deðiþiminden sonra

• Hortum deðiþiminden sonra

• Termostat deðiþiminden sonra

• Su pompasý deðiþiminden sonra

• Soðutma sistemi onarýmýndan sonra

ortaya çýkabilir.

Sistem doðru þekilde doldurulup havasý alýnmadýysa araç bazý koþullarda normal çalýþýrken klima açýkken veya motor yük altýndayken hararet yapabilir.

Hararetle Birlikte Hangi Belirtiler Görülebilir?

Hararet yükselirken baþka belirtiler de ortaya çýkabilir.

Bunlar:

• Soðutma fanýnýn sürekli çalýþmasý

• Soðutma fanýnýn hiç çalýþmamasý

• Klimanýn daha az soðutmasý

• Klima devreye girdiðinde motor devrinin düþmesi

• Antifriz kokusu

• Motor bölümünden buhar çýkmasý

• Soðutma sývýsý kaçaðý

• Uyarý lambalarýnýn yanmasý

• Motor gücünün düþmesi

• Düzensiz rölanti

• Kayýþtan ses gelmesi

• Anormal sýcaklýk deðiþimleri

• Hararet sýrasýnda kaloriferin bir anda soðuk üflemesi

Özellikle motor hararet yaparken kabin kaloriferinin bir anda soðuk üflemeye baþlamasý önemlidir. Bu durum düþük soðutma sývýsý seviyesi veya soðutma sývýsýnýn yeterince dolaþamamasý konusunda ipucu verebilir.

Böyle Bir Araç Kullanýlmaya Devam Edilir mi?

Motorun aþýrý ýsýnmasý kesinlikle göz ardý edilmemelidir.

Tekrarlayan hararet þu parçalara ciddi zarar verebilir:

• Silindir kapaðý

• Silindir kapak contasý

• Pistonlar

• Supaplar

• Motor yaðý

• Soðutma sistemi parçalarý

Özellikle alüminyum silindir kapaklarý aþýrý sýcaklýktan ciddi þekilde etkilenebilir.

Hararet göstergesi normal çalýþma bölgesinin dýþýna çýkýyor ve aþýrý ýsýnma belirtileri görülüyorsa aracý kullanmaya devam etmek yerine güvenli bir yerde durmak gerekir.

Motor sýcakken radyatör kapaðý veya basýnçlý genleþme kabý kapaðý açýlmamalýdýr. Sistem yüksek basýnç altýnda olabilir ve sýcak soðutma sývýsý ciddi yanýklara neden olabilir.

Klima Açýkken Hararet Sorunu Nasýl Teþhis Edilir?

Doðru teþhis en basit ve en olasý kontrollerden baþlanarak yapýlmalýdýr.

1. Soðutma sývýsý kontrol edilir

Seviye, sývýnýn durumu ve gözle görülebilen kaçaklar kontrol edilir.

2. Soðutma faný kontrol edilir

Klima açýldýðýnda ve motor uygun sýcaklýða ulaþtýðýnda fanýn çalýþýp çalýþmadýðý kontrol edilir.

3. Fan kademeleri kontrol edilir

Araçta birden fazla fan hýzý varsa tüm kademeler test edilmelidir.

4. Radyatör ve kondenser kontrol edilir

Dýþ yüzeyde kir, böcek, yaprak, çamur veya hava akýþýný engelleyen baþka bir problem olup olmadýðý incelenir.

5. Termostat kontrol edilir

Motor sýcaklýðýnýn yükselme þekli ve soðutma sistemi sýcaklýk deðerleri deðerlendirilir.

6. Su pompasý kontrol edilir

Soðutma sývýsý dolaþýmýnýn yeterli olup olmadýðý araþtýrýlýr.

7. Soðutma sistemi basýnç testi yapýlýr

Basýnç testi görünmeyen kaçaklarýn bulunmasýna yardýmcý olabilir.

8. Klima kompresör yükü kontrol edilir

Klima devreye girdiðinde motorun verdiði tepki deðerlendirilir.

9. Elektrik sistemi incelenir

Sigortalar, röleler, kablolar, þaseler, soketler ve fan kontrol modülleri kontrol edilir.

10. OBD cihazýyla tarama yapýlýr

OBD cihazý motor sýcaklýðý, fan komutlarý, klima sistemiyle ilgili arýzalar ve motor kontrol sistemi hakkýnda önemli bilgiler saðlayabilir.

Ancak OBD taramasý tek baþýna mekanik teþhisin yerini tutmaz.

Ýlk Olarak Neler Kontrol Edilmeli?

Klima açýldýðýnda hararet yükseliyorsa pratik bir kontrol sýrasý þu þekilde olabilir:

• Soðutma sývýsý seviyesini kontrol edin.

• Soðutma sývýsý kaçaðý olup olmadýðýný kontrol edin.

• Klima açýldýðýnda fanýn çalýþýp çalýþmadýðýna bakýn.

• Fanýn doðru hýzlarda çalýþtýðýndan emin olun.

• Radyatör ve kondenserin hava geçiþini kontrol edin.

• Fan sigortalarýný ve rölelerini kontrol edin.

• Termostatý kontrol ettirin.

• Su pompasýnýn çalýþmasýný deðerlendirin.

• Yardýmcý ekipman kayýþý ve gergi sistemini inceleyin.

• Klima kompresörünün motora aþýrý yük bindirip bindirmediðini kontrol edin.

• Soðutma suyu sýcaklýk sensörü verilerini inceleyin.

• OBD arýza kodlarýný okuyun.

Bu yöntem gereksiz yere pahalý parçalarýn deðiþtirilmesini önlemeye yardýmcý olur.

Klima Açýlýnca Hararetin Biraz Yükselmesi Normal mi?

Bazý koþullarda klima açýldýðýnda motor sýcaklýðýnda küçük deðiþiklikler görülebilir. Özellikle çok sýcak havalarda, yoðun trafikte veya düþük hýzlarda sistem daha fazla çalýþýr.

Ancak motor sýcaklýðý üreticinin belirlediði normal çalýþma aralýðýnda kalmalýdýr.

Hararet göstergesinin sürekli yükselmesi veya aþýrý ýsýnma bölgesine doðru ilerlemesi normal deðildir.

Klima kapatýldýðýnda sýcaklýðýn hemen dengelenmesi önemli bir teþhis ipucu olabilir. Fakat bu durum tek baþýna hangi parçanýn arýzalý olduðunu göstermez.

En Önemli Nokta

Aracýnýz yalnýzca klima açýkken hararet yapýyorsa hemen klima kompresörünü deðiþtirmek doðru deðildir.

Klima motor yükünü artýrýr ve radyatörün önünde bulunan kondenser nedeniyle soðutma sisteminin çalýþma þartlarýný zorlaþtýrýr. Ancak saðlýklý bir soðutma sistemi bu ilave yükü karþýlayabilmelidir.

Zayýf veya arýzalý soðutma faný, týkalý radyatör, kirli kondenser, düþük soðutma sývýsý seviyesi, termostat problemi, su pompasý arýzasý, elektriksel sorun veya aþýrý kompresör yükü benzer belirtilere neden olabilir.

Bu nedenle doðru teþhis; hararetin hangi koþullarda yükseldiðine, fanýn nasýl çalýþtýðýna, soðutma sývýsýnýn dolaþýmýna, hava akýþýna, sistem basýncýna, elektriksel kontrollere ve klima kompresörünün motora uyguladýðý yüke birlikte bakýlarak yapýlmalýdýr.

Klima sistemi bazen tek baþýna arýzanýn nedeni deðildir. Daha önce baþlamýþ olan bir soðutma sistemi problemini görünür hale getiriyor olabilir.