TR
EN
Buzlanma Uyarı Işığı Neden Yanar? Don İkaz Lambası Ne İşe Yarar?
Buzlanma (don) uyarı ışığı, özellikle soğuk havalarda sürücüyü yol yüzeyinde buzlanma veya donma ihtimali konusunda uyarmak için kullanılan bir gösterge ışığıdır. Genellikle kar tanesi veya buz kristali şeklinde bir sembolle gösterilir.
Bu ışık çoğu zaman bir arıza anlamına gelmez. Asıl amacı, dış hava sıcaklığının yol tutuşunu olumsuz etkileyebilecek seviyelere düştüğünü sürücüye bildirmektir.
Birçok araçta don uyarısı dış sıcaklık yaklaşık 3–4°C seviyesine düştüğünde devreye girer. Ancak kullanılan sıcaklık değeri marka, model ve üretici yazılımına göre değişebilir.
Don Uyarı Işığı Neden Yanar?
Araçlarda dış ortam sıcaklığını ölçen bir dış sıcaklık sensörü bulunur.
Bu sensörün gönderdiği sıcaklık bilgisi belirli bir seviyenin altına düştüğünde gösterge panelindeki kar tanesi sembolü yanabilir.
Burada önemli nokta, aracın yolda gerçekten buz olduğunu tespit etmemesidir.
Sistem yalnızca hava sıcaklığının buzlanma ihtimalinin oluşabileceği seviyeye geldiğini bildirir.
Bu nedenle don uyarı ışığı yandığında yol tamamen kuru ve normal görünebilir. Buna rağmen özellikle gölgede kalan bölgelerde, köprülerde veya nemli yüzeylerde buzlanma meydana gelmiş olabilir.
Don Uyarısı 0°C'de mi Yanar?
Her zaman değil.
Sürücülerin sık yaptığı bir yanlış yorum, don uyarısının yalnızca sıcaklık 0°C'ye düştüğünde yanması gerektiğini düşünmektir.
Oysa birçok araç sürücüyü daha erken uyarmak amacıyla uyarıyı 0°C'nin birkaç derece üzerinde devreye sokar.
Bunun nedeni yol yüzeyinin hava sıcaklığından daha düşük bir sıcaklığa ulaşabilmesidir.
Örneğin gösterge panelinde 3°C görülürken bazı yol yüzeylerinde buzlanma oluşabilir.
Bu nedenle üreticiler, sıcaklık henüz sıfır dereceye ulaşmadan sürücüyü uyarmayı tercih eder.
Don Uyarısı Yandığında Yolda Kesinlikle Buz Var mıdır?
Hayır.
Don uyarı ışığı buz tespit sistemi değildir.
Işığın yanması, buzlanma ihtimalinin bulunduğunu gösterir ancak yolun kesinlikle buzlu olduğu anlamına gelmez.
Yol yüzeyinin buzlanması;
-
Hava sıcaklığına
-
Yol yüzeyinin sıcaklığına
-
Neme
-
Yağışa
-
Rüzgara
-
Güneş ışığına
-
Yolun gölgede kalıp kalmadığına
-
Rakıma
-
Yolun yapısına
bağlı olarak değişebilir.
Bu nedenle don uyarısını bir önleyici güvenlik uyarısı olarak değerlendirmek gerekir.
Don Uyarı Işığı Bir Arıza mıdır?
Normal şartlarda hayır.
Dış sıcaklık gerçekten düşükse ve araç kar tanesi sembolünü gösteriyorsa sistem büyük ihtimalle normal şekilde çalışıyordur.
Bu ışığın yanması tek başına herhangi bir parçanın değiştirilmesini gerektirmez.
Ancak dış sıcaklık göstergesi gerçek hava koşullarıyla açıkça uyuşmuyorsa durum farklıdır.
Örneğin dışarıda sıcak hava olmasına rağmen araç -10°C gibi gerçek dışı bir sıcaklık gösteriyorsa dış sıcaklık sensörü veya sensör devresi kontrol edilmelidir.
Dış Sıcaklık Sensörü Nedir?
Dış sıcaklık sensörü, aracın çevresindeki hava sıcaklığını ölçen elektronik bir sensördür.
Sensörün konumu araca göre değişmekle birlikte genellikle:
-
Ön tampon bölgesinde
-
Ön ızgara çevresinde
-
Ön panelin hava alan bir bölümünde
-
Aracın ön kısmındaki başka bir uygun noktada
bulunabilir.
Sensörden gelen bilgi gösterge paneline ve bazı araçlarda diğer kontrol ünitelerine iletilir.
Dış sıcaklık bilgisi yalnızca don uyarısı için değil, klima sistemi gibi başka sistemler için de kullanılabilir.
Arızalı Dış Sıcaklık Sensörü Don Uyarısını Yaktırır mı?
Evet.
Dış sıcaklık sensörü yanlışlıkla çok düşük bir sıcaklık bildirirse araç, ortamı olduğundan daha soğuk algılayabilir.
Bu durumda don uyarı ışığı normalden daha erken yanabilir veya sıcak havalarda bile yanmaya devam edebilir.
Şu belirtiler sensör arızasına işaret edebilir:
-
Dış sıcaklığın yanlış gösterilmesi
-
Sıcaklığın aniden değişmesi
-
Sıcaklığın uzun süre aynı değerde kalması
-
Gerçek dışı düşük sıcaklık gösterilmesi
-
Don uyarısının sıcak havalarda yanması
-
Başka elektronik uyarıların ortaya çıkması
Dış Sıcaklık Sensörü Neden Arızalanır?
Sensör, aracın dış kısmında bulunduğu için çevresel etkilere maruz kalabilir.
Olası nedenler arasında:
-
Sensörün elektriksel olarak arızalanması
-
Kablonun kopması
-
Kablonun hasar görmesi
-
Soket içerisinde oksitlenme
-
Gevşek bağlantı
-
Su veya nem girişi
-
Ön tampon hasarı
-
Daha önce yapılan kaporta işlemleri
-
Sensörün fiziksel olarak zarar görmesi
bulunur.
Özellikle aracın ön tamponu söküldüyse veya bir kaza sonrasında onarıldıysa sensörün bağlantıları kontrol edilmelidir.
Dış Sıcaklık Neden Hemen Değişmez?
Gösterge panelindeki dış sıcaklığın anında değişmemesi çoğu araçta normaldir.
Sensör;
-
Motor sıcaklığından
-
Radyatörden yayılan ısıdan
-
Güneş ışığından
-
Araç hızından
-
Park edilen ortamdan
etkilenebilir.
Örneğin araç kapalı ve sıcak bir otoparktan dışarı çıktığında, gösterge panelindeki sıcaklık hemen gerçek dış ortam sıcaklığına geçmeyebilir.
Araç üreticileri sıcaklık bilgisindeki ani dalgalanmaları önlemek için yazılımsal filtreleme kullanabilir.
Don Uyarısı Neden Köprülerde Önemlidir?
Köprüler ve viyadükler normal yollara göre daha hızlı soğuyabilir.
Normal bir yol zeminden de ısı aldığı için sıcaklığını daha uzun süre koruyabilir. Ancak köprülerde yol yüzeyi hem üstten hem de alttan soğuk havaya maruz kalabilir.
Bu nedenle çevredeki yol normal görünürken köprü üzerinde buzlanma meydana gelebilir.
Özellikle:
-
Köprülerde
-
Viyadüklerde
-
Üst geçişlerde
-
Dağ yollarında
-
Gölge alanlarda
-
Ormanlık bölgelerde
-
Açık ve rüzgârlı yollarda
daha dikkatli olunmalıdır.
Don Uyarısı Yandığında Nasıl Araç Kullanılmalı?
Don uyarısı görüldüğünde sürüş tarzının değiştirilmesi önemlidir.
Özellikle:
-
Hızınızı azaltın.
-
Takip mesafesini artırın.
-
Ani fren yapmayın.
-
Ani hızlanmadan kaçının.
-
Direksiyonu sert hareketlerle çevirmeyin.
-
Virajlara daha düşük hızla girin.
-
Köprü ve viyadüklerde dikkatli olun.
-
Gölge bölgelerde yol yüzeyine dikkat edin.
-
Islak görünen zeminin buzlu olabileceğini unutmayın.
En önemli nokta, lastiklerin yol ile temasını bozabilecek ani hareketlerden kaçınmaktır.
Don Uyarısı Yandığında Lastikler Kayabilir mi?
Evet.
Düşük sıcaklıklarda yol yüzeyindeki tutunma azalabilir. Eğer yüzeyde buz veya don oluşmuşsa lastiklerin yol ile arasındaki sürtünme ciddi şekilde düşebilir.
Bu durumda ani:
-
Fren
-
Gaz
-
Direksiyon
hareketleri aracın kontrolünü kaybetmesine neden olabilir.
Don uyarı ışığı bu nedenle yalnızca hava sıcaklığı hakkında bilgi vermez; aynı zamanda sürücüyü olası düşük yol tutuşuna karşı hazırlıklı olmaya yönlendirir.
Don Uyarısı Motorun Soğuk Olduğu Anlamına mı Gelir?
Hayır.
Don uyarısı motor sıcaklığını göstermez.
Bu uyarı dış ortam sıcaklığıyla ilgilidir.
Motor soğutma sıvısının sıcaklığı ayrı bir sistem tarafından takip edilir.
Bu nedenle kar tanesi sembolünün yanması:
-
Motorun arızalı olduğu
-
Motor suyunun donduğu
-
Motorun aşırı soğuduğu
-
Antifrizin eksik olduğu
-
Motor yağının arızalı olduğu
anlamına gelmez.
Don Uyarısı ile Hararet Uyarısı Aynı Şey midir?
Hayır.
İki uyarının amacı tamamen farklıdır.
Don uyarısı, dış sıcaklığın düşük olduğunu ve buzlanma ihtimalini bildirir.
Hararet uyarısı ise motor soğutma sisteminde aşırı sıcaklık veya başka bir problem olabileceğini bildirir.
Bu nedenle gösterge panelinde kırmızı sıcaklık veya hararet uyarısı görülüyorsa bu durum don uyarısından tamamen farklı değerlendirilmelidir.
Don Uyarısı Kış Lastiği Gerektiği Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Don uyarısının yanması tek başına kış lastiği kullanmanın yasal olarak zorunlu olduğu anlamına gelmez.
Kış lastiği zorunlulukları ülkeye, bölgeye ve mevcut yasal düzenlemelere göre değişebilir.
Bununla birlikte düşük sıcaklıkların, karın ve buzlanmanın sık görüldüğü koşullarda uygun kış lastikleri yol tutuşu açısından önemli bir avantaj sağlayabilir.
Don Uyarısı Sürekli Yanıyor, Normal mi?
Dış sıcaklık üreticinin belirlediği uyarı aralığında kaldığı sürece ışığın yanması normal olabilir.
Bazı araçlarda sıcaklık belirli bir seviyenin üzerine çıktığında sembol otomatik olarak söner.
Bazı araçlarda ise belirli bir süre gösterildikten sonra kaybolabilir.
Bu davranış tamamen aracın yazılımına ve gösterge paneli tasarımına bağlıdır.
Hava Sıcakken Don Uyarısı Yanıyorsa Ne Yapılmalı?
Öncelikle gösterge panelindeki dış sıcaklık değerine bakılmalıdır.
Eğer sıcaklık da gerçek dışı şekilde düşük görünüyorsa dış sıcaklık sensörü kontrol edilmelidir.
Örneğin dışarıda 20°C olmasına rağmen araç 0°C veya -5°C gösteriyorsa olası nedenler arasında:
-
Dış sıcaklık sensörü
-
Sensör kabloları
-
Sensör soketi
-
Elektrik bağlantıları
-
Gösterge paneli
-
İlgili kontrol modülü
bulunabilir.
Bu durumda arıza tespit cihazıyla sistemin kontrol edilmesi faydalı olacaktır.
OBD Cihazı Don Uyarısı Arızasını Bulabilir mi?
Don uyarısı normal şekilde çalışıyorsa ortada bir arıza olmadığı için OBD taraması yapılması gerekmez.
Ancak dış sıcaklık sensöründe veya sensör devresinde elektriksel bir problem varsa araç bir arıza kodu kaydedebilir.
Burada önemli bir nokta vardır: dış sıcaklık sensörüyle ilgili bilgiler her araçta doğrudan motor ECU'sunda bulunmayabilir.
Bazı araçlarda sensör verileri:
-
Gösterge paneli
-
Gövde kontrol modülü
-
Klima kontrol modülü
-
Motor kontrol ünitesi
-
Diğer elektronik kontrol üniteleri
üzerinden izlenebilir.
Bu nedenle yalnızca basit bir motor OBD taraması yeterli olmayabilir.
Don Uyarısı ile Araba Kullanılır mı?
Evet.
Don uyarısının yanması tek başına aracın durdurulmasını gerektirmez.
Ancak uyarının anlamı ciddiye alınmalıdır.
Işık yandığında yolun gerçekten buzlu olup olmadığını gözlemlemek ve sürüş hızını yol şartlarına göre ayarlamak gerekir.
Özellikle sabah erken saatlerde, gece boyunca sıcaklığın düştüğü dönemlerde ve yağış sonrasında daha dikkatli olunmalıdır.
Don Uyarı Işığı Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?
Don uyarısının kendisi genellikle bir arıza değildir. Fakat aşağıdaki durumlarda araç kontrol edilmelidir:
-
Dış sıcaklık yanlış gösteriliyorsa
-
Sıcak havada don uyarısı yanıyorsa
-
Sıcaklık değeri sürekli değişiyorsa
-
Sıcaklık değeri gerçek dışı seviyelerde kalıyorsa
-
Uyarıyla birlikte başka elektronik uyarılar çıkıyorsa
-
Ön tampon veya sensör bölgesinde hasar varsa
-
Daha önce ön tarafta onarım yapılmışsa
Bu durumda dış sıcaklık sensörü ve bağlantıları incelenmelidir.
Sonuç
Don uyarı ışığı, aracın dış sıcaklığın düşük olduğunu ve don veya buzlanma ihtimalinin bulunduğunu sürücüye bildiren bir güvenlik uyarısıdır.
Çoğu araçta yaklaşık 3–4°C civarında devreye girse de kesin sıcaklık değeri araç üreticisine göre değişebilir.
Bu ışığın yanması genellikle herhangi bir arıza olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde aracın motorunun, antifriz sisteminin veya aküsünün arızalı olduğunu da göstermez.
Don uyarısının asıl amacı sürücüyü olası düşük yol tutuşuna karşı önceden uyarmaktır.
Bu nedenle kar tanesi sembolünü gördüğünüzde hızınızı azaltmak, takip mesafesini artırmak ve özellikle köprü, viyadük, gölge ve nemli yol bölümlerinde daha dikkatli olmak gerekir.
Eğer don uyarısı sıcak havalarda yanıyor ve dış sıcaklık göstergesi de yanlış değer gösteriyorsa, bu durumda dış sıcaklık sensörü, kabloları ve elektrik bağlantıları kontrol edilmelidir.
Numan
29-07-2023 | YozgatBu buzlanma bana yaz mevsiminde denk geldi
Ahmet
20-11-2022 | İstanbul2015 Ford Transit panelvan sensörü nerededir?