Aracýnýzý 8 Adýmda Kýþa Hazýrlayýn

Kýþ aylarý, otomobiller için yýlýn en zorlu dönemlerinden biridir. Düþük sýcaklýklar, kar, buz, yaðmur, çamur ve yollarda kullanýlan tuz; aracýn motorundan lastiklerine, aküsünden sileceklerine kadar birçok sistemi doðrudan etkileyebilir.

Aracýnýz ister yeni ister eski olsun, kýþ baþlamadan önce yapýlacak birkaç basit kontrol hem güvenliðinizi artýrýr hem de kýþ aylarýnda ortaya çýkabilecek beklenmedik arýzalarýn önüne geçebilir.

Özellikle akü, lastikler, soðutma sistemi, silecekler ve kalorifer sistemi kýþ öncesinde mutlaka kontrol edilmelidir. Küçük bir bakým masrafýný zamanýnda yapmak, yolda kalma veya daha büyük bir arýza nedeniyle oluþabilecek yüksek masraflarý önleyebilir.

Ýþte aracýnýzý kýþ þartlarýna hazýrlamak için uygulayabileceðiniz 8 önemli adým.

1. Sývýlarý Kontrol Edin

Kýþ öncesinde aracýnýzda kontrol edilmesi gereken en önemli konulardan biri sývýlardýr. Özellikle motor soðutma sývýsý, motor yaðý ve cam silecek sývýsý kontrol edilmelidir.

Soðutma sývýsý ve antifriz

Motorun soðutma sisteminde yalnýzca su bulunmasý kýþ aylarýnda ciddi sorunlara yol açabilir. Uygun oran ve özellikte antifriz içeren soðutma sývýsý, düþük sýcaklýklarda donmaya karþý koruma saðlar.

Ancak antifrizin yalnýzca miktarýna bakmak yeterli deðildir. Soðutma sývýsýnýn donma noktasý ve üreticinin önerdiði karýþým oraný da önemlidir. Gereðinden fazla antifriz eklemek de her zaman daha iyi koruma anlamýna gelmez.

Kýþ öncesinde:

• Soðutma sývýsý seviyesini kontrol edin.

• Antifriz oranýný kontrol ettirin.

• Hortumlarda ve radyatörde kaçak olup olmadýðýný inceleyin.

• Soðutma sývýsýnýn renginden ziyade üretici tarafýndan belirtilen özelliklere uygun olup olmadýðýna dikkat edin.

Motor yaðý

Motor yaðýnýn seviyesi ve kullanýlan yaðýn aracýn üreticisinin istediði özelliklere uygun olmasý önemlidir.

Soðuk havalarda motor yaðý daha akýþkanlýðýný kaybedebileceðinden, özellikle çok düþük sýcaklýklarýn görüldüðü bölgelerde doðru viskozite seçimi önem kazanýr.

Ancak kýþ geldi diye otomatik olarak daha ince yað kullanmak doðru deðildir. Yað viskozitesi ve yaðýn üretici onayý, aracýn kullaným kýlavuzundaki gerekliliklere göre belirlenmelidir.

Cam silecek suyu

Normal su, düþük sýcaklýklarda donabilir ve cam yýkama sistemine zarar verebilir. Kýþ aylarýnda donma noktasýna uygun kaliteli cam silecek sývýsý kullanýlmalýdýr.

Ayrýca silecek suyu deposunu yalnýzca suyla doldurmak yerine, ürünün önerdiði oranda kýþlýk cam temizleme sývýsý kullanmak daha doðru olacaktýr.

2. Kayýþlarý ve Hortumlarý Kontrol Edin

Motor kaputunu açtýðýnýzda yalnýzca yað seviyesine bakmak yerine kayýþlarý ve hortumlarý da gözden geçirmek faydalýdýr.

Soðuk hava, yaþlanmýþ kauçuk parçalarýn sertleþmesine ve mevcut çatlaklarýn daha belirgin hale gelmesine neden olabilir.

Özellikle:

• Yardýmcý tahrik kayýþýný

• Triger sistemiyle ilgili parçalarý

• Radyatör hortumlarýný

• Soðutma sistemi baðlantýlarýný

• Kelepçeleri

• Hortumlarda çatlak ve þiþkinlik olup olmadýðýný

kontrol ettirin.

Bir kayýþta çatlak, kopma, aþýrý aþýnma veya anormal gevþeklik görülüyorsa ihmal edilmemelidir.

Hortumlarda ise yumuþama, sertleþme, þiþme, çatlak veya soðutma sývýsý izleri önemli bir problemin habercisi olabilir.

Özellikle eski araçlarda bu kontroller kýþ öncesinde daha da önemlidir.

3. Silecek Lastiklerini Yenileyin

Kýþ aylarýnda iyi görüþ, güvenli sürüþün en önemli þartlarýndan biridir.

Yaðmur, kar, çamur ve yollarda kullanýlan tuz ön camýn kýsa sürede kirlenmesine neden olabilir. Silecek lastikleri camý düzgün temizleyemiyorsa sürücünün görüþü ciddi þekilde azalabilir.

Sileceklerde þu belirtilerden biri varsa deðiþim zamaný gelmiþ olabilir:

• Camda çizgi býrakmasý

• Suyu düzgün toplamamasý

• Çalýþýrken ses çýkarmasý

• Camýn belirli bölgelerini temizlememesi

• Lastik yüzeyinde çatlak veya sertleþme

• Sileceðin cam üzerinde atlayarak hareket etmesi

Sileceklerin kullaným ömrü tek bir yýl ile kesin olarak belirlenemez. Güneþ, sýcaklýk, kullaným sýklýðý ve lastiðin kalitesi ömrünü etkiler.

Bu nedenle yalnýzca “bir yýlý geçti” diye deðil, gerçek çalýþma durumuna bakarak deðiþtirmek daha doðrudur.

Kýþýn yoðun kar ve buz görülen bölgelerde kýþ þartlarýna uygun silecek seçenekleri de deðerlendirilebilir.

4. Lastikleri ve Hava Basýnçlarýný Kontrol Edin

Kýþ güvenliðinde en önemli konulardan biri lastiklerdir.

Lastikler aracýn yolla temas eden tek parçalarýdýr. Islak, karlý veya buzlu zeminde lastiðin durumu aracýn fren mesafesini, viraj davranýþýný ve çekiþini doðrudan etkiler.

Kýþ öncesinde:

• Lastik diþ derinliðini kontrol edin.

• Lastiklerde çatlak veya hasar olup olmadýðýna bakýn.

• Hava basýnçlarýný kontrol edin.

• Stepneyi veya lastik tamir kitini kontrol edin.

• Lastiklerin yaþýný göz önünde bulundurun.

Soðuk havalarda lastik basýncý düþebilir. Bu nedenle basýnçlarýn düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.

Doðru basýnç deðeri lastiðin üzerinde yazan maksimum deðer deðildir. Araç üreticisinin belirttiði basýnç kullanýlmalýdýr. Bu bilgi genellikle sürücü kapýsýndaki etikette, yakýt kapaðýnda veya kullaným kýlavuzunda bulunur.

Kar ve buzun sýk görüldüðü bölgelerde ise uygun özelliklere sahip kýþ lastikleri önemli bir avantaj saðlar.

Burada yalnýzca lastiðin üzerinde “M+S” yazmasýna bakmak yerine, aðýr kýþ koþullarý için 3PMSF (Three-Peak Mountain Snowflake) iþaretinin bulunup bulunmadýðý da deðerlendirilmelidir.

Kýþ lastiklerinin yalnýzca iki tekere takýlmasý da doðru bir yaklaþým deðildir. Araç üreticisinin ve lastik uzmanýnýn önerileri doðrultusunda, özellikle dört tekerlekli araçlarda kýþ koþullarýna uygun lastiklerin dört tekerde birlikte kullanýlmasý daha dengeli sürüþ saðlar.

5. Aküyü Kýþa Hazýrlayýn

Soðuk hava, otomobil akülerinin performansýný önemli ölçüde etkileyebilir.

Motoru çalýþtýrmak için marþ motorunun yüksek miktarda elektrik enerjisine ihtiyacý vardýr. Düþük sýcaklýklarda akünün kullanýlabilir kapasitesi azalýrken motor yaðýnýn soðukta daha dirençli hale gelmesi marþ motorunun motoru çevirmesini zorlaþtýrabilir.

Bu nedenle yaz aylarýnda sorunsuz çalýþan zayýflamýþ bir akü, kýþýn ilk soðuk sabahýnda aracý çalýþtýrmakta zorlanabilir.

Kýþ öncesinde:

• Akünün voltajýný kontrol ettirin.

• Gerekirse akünün marþ kapasitesini test ettirin.

• Kutup baþlarýnda oksitlenme olup olmadýðýný kontrol edin.

• Akü kablolarýnýn baðlantýlarýný inceleyin.

• Þarj sisteminin düzgün çalýþtýðýndan emin olun.

Eski tip, bakým yapýlabilen akülerde elektrolit seviyesi de üreticinin prosedürüne göre kontrol edilebilir. Ancak modern birçok akü bakým gerektirmeyen tiptedir. Bu nedenle aküye geliþigüzel su veya baþka bir sývý eklemek doðru deðildir.

Akü çevresinde çalýþýrken motorun kapalý olduðundan ve güvenlik kurallarýna uyulduðundan emin olun.

6. Dört Çeker Sistemi Kontrol Ettirin

Dört tekerlekten çekiþ sistemi, karlý ve kaygan yollarda aracýn çekiþ kapasitesini artýrabilir. Ancak dört çeker bir otomobili buz üzerinde yenilmez hale getirmez.

Dört çeker sisteminin temel avantajý, motor torkunun uygun koþullarda birden fazla tekerleðe aktarýlmasýný saðlayarak özellikle kalkýþ ve hýzlanma sýrasýnda çekiþe yardýmcý olmasýdýr.

Fakat frenleme sýrasýnda yine lastiklerin yol tutuþu belirleyicidir.

Kýþ baþlamadan önce özellikle uzun süredir kullanýlmayan veya bakým geçmiþi bilinmeyen dört çeker sistemlerinde kontrol yaptýrmak faydalý olabilir.

Araç tipine baðlý olarak:

• Diferansiyeller

• Transfer kutusu

• Dört çeker kavramasý

• Þaftlar

• Akslar

• Ýlgili yaðlar

• Elektronik kontrol sistemi

kontrol edilebilir.

Ayrýca dört çeker sisteminin devreye girmesi gereken koþullarda gerçekten çalýþýp çalýþmadýðýnýn kontrol edilmesi önemlidir.

7. Kalorifer ve Cam Buðu Çözme Sistemini Kontrol Edin

Kalorifer sistemi yalnýzca kýþýn sýcak kalmanýzý saðlayan bir sistem deðildir. Ayný zamanda sürüþ güvenliði açýsýndan da önemlidir.

Özellikle ön camdaki buðunun ve buzlanmanýn giderilmesi için aracýn havalandýrma ve cam buðu çözme sistemi düzgün çalýþmalýdýr.

Kýþ öncesinde:

• Kaloriferin sýcak hava üretip üretmediðini

• Fanýn bütün kademelerde çalýþýp çalýþmadýðýný

• Hava yönlendirmelerinin düzgün çalýþtýðýný

• Ön cam buðu çözme kanalýndan yeterli hava geldiðini

• Klima sisteminin çalýþtýðýný

kontrol edin.

Modern araçlarda klima sistemi yalnýzca yazýn soðutma amacýyla kullanýlmaz. Klima kompresörü, havanýn neminin alýnmasýna yardýmcý olarak camlarýn daha hýzlý buðusunun çözülmesini saðlayabilir.

Kalorifer yeterince ýsýtmýyorsa sorun yalnýzca kalorifer peteðinde olmayabilir. Düþük soðutma sývýsý seviyesi, termostat problemi, hava yapmýþ soðutma sistemi, su pompasý, sýcaklýk kapaðý veya baþka bir arýza da benzer belirtilere neden olabilir.

8. Acil Durum Kiti Hazýrlayýn

Kýþ þartlarýnda aracýnýz ne kadar bakýmlý olursa olsun her problemi önceden tahmin etmek mümkün deðildir.

Özellikle yoðun kar yaðýþý, buzlanma veya uzun mesafeli yolculuklarda araçta temel bir acil durum kiti bulundurmak büyük avantaj saðlayabilir.

Acil durum kitinde mümkün olduðunca þu malzemeler bulunabilir:

• El feneri

• Yedek pil

• Reflektör veya acil durum uyarý ekipmaný

• Kalýn battaniye

• Eldiven

• Bere

• Buz kazýyýcý

• Buz çözücü

• Küçük kürek

• Çekme halatý

• Uygun araçlarda kar zinciri

• Ýlk yardým malzemeleri

• Ýçme suyu

• Uzun süre dayanabilecek yiyecekler

• Telefon þarjý için uygun ekipman

• Araç üreticisinin önerdiði temel ekipmanlar

Özellikle uzun ve tenha yollara çýkarken su ve yiyecek bulundurmak önemlidir.

Kar yaðýþý baþlamadan önce zincir kullanmanýz gerekiyorsa zincirin aracýnýzýn lastik ölçüsüne uygun olduðundan ve nasýl takýldýðýný bildiðinizden emin olun.

Ayrýca acil durum ekipmanlarýnýn araçta bulunmasý kadar kolay ulaþýlabilir bir yerde olmasý da önemlidir.

Kýþ Öncesinde Sadece Motoru Deðil, Aracýn Tamamýný Kontrol Edin

Kýþ hazýrlýðý yalnýzca antifriz koymak veya kýþ lastiði takmak anlamýna gelmez. Otomobil bir bütün olarak deðerlendirilmelidir.

Özellikle þu kontroller birlikte yapýlmalýdýr:

• Motor yaðý

• Soðutma sývýsý

• Antifriz korumasý

• Cam silecek sývýsý

• Silecekler

• Lastikler

• Lastik basýnçlarý

• Akü

• Þarj sistemi

• Kayýþlar

• Hortumlar

• Fren sistemi

• Farlar ve aydýnlatmalar

• Kalorifer

• Cam buðu çözme sistemi

• Dört çeker sistemleri

• Acil durum ekipmanlarý

Bu kontrollerin tamamý ayný gün içinde yapýlabilecek basit kontroller deðildir. Özellikle fren, akü, soðutma sistemi, dört çeker sistemi veya motorla ilgili þüpheli bir durum varsa profesyonel kontrol yaptýrmak daha güvenlidir.

Kýþýn Yolda Kalma Riskini Azaltýn

Kýþ þartlarýnda yolda kalmanýn nedeni her zaman büyük bir motor arýzasý deðildir. Bitmiþ bir akü, yetersiz lastik diþi, donmuþ cam suyu, çalýþmayan silecekler veya uygun olmayan lastikler de ciddi problemlere dönüþebilir.

Kýþ baþlamadan önce birkaç saat ayýrarak aracýn temel sistemlerini kontrol etmek, soðuk havalarda yaþanabilecek birçok sorunun önüne geçebilir.

En önemlisi ise aracýnýzýn kýþ koþullarýna uygun olmasý kadar sürüþ þeklinizi de hava ve yol þartlarýna göre deðiþtirmektir. Kýþ lastiði, dört çeker sistemi veya elektronik güvenlik sistemleri fizik kurallarýný ortadan kaldýrmaz. Karlý ve buzlu yollarda hýzýnýzý düþürmek, takip mesafesini artýrmak ve ani manevralardan kaçýnmak her zaman önemlidir.

Kýsacasý, kýþa hazýrlanan bir otomobil yalnýzca daha kolay çalýþan bir araç deðildir; ayný zamanda daha güvenli, daha öngörülebilir ve beklenmedik masraflara karþý daha hazýrlýklý bir araçtýr.