Araç Muayenesi Öncesi Yapýlmasý Gerekenler

Araç muayenesine gitmeden önce yalnýzca aracýn teknik durumunu kontrol etmek yeterli deðildir. Muayenenin baþlatýlabilmesi için gerekli belgelerin hazýr olmasý, araçla ilgili borçlarýn kontrol edilmesi, egzoz gazý emisyon ölçümünün geçerli olmasý ve varsa araç üzerindeki tadilatlarýn resmi kayýtlara iþlenmiþ olmasý gerekir.

Muayene günü eksik bir belge veya sistemde görünen bir borç nedeniyle iþlem yaptýramamak, hem zaman kaybýna hem de yeniden istasyona gitmek zorunda kalmanýza neden olabilir. Bu nedenle randevu gününden önce birkaç basit kontrol yapmak iþleri oldukça kolaylaþtýrýr.

Muayeneden Önce Randevu Alýn

Periyodik araç muayenesine gitmeden önce randevu almak, iþlemlerin daha planlý ilerlemesini saðlar.

Türkiye'de araç muayene iþlemleri için yetkili muayene istasyonlarýndan randevu alýnmasý mümkündür. Randevu almadan önce aracýnýzýn plaka ve gerekli diðer bilgilerini hazýr bulundurmanýz iþinizi kolaylaþtýrýr.

Randevu tarihini belirlerken aracýnýzýn muayene geçerlilik süresini de dikkate alýn. Son güne býrakmak yerine mümkün olduðunca önceden randevu almak, olasý yoðunluklarýn ve tekrar iþlem gerektiren durumlarýn önüne geçebilir.

Gerekli Belgeleri Hazýrlayýn

Muayene günü en önemli konulardan biri gerekli belgelerin yanýnýzda bulunmasýdýr.

Araç sahibinin veya aracý muayeneye götüren kiþinin yanýnda gerekli kimlik ve araç belgelerinin bulunmasý gerekir.

Özellikle aracýn tescil belgesini kontrol edin. Satýþ veya devir iþlemi nedeniyle ruhsat henüz düzenlenmemiþse, geçerli geçici tescil belgesinin bulunup bulunmadýðýný kontrol etmek gerekir.

Muayeneye götüreceðiniz araç size ait deðilse, araç sahibinden farklý bir kiþinin muayene iþlemini gerçekleþtirmesiyle ilgili geçerli kurallarý önceden kontrol etmek faydalý olacaktýr.

Ayrýca kimlik numarasýný gösteren geçerli kimlik belgesi, ehliyet veya pasaport gibi belgelerden uygun olanýný yanýnýzda bulundurun.

Trafik Sigortasýnýn Geçerliliðini Kontrol Edin

Aracýnýzýn zorunlu trafik sigortasýnýn geçerli olup olmadýðýný muayeneden önce kontrol edin.

Sigortanýn süresi dolmuþsa muayeneye gitmeden önce poliçeyi yenilemeniz gerekir.

Muayene randevusundan hemen önce sigorta iþlemi yaptýrdýysanýz, poliçenin sistemlere yansýmasýyla ilgili herhangi bir sorun yaþanmamasý için bilgilerin güncel olduðunu kontrol etmek de faydalý olabilir.

Özellikle ikinci el araçlarda, sigorta ve tescil bilgilerinin güncel olduðundan emin olmak önemlidir.

LPG veya CNG'li Araçlarda Gaz Sýzdýrmazlýk Durumunu Kontrol Edin

Aracýnýzda LPG veya CNG sistemi bulunuyorsa, yakýt sistemine iliþkin belgelerin ve kayýtlarýn güncel olmasý önemlidir.

LPG veya CNG dönüþümü yapýlmýþ araçlarda sistemin mevzuata uygun þekilde monte edilmiþ olmasý ve gerekli iþlemlerin araç kayýtlarýna iþlenmiþ olmasý gerekir.

Gaz sistemiyle ilgili tadilat veya yeni montaj yapýlmýþsa, tadilat sonrasý muayene kapsamýnda istenebilecek belgelerin önceden hazýrlanmasý gerekir.

Bu nedenle özellikle yeni LPG/CNG dönüþümü yaptýrýlmýþ araçlarda, muayene randevusundan önce gerekli belge ve kayýtlarýn durumunu kontrol etmek önemlidir.

Araç Borçlarýný Önceden Sorgulayýn

Muayeneye gitmeden önce araçla ilgili borç ve cezalarý kontrol etmek, son dakika sürprizlerini önleyebilir.

Motorlu taþýtlar vergisi, trafik idari para cezalarý ve mevzuat kapsamýnda muayene iþlemini etkileyebilecek diðer borçlarýn durumunu önceden kontrol edin.

Borç bulunuyorsa, muayene gününden önce gerekli ödemeleri tamamlamak gerekir.

Ödeme yaptýktan sonra borcun sistemden düþüp düþmediðini de kontrol etmek önemlidir. Bazý ödemelerin ilgili sistemlere yansýmasý zaman alabilir.

Bu nedenle "ödemeyi yaptým, mutlaka sistemden düþmüþtür" þeklinde düþünerek doðrudan istasyona gitmek yerine borç durumunu tekrar kontrol etmek daha güvenlidir.

Egzoz Gazý Emisyon Ölçümünü Kontrol Edin

Türkiye'de araç muayenesine hazýrlýk sýrasýnda kontrol edilmesi gereken önemli konulardan biri de egzoz gazý emisyon ölçümünün geçerliliðidir.

Aracýnýzýn geçerli bir egzoz gazý emisyon ölçümünün olup olmadýðýný muayeneden önce kontrol edin.

Özellikle dizel araçlarda emisyon sistemiyle ilgili sorunlarýn muayene öncesinde kontrol edilmesi önemlidir. Aþýrý duman, motor arýza lambasý, DPF problemi, EGR arýzasý veya yakýt sistemi problemleri gibi durumlar yalnýzca emisyon deðerlerini deðil, aracýn genel çalýþma durumunu da etkileyebilir.

Egzoz emisyon ölçümü konusunda aracýnýzýn muafiyet durumunu da dikkate alýn. Bazý araçlar ve araç türleri mevzuat kapsamýnda emisyon ölçümünden muaf olabilir.

Farlarý ve Tüm Aydýnlatmalarý Kontrol Edin

Muayeneden önce aracýn bütün aydýnlatma sistemlerini tek tek kontrol edin.

Özellikle þunlara bakýn:

• Kýsa farlar

• Uzun farlar

• Park lambalarý

• Sinyaller

• Dörtlü flaþörler

• Fren lambalarý

• Geri vites lambalarý

• Sis lambalarý

• Plaka aydýnlatmasý

Tek bir ampulün çalýþmamasý bile muayene açýsýndan sorun oluþturabilir.

Far camlarýnda aþýrý matlaþma, kýrýk veya çatlak varsa bunlarý da kontrol edin. Farlarýn ýþýk daðýlýmý ve ayarý da önemlidir.

Özellikle sonradan LED, xenon veya farklý aydýnlatma sistemleri takýlmýþ araçlarda yapýlan deðiþikliklerin mevzuata uygun olmasý gerekir.

Lastikleri Kontrol Edin

Lastikler, aracýn güvenliði açýsýndan muayeneden önce mutlaka kontrol edilmesi gereken parçalardandýr.

Lastiklerin diþ derinliðinin yeterli olduðundan ve lastiklerde ciddi hasar bulunmadýðýndan emin olun.

Özellikle þu sorunlara bakýn:

• Yanaklarda çatlak

• Balon veya þiþme

• Kesik

• Aþýrý düzensiz aþýnma

• Kord bezlerinin görünmesi

• Diþlerde ciddi hasar

• Uygunsuz veya aþýrý yýpranmýþ lastikler

Lastik hava basýnçlarýný da üreticinin önerdiði deðerlere getirin.

Stepne bulunan araçlarda stepnenin, krikonun ve bijon anahtarýnýn durumunu da kontrol etmek faydalý olacaktýr.

Fren Sistemini Kontrol Ettirin

Frenler araç muayenesinin en önemli güvenlik unsurlarýndan biridir.

Aracýnýz fren yaparken bir tarafa çekiyorsa, fren pedalýnda anormal sertlik veya yumuþaklýk varsa ya da frenlerden metal sürtme sesi geliyorsa muayeneden önce mutlaka kontrol ettirin.

Ayrýca el freninin düzgün çalýþtýðýndan emin olun.

Fren diskleri, balatalar, fren hortumlarý ve diðer bileþenlerde gözle görülür bir problem varsa muayeneden önce giderilmesi daha doðru olacaktýr.

Ön Camý ve Silecekleri Kontrol Edin

Ön camdaki çatlak ve taþ izlerini kontrol edin.

Özellikle sürücünün görüþ alanýný etkileyen hasarlar önemlidir. Küçük bir taþ izi zaman içerisinde büyüyerek daha ciddi bir çatlaða dönüþebilir.

Silecek lastiklerini de kontrol edin. Silecekler camý temizlemek yerine iz býrakýyor veya belirli bölgeleri silmiyorsa deðiþtirilmelidir.

Cam yýkama suyu deposunu doldurun ve fýskiye memelerinin düzgün çalýþtýðýndan emin olun.

Aynalarý Kontrol Edin

Ýç ve dýþ dikiz aynalarýnýn saðlam ve düzgün þekilde sabitlenmiþ olmasý gerekir.

Kýrýk, ciddi þekilde hasarlý veya görüþü engelleyen aynalar muayenede sorun oluþturabilir.

Aynalarý temizleyerek görüþ alanýnýn yeterli olduðundan emin olun.

Korna ve Emniyet Kemerlerini Kontrol Edin

Korna çoðu zaman unutulan ekipmanlardan biridir. Kontaðý açýp korna düðmesine basarak çalýþtýðýný kontrol edin.

Emniyet kemerlerini de tek tek deneyin. Kemerlerin kilit mekanizmasý düzgün çalýþmalý, kemerler takýldýðýnda güvenli þekilde kilitlenmeli ve geri sarma mekanizmasý çalýþmalýdýr.

Kemerlerde ciddi yýpranma, kesik veya hasar varsa muayeneden önce deðiþtirilmesi gerekir.

Gösterge Panelindeki Uyarý Lambalarýna Bakýn

Aracý çalýþtýrmadan önce ve çalýþtýrdýktan sonra gösterge panelini kontrol edin.

Motor arýza lambasý, ABS, airbag, ESP, fren sistemi, direksiyon veya diðer güvenlik sistemlerine ait uyarýlarýn sürekli yanmasý dikkate alýnmalýdýr.

Arýza lambasýný yalnýzca muayeneden geçmek amacýyla OBD cihazýyla silmek doðru bir yaklaþým deðildir. Arýza devam ediyorsa uyarý lambasý yeniden yanabilir ve asýl problem çözülmemiþ olur.

Özellikle motor arýza lambasý uzun süredir yanýyorsa, muayeneden önce arýzanýn nedenini teþhis ettirmek daha doðru olacaktýr.

Araç Altýnda Yað veya Sývý Kaçaðý Var mý Kontrol Edin

Aracý park ettiðiniz yerde zemine bakarak herhangi bir sývý kaçaðý olup olmadýðýný kontrol edebilirsiniz.

Motor yaðý, soðutma sývýsý, þanzýman yaðý, fren hidroliði veya diðer sývýlardan kaynaklanan kaçaklar ciddi bir mekanik problemin göstergesi olabilir.

Aracýn altýnda sürekli yað veya sývý lekesi oluþuyorsa muayeneden önce kaynaðýnýn belirlenmesi gerekir.

Motor Bölmesini ve Araç Altýný Temizletin

Muayene öncesinde aracýn dýþýnýn, motor bölümünün ve özellikle alt kýsmýnýn temiz olmasý faydalýdýr.

Kirli ve yaðlý bir araçta olasý kaçaklarýn veya bazý parçalarýn kontrol edilmesi zorlaþabilir.

Özellikle aracýn alt kýsmýnda yoðun çamur, yað veya kir bulunuyorsa temizlenmesi hem muayene iþlemini kolaylaþtýrýr hem de aracýn mevcut durumunun daha net görülmesini saðlar.

Araçta Bulunmasý Gereken Ekipmanlarý Kontrol Edin

Araç türüne ve yürürlükteki mevzuata göre araçta bulundurulmasý gereken ekipmanlarýn eksiksiz olmasý gerekir.

Aracýnýz için gerekli ekipmanlarý önceden kontrol edin.

Bunlar araç türüne ve mevzuata göre deðiþebilmekle birlikte uyarý üçgeni, ilk yardým ekipmaný, yangýn söndürücü, reflektif yelek, stepne ve benzeri ekipmanlarý kapsayabilir.

Özellikle ticari araçlar, özel amaçlý araçlar ve belirli taþýma türlerinde ek ekipman þartlarý bulunabileceðinden aracýn kategorisine göre kontrol yapýlmalýdýr.

Araçta Tadilat Varsa Ruhsata Ýþlenmiþ Olmalý

Aracýnýzda fabrika çýkýþý olmayan bir tadilat veya teknik deðiþiklik yapýldýysa bunun yasal durumunu mutlaka kontrol edin.

LPG/CNG dönüþümü, motor veya þasi üzerinde yapýlan deðiþiklikler, bazý gövde tadilatlarý ve diðer teknik deðiþiklikler için tadilat sonrasý muayene ve gerekli belgeler söz konusu olabilir.

Tadilatýn araç tescil kayýtlarýna iþlenmesi gerekiyorsa bunu tamamlamadan yalnýzca periyodik muayeneye gitmek sorun yaþamanýza neden olabilir.

Tadilat sonrasý muayenelerde, yapýlan deðiþikliðe göre yetkili mühendis tarafýndan hazýrlanan proje ve hesaplar gibi belgeler de gerekebilir.

Tehlikeli Madde Taþýyan Araçlar Boþ Olmalý

Tehlikeli madde taþýyan araçlar için muayene öncesinde ayrýca dikkat edilmesi gereken kurallar bulunur.

Bu tür araçlarýn muayeneye getirilmeden önce ilgili yükten arýndýrýlmasý gerekebilir.

Aracýnýz tehlikeli madde taþýmacýlýðýnda kullanýlýyorsa, muayene öncesinde araç kategorinize ve taþýma türünüze yönelik özel þartlarý mutlaka kontrol edin.

Muayeneye Gitmeden Önce Kýsa Bir Son Kontrol Yapýn

Randevu günü gelmeden önce aracýnýzý birkaç dakika içerisinde genel olarak kontrol edebilirsiniz.

Farlarý açýn, sinyalleri ve fren lambalarýný kontrol edin. Kornaya basýn. Silecekleri çalýþtýrýn. Cam suyunu kontrol edin. Lastiklere bakýn. Emniyet kemerlerini deneyin.

Aracýn altýnda sývý kaçaðý olup olmadýðýna bakýn ve gösterge panelinde sürekli yanan uyarý ýþýðý bulunup bulunmadýðýný kontrol edin.

Bu basit kontroller, muayene istasyonunda karþýlaþabileceðiniz birçok sorunu önceden fark etmenizi saðlayabilir.

Muayeneden Önce En Önemli Kontroller

Araç muayenesine hazýrlanýrken yalnýzca fren, lastik ve farlara odaklanmamak gerekir. Belgeler ve resmi kayýtlar da en az aracýn teknik durumu kadar önemlidir.

Muayeneden önce özellikle þu konularý kontrol edin:

• Randevunuzu aldýnýz mý?

• Ruhsat ve gerekli belgeler yanýnýzda mý?

• Kimlik belgeniz yanýnýzda mý?

• Trafik sigortasý geçerli mi?

• Araçla ilgili muayeneyi engelleyen bir borç bulunuyor mu?

• Egzoz gazý emisyon ölçümü geçerli mi?

• LPG/CNG sistemi varsa gerekli belgeler ve kayýtlar uygun mu?

• Farlar ve sinyaller çalýþýyor mu?

• Fren sistemi düzgün mü?

• Lastikler uygun durumda mý?

• Silecekler ve cam yýkama sistemi çalýþýyor mu?

• Korna çalýþýyor mu?

• Emniyet kemerleri saðlam mý?

• Gösterge panelinde sürekli yanan önemli bir uyarý var mý?

• Araçta sývý kaçaðý var mý?

• Gerekli ekipmanlar araçta bulunuyor mu?

• Sonradan yapýlan tadilatlar gerekli þekilde kayýt altýna alýnmýþ mý?

• Araç ve özellikle alt kýsmý muayeneye uygun þekilde temiz mi?

Araç muayenesinin amacý yalnýzca aracýn belirli þartlarý karþýlayýp karþýlamadýðýný kontrol etmek deðil, trafikte kullanýlacak aracýn temel güvenlik koþullarýný taþýdýðýndan emin olmaktýr.

Bu nedenle muayeneden bir gün önce aracýn bütün eksiklerini gidermeye çalýþmak yerine, muayene tarihinden birkaç hafta önce genel bir kontrol yaptýrmak çok daha doðru bir yaklaþým olacaktýr. Böylece tespit edilen arýzalarýn onarýlmasý, gerekli belgelerin tamamlanmasý ve varsa tadilat iþlemlerinin yasal hale getirilmesi için yeterli zamanýnýz olur.