Far Sileceði Nedir? Neden Artýk Kullanýlmýyor?

Bir dönem özellikle Avrupa otomobillerinde sýkça karþýlaþtýðýmýz ancak günümüzde neredeyse tamamen ortadan kaybolan ilginç otomotiv özelliklerinden biri de far silecekleriydi.

Bugün yeni nesil bir otomobilin farýnda küçük bir silecek görmek oldukça sýra dýþýdýr. Ancak 1980'li ve 1990'lý yýllarda Saab, Volvo, BMW, Mercedes-Benz ve Jaguar gibi birçok otomobilde far silecekleri kullanýlabiliyordu.

Peki far silecekleri neden kullanýlýyordu? Nasýl çalýþýyordu ve neden günümüzde artýk neredeyse hiç kullanýlmýyor?

Far Sileceði Nedir?

Far sileceði, otomobilin ön farlarýnýn yüzeyindeki çamur, kar, yol kiri ve diðer birikintileri temizlemek için kullanýlan küçük bir silecek sistemidir.

Temel çalýþma prensibi ön cam sileceðine oldukça benzer. Ancak çok daha küçük bir yüzey üzerinde çalýþýr.

Sistemde genellikle:

• Küçük bir silecek kolu

• Kauçuk silecek lastiði

• Elektrikli motor

• Silecek mekanizmasý

• Far yýkama sistemi

• Su püskürtme baðlantýsý

bulunur.

Bazý araçlarda far sileceði, far yýkama sistemiyle birlikte çalýþýrken bazý sistemlerde silecek ve yýkama fonksiyonlarý farklý þekilde kontrol edilebiliyordu.

Far Silecekleri Neden Kullanýlýyordu?

Far sileceklerinin temel amacý farlarýn temiz kalmasýný saðlamaktý.

Özellikle eski otomobillerde kullanýlan halojen farlarýn ýþýk performansý, far camýnýn veya lensinin üzerinde oluþan kirden önemli ölçüde etkilenebiliyordu.

Yaðmur, çamur, kar ve yol tuzu farlarýn yüzeyinde birikebilir.

Özellikle kýþ aylarýnda veya kötü yol koþullarýnda bu kir tabakasý farlardan çýkan ýþýðýn yayýlmasýný ve etkinliðini olumsuz etkileyebilir.

Far sileceði sayesinde sürücünün araçtan inip farlarý elle temizlemesine gerek kalmadan far yüzeyi temizlenebiliyordu.

Far Sileceði Nasýl Çalýþýr?

Far sileceklerinin çalýþma prensibi genel olarak ön cam sileceklerine benzer.

Sürücü sistemi çalýþtýrdýðýnda küçük bir elektrik motoru harekete geçer. Motorun dönme hareketi, mekanik bir baðlantý sistemi aracýlýðýyla silecek kolunun ileri-geri hareketine dönüþtürülür.

Silecek lastiði farýn yüzeyine temas ederek kir ve suyu temizler.

Bazý sistemlerde far yýkama sývýsý da ayný anda far yüzeyine püskürtülür.

Bu sistem özellikle kurumuþ çamur ve yol tuzu gibi kirlerin temizlenmesine yardýmcý olur.

Far Silecekleri Ön Cam Silecekleriyle Ayný Su Haznesini Kullanýr mý?

Birçok eski otomobilde far yýkama sistemi ön cam yýkama sistemiyle ayný sývý haznesini kullanýyordu.

Ancak sistemin tasarýmýna göre ayrý pompalar veya farklý baðlantýlar da bulunabiliyordu.

Sürücü ön cam yýkama sistemini çalýþtýrdýðýnda belirli koþullar altýnda far yýkama sistemi de devreye girebiliyordu.

Bazý araçlarda ise far yýkama sistemi ayrý bir düðme veya kontrol mekanizmasý üzerinden çalýþtýrýlabiliyordu.

Far Silecekleri Her Zaman Ayný Þekilde Hareket Etmiyordu

Far sileceklerinin tasarýmlarý otomobilden otomobile deðiþiyordu.

Bazý sistemlerde silecekler yatay olarak hareket ederken bazý araçlarda yukarý ve aþaðý doðru hareket ediyordu.

Farýn þekline göre farklý mekanik çözümler geliþtirilmiþti.

Bazý eski otomobillerde silecek kolu farýn ortasýnda bulunuyor ve temizlik iþlemini gerçekleþtirmek için geniþ bir açýyla dönüyordu.

Bu durum, dönemin otomotiv tasarýmýnda küçük ama ilginç mühendislik çözümlerinin ortaya çýkmasýna neden olmuþtu.

Far Silecekleri Hangi Otomobillerde Kullanýldý?

Far silecekleri özellikle Avrupa otomobillerinde belirli dönemlerde oldukça yaygýndý.

Saab, Volvo, BMW, Mercedes-Benz ve Jaguar gibi markalarýn bazý modellerinde bu sisteme rastlamak mümkündü.

Örneðin BMW E30 3 Serisi, çift yuvarlak farlarýnýn önünde ayrý silecek mekanizmalarý kullanýlan otomobillerden biriydi.

Bazý versiyonlarda dört ayrý far için ayrý silecek elemanlarý bulunabiliyordu.

Saab 99 da far silecekleriyle dikkat çeken modellerden biriydi. Saab'ýn kullandýðý sistem, dönemin otomobilleri arasýnda oldukça karakteristik bir tasarýma sahipti.

Mercedes-Benz W123 gibi bazý modellerde de far temizleme sistemleri kullanýlmýþtý.

Jaguar XJ-S gibi lüks otomobillerde de far yýkama ve temizleme sistemlerine rastlanýyordu.

Lada Niva gibi arazi kullanýmýna yönelik bazý araçlarda da far silecekleri bulunabiliyordu.

Far Silecekleri Özellikle Kýþ Koþullarýnda Faydalýydý

Far sileceklerinin en önemli kullaným alanlarýndan biri kötü hava ve yol koþullarýydý.

Kar yaðýþý sýrasýnda yoldan sýçrayan çamur, tuz ve kir far yüzeyine yapýþabilir.

Özellikle Avrupa'nýn kýþ koþullarýnýn daha aðýr olduðu bölgelerinde bu sistem önemli bir avantaj saðlayabiliyordu.

Araç sürekli olarak kirli ve ýslak yollarda kullanýlýyorsa farlarýn temiz tutulmasý sürüþ güvenliði açýsýndan önemliydi.

Far Sileceklerinin Dezavantajlarý Nelerdi?

Far silecekleri faydalý bir sistem olmasýna raðmen bazý önemli dezavantajlara sahipti.

Öncelikle mekanik olarak hareket eden her parça gibi arýza yapma ihtimali bulunuyordu.

Sistemdeki:

• Elektrik motoru

• Silecek kolu

• Mekanik baðlantýlar

• Silecek lastiði

• Pompa

• Hortumlar

• Elektrik baðlantýlarý

zamanla aþýnabilir veya arýzalanabilir.

Ayrýca farýn önünde bulunan silecek mekanizmasý küçük kazalarda veya park sýrasýnda kolayca zarar görebiliyordu.

Silecek kolunun kýrýlmasý veya motorun arýzalanmasý durumunda onarým maliyeti de ortaya çýkabiliyordu.

Far Silecekleri Neden Ortadan Kayboldu?

Far sileceklerinin zaman içerisinde otomobillerden kaybolmasýnýn tek bir nedeni yoktur.

Otomotiv teknolojisi geliþtikçe far temizleme ihtiyacýna yönelik farklý çözümler ortaya çýktý.

Özellikle modern farlarýn tasarýmý deðiþti. Halojen farlarýn yanýnda daha geliþmiþ projektör sistemleri, xenon farlar, LED farlar ve daha geliþmiþ optik sistemler kullanýlmaya baþlandý.

Bunun yanýnda far yýkama sistemleri de geliþti.

Birçok modern otomobilde mekanik silecek yerine yüksek basýnçlý yýkama sistemi tercih edildi.

Bu sistemlerde küçük bir püskürtme memesi far yüzeyine yýkama sývýsý göndererek kiri temizlemeye yardýmcý olur.

Far Yýkama Sistemi ile Far Sileceði Ayný Þey Deðildir

Bu iki sistem birbirine benzer amaçlara hizmet etse de ayný deðildir.

Far sileceði, far yüzeyine mekanik olarak temas eden küçük bir silecek kolu kullanýr.

Far yýkama sistemi ise basýnçlý veya kontrollü þekilde yýkama sývýsýný far yüzeyine püskürtür.

Modern araçlarda mekanik silecek yerine far yýkama sistemlerinin tercih edilmesinin nedenlerinden biri hareketli parçalarýn azaltýlmasýdýr.

Modern Far Teknolojileri Far Sileceklerinin Yerini Aldý mý?

Kýsmen evet.

Günümüzde far teknolojisi geçmiþe göre oldukça geliþmiþ durumda.

LED ve diðer modern aydýnlatma teknolojileri, daha geliþmiþ optik tasarýmlarla birlikte kullanýlýyor. Bunun yanýnda far yüzeylerinin tasarýmý ve aerodinamik yapýsý da deðiþti.

Bazý araçlarda far temizleme sistemi hâlâ bulunabiliyor. Özellikle belirli güçlü far sistemlerinde far yüzeyinin temiz tutulmasý önemini koruyor.

Ancak bunun için artýk mutlaka mekanik bir silecek kullanýlmasý gerekmiyor.

Far Silecekleri Bir Dönem Neden Lüks Özellik Olarak Görülüyordu?

Far silecekleri belirli dönemlerde özellikle üst sýnýf ve Avrupa otomobillerinde daha sýk görülüyordu.

Bu nedenle zaman içerisinde yalnýzca iþlevsel bir sistem deðil, otomobilin donaným seviyesini gösteren özelliklerden biri haline geldi.

Dönemin teknolojik özellikleri düþünüldüðünde, far temizleme sistemine sahip olmak aracýn daha geliþmiþ ve donanýmlý olduðu izlenimini verebiliyordu.

Ancak teknoloji ilerledikçe bu özellik sýradanlaþmak yerine tam tersine ortadan kayboldu.

Far Silecekleri Neden Günümüzde Ýlginç Görünüyor?

Bugünün otomobillerinde farlarýn çok daha küçük, aerodinamik ve teknolojik tasarýmlara sahip olmasý nedeniyle far üzerinde hareket eden mekanik bir silecek görmek alýþýlmýþ bir durum deðildir.

Modern otomobillerde kameralar, radarlar, LED farlar, adaptif aydýnlatma sistemleri ve elektronik kontrol üniteleri gibi çok daha karmaþýk teknolojiler bulunuyor.

Bu nedenle far sileceði artýk otomotiv tarihinin ilginç özelliklerinden biri olarak görülüyor.

Far Sileceði Olan Klasik Bir Otomobil Alýnýr mý?

Klasik otomobil meraklýlarý açýsýndan far sileceði, aracýn karakterini tamamlayan ilginç bir donaným olabilir.

Ancak böyle bir otomobil satýn alýnýrken sistemin çalýþýp çalýþmadýðý da kontrol edilmelidir.

Özellikle:

• Silecek motoru

• Silecek kollarý

• Silecek lastikleri

• Far yýkama sistemi

• Su pompalarý

• Hortumlar

• Elektrik baðlantýlarý

incelenmelidir.

Eski otomobillerde artýk üretilmeyen veya bulunmasý zor parçalar kullanýlabildiðinden, küçük görünen bir far sileceði arýzasý bile restorasyon sýrasýnda beklenenden daha zor hale gelebilir.

Far Sileceði Otomotiv Tarihinde Neyi Gösteriyor?

Far silecekleri, otomotiv teknolojisinin zaman içerisinde nasýl deðiþtiðini gösteren güzel örneklerden biridir.

Bir dönem oldukça kullanýþlý kabul edilen bir özellik, daha sonra farklý teknolojilerin geliþmesiyle gereksiz hale gelebiliyor.

Benzer durum açýlýr kapanýr farlar, otomatik emniyet kemerleri, bank tipi ön koltuklar, vinil tavanlar ve bazý eski havalandýrma sistemleri gibi birçok otomotiv özelliðinde de yaþandý.

Bugün yeni otomobillerde gördüðümüz bazý teknolojilerin de gelecekte benzer þekilde ortadan kalkmasý mümkün.

Far sileceði ise özellikle 1980'ler ve 1990'larýn otomobil tasarýmýný hatýrlatan, iþlevsel olduðu kadar ilginç bir otomotiv teknolojisi olarak tarihteki yerini aldý.