08-09-2015
7 dak
940
0

Bor Madeni Yak�t T�ketimini D��r�yor

Bor, T�rkiye'nin d�nyadaki en �nemli maden kaynaklar�ndan biridir. Cam, seramik, tar�m, temizlik �r�nleri ve �e�itli sanayi alanlar�nda kullan�lan bor, otomotiv teknolojilerinde de ara�t�rma konusu olmaya devam ediyor.

Özellikle motor ya�lar�nda kullan�lan baz� bor bile�iklerinin, motor içerisindeki sürtünmeyi azaltarak yak�t tüketiminin dü�ürülmesine katk� sa�layabilece�i belirtiliyor.

Ancak burada önemli bir ayr�m bulunuyor. Motora herhangi bir bor ürünü eklemek, otomatik olarak yak�t tüketiminin azalaca�� anlam�na gelmiyor. Kullan�lan bor bile�i�inin türü, miktar�, motorun yap�s�, motor ya�� ve çal��ma ko�ullar� elde edilen sonucu do�rudan etkiliyor.

Bor Yak�t Tüketimini Nas�l Etkiliyor?

�çten yanmal� motorlarda çok say�da hareketli parça bulunuyor.

Pistonlar, piston segmanlar�, krank mili, yataklar, eksantrik milleri ve di�er hareketli parçalar yüksek s�cakl�k ve bas�nç alt�nda çal��yor. Motor ya�� bu parçalar aras�ndaki sürtünmeyi azalt�yor ancak sürtünme tamamen ortadan kald�r�lam�yor.

Motor taraf�ndan üretilen enerjinin bir bölümü bu sürtünmeler nedeniyle kaybediliyor.

Baz� bor bazl� bile�iklerin motor ya�� içerisinde kullan�lmas�, temas eden yüzeylerin sürtünme özelliklerini de�i�tirebiliyor. Sürtünme azald��nda motorun ayn� gücü üretmek için daha az enerji harcamas� mümkün olabiliyor.

Yak�t tüketimindeki olas� dü�ü�ün temelinde de bu mekanizma bulunuyor.

Bor Üzerine Yap�lan Ara�t�rmalar Ne Gösteriyor?

Bor bile�iklerinin motor ya��ndaki etkileri üzerine yap�lan çe�itli ara�t�rmalarda, baz� bor katk�lar�n�n sürtünmeyi ve a��nmay� azaltabildi�i görülüyor.

Örne�in baz� dizel motor testlerinde borik asit ve hekzagonal bor nitrür gibi bor bile�iklerinin kullan�lmas�yla özgül yak�t tüketiminde dü�ü�ler ölçüldü.

Benzinli motorlar üzerinde yap�lan baz� çal��malarda da bor katk�l� ya�lar�n belirli çal��ma ko�ullar�nda özgül yak�t tüketimini azaltabildi�i görüldü.

Ancak bu sonuçlar�n her araç için ayn� olaca��n� söylemek do�ru de�il. Laboratuvar ortam�nda elde edilen yüzde birkaçl�k tasarrufun, günlük kullan�mda ayn� �ekilde ortaya ç�kmas� garanti edilemez.

Sürtünmenin Azalmas� Neden Önemli?

Yak�t tüketiminin belirlenmesinde motor içerisindeki mekanik kay�plar�n önemli bir pay� bulunuyor.

Yanma sonucunda ortaya ç�kan enerjinin tamam� tekerleklere ula�m�yor. Enerjinin bir bölümü motor içerisindeki sürtünmeler, pompalama kay�plar� ve di�er mekanik kay�plar nedeniyle harcan�yor.

Motor üreticileri bu nedenle piston segmanlar�ndan yataklara, motor ya��ndan silindir yüzeylerine kadar birçok noktada sürtünmeyi azaltmaya çal��yor.

Bor bazl� malzemeler de bu çal��malar�n bir parças� olarak de�erlendiriliyor.

Bor Sadece Yak�t Tüketimini mi Etkiliyor?

Hay�r.

Bor bile�iklerinin ara�t�r�lmas�n�n tek nedeni yak�t ekonomisi de�il. Baz� bor bile�iklerinin sürtünme ve a��nma üzerinde de olumlu etkileri olabilece�i dü�ünülüyor.

Baz� ara�t�rmalarda, bor içeren katk�lar�n metal yüzeyler aras�nda koruyucu bir tabaka olu�turabildi�i görülüyor. Bu tabaka, hareketli parçalar�n do�rudan metal-metal temas�n� azaltabiliyor.

Böylece hem sürtünmenin hem de yüzey a��nmas�n�n azalt�lmas� mümkün olabiliyor.

Bor Motor Gücünü Art�r�r m�?

Bor kullan�ld��nda motor gücünün do�rudan ve belirgin �ekilde artaca��n� söylemek do�ru de�ildir.

Sürtünme kay�plar�n�n azalmas� durumunda motorun üretti�i enerjinin daha büyük bir bölümü faydal� güce dönü�ebilir. Bu durum baz� testlerde küçük performans farkl�l�klar� �eklinde görülebilir.

Ancak bor katk�s� motora ekstra beygir gücü kazand�ran bir modifikasyon olarak de�erlendirilmemelidir.

Motorun gerçek performans�n� motor tasar�m�, hava-yak�t kar��m�, turbo sistemi, ate�leme, motor yönetimi ve daha birçok faktör belirler.

Bor Emisyonlar� Azaltabilir mi?

Yak�t tüketimi ile egzoz emisyonlar� aras�nda do�al bir ili�ki bulunuyor. Daha az yak�t tüketilmesi, uygun çal��ma ko�ullar�nda toplam emisyonlar�n azalmas�na katk� sa�layabilir.

Bunun yan�nda baz� bor katk�lar�yla yap�lan deneylerde belirli egzoz emisyonlar�nda da dü�ü�ler raporland�.

Ancak sonuçlar kullan�lan bor bile�i�ine, motor tipine, yak�t türüne ve çal��ma ko�ullar�na göre de�i�ebiliyor.

Bu nedenle borun her motorda emisyonlar� azaltaca��n� söylemek do�ru olmaz.

Bor Yak�ta m�, Motor Ya��na m� Ekleniyor?

Burada önemli bir ayr�m yapmak gerekiyor.

Bor bile�ikleri hem motor ya�� katk�s� hem de yak�t katk�s� olarak ara�t�r�labiliyor. Ancak bu iki uygulaman�n çal��ma prensibi birbirinden tamamen farkl�d�r.

Motor ya��na eklenen bor bazl� bile�iklerin temel amac� sürtünme, a��nma ve ya�lama özelliklerini de�i�tirmektir.

Yak�t içerisine eklenen bor bile�ikleri ise do�rudan yanma sürecini etkileyebilir.

Dolay�s�yla “bor yak�t tüketimini dü�ürüyor” ifadesi kullan�l�rken, hangi bor bile�i�inden ve hangi uygulamadan bahsedildi�i mutlaka dikkate al�nmal�d�r.

Her Araca Bor Katk�s� Eklenebilir mi?

Hay�r.

Modern motorlar belirli motor ya�� özelliklerine göre tasarlan�yor. Üreticiler ya��n viskozitesinin yan� s�ra belirli performans standartlar�n� ve onaylar�n� da �art ko�abiliyor.

Özellikle turbo motorlar, partikül filtresine sahip dizel motorlar, benzin partikül filtresi bulunan yeni nesil motorlar ve hibrit sistemler kullan�lan ya� konusunda oldukça hassas olabilir.

Bu nedenle s�rf yak�t tüketimini azaltaca�� dü�üncesiyle motor ya��na herhangi bir katk� maddesi eklemek do�ru de�ildir.

Kullan�lacak ürünün motor üreticisinin ya� spesifikasyonlar�yla uyumlu olmas� gerekir.

Borun Otomotiv Aç�s�ndan Önemi

Borun otomotiv sektörü aç�s�ndan ilgi çekici olmas�n�n temel nedeni, ayn� anda birden fazla konuda potansiyel fayda sa�layabilmesidir.

Uygun �ekilde geli�tirilen bor bile�ikleri;

Sürtünme kay�plar�n� azaltabilir.
Ya�lama özelliklerini iyile�tirebilir.
A��nmay� azaltabilir.
Motor verimlili�ine katk�da bulunabilir.
Özgül yak�t tüketimini dü�ürebilir.
Baz� çal��ma ko�ullar�nda emisyonlar�n azalmas�na yard�mc� olabilir.

Özellikle küçük bir verimlilik art��n�n milyonlarca araç üzerinden dü�ünüldü�ünde önemli bir ekonomik ve çevresel kar��l�� olabilir.

Türkiye �çin Bor Neden Önemli?

Bor, Türkiye aç�s�ndan yaln�zca geleneksel bir maden de�il, ayn� zamanda yüksek katma de�erli teknolojiler için önemli bir hammadde potansiyeline sahip.

Borun cam ve seramik gibi geleneksel kullan�m alanlar�n�n yan�nda ileri teknoloji malzemelerinde, enerji teknolojilerinde ve otomotiv sektöründe de�erlendirilmesi üzerine de çal��malar yap�l�yor.

Motor ya�lar�, yüzey kaplamalar� ve sürtünmeyi azaltmaya yönelik malzemeler bu alanlardan baz�lar�n� olu�turuyor.

Bu nedenle borun otomotiv teknolojilerinde daha fazla kullan�lmas�, Türkiye'nin sahip oldu�u önemli bir do�al kayna��n daha yüksek katma de�erli ürünlere dönü�türülmesi aç�s�ndan da önem ta��yor.

Gerçekten Yak�t Tüketimini Dü�ürüyor mu?

Bor bile�iklerinin uygun ko�ullarda sürtünmeyi azaltabilece�ini ve buna ba�l� olarak motor verimlili�ine katk� sa�layabilece�ini gösteren ara�t�rmalar bulunuyor.

Ancak bunu “bor ekleyin, arac�n�z daha az yak�t tüketir” �eklinde de�erlendirmek do�ru de�ildir.

Gerçek yak�t tüketimini; sürü� tarz�, trafik, lastik bas�nc�, araç a��rl��, motor s�cakl��, �anz�man, yol ko�ullar� ve hava s�cakl�� gibi çok say�da faktör belirler.

Dolay�s�yla borun yak�t ekonomisi aç�s�ndan potansiyeli bulunmas�na ra�men, elde edilecek sonuç kullan�lan ürünün formülasyonuna ve motorun çal��ma �artlar�na ba�l�d�r.

Borun as�l dikkat çekici taraf�, do�ru �ekilde geli�tirilen bile�iklerin sürtünmeyi ve a��nmay� azaltarak motorun daha verimli çal��mas�na yard�mc� olabilme potansiyelidir. Bu nedenle bor, otomotiv sektöründe gelecekte de ara�t�r�lmaya devam edecek önemli malzemelerden biri olmaya adayd�r.