• 24-03-2022
  • 9 dak
  • 16914
  • 1

Gaz Kelebeği ve Emme Manifoldu Neden Yağlanır?

Gaz kelebeği ve emme manifoldu içerisinde yağ görülmesi, özellikle modern turboşarjlı motorlarda oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Motorun emme sisteminde az miktarda yağ buharı ve yağ filmi bulunması her zaman bir arıza olduğu anlamına gelmez.

Motor çalışırken karter havalandırma sistemi, turboşarj ve emme sistemi arasında sürekli bir hava ve gaz akışı gerçekleşir. Bu sistemlerden gelen yağ buharları zamanla gaz kelebeği, emme boruları ve emme manifoldu üzerinde ince bir yağ tabakası oluşturabilir.

Ancak yağlanma miktarı fazla ise veya emme sisteminde sıvı halde yağ birikiyorsa, bunun altında araştırılması gereken bir motor veya havalandırma sistemi problemi olabilir.

Gaz Kelebeği Neden Yağlanır?

Gaz kelebeğinin yağlanmasının en yaygın nedenlerinden biri karter havalandırma sisteminden gelen yağ buharlarıdır.

Motor çalışırken pistonların yanma basıncının küçük bir kısmı piston segmanlarının arasından kartere geçer. Buna blow-by gazları denir.

Bu gazlar karterde birikirse motor içinde basınç oluşur. Modern motorlarda bu gazlar atmosfere bırakılmak yerine Positive Crankcase Ventilation (PCV) sistemi aracılığıyla tekrar emme sistemine gönderilir.

Blow-by gazlarının içerisinde yalnızca hava ve yanma gazları bulunmaz. Çok küçük miktarlarda motor yağı buharı ve yağ zerrecikleri de bulunabilir.

Bu karışım emme sistemine ulaştığında gaz kelebeğinin çevresinde ince bir yağ filmi oluşabilir.

PCV Sistemi Gaz Kelebeğini Nasıl Yağlandırır?

PCV sisteminin görevi karterde oluşan gazları kontrollü şekilde emme sistemine göndermektir.

Normal çalışma sırasında:

Karter → PCV sistemi → Emme sistemi → Motor

şeklinde bir akış gerçekleşir.

Bu sistem çevreye zararlı karter gazlarının atmosfere bırakılmasını önler ve aynı zamanda karter basıncını kontrol altında tutar.

Ancak karter gazlarıyla birlikte taşınan yağ buharı emme borularında yoğunlaşabilir.

Bu nedenle:

  • Emme hortumlarında yağ filmi

  • Turbo girişinde yağlanma

  • Gaz kelebeğinde yağlanma

  • Emme manifoldunda yağ birikintileri

görülebilir.

İnce bir yağ tabakası genellikle normal kabul edilebilir.

Turboşarjlı Motorlarda Neden Daha Fazla Yağ Görülür?

Turboşarjlı motorlarda emme sisteminde yağ görülmesi atmosferik motorlara göre daha dikkat çekici olabilir.

Turboşarjın kompresör tarafı, havayı motora göndermeden önce sıkıştırır. Turboşarjın yataklarının yağlanması için motor yağı kullanılır.

Turbo normal şekilde çalışırken yağın kompresör tarafına geçmemesi gerekir. Ancak çok küçük miktarlarda yağ buharı veya yağ sisi emme sistemine ulaşabilir.

Bu nedenle turbo hortumlarının içerisinde hafif bir yağlanma görülmesi tek başına turbo arızası anlamına gelmez.

Fakat turbo hortumlarında veya intercooler içerisinde belirgin miktarda sıvı yağ birikmesi normal kabul edilmemelidir.

Intercooler İçerisinde Yağ Olması Normal mi?

Turboşarjlı motorlarda intercooler içerisinde hafif yağ filmi bulunması mümkündür.

PCV sisteminden gelen yağ buharları ve turbo kompresöründen geçen çok küçük miktardaki yağ sisi, intercooler içerisinde zamanla birikebilir.

Ancak intercooler'ın içerisinde ciddi miktarda sıvı yağ bulunuyorsa turboşarj, PCV sistemi ve motorun yağ tüketimi mutlaka kontrol edilmelidir.

Özellikle:

  • Hızlı yağ eksiltme

  • Mavi egzoz dumanı

  • Turbo sesinde değişiklik

  • Performans kaybı

  • Turbo hortumlarında aşırı yağ

  • Intercooler'da fazla miktarda yağ

gibi belirtiler varsa durum normal yağ buharı seviyesinden farklı olabilir.

Emme Manifoldu Neden Yağlanır?

Emme manifoldundaki yağın en önemli kaynaklarından biri yine PCV sistemidir.

PCV sisteminden gelen yağ buharı emme manifolduna kadar ilerleyebilir.

Özellikle benzinli motorlarda gaz kelebeğinin arkasında bulunan emme manifoldunda zamanla yağ filmi oluşabilir.

Dizel motorlarda ise durum daha belirgin olabilir.

Çünkü dizel motorlarda emme sistemine EGR gazları da gönderilir.

EGR ve Yağ Birleşirse Ne Olur?

EGR sistemi egzoz gazının bir bölümünü tekrar emme sistemine gönderir.

EGR gazlarının içerisinde kurum ve karbon parçacıkları bulunabilir.

PCV sisteminden gelen yağ buharı bu kurumlarla birleştiğinde yapışkan ve yoğun bir kurum-yağ tabakası oluşabilir.

Zaman içerisinde bu birikinti:

  • EGR valfinde

  • Gaz kelebeğinde

  • Emme manifoldunun girişinde

  • Emme kanallarında

  • Dizel motorlarda swirl flap çevresinde

birikebilir.

Bu nedenle özellikle yüksek kilometreli dizel motorlarda emme manifoldunun ciddi şekilde kirlenmesi mümkündür.

Gaz Kelebeğinde Ne Kadar Yağ Normaldir?

Gaz kelebeğini açtığınızda yüzeyde ince bir yağ filmi görülmesi genellikle tek başına endişe verici değildir.

Özellikle turboşarjlı ve yüksek kilometreli motorlarda hafif yağlanma oldukça yaygındır.

Ancak aşağıdaki durumlar daha dikkatli incelenmelidir:

  • Gaz kelebeğinde sıvı halde yağ bulunması

  • Emme manifoldunda yağ birikintisi

  • Intercooler'da fazla miktarda yağ

  • Motorun belirgin şekilde yağ eksiltmesi

  • Egzozdan mavi duman çıkması

  • Turbo basıncının düşmesi

  • PCV sisteminde anormal basınç

  • Motor performansında belirgin düşüş

Burada önemli olan yalnızca yağın varlığı değil, miktarı ve beraberindeki belirtilerdir.

Fazla Yağlanmanın Nedeni PCV Arızası Olabilir

PCV valfi veya karter havalandırma sistemi düzgün çalışmıyorsa emme sistemine normalden fazla yağ buharı taşınabilir.

PCV sistemindeki sorunlar:

  • Tıkalı havalandırma kanalları

  • Arızalı PCV valfi

  • Membran arızası

  • Yanlış karter basıncı

  • Hortum çatlakları

  • Yanlış bağlantılar

gibi nedenlerden kaynaklanabilir.

PCV sisteminin doğru çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi, emme sistemindeki aşırı yağlanmanın teşhisinde önemli bir adımdır.

Piston Segmanları Aşınmışsa Yağlanma Artabilir

Motorun piston segmanları aşındığında blow-by gazlarının miktarı artabilir.

Daha fazla yanma gazı kartere geçtiğinde PCV sistemi daha fazla gazı emme sistemine taşır.

Bu gazlarla birlikte daha fazla yağ buharı da emme sistemine ulaşabilir.

Bu durumda yağlanmaya şu belirtiler eşlik edebilir:

  • Yüksek motor yağı tüketimi

  • Mavi egzoz dumanı

  • Karter basıncında artış

  • Kompresyon değerlerinde düşüş

  • Motor performansında azalma

Bu nedenle emme sistemindeki aşırı yağlanma bazen motorun iç mekanik durumuyla da ilişkili olabilir.

Turboşarj Yağ Kaçağı Gaz Kelebeğini Yağlandırabilir mi?

Evet.

Turboşarjın kompresör tarafında yağ sızdırması durumunda yağ emme sistemine taşınabilir.

Fakat burada önemli bir ayrım vardır:

Turbo hortumunda hafif yağ filmi bulunması turbo arızası kanıtı değildir.

Turbo arızasından şüphelenmek için yağlanmanın miktarı diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin:

  • Belirgin yağ tüketimi

  • Mavi duman

  • Turbo performansında düşüş

  • Anormal turbo sesi

  • Intercooler'da fazla yağ

  • Turbo milinde aşırı boşluk

gibi bulgular varsa turboşarjın daha ayrıntılı incelenmesi gerekir.

Gaz Kelebeği Yağlanması Motorun Yağ Yaktığı Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Gaz kelebeğinde yağ görülmesi ile motorun yağ yakması aynı şey değildir.

Motor yağı buharlarının PCV sistemi üzerinden emme sistemine ulaşması normal bir çalışma sonucu olabilir.

Motorun gerçekten yağ yaktığından şüphelenmek için:

  • Yağ seviyesinin düzenli olarak azalması

  • Mavi egzoz dumanı

  • Buji üzerinde yağ/kirlenme

  • Kompresyon veya leak-down testinde anormallik

  • Turboşarjda yağ kaçağı

gibi ek bulgular aranmalıdır.

Gaz Kelebeği Yağlanması Temizlenmeli mi?

Yağlanmanın miktarına bağlıdır.

İnce bir yağ filmi varsa çoğu durumda yalnızca bu nedenle gaz kelebeğini sökmek gerekmez.

Ancak gaz kelebeği üzerinde yoğun kurum ve yağ birikintisi oluşmuşsa temizlik gerekebilir.

Temizlik sırasında gaz kelebeğinin elektronik yapısına, sensörlerine ve özel kaplamalarına zarar verilmemesine dikkat edilmelidir.

Bazı elektronik gaz kelebeği sistemlerinde temizlik sonrasında throttle body adaptation/relearn işlemi gerekebilir.

Bu işlem araç üreticisinin prosedürüne göre yapılmalıdır.

Emme Manifoldundaki Yağ Temizlenmeli mi?

Emme manifoldunun içerisinde ciddi yağ ve kurum birikmesi varsa temizlenmesi faydalı olabilir.

Özellikle EGR kullanan dizel motorlarda emme manifoldu zaman içerisinde önemli ölçüde daralabilir.

Daralan emme kanalları motorun hava akışını azaltarak performans kaybına ve düzensiz çalışmaya neden olabilir.

Ancak manifold temizliği yapılmadan önce yağ ve kurum birikiminin neden oluştuğu araştırılmalıdır.

Sadece manifoldu temizlemek, arızalı PCV sistemi veya yağ kaçıran turbo gibi temel problemi çözmez.

Gaz Kelebeği ve Emme Manifoldu Yağlanması Nasıl Önlenir?

Yağ buharlarının tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir çünkü bunlar motorun normal çalışma sisteminin bir parçasıdır.

Ancak aşırı birikimin önüne geçmek için:

  • PCV sistemi düzenli olarak kontrol edilmeli

  • Motor yağı doğru spesifikasyonda kullanılmalı

  • Yağ değişimleri zamanında yapılmalı

  • Turboşarj yağ kaçakları kontrol edilmeli

  • EGR sistemi kontrol edilmeli

  • Motorun aşırı yağ tüketip tüketmediği takip edilmeli

  • Hava filtresi düzenli olarak değiştirilmelidir

Sonuç

Gaz kelebeği ve emme manifoldunda hafif yağlanma, özellikle modern ve turboşarjlı motorlarda çoğu zaman normaldir. Bunun en önemli nedeni PCV sistemi aracılığıyla karterden emme sistemine taşınan yağ buharlarıdır.

Dizel motorlarda ise EGR gazlarının bu yağ buharlarıyla birleşmesi, emme manifoldunda çok daha yoğun yağ ve kurum birikmesine neden olabilir.

Bununla birlikte gaz kelebeğinde veya emme sisteminde fazla miktarda sıvı yağ görülüyorsa durum normal kabul edilmemelidir. PCV sistemi, piston segmanları, turboşarj, motorun yağ tüketimi ve EGR sistemi birlikte kontrol edilmelidir.

Kısacası, "emme manifoldunda yağ var" demek tek başına motor arızalı veya turbo bozuk demek değildir. Önemli olan yağın miktarı, birikimin nerede olduğu ve buna eşlik eden yağ eksiltme, mavi duman, performans kaybı veya turbo problemleri gibi belirtilerin bulunup bulunmadığıdır.

1 Yorum

Avatar
Ali Kandemir
26-12-2023 | Erzincan

Tiguan aracım uzun zamandan beri yüksek devirde iken serbest sürüş moduna geçince frenleri tuttuğu halde fren servosu arıza lambası yanıyordu. Hava hortumları, sensor ve tesisat değişti çözülmedi. En son sorunun manifold ve gazları motora taşıyan borunun yağlanmasından kaynaklandığı anlaşıldı. Bu durumu yaşayanları bilgilendirmek istedim.

Yanıtla

Yorum Yap

Üye olmadan yorum yapabilir, bu konu hakkındaki düşüncelerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.

Yazılan yorumlar hiçbir şekilde ototasarruf.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.