LPG ECU Arýzasý ve Sebepleri Nelerdir?

LPG ECU, modern LPG sisteminin yönetim merkezidir. LPG enjektörlerinin çalýþma süresini belirler, LPG basýncý ve sýcaklýðý gibi sensörlerden gelen verileri deðerlendirir, motorun çalýþma koþullarýna göre yakýt miktarýný ayarlar ve birçok sistemde aracýn orijinal motor ECU'su ile birlikte çalýþýr.

LPG ECU'da meydana gelen bir arýza, her zaman doðrudan ECU'nun bozulduðu anlamýna gelmez. Kablo, soket, besleme voltajý, þase, sensörler, LPG enjektörleri, regülatör, basýnç problemleri veya yanlýþ kalibrasyon da ECU arýzasýný taklit eden belirtilere neden olabilir.

Bu nedenle LPG ECU deðiþtirilmeden önce sistemin tamamýnýn kontrol edilmesi gerekir.

LPG ECU Ne Ýþe Yarar?

Sýralý LPG sistemlerinde LPG ECU, motora gönderilecek LPG miktarýný hesaplayan temel kontrol ünitesidir.

Sistemin yapýsýna göre ECU;

• Motor devrini

• Benzin enjektör sinyallerini

• LPG basýncýný

• LPG sýcaklýðýný

• Regülatör sýcaklýðýný

• MAP/manifold basýncýný

• Akü ve þarj voltajýný

• Motor yükünü

• Oksijen sensörü ve yakýt düzeltmelerini

• Bazý sistemlerde araç ECU'sundan gelen haberleþme verilerini

kullanabilir.

Bu veriler doðrultusunda LPG enjektörlerinin ne kadar süreyle açýk kalacaðýný hesaplar.

Dolayýsýyla LPG ECU'nun görevi yalnýzca LPG enjektörlerini açýp kapatmak deðildir. Motorun farklý çalýþma koþullarýnda uygun yakýt miktarýnýn oluþturulmasýný ve LPG sisteminin güvenli þekilde çalýþmasýný saðlar.

LPG ECU Arýzasýnýn En Yaygýn Belirtileri

LPG ECU ile ilgili bir problem olduðunda araçta çok farklý belirtiler ortaya çýkabilir.

En sýk karþýlaþýlan belirtiler þunlardýr:

• Araç LPG'ye geçmez.

• LPG'ye geçtikten sonra tekrar benzine döner.

• LPG'ye geçerken motor stop eder.

• Rölantide düzensiz çalýþma görülür.

• Gaza basýldýðýnda tekleme meydana gelir.

• Ani hýzlanmalarda araçta yýðýlma olur.

• Motor güç kaybeder.

• LPG tüketimi artar.

• LPG enjektörleri düzgün çalýþmaz.

• LPG basýnç veya sýcaklýk deðerleri hatalý görünür.

• LPG sistemi uyarý sesi verir.

• LPG ECU'suna bilgisayar üzerinden baðlanýlamaz.

• Sistem zaman zaman çalýþýr, zaman zaman devre dýþý kalýr.

• Motor arýza lambasý yanabilir.

• Yakýt trim deðerleri aþýrý þekilde deðiþebilir.

• Araç benzinde düzgün çalýþýrken LPG'de sorun çýkarabilir.

• Sorun yalnýzca motor ýsýndýðýnda ortaya çýkabilir.

Ancak bu belirtilerin hiçbiri tek baþýna LPG ECU'nun kesin olarak arýzalý olduðunu göstermez.

LPG'ye Geçmeme Sorunu

LPG ECU arýzalarýnda en dikkat çekici belirtilerden biri aracýn LPG'ye geçmemesidir.

Normal bir LPG sistemi, belirli þartlar saðlandýktan sonra benzinden LPG'ye geçer. Regülatörün yeterli sýcaklýða ulaþmasý, LPG basýncýnýn uygun olmasý ve motor devrinin belirli bir seviyede bulunmasý gibi þartlar sistem tarafýndan kontrol edilebilir.

Bu þartlardan biri doðru algýlanmazsa ECU LPG'ye geçiþi engelleyebilir.

Bunun nedenleri arasýnda:

• LPG sýcaklýk sensörü arýzasý

• Regülatör sýcaklýk sensörü problemi

• Düþük LPG basýncý

• LPG basýnç sensörü arýzasý

• LPG ECU besleme problemi

• Kablo veya soket arýzasý

• Yanlýþ ECU ayarlarý

• Hatalý geçiþ sýcaklýðý ayarý

• LPG ECU haberleþme problemi

bulunabilir.

Bu nedenle araç LPG'ye geçmiyorsa doðrudan ECU deðiþtirmek doðru bir teþhis yöntemi deðildir.

LPG'ye Geçerken Motorun Stop Etmesi

Araç benzinde çalýþýyor ancak LPG'ye geçtiði anda stop ediyorsa LPG sistemi üzerinde yoðunlaþmak gerekir.

Bunun arkasýnda:

• Yanlýþ LPG kalibrasyonu

• Düþük regülatör basýncý

• Basýncýn geçiþ sýrasýnda düþmesi

• LPG enjektör problemi

• Yanlýþ enjektör ayarý

• Regülatör kapasitesinin yetersiz olmasý

• MAP sensörü problemi

• Sýcaklýk sensörü hatasý

• Vakum kaçaðý

• Yanlýþ geçiþ ayarlarý

• LPG ECU kontrol problemi

olabilir.

Özellikle LPG'ye geçiþ anýnda basýnç ve sýcaklýk deðerlerinin canlý veriler üzerinden incelenmesi oldukça faydalýdýr.

LPG'de Rölanti Bozulmasý

Araç benzinde düzgün çalýþýrken LPG'de rölanti bozuluyorsa LPG sistemiyle ilgili bir problem olma ihtimali yükselir.

Motor;

• Titreyebilir

• Devir dalgalanmasý yapabilir

• Stop etmeye yaklaþabilir

• Fazla veya düþük devirde çalýþabilir

• Gaza basýldýðýnda toparlanmakta zorlanabilir

Bunun nedeni her zaman ECU deðildir.

LPG enjektörleri arasýndaki debi farklýlýðý, regülatör basýncý, MAP sensörü, vakum kaçaklarý, ateþleme sistemi ve LPG kalibrasyonu da benzer sonuçlar doðurabilir.

Hýzlanmada Tekleme ve Güç Kaybý

LPG ECU veya LPG sistemindeki bazý problemler özellikle yüksek yük altýnda ortaya çýkar.

Araç normal þehir içi kullanýmda düzgün çalýþýrken ani hýzlanmada;

• Tekleme

• Yýðýlma

• Gaz yememe

• Güç kaybý

• Motor arýza lambasý

• LPG'den benzine geçme

gibi sorunlar yaþanabilir.

Motor yüksek yük altýnda daha fazla yakýta ihtiyaç duyduðu için LPG basýncý, enjektör kapasitesi ve ECU kalibrasyonu daha fazla önem kazanýr.

Ancak bu durumda ateþleme sistemi de mutlaka deðerlendirilmelidir. Zayýf bobin veya uygun olmayan/aþýnmýþ buji, LPG'de benzine göre daha belirgin tekleme yapabilir.

LPG Sisteminin Kendiliðinden Benzine Geçmesi

Araç LPG'de çalýþýrken herhangi bir anda benzine dönüyorsa ECU'nun güvenlik amacýyla LPG kullanýmýný sonlandýrmasý söz konusu olabilir.

Örneðin sistem LPG basýncýnýn belirlenen sýnýrýn altýna düþtüðünü algýlarsa benzine geçebilir.

Olasý nedenler:

• LPG basýncýnýn düþmesi

• Regülatörün basýncý koruyamamasý

• Basýnç sensörünün yanlýþ ölçmesi

• Aþýrý LPG talebi

• LPG sýcaklýk sensörü problemi

• ECU besleme kesintisi

• Kötü þase baðlantýsý

• Kablo veya soket problemi

• Yanlýþ yazýlým/kalibrasyon

Özellikle sorun yalnýzca yüksek devir veya tam gaz sýrasýnda ortaya çýkýyorsa LPG basýncýnýn yük altýnda izlenmesi önemlidir.

LPG ECU'suna Baðlanamama

LPG sistemi çalýþýyor olsa bile teþhis bilgisayarý LPG ECU'suna baðlanamýyorsa elektrik ve haberleþme hattý kontrol edilmelidir.

Olasý nedenler:

• ECU'ya besleme gelmemesi

• Kötü þase

• Sigorta problemi

• Röle problemi

• Haberleþme kablosunda kopukluk

• Soket problemi

• LPG diagnostik baðlantý noktasý problemi

• Yazýlým/uyumluluk problemi

• ECU içerisindeki elektronik arýza

ECU'ya baðlantý kurulamamasý doðrudan ECU'nun bozuk olduðunu kanýtlamaz.

Öncelikle ECU'nun gerçekten elektrik aldýðýnýn ve þasesinin saðlam olduðunun ölçülmesi gerekir.

LPG ECU Besleme ve Þase Problemleri

Elektronik kontrol ünitelerinde voltaj ve þase çok önemlidir.

Akü zayýflýðý, alternatör problemi, oksitlenmiþ baðlantýlar veya kötü þase baðlantýsý LPG ECU'nun düzensiz çalýþmasýna neden olabilir.

Böyle bir durumda:

• ECU resetlenebilir.

• LPG sistemi devreden çýkabilir.

• Araç benzine geçebilir.

• Diagnostik baðlantý kopabilir.

• Sensör deðerleri anormal görünebilir.

• Sorun aralýklý olarak ortaya çýkabilir.

Bu nedenle LPG ECU arýzasý düþünülüyorsa akü voltajý ve þarj sistemi de kontrol edilmelidir.

LPG Enjektörlerinin Çalýþmamasý

LPG ECU, enjektörleri elektronik olarak kontrol eder.

Bir enjektörün kendisi, soketi veya kablosu arýzalýysa motorun ilgili silindirinde problem oluþabilir.

Belirtiler:

• Tekleme

• Rölanti bozukluðu

• Güç kaybý

• Silindir bazlý yanma problemi

• Yakýt tüketiminde artýþ

• Motor arýza lambasý

olabilir.

Burada ECU'yu suçlamadan önce enjektörün kendisi, elektrik devresi ve ECU'dan gelen kontrol sinyali ayrý ayrý deðerlendirilmelidir.

LPG Sensörlerinin Hatalý Deðer Göstermesi

LPG ECU'nun doðru karar verebilmesi için sensörlerden doðru bilgi almasý gerekir.

Özellikle þu sensörler önemlidir:

LPG basýnç sensörü: Sistemdeki LPG basýncýný ölçer. Bazý sensörlerde sýcaklýk bilgisi de ayný yapý üzerinden alýnabilir.

LPG sýcaklýk sensörü: LPG'nin sýcaklýðý hakkýnda ECU'ya bilgi verir.

Regülatör sýcaklýk sensörü: Regülatörün çalýþma sýcaklýðýný takip eder ve LPG'ye geçiþ kararýnda kullanýlabilir.

MAP sensörü: Motor yükünün ve manifold basýncýnýn belirlenmesinde kullanýlabilir.

Sensör yanlýþ deðer gönderiyorsa ECU doðru çalýþsa bile yanlýþ yakýt hesaplamasý yapabilir.

Bu nedenle hatalý sensör verisi ile ECU'nun dahili arýzasýný birbirinden ayýrmak gerekir.

LPG Tüketiminin Aþýrý Artmasý

LPG tüketimi bir anda yükseldiyse bunun nedeni doðrudan LPG ECU olmak zorunda deðildir.

Kontrol edilmesi gerekenler arasýnda:

• LPG kalibrasyonu

• LPG basýncý

• Regülatör

• LPG enjektörleri

• Basýnç sensörü

• Sýcaklýk sensörü

• MAP verisi

• Ateþleme sistemi

• Motorun mekanik durumu

• Vakum kaçaklarý

• Benzin ECU yakýt trimleri

bulunur.

LPG sistemi fazla zengin çalýþýyorsa motor ECU'su yakýt karýþýmýný düzeltmeye çalýþabilir. Bu nedenle LPG sistemi teþhis edilirken kýsa ve uzun dönem yakýt trimlerinin de deðerlendirilmesi yararlý olabilir.

Motor Arýza Lambasýnýn Yanmasý

LPG'deki yanlýþ yakýt ayarý, aracýn orijinal ECU'sunun da hata kodu oluþturmasýna neden olabilir.

Örneðin:

• Fakir karýþým

• Zengin karýþým

• Silindir teklemesi

• Oksijen sensörüyle ilgili hatalar

• Katalizör verimliliðiyle ilgili hatalar

görülebilir.

Bu durumda motor ECU'sunun arýzalý olduðunu düþünmek doðru deðildir.

LPG sistemi motorun yakýt karýþýmýný kabul edilebilir sýnýrlarýn dýþýna çýkarýyorsa orijinal ECU bunu sensörlerden ve yakýt düzeltmelerinden algýlayabilir.

LPG ECU'nun Resetlenmesi

LPG ECU'nun sürüþ sýrasýnda veya belirli koþullarda resetlenmesi oldukça dikkat çekici bir belirtidir.

Bunun arkasýnda:

• Anlýk voltaj düþmesi

• Kötü þase

• Gevþek güç baðlantýsý

• Hasarlý kablo

• Röle problemi

• Oksitlenmiþ soket

• Elektriksel direnç

• ECU içerisinde elektronik arýza

olabilir.

Sorun özellikle motor çalýþýrken titreþim, yüksek elektrik yükü veya ani gaz verme sýrasýnda ortaya çýkýyorsa kablo ve baðlantýlar daha dikkatli incelenmelidir.

Motor Isýndýðýnda Ortaya Çýkan LPG ECU Problemleri

Bazý elektronik arýzalar soðukta ortaya çýkmaz, motor bölümü ýsýndýktan sonra baþlar.

Örneðin araç:

• Ýlk çalýþtýrmada LPG'de düzgün çalýþabilir.

• Bir süre sonra teklemeye baþlayabilir.

• LPG'den benzine geçebilir.

• ECU ile iletiþim kesilebilir.

• Sensör deðerleri bozulabilir.

Bu durumda ECU'nun sýcaklýða baðlý elektronik arýzasý ihtimaller arasýnda deðerlendirilebilir.

Ancak ayný belirtileri sýcaklýk deðiþimine baðlý sensör, regülatör veya kablo problemleri de oluþturabilir.

LPG ECU Soket ve Kablo Arýzalarý

Motor bölmesindeki LPG tesisatý yüksek sýcaklýk, titreþim, yað, su ve kimyasal maddelere maruz kalabilir.

Zamanla:

• Kablo izolasyonu zarar görebilir.

• Soket terminalleri gevþeyebilir.

• Oksitlenme oluþabilir.

• Kablo içinde kopukluk meydana gelebilir.

• ECU baðlantýsýnda temas problemi oluþabilir.

Özellikle arýzanýn sarsýntý, kasis, yüksek devir veya motor hareketi sýrasýnda ortaya çýkmasý kablo ve soket ihtimalini güçlendirebilir.

LPG ECU Yazýlým ve Kalibrasyon Problemleri

LPG ECU'da görülen her problem donanýmsal deðildir.

Yanlýþ yapýlandýrma da ciddi çalýþma sorunlarýna neden olabilir.

Örneðin:

• Yanlýþ enjektör tipi seçilmesi

• Yanlýþ motor silindir sayýsý

• Yanlýþ regülatör ayarý

• Hatalý basýnç ayarý

• Yanlýþ sensör seçimi

• Hatalý geçiþ sýcaklýðý

• Yanlýþ devir sinyali ayarý

• Uygun olmayan LPG haritasý

• Yanlýþ kalibrasyon

motorun LPG'de düzgün çalýþmasýný engelleyebilir.

Özellikle LPG ECU deðiþtirildikten sonra sistemin yalnýzca fiziksel olarak baðlanmasý yeterli deðildir. ECU'nun kullanýlan LPG sistemi ve araçla uyumlu þekilde yapýlandýrýlmasý ve kalibre edilmesi gerekir.

LPG ECU Arýzasý Motora Zarar Verir mi?

LPG ECU arýzasý tek baþýna motorun mutlaka zarar göreceði anlamýna gelmez.

Ancak ECU veya kalibrasyon problemi nedeniyle motor uzun süre uygun olmayan karýþýmla çalýþýrsa bazý riskler ortaya çýkabilir.

Özellikle yüksek yük altýnda sürekli fakir karýþým oluþmasý yanma sýcaklýklarýný ve motor üzerindeki termal yükü artýrabilir.

Aþýrý zengin çalýþma ise yakýt tüketimini artýrabilir, emisyonlarý yükseltebilir ve uzun vadede katalizör üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir.

Bu nedenle LPG'de sürekli tekleme, ciddi güç kaybý veya belirgin karýþým problemi varsa araç bu þekilde uzun süre kullanýlmamalýdýr.

LPG ECU Arýzasý Nasýl Teþhis Edilir?

Saðlýklý bir teþhis parça deðiþtirmekle deðil, ölçüm yapmakla baþlar.

Ýlk olarak motorun benzinde nasýl çalýþtýðý deðerlendirilmelidir.

Araç benzinde de ayný problemi gösteriyorsa yalnýzca LPG ECU'ya odaklanmak doðru deðildir.

Daha sonra þu kontroller yapýlabilir:

• LPG ECU hata kodlarýnýn okunmasý

• Motor ECU hata kodlarýnýn okunmasý

• ECU besleme voltajýnýn ölçülmesi

• ECU þasesinin kontrol edilmesi

• Akü ve alternatör voltajýnýn ölçülmesi

• Kablo tesisatýnýn kontrolü

• Soketlerin incelenmesi

• LPG basýncýnýn kontrolü

• Regülatör sýcaklýðýnýn kontrolü

• LPG sýcaklýk deðerinin kontrolü

• MAP deðerinin kontrolü

• LPG enjektörlerinin kontrolü

• Yakýt trimlerinin incelenmesi

• LPG kalibrasyonunun deðerlendirilmesi

• Benzin ve LPG çalýþma deðerlerinin karþýlaþtýrýlmasý

Özellikle canlý veriler, arýzanýn hangi þartlarda ortaya çýktýðýný anlamak açýsýndan çok deðerlidir.

LPG ECU Ne Zaman Deðiþtirilmelidir?

LPG ECU, diðer ihtimaller elendikten sonra deðiþtirilmelidir.

Deðiþimden önce en azýndan þu sorularýn cevaplanmasý gerekir:

ECU'ya doðru besleme geliyor mu?

Þase baðlantýsý saðlam mý?

ECU ile diagnostik cihaz arasýnda iletiþim kurulabiliyor mu?

Sensör deðerleri mantýklý mý?

LPG enjektörleri ve kablolarý saðlam mý?

LPG basýncý doðru mu?

Regülatör düzgün çalýþýyor mu?

ECU yazýlým ve ayarlarý doðru mu?

Bu kontroller sonucunda ECU'nun içerisinde elektronik bir problem olduðu doðrulanýrsa ECU deðiþimi mantýklý hale gelir.

LPG ECU Deðiþtirmek Neden Her Zaman Çözüm Deðildir?

LPG ECU sistemin merkezi olduðu için arýzalarýn tamamý doðal olarak ECU'ya baðlanabiliyor.

Ancak kötü þase, düþük voltaj, sensör arýzasý, kablo kopukluðu veya yanlýþ LPG basýncý yeni ECU takýldýðýnda da devam eder.

Örneðin basýnç sensörü yanlýþ deðer gönderiyorsa yeni ECU da ayný yanlýþ bilgiyi kullanacaktýr.

Benzer þekilde ECU besleme kablosunda temas problemi varsa yeni ECU da ayný elektriksel problemi yaþayacaktýr.

Bu nedenle ECU deðiþiminden önce arýzanýn kaynaðýný belirlemek çok daha önemlidir.

LPG ECU Arýzasýnda En Önemli Ýpuçlarý

LPG ECU arýzasýný anlamada en önemli nokta, problemin ne zaman ortaya çýktýðýdýr.

Sorun;

• LPG'ye geçiþte mi?

• Rölantide mi?

• Motor ýsýndýðýnda mý?

• Ani hýzlanmada mý?

• Yüksek devirde mi?

• Yokuþ çýkarken mi?

• Sadece LPG'de mi?

• Benzinde de var mý?

• ECU'ya baðlanýrken mi?

• Uzun süreli kullaným sonrasýnda mý?

ortaya çýkýyor?

Bu sorular arýzanýn yönünü ciddi þekilde daraltabilir.

LPG ECU arýzasý düþünüldüðünde yalnýzca ECU'nun kendisine odaklanmak yerine besleme, þase, tesisat, sensörler, LPG basýncý, regülatör, enjektörler, kalibrasyon ve araç ECU'su arasýndaki iliþki birlikte deðerlendirilmelidir. Böyle bir yaklaþým, gereksiz ECU ve parça deðiþimlerinin önüne geçerek gerçek arýzanýn daha hýzlý bulunmasýný saðlar.