LPG Montajý Öncesi Araçta Yapýlmasý Gerekenler

LPG dönüþümünde en önemli aþamalardan biri LPG kitinin araca monte edilmesinden önce aracýn mevcut durumunun kontrol edilmesidir. LPG sistemi, motorun yakýt ve ateþleme karakterini doðrudan etkilediði için zaten arýzalý olan bir motorun üzerine LPG sistemi monte etmek ileride daha fazla sorun yaþanmasýna neden olabilir.

Bu nedenle iyi bir LPG montajýnýn ilk adýmý kit seçmek deðil, aracýn LPG dönüþümüne uygun ve saðlýklý durumda olup olmadýðýný belirlemektir.

Önce Motorun Mevcut Durumu Kontrol Edilmeli

LPG montajýndan önce motorun temel çalýþma koþullarý deðerlendirilmelidir.

Özellikle:

• Motorun rölanti durumu

• Soðuk çalýþtýrma

• Sýcak çalýþtýrma

• Gaz tepkisi

• Hýzlanma

• Tekleme

• Çekiþ

• Motor sýcaklýðý

• Yakýt tüketimi

• Motor arýza lambasý

• Egzoz dumaný

• Anormal motor sesleri

kontrol edilmelidir.

Araç benzinde düzgün çalýþmýyorsa LPG montajýndan sonra sorunun ortadan kalkmasý beklenmemelidir.

Hatta mevcut bir motor probleminin LPG sistemiyle iliþkilendirilmesi teþhisi daha da zorlaþtýrabilir.

LPG Montajýndan Önce Motor Arýza Lambasý Kontrol Edilmeli

Araçta motor arýza lambasý yanýyorsa LPG montajýndan önce nedeninin araþtýrýlmasý gerekir.

OBD-II cihazýyla mevcut hata kodlarý okunmalýdýr.

Örneðin:

• Misfire kodlarý

• Fakir karýþým kodlarý

• Zengin karýþým kodlarý

• MAF/MAP sensörü kodlarý

• Oksijen sensörü kodlarý

• Gaz kelebeði kodlarý

• Yakýt basýncý kodlarý

• Motor sýcaklýk sensörü kodlarý

gibi kayýtlar varsa bunlar deðerlendirilmelidir.

Buradaki önemli nokta, hata kodunu yalnýzca silip LPG montajýna geçmemektir.

Arýza kodunu silmek problemi çözmez. Kodun neden oluþtuðu belirlenmelidir.

Araç Önce Benzinde Kusursuz Çalýþmalý

LPG dönüþümünün temel prensiplerinden biri þudur:

Motor benzinde saðlýklý çalýþmadan LPG'de saðlýklý çalýþmasý beklenmemelidir.

LPG sistemi, motorun mevcut çalýþma problemlerini ortadan kaldýran bir tamir sistemi deðildir.

Örneðin araç benzinde:

• Tekliyorsa

• Rölantisi bozuksa

• Gaz yemiyorsa

• Çekiþi düþükse

• Stop ediyorsa

• Arýza lambasý yakýyorsa

• Yakýt tüketimi aþýrý yüksekse

önce bu sorunlar çözülmelidir.

Daha sonra LPG montajýna geçmek çok daha doðru olur.

Ateþleme Sistemi Kontrol Edilmeli

LPG dönüþümünden önce ateþleme sisteminin durumu özellikle önemlidir.

Kontrol edilmesi gereken baþlýca parçalar:

• Bujiler

• Ateþleme bobinleri

• Buji kablolarý bulunan motorlarda kablolar

• Bobin baðlantýlarý

• Elektrik soketleri

Bujilerin doðru tipte ve doðru elektrot aralýðýnda olmasý gerekir.

Eski veya aþýnmýþ bujiler LPG montajýndan sonra daha belirgin ateþleme problemlerine neden olabilir.

Bu nedenle LPG taktýrmadan önce “nasýl olsa LPG bujisi takýlýr” yaklaþýmýyla mevcut ateþleme problemleri göz ardý edilmemelidir.

Motorun Kompresyon Durumu Gerekirse Kontrol Edilmeli

Her LPG montajýnda mutlaka kompresyon testi yapýlmasý gerektiðini söylemek doðru deðildir.

Ancak motorun çalýþma karakterinde þüphe varsa kompresyon testi veya gerektiðinde leak-down testi önemli bilgiler saðlayabilir.

Özellikle:

• Düzensiz rölanti

• Sürekli tekleme

• Bir silindirde belirgin performans kaybý

• Zor çalýþma

• Yað tüketimi

• Mekanik motor sesi

gibi belirtiler varsa motorun mekanik durumu LPG montajýndan önce araþtýrýlmalýdýr.

Çünkü mekanik problemi bulunan bir motora LPG sistemi takmak, sorunun kaynaðýný daha karmaþýk hale getirebilir.

Soðutma Sistemi Kontrol Edilmeli

LPG regülatörü birçok sistemde motorun soðutma suyundan yararlanýr.

Bu nedenle LPG montajýndan önce soðutma sisteminin saðlýklý olmasý önemlidir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Soðutma suyu seviyesi

• Antifriz durumu

• Termostat

• Su pompasý

• Radyatör

• Hortumlar

• Genleþme kabý

• Soðutma sistemi kaçaklarý

• Motorun çalýþma sýcaklýðý

Motor normal çalýþma sýcaklýðýna ulaþmýyorsa veya soðutma sisteminde problem varsa LPG montajýndan önce bu sorun çözülmelidir.

Soðutma Suyu Kaçaðý Varsa Önce Onarýlmalý

LPG regülatörü motor soðutma sistemine baðlandýðý için mevcut bir soðutma suyu kaçaðý LPG montajýndan sonra ek bir problem oluþturabilir.

Örneðin:

• Su eksiltme

• Regülatör baðlantý noktasýnda kaçak

• Hortum çatlaðý

• Termostat gövdesi kaçaðý

• Radyatör kaçaðý

• Su pompasý kaçaðý

gibi problemler önce giderilmelidir.

LPG montajý sýrasýnda soðutma sistemi üzerinde yeni baðlantýlar oluþturulacaðý için sistemin baþlangýçta saðlýklý olmasý önemlidir.

Vakum ve Hava Kaçaklarý Kontrol Edilmeli

Emme sistemindeki hava kaçaklarý LPG ayarýný doðrudan etkileyebilir.

Özellikle:

• Emme manifoldu

• Vakum hortumlarý

• PCV sistemi

• Fren servosu baðlantýlarý

• Gaz kelebeði çevresi

• Emme borularý

• Conta bölgeleri

kontrol edilmelidir.

MAF sensörü bulunan sistemlerde sensörden sonra oluþan ölçülmemiþ hava kaçaklarý yakýt hesaplamalarýný bozabilir.

MAP tabanlý sistemlerde de emme sistemi kaçaklarý motor yükü ve karýþým hesaplarýný etkileyebilir.

Bu nedenle LPG montajýndan önce hava kaçaklarýnýn giderilmesi önemlidir.

Gaz Kelebeði Kontrol Edilmeli

Gaz kelebeðinin çalýþma durumu da LPG dönüþümünden önce deðerlendirilmelidir.

Gaz kelebeðinde:

• Aþýrý kirlenme

• Takýlma

• Elektriksel hata

• Konum sensörü problemi

• Soket problemi

• Adaptasyon sorunu

varsa önce bunlar çözülmelidir.

Özellikle elektronik gaz kelebeðine sahip araçlarda gaz kelebeðiyle ilgili mevcut bir arýza varken LPG montajý yapýlmasý doðru bir baþlangýç deðildir.

MAF ve MAP Sensörleri Kontrol Edilmeli

LPG ECU'sunun motorun çalýþma koþullarýný doðru deðerlendirebilmesi için aracýn mevcut sensörlerinin düzgün çalýþmasý gerekir.

Özellikle:

• MAF

• MAP

• Motor soðutma suyu sýcaklýk sensörü

• Gaz kelebeði konum bilgisi

• Oksijen sensörleri

gibi veriler önemlidir.

Sensör deðerleri þüpheliyse yalnýzca sensörü deðiþtirmek yerine canlý veriler ve üretici deðerleri üzerinden teþhis yapýlmalýdýr.

Yakýt Sistemi Kontrol Edilmeli

LPG montajýndan önce benzin sistemi de saðlýklý olmalýdýr.

Kontrol edilmesi gereken baþlýca noktalar:

• Benzin pompasý

• Yakýt basýncý

• Benzin enjektörleri

• Yakýt filtresi, araçta ayrý bir servis elemaný olarak bulunuyorsa

• Yakýt basýnç regülasyonu

• Yakýt hattý

• Yakýt kalitesi

Benzin sistemindeki bir problem, LPG kalibrasyonunun referans aldýðý motor çalýþma deðerlerini etkileyebilir.

Benzin Enjektörleri Kontrol Edilmeli

Özellikle sýralý LPG sistemlerinde LPG ECU'su, motorun benzin enjeksiyon stratejisini önemli bir referans olarak kullanýr.

Benzin enjektörlerinden biri düzgün çalýþmýyorsa:

• LPG ayarý yanlýþ deðerlendirilebilir

• Silindirler arasýnda yakýt farký oluþabilir

• Tekleme görülebilir

• Yakýt düzeltmeleri bozulabilir

Bu nedenle LPG montajýndan önce benzin sisteminin temel çalýþma durumu gözden geçirilmelidir.

Motor Yaðý ve Yað Kaçaklarý Kontrol Edilmeli

LPG montajýndan önce motor yaðýnýn seviyesi ve genel motor durumu da kontrol edilmelidir.

Özellikle:

• Düþük yað seviyesi

• Aþýrý yað tüketimi

• Yað kaçaklarý

• Turbo yað kaçaklarý bulunan motorlarda turbo durumu

• PCV sistemi problemleri

dikkate alýnmalýdýr.

LPG montajý mevcut yað tüketimi problemini çözmez.

Egzoz Sistemi Kontrol Edilmeli

Egzoz sisteminde mevcut bir problem varsa LPG ayarýný etkileyebilir.

Özellikle:

• Egzoz kaçaðý

• Oksijen sensörü öncesinde kaçak

• Katalitik konvertör problemi

• DPF bulunan dizel/LPG uyumlu özel uygulamalarda ilgili sistem sorunlarý

• Oksijen sensörü problemleri

deðerlendirilmelidir.

Özellikle oksijen sensöründen önceki egzoz kaçaklarý sensörün yanlýþ hava-yakýt bilgisi üretmesine neden olabilir.

Katalitik Konvertörün Durumu Kontrol Edilmeli

Benzinli araçlarda LPG dönüþümünden önce katalitik konvertörün durumu da önemlidir.

Motor daha önce uzun süre:

• Aþýrý zengin

• Aþýrý fakir

• Misfire yapan

bir þekilde çalýþtýysa katalitik konvertör zarar görmüþ olabilir.

Týkalý veya hasarlý bir katalitik konvertör, LPG montajýndan sonra ortaya çýkan performans problemleriyle karýþtýrýlabilir.

Motorun Hararet Problemi Olmamalý

LPG dönüþümünden önce motorun normal çalýþma sýcaklýðýnda çalýþtýðýndan emin olunmalýdýr.

Motor sürekli hararet yapýyorsa veya sýcaklýk kontrolü düzensizse önce soðutma sistemi onarýlmalýdýr.

LPG regülatörünün çalýþma sýcaklýðý da motorun soðutma sistemiyle iliþkili olduðundan, hararet veya soðutma sistemi problemleri LPG sisteminin çalýþma koþullarýný olumsuz etkileyebilir.

Triger ve Motorun Mekanik Durumu Deðerlendirilmeli

Motorun zamanlama sistemiyle ilgili mevcut bir problem varsa LPG montajýndan önce çözülmelidir.

Özellikle:

• Triger kayýþý

• Triger zinciri

• Eksantrik zamanlamasý

• Deðiþken supap zamanlamasý sistemi

• Krank ve eksantrik sensörleri

kontrol edilmelidir.

Yanlýþ supap zamanlamasý bulunan bir motorda LPG ayarý yaparak problemi çözmek mümkün deðildir.

Supap ve Supap Yuvalarýnýn Durumu

Bazý motorlar LPG kullanýmýna diðerlerinden daha hassas olabilir.

Özellikle uzun süre yüksek sýcaklýk ve yüksek yük altýnda çalýþan motorlarda supap ve supap yuvalarýnýn durumu önem kazanabilir.

Ancak her LPG'li motorda mutlaka supap problemi çýkacaðý þeklinde genel bir kural yoktur.

Motor tasarýmý, supap malzemeleri, çalýþma koþullarý, yakýt kalibrasyonu ve bakým durumu birlikte deðerlendirilmelidir.

Akü ve Þarj Sistemi Kontrol Edilmeli

LPG sisteminin ECU'su, enjektörleri, solenoidleri ve diðer elektronik parçalarý aracýn elektrik sisteminden beslenir.

Bu nedenle LPG montajýndan önce:

• Akü

• Alternatör

• Þarj voltajý

• Þasi baðlantýlarý

• Motor ve gövde topraklamalarý

• Sigortalar

• Elektrik baðlantýlarý

kontrol edilmelidir.

Düþük veya dengesiz besleme voltajý bazý elektronik sistemlerde arýzalara neden olabilir.

Elektrik Tesisatýnda Mevcut Sorunlar Giderilmeli

LPG montajý sýrasýnda aracýn elektrik sistemine yeni baðlantýlar eklenir.

Bu nedenle araçta zaten:

• Kopuk kablo

• Oksitlenmiþ soket

• Zayýf þase

• Gevþek terminal

• Sigorta problemi

• Elektrik kaçaðý

gibi sorunlar varsa bunlar önceden giderilmelidir.

LPG montajý sonrasýnda ortaya çýkan bir elektrik arýzasýnýn LPG kitinden mi yoksa aracýn mevcut tesisatýndan mý kaynaklandýðýný ayýrmak aksi durumda zorlaþabilir.

Aracýn OBD Verileri Kontrol Edilmeli

LPG montajýndan önce OBD üzerinden aracýn temel çalýþma deðerlerinin kaydedilmesi oldukça faydalýdýr.

Özellikle uygun koþullarda:

• Motor devri

• Motor sýcaklýðý

• MAF/MAP deðerleri

• Oksijen sensörü verileri

• Short-term fuel trim

• Long-term fuel trim

• Gaz kelebeði konumu

• Motor yükü

• Mevcut hata kodlarý

incelenebilir.

Bu deðerler LPG montajýndan sonra yapýlacak kalibrasyonda önemli bir referans oluþturabilir.

Yakýt Trimleri Kontrol Edilmeli

Modern motorlarda ECU, oksijen sensörlerinden aldýðý bilgilere göre yakýt miktarýný sürekli olarak düzeltebilir.

Short-term fuel trim ve long-term fuel trim deðerleri, motorun mevcut yakýt-hava durumuyla ilgili önemli bilgiler verebilir.

Benzinde bile belirgin þekilde anormal yakýt düzeltmeleri varsa LPG montajýndan önce bunun nedeni araþtýrýlmalýdýr.

Aksi halde LPG kalibrasyonu yanlýþ bir motor çalýþma durumunun üzerine kurulabilir.

Lastikler ve Frenler de Kontrol Edilmeli

LPG dönüþümü yalnýzca motorla ilgili bir iþlem deðildir.

Tank ve LPG sisteminin ek aðýrlýðý nedeniyle aracýn genel mekanik durumu da önemlidir.

Özellikle:

• Lastik basýnçlarý

• Lastiklerin durumu

• Fren sistemi

• Süspansiyon

• Amortisörler

• Yük taþýma kapasitesi

kontrol edilmelidir.

Bu parçalar doðrudan LPG sisteminin çalýþmasýný belirlemese de dönüþümden sonra aracýn güvenli kullanýmýnda önemlidir.

Tank Ýçin Uygun Montaj Alaný Belirlenmeli

LPG montajýndan önce tankýn nereye yerleþtirileceði kesin olarak belirlenmelidir.

Simit tank kullanýlacaksa stepne yuvasý ölçülmeli ve tankýn:

• Çapý

• Yüksekliði

• Multivalf konumu

• Montaj noktalarý

• Bagaj tabanýyla iliþkisi

deðerlendirilmelidir.

Silindirik tanklarda ise tankýn uzunluðu, çapý ve sabitleme noktalarý kontrol edilmelidir.

Araca fiziksel olarak sýðan her tank, o araç için doðru tank deðildir.

Tank Montaj Noktalarý Kontrol Edilmeli

Tankýn güvenli þekilde sabitlenebileceði noktalar önceden belirlenmelidir.

Montaj sýrasýnda araç gövdesinin uygun olmayan bir bölgesine rastgele delik açýlmasý doðru deðildir.

Tankýn sabitleme sistemi:

• Saðlam

• Araca uygun

• Tankla uyumlu

• Darbe ve titreþime dayanýklý

olmalýdýr.

Egzoz ve Sýcak Parçalar Ýçin Yer Kontrolü Yapýlmalý

Tankýn, LPG borularýnýn ve diðer LPG parçalarýnýn egzoz sistemine yakýnlýðý önceden deðerlendirilmelidir.

Ayrýca:

• Egzoz

• Turbo

• Katalitik konvertör

• Isý kalkanlarý

• Motor bölmesindeki sýcak parçalar

ile LPG bileþenleri arasýnda uygun mesafe býrakýlmalýdýr.

LPG Montajýndan Önce Araçta Kaçak Kontrolü Yapýlmalý

Burada yalnýzca LPG kaçaðý deðil, aracýn mevcut sývý ve hava kaçaklarý da önemlidir.

Kontrol edilmesi gerekenler arasýnda:

• Motor yaðý kaçaklarý

• Soðutma suyu kaçaklarý

• Vakum kaçaklarý

• Yakýt kaçaklarý

• Egzoz kaçaklarý

bulunabilir.

Özellikle emme ve egzoz kaçaklarý LPG kalibrasyonunu doðrudan etkileyebileceði için önemlidir.

LPG Montajýndan Önce Araç Sahibinin Bilmesi Gerekenler

Montajdan önce araç sahibinin de bazý bilgileri montajý yapacak servise vermesi faydalýdýr.

Örneðin:

• Araçta mevcut arýzalar

• Motor arýza lambasýnýn geçmiþi

• Yakýt tüketimi

• Tekleme

• Rölanti sorunlarý

• Yað tüketimi

• Soðutma suyu eksiltme

• Daha önce yapýlan motor iþlemleri

• Kullanýlan yakýt

• Daha önce takýlmýþ veya sökülmüþ LPG sistemi

gibi bilgiler teþhis sürecini kolaylaþtýrabilir.

LPG Montajýna “Arýza Yok” Durumuyla Baþlamak Önemlidir

Ýyi bir LPG dönüþümünün temel amacý yalnýzca LPG kitini araca monte etmek deðildir.

Dönüþümden önce araçta mevcut olan sorunlarýn belirlenmesi, montaj sonrasýnda ortaya çýkabilecek problemlerin daha kolay ayýrt edilmesini saðlar.

En doðru yaklaþým þu sýrayý izlemektir:

Önce aracýn benzinde saðlýklý çalýþtýðý doðrulanýr → mevcut arýzalar giderilir → motor ve elektrik sistemi kontrol edilir → uygun LPG kiti seçilir → tank ve montaj noktalarý belirlenir → LPG sistemi monte edilir → kaçak ve elektrik kontrolleri yapýlýr → LPG kalibrasyonu gerçekleþtirilir → yol testi ve son kontroller yapýlýr.

Bu hazýrlýk aþamasý ne kadar doðru yapýlýrsa LPG montajýndan sonra yaþanabilecek gereksiz ayar problemleri ve parça deðiþimleri de o kadar azalýr.