Hangi Araca Hangi LPG Kiti Takılır?
LPG dönüşümü yaptırmak isteyen araç sahiplerinin en sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Benim aracıma hangi LPG kiti takılır?”
Bu sorunun tek bir marka veya model üzerinden cevaplanması doğru değildir. Çünkü LPG kiti seçerken yalnızca aracın motor hacmine veya beygir gücüne bakılmaz. Motorun yakıt enjeksiyon sistemi, silindir sayısı, enjeksiyon tipi, turbo olup olmadığı, motor kontrol sistemi ve LPG kitinin bu motorla uyumluluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin 1.6 litrelik iki farklı motor, enjeksiyon sistemi ve motor yönetimi açısından tamamen farklı olabilir. Birine standart sıralı LPG sistemi uygunken diğerinde doğrudan enjeksiyon uyumlu özel bir kit gerekebilir.
Bu nedenle doğru LPG kiti seçimi, araçtan çok motorun teknik yapısına göre yapılmalıdır.
Önce Motorun LPG'ye Uygun Olup Olmadığı Belirlenmeli
Her benzinli motor aynı şekilde LPG'ye dönüştürülemez.
Günümüzde LPG dönüşümünde en önemli ayrımlardan biri motorun yakıt enjeksiyon sistemidir.
Genel olarak motorlar şu şekilde değerlendirilebilir:
-
MPI / çok noktalı enjeksiyon
-
Tek nokta enjeksiyonlu eski sistemler
-
Turbo benzinli motorlar
-
GDI / direkt enjeksiyonlu motorlar
-
TSI, TFSI, EcoBoost, THP gibi direkt enjeksiyonlu motorlar
-
Bazı hibrit sistemlerdeki benzinli motorlar
-
Değişken supap zamanlamasına sahip motorlar
-
Valf yapısı LPG kullanımına daha hassas olabilen motorlar
LPG kitinin seçimi bu yapıya göre değişir.
MPI Motorlara Hangi LPG Kiti Takılır?
MPI yani çok noktalı benzin enjeksiyon sistemleri, LPG dönüşümü açısından genellikle en kolay motor gruplarından biridir.
Bu motorlarda benzin enjektörleri emme portlarına yakıt püskürtür. LPG sistemi ise kendi gaz enjektörleri üzerinden benzer şekilde silindirlere gönderilecek yakıtı kontrol eder.
Bu nedenle birçok MPI motorda klasik sıralı LPG sistemi kullanılabilir.
Örneğin:
-
3 silindirli MPI motor
-
4 silindirli MPI motor
-
5-6 silindirli bazı motorlar
-
Atmosferik benzinli motorlar
uygun LPG ekipmanı ile dönüştürülebilir.
Ancak burada da yalnızca motor hacmine bakmak yeterli değildir. Motorun ECU yapısı, benzin enjektörlerinin çalışma karakteri ve LPG kitinin yazılım uyumluluğu kontrol edilmelidir.
1.4, 1.5 ve 1.6 Motorlara Hangi LPG Kiti Takılır?
1.4, 1.5 ve 1.6 litre motorlar piyasada çok yaygın olduğu için LPG dönüşümünde de sık karşılaşılır.
Ancak “1.6 motora şu kit takılır” şeklinde kesin bir kural yoktur.
Aynı hacimde:
-
Atmosferik MPI motor
-
Turbo MPI motor
-
Direkt enjeksiyonlu motor
-
Farklı üreticilerin farklı ECU sistemleri
bulunabilir.
Atmosferik MPI bir 1.6 motor için standart 4 silindirli sıralı LPG sistemi yeterli olabilirken, aynı hacimdeki direkt enjeksiyonlu bir motor için tamamen farklı bir LPG sistemi gerekebilir.
2.0 ve Daha Büyük Motorlara Hangi LPG Kiti Takılır?
Motor hacmi büyüdükçe LPG sisteminin kapasitesi de önem kazanır.
2.0 litre ve üzerindeki motorlarda:
-
Enjektör kapasitesi
-
Regülatör debisi
-
LPG ECU kapasitesi
-
Gaz basıncı
-
Silindir sayısı
-
Motorun maksimum güç üretimi
daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Örneğin 2.0 litrelik atmosferik 4 silindirli bir motor ile 2.0 litrelik turbo motor aynı LPG ekipmanıyla çalıştırılmamalıdır.
Turbo motorun yüksek yük altında daha fazla yakıt ihtiyacı olabilir. Bu nedenle LPG enjektörleri ve regülatör kapasitesi motorun gerçek ihtiyacını karşılayabilecek seviyede olmalıdır.
Turbo Benzinli Motorlara LPG Takılır mı?
Evet, uygun sistem ve doğru kalibrasyon ile birçok turbo benzinli motor LPG ile çalışabilir.
Ancak turbo motorlarda LPG kiti seçimi atmosferik motora göre daha dikkatli yapılmalıdır.
Çünkü turbo motorlarda:
-
Hava miktarı daha yüksek olabilir
-
Yük altında silindir basıncı artabilir
-
Yakıt ihtiyacı hızla değişebilir
-
Boost basıncı LPG sisteminin hesaplamalarına dahil edilmelidir
-
Enjektör ve regülatör kapasitesi daha önemli hale gelir
Bu nedenle turbo motora sıradan bir LPG kitinin takılması yeterli değildir.
LPG ECU'sunun motorun çalışma karakterine uygun şekilde kalibre edilmesi gerekir.
Direkt Enjeksiyonlu Motorlara Hangi LPG Kiti Takılır?
Direkt enjeksiyonlu motorlar LPG dönüşümünde ayrı bir gruptur.
GDI, FSI, TSI, TFSI, EcoBoost ve benzeri sistemlerde benzin doğrudan yanma odasına püskürtülür.
Bu motorlarda klasik MPI tipi LPG kitleri doğrudan kullanılmamalıdır.
Direkt enjeksiyonlu motorlara yönelik özel LPG sistemleri gerekir.
Bu sistemlerin çalışma şekli motora ve LPG kitine göre değişebilir. Bazı sistemlerde LPG ile birlikte belirli miktarda benzin kullanılmaya devam edilir. Bunun amacı benzin enjektörlerinin çalışma koşullarını ve motorun gerekli kontrol stratejilerini korumaktır.
Bu nedenle direkt enjeksiyonlu bir motor için LPG kiti seçerken yalnızca “4 silindirli kit” demek yeterli değildir. Kitin motorun direkt enjeksiyon sistemi ve ilgili ECU stratejisiyle uyumlu olması gerekir.
LPG Kitinde Silindir Sayısı Neden Önemli?
LPG ECU ve enjektör sistemi motorun silindir sayısına uygun olmalıdır.
Örneğin:
-
3 silindirli motor → 3 silindir uyumlu sistem
-
4 silindirli motor → 4 silindir uyumlu sistem
-
5-6 silindirli motor → uygun kanal ve kapasiteye sahip sistem
-
8 silindirli motor → yüksek kapasiteli çok silindirli sistem
Ancak yalnızca kanal sayısının yeterli olması da yeterli değildir.
LPG enjektörlerinin debisi ve ECU'nun kontrol kapasitesi de motorun ihtiyacına uygun olmalıdır.
Beygir Gücü LPG Kiti Seçimini Etkiler mi?
Evet.
Motor hacmi tek başına LPG kitinin kapasitesini belirlemek için yeterli değildir.
Örneğin:
1.6 litre 105 hp atmosferik motor
ile
1.6 litre 180 hp turbo motor
aynı hacme sahip olmasına rağmen LPG sistemi açısından aynı yakıt ihtiyacına sahip değildir.
Beygir gücü yükseldikçe özellikle yüksek yük ve yüksek devir koşullarında LPG enjektörlerinin ve regülatörün kapasitesi daha önemli hale gelir.
Bu nedenle LPG kiti seçiminde:
Motor hacmi + güç + silindir sayısı + enjeksiyon sistemi + motor karakteri
birlikte değerlendirilmelidir.
LPG Enjektörleri Neden Önemlidir?
LPG sisteminin en önemli parçalarından biri gaz enjektörleridir.
Enjektörün kapasitesi yetersiz kalırsa motor özellikle yüksek yük altında ihtiyaç duyduğu yakıtı alamayabilir.
Bunun sonucunda:
-
Fakir karışım
-
Hızlanmada tekleme
-
Yüksek devirde güç kaybı
-
Motor arıza lambası
-
Yakıt trimlerinde aşırı sapma
-
Performans düşüşü
gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle yalnızca kaliteli marka LPG ECU kullanmak yeterli değildir. Enjektör kapasitesi de motorun ihtiyacına uygun seçilmelidir.
Regülatör Seçimi Neden Önemli?
Regülatör, LPG'nin basıncını motorun ihtiyaç duyduğu seviyeye getirir.
Motor yüksek güç istediğinde LPG tüketimi artar. Regülatör bu talebi karşılayabilecek kapasitede değilse gaz basıncı düşebilir.
Özellikle:
-
Turbo motorlarda
-
Yüksek güçlü motorlarda
-
6 ve 8 silindirli motorlarda
-
Uzun süre yüksek yük altında çalışan araçlarda
regülatör kapasitesi daha fazla önem kazanır.
Yetersiz regülatör seçimi, normal şehir içi kullanımda fark edilmeyen ancak yüksek hızlanmada ortaya çıkan sorunlara neden olabilir.
Hangi LPG Markası Daha İyi?
LPG kiti seçiminde tek bir markayı “her araç için en iyi” olarak değerlendirmek doğru değildir.
Aynı markanın farklı seviyelerde sistemleri bulunabilir. Ayrıca montajı yapan kişinin tecrübesi, kitin doğru seçilmesi ve kalibrasyon kalitesi çoğu zaman marka kadar önemlidir.
Bir LPG sisteminde:
-
ECU
-
Enjektör
-
Regülatör
-
Filtreler
-
Gaz basıncı
-
Hortum ve bağlantılar
-
Yazılım
-
Kalibrasyon
bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Kaliteli bir kit kötü montaj ve yanlış kalibrasyonla sorunlu çalışabilir. Daha uygun fiyatlı bir sistem ise motorla doğru eşleştirilip iyi kalibre edildiğinde başarılı sonuç verebilir.
LPG Kiti Seçerken Motor Kodunu Bilmek Neden Faydalıdır?
Araç modelinden daha önemli bilgilerden biri motor kodudur.
Aynı araç modeli farklı yıllarda veya farklı pazarlarda farklı motorlarla satılabilir.
Örneğin aynı model:
-
1.4 MPI
-
1.4 turbo
-
1.6 MPI
-
1.6 direkt enjeksiyon
gibi farklı motor seçeneklerine sahip olabilir.
Bu nedenle LPG dönüşümünden önce mümkünse:
-
Motor kodu
-
Motor hacmi
-
Beygir gücü
-
Silindir sayısı
-
Enjeksiyon tipi
-
Model yılı
belirlenmelidir.
Valfler LPG Kullanımında Neden Önemlidir?
Bazı motorlarda LPG kullanımına bağlı olarak valf ve valf yuvaları konusunda daha dikkatli olunması gerekebilir.
Bu, “LPG takılan her motorun valfleri kesin bozulur” anlamına gelmez.
Ancak bazı motorların valf yuvası ve termal çalışma koşulları LPG kullanımı açısından daha hassas olabilir.
Bu nedenle LPG dönüşümü yapılacak motorun geçmişi ve üreticiye özgü özellikleri değerlendirilmelidir.
Özellikle uzun süre yüksek devirde kullanılan araçlarda valf boşluklarının üretici prosedürüne göre kontrol edilmesi gerekebilir.
Hibrit Araçlara LPG Takılır mı?
Hibrit araçlarda LPG dönüşümü daha karmaşık olabilir.
Çünkü motor:
-
Sık sık çalışıp durabilir
-
Farklı yüklerde devreye girebilir
-
Elektrikli motorla birlikte çalışabilir
-
Motor ECU'su farklı çalışma stratejileri kullanabilir
Bu nedenle hibrit bir araçta LPG dönüşümü yapılacaksa yalnızca motorun benzinli olması yeterli değildir.
LPG sisteminin aracın hibrit çalışma mantığıyla uyumlu olması gerekir.
LPG Kiti Seçerken Hangi Bilgiler Verilmeli?
Bir LPG montaj merkezine sadece araç markasını ve modelini söylemek yerine mümkün olduğunca şu bilgiler verilmelidir:
-
Marka
-
Model
-
Model yılı
-
Motor hacmi
-
Motor gücü
-
Motor kodu
-
Silindir sayısı
-
Turbo olup olmadığı
-
Enjeksiyon tipi
-
Benzinli veya hibrit sistem
-
Daha önce LPG takılıp takılmadığı
Bu bilgiler doğru kitin belirlenmesini kolaylaştırır.
Yanlış LPG Kiti Takılırsa Ne Olur?
Motorla uyumsuz veya kapasitesi yetersiz bir LPG sistemi çeşitli sorunlara yol açabilir.
Bunlar arasında:
-
Rölanti düzensizliği
-
Hızlanmada tekleme
-
Gaz yememe
-
Fakir veya zengin karışım
-
Yakıt tüketiminin artması
-
Motor arıza lambası
-
Yüksek devirde güç kaybı
-
LPG'den benzine geçme
-
Regülatör basıncında düşüş
-
Enjektörlerin yetersiz kalması
bulunabilir.
Daha da önemlisi, yanlış kalibrasyon uzun süre devam ederse motorun çalışma koşullarını olumsuz etkileyebilir.
LPG Kiti Seçiminde En Sık Yapılan Hatalar
Sadece motor hacmine bakmak
1.6 litre olması, bütün 1.6 motorların aynı LPG kitini kullanabileceği anlamına gelmez.
Sadece marka seçmek
“Bu marka iyidir, takalım” yaklaşımı yeterli değildir. Kitin motorla uyumluluğu önemlidir.
En ucuz sistemi tercih etmek
İlk montaj fiyatı düşük olabilir ancak yetersiz enjektör veya regülatör daha sonra performans ve bakım sorunlarına yol açabilir.
Turbo motoru atmosferik motor gibi değerlendirmek
Turbo motorlarda yüksek yükte yakıt ihtiyacı farklıdır.
Direkt enjeksiyonlu motora MPI sistemi takmak
Direkt enjeksiyonlu motorlarda özel uyumluluk kontrolü gerekir.
Kalibrasyonu önemsememek
Doğru donanımın yanlış yazılım ve ayarla kullanılması da ciddi sürüş problemleri yaratabilir.
Hangi Araca Hangi LPG Kiti Takılır?
Genel olarak değerlendirmek gerekirse:
Atmosferik MPI motorlar:
Çoğu durumda uygun kapasiteli sıralı LPG sistemleri kullanılabilir.
Turbo MPI motorlar:
Turbo motorlara uygun enjektör, regülatör ve ECU kapasitesine sahip sistem tercih edilmelidir.
Direkt enjeksiyonlu motorlar:
Motor ve benzin ECU sistemiyle uyumlu özel direkt enjeksiyon LPG sistemi gerekir.
3 silindirli motorlar:
Silindir sayısına ve motor gücüne uygun 3 silindirli sistem kullanılmalıdır.
4 silindirli motorlar:
En yaygın LPG dönüşüm grubudur. Ancak enjeksiyon tipi ve güç seviyesine göre kit seçilmelidir.
6 ve 8 silindirli motorlar:
Daha fazla kanal ve daha yüksek yakıt kapasitesine sahip sistemler gerekir.
Yüksek güçlü turbo motorlar:
Enjektör ve regülatör kapasitesi özellikle dikkatli hesaplanmalıdır.
Hibrit araçlar:
Hibrit çalışma stratejisiyle uyumlu özel bir sistem gerektirebilir.
LPG Kiti Seçiminde Marka mı, Montaj mı Daha Önemli?
İyi bir LPG dönüşümünde marka önemlidir ancak tek başına belirleyici değildir.
Doğru sonuç için üç unsur birlikte düşünülmelidir:
Doğru kit + doğru montaj + doğru kalibrasyon
Bunlardan biri eksik olduğunda sistemin performansı olumsuz etkilenebilir.
Örneğin motor için kapasitesi yeterli olmayan enjektörler kullanılırsa en kaliteli LPG ECU bile sorunu çözemez. Aynı şekilde doğru donanım kullanıldığı halde yanlış kalibrasyon yapılırsa araçta tekleme, gaz yememe veya yüksek tüketim görülebilir.
LPG Kiti Seçmeden Önce Ne Yapılmalı?
LPG dönüşümünden önce aracın motoru iyi çalışıyor olmalıdır. Benzinde zaten tekleyen, düzensiz rölanti yapan veya motor arıza lambası yanan bir araca LPG takarak sorunun çözülmesi beklenmemelidir.
Öncelikle:
-
Motor arıza kodları kontrol edilmeli
-
Bujiler ve ateşleme sistemi incelenmeli
-
Yakıt sistemi düzgün çalışmalı
-
Motor sıcaklık verileri kontrol edilmeli
-
MAF/MAP ve diğer önemli sensörler değerlendirilmelidir
-
Motor mekanik açıdan sağlıklı olmalıdır
Daha sonra uygun LPG sistemi belirlenmelidir.
Doğru LPG Kiti Nasıl Seçilir?
“Hangi araca hangi LPG kiti takılır?” sorusunun en doğru cevabı, aracın markasına göre değil motorun teknik özelliklerine göre seçim yapılmasıdır.
Atmosferik MPI motorlar genellikle sıralı LPG sistemleri için uygun bir yapı sunarken, turbo motorlarda daha yüksek kapasite ve doğru kalibrasyon gerekir. Direkt enjeksiyonlu motorlarda ise özel uyumluluk şartları vardır. Silindir sayısı, motor gücü, enjektör kapasitesi, regülatör debisi ve ECU yazılımı da seçimde birlikte değerlendirilmelidir.
En doğru LPG dönüşümü, en pahalı kiti seçmek değil, motorun ihtiyaçlarını karşılayan doğru sistemi doğru şekilde monte etmek ve doğru kalibre etmektir.
Yusuf
12-08-2020 | BitlisHangi araça hangi LPG uyumlu olduğunu nerden öğrenebilirim?
Murat Yeşilyurt
22-05-2020 | KocaeliOpel Vectra 2001 1.6 Comfort için hangi marka önerirsiniz
Mehmet
09-07-2019 | DenizliArkadaşlar iyi günler. 2019 corolla 1600 motor lpg tavsiyeniz kullanan arkadaşlar. Teşekkür ederim. Lovato ve Atiker gold arasında kaldım.
Mevlüt
29-06-2019 | İstanbulAracım Toyota Yaris 1.0 terra hangi LPG yi taktırmalıyım?
Eser
07-08-2018 | İzmir2015 Opel Corsa aracım SD tipi hangi LPG tankını önerirsiniz?
Hakkı Atik
04-07-2018 | Bilecik/Bozöyük2018 model Toyota 1.6 Life manuel aracıma hangi marka lpg sistemini önerebilirsiniz?
Orhan
17-06-2018 | İzmircyvd motor kodu 1.2 tsi için hangi kitler uygundur
Şafak
08-06-2018 | Tekirdağİ 20 aracım var hangi LPG taktırmalıyım 2013 model 1.2 motor
Bunyamin baysu
14-05-2018 | KayseriSelâm lar benim aracım proton Gen 2 2006 model lotus motor var
Hayri Çelik
20-04-2018 | Gaziantep2017 model toyota auris ( 1,6 ) otomatik aracıma hangi marka lpg sistemini önerebilirsiniz?
Bülent
08-02-2018 | İstanbulGolf 6 1.4tsi 122 hp caxa motor ne gibi bir lpg sistemi tavsiye edersiniz
Karaca
03-02-2018 | AnkaraPeugeot 406 otomatik aracımda mevcut olan lpg sisteminden hiç verim alamadım. 2006 yılında taktırdım. Bu araca uyumlu hangi marka tavsiye edersiniz. Araç 2000 motor 138 beygir. Neredeyse benzine yakın gaz yakıyor. Selamlar.
Hakan Yalçın
11-12-2017 | AmasyaToyota Avensis 2003 model 2000 mot.d4 elegant aracıma hangisi takılır?
Mahmut
07-12-2017 | ŞanlıurfaSuzuki vitara 1.6 hangi marka gider?
Namık
30-11-2017 | SamsunMegane 2 1.6 için hangi LPG kiti taktırmalıyım?
Adil
28-11-2017 | Karaman2012 model Hyundai ix35 aracıma uygun hangi sistemi önerirsiniz?
Osman
03-11-2017 | Tokat2017 Corolla 1.33 hangi marka lpg önerirsiniz?
Turan
02-10-2017 | KütahyaVolkswagen FSİ motor araca ne marka LPG takilmali uyum sağlar mı bi takım söylenti almış başını gidiyor uyum sağlamiyor diye