08-05-2017
10 dak
6603
4

Supap Ya�lama Sistemi Nedir?

Supap ya�lama sistemi, �zellikle LPG�li benzinli motorlarda supaplar�n ve supap yuvalar�n�n �al��ma ko�ullar�n� desteklemek amac�yla kullan�lan yard�mc� bir sistemdir. Sistemin temel amac�, emme ve egzoz supaplar�n�n y�ksek s�cakl�k ve s�rekli mekanik y�k alt�nda �al��t�� b�lgede uygun bir koruyucu etki sa�lamakt�r.

Bu sistem, motorun normal ya�lama sisteminden farkl�d�r. Motor ya�� karterden pompalanarak motorun içindeki hareketli parçalar� ya�larken, supap ya�lama sistemi genellikle ayr� bir s�v�y� kontrollü �ekilde emme hatt�na gönderir.

Özellikle LPG dönü�ümü yap�lan baz� motorlarda bu sistem, supap ve supap yuvalar�n�n çal��ma ko�ullar�n� iyile�tirmek amac�yla tercih edilir.

Supap Ya�lama Sistemi Nas�l Çal��r?

Sistemin çal��ma prensibi oldukça basittir. Bir haznede bulunan özel s�v�, dozajlama sistemi arac�l��yla emme manifolduna veya emme hatt�na küçük miktarlarda gönderilir.

Motor çal��rken bu s�v� hava-yak�t kar��m�yla birlikte silindire ula��r. Kullan�lan ürüne ve sisteme ba�l� olarak amaç, yanma s�ras�nda supap ve supap yuvas� çevresinde koruyucu bir etki olu�turmakt�r.

Sistem genellikle �u parçalardan olu�ur:

Ya�lama s�v�s� haznesi
Dozajlama ünitesi veya pompa
Kontrol mekanizmas�
Hortumlar
Emme manifolduna ba�lant� noktas�
Baz� sistemlerde elektronik kontrol ünitesi

Basit mekanik sistemlerde dozajlama motor vakumu veya debisi üzerinden gerçekle�ebilir. Daha geli�mi� sistemlerde ise motor devri, yük veya LPG ECU'sundan al�nan bilgiler kullan�larak s�v� miktar� elektronik olarak kontrol edilebilir.

LPG'li Araçlarda Neden Kullan�l�r?

LPG dönü�ümünde supap ya�lama sistemi kullan�lmas�n�n temel nedeni, baz� motorlar�n LPG ile çal��rken supap ve supap yuvalar� aç�s�ndan daha hassas olabilmesidir.

LPG'nin yanma karakteristi�i, benzinle tamamen ayn� de�ildir. Motorun tasar�m�, supap malzemeleri, supap yuvas� malzemeleri, motor s�cakl��, ate�leme avans�, kar��m ayar� ve kullan�m ko�ullar� gibi birçok faktör birlikte de�erlendirilmelidir.

Özellikle yüksek s�cakl�kta ve uzun süre yüksek yük alt�nda çal��an baz� motorlarda egzoz supaplar� ve supap yuvalar� daha fazla termal zorlanmaya maruz kalabilir.

Bu nedenle LPG dönü�ümü s�ras�nda baz� uygulamalarda supap ya�lama sistemi ek bir koruma önlemi olarak tercih edilir.

Ancak burada önemli bir nokta vard�r: Her LPG'li araçta supap ya�lama sistemi zorunlu de�ildir.

Bir motorun LPG ile çal��mas� otomatik olarak supap ya�lama sistemi gerektirdi�i anlam�na gelmez.

Supap Ya�lama Sistemi Supaplar� Kesin Olarak Korur mu?

Hay�r. Supap ya�lama sistemini bir "garanti sistemi" olarak de�erlendirmek do�ru de�ildir.

Supap ve supap yuvas� a��nmas�n� etkileyen birçok faktör vard�r. Örne�in:

Motorun tasar�m�: Baz� motorlar LPG kullan�m�na kar�� daha dayan�kl�yken baz� motorlarda supap yuvas� a��nmas� daha fazla görülebilir.

Kar��m ayar�: LPG sisteminin yanl�� kalibrasyonu motorun çal��ma ko�ullar�n� olumsuz etkileyebilir.

Motor s�cakl��: A��r� çal��ma s�cakl�klar� supap ve supap yuvalar� üzerindeki termal yükü art�rabilir.

Kullan�m �ekli: Sürekli yüksek devir ve yüksek yük alt�nda kullan�m, �ehir içindeki sakin kullan�mdan farkl� bir termal yük olu�turur.

Supap yuvas� malzemesi: Silindir kapa��ndaki supap yuvalar�n�n malzemesi ve tasar�m� önemli bir faktördür.

Ate�leme ayar�: Yanl�� ate�leme zamanlamas� da yanma s�cakl�klar�n� ve motorun çal��ma karakterini etkileyebilir.

Dolay�s�yla supap ya�lama sistemi, do�ru LPG kiti, do�ru montaj ve do�ru kalibrasyonun yerine geçmez.

Supap Ya�lama S�v�s� Nereye Gönderilir?

S�v� ço�unlukla emme manifolduna gönderilir.

Buradaki amaç, s�v�n�n hava ile birlikte silindirlere ula�mas�n� sa�lamakt�r. Ancak ba�lant� noktas�n�n konumu ve silindirler aras�nda s�v�n�n da��l�m� önemlidir.

Yanl�� bir montajda s�v� baz� silindirlere daha fazla, baz�lar�na ise daha az ula�abilir. Bu nedenle özellikle çok silindirli motorlarda dozajlama ve da��l�m�n do�ru yap�lmas� gerekir.

Sadece hazneye s�v� koymak sistemin do�ru çal��t�� anlam�na gelmez.

Supap Ya�lama Sistemi Hangi Motorlarda Daha Fazla Önem Ta��r?

Her motor için ayn� de�erlendirme yap�lmaz.

Özellikle LPG dönü�ümü yap�lacak bir araçta a�a��daki noktalar ara�t�r�lmal�d�r:

Motorun LPG ile uyumlulu�u
Üreticinin LPG kullan�m�yla ilgili tavsiyeleri
Supap ve supap yuvas� malzemeleri
Motorun çal��ma s�cakl��
Motorun kullan�m �ekli
Yüksek devirde kullan�m oran�
Motorun geçmi�te LPG ile ya�ad�� sorunlar
Supap bo�luklar�n�n ayarlanabilir olup olmad��

Baz� motorlarda supap bo�luklar� zaman içinde kontrol edilip ayarlanabilir. Baz� motorlarda ise hidrolik supap iticileri kullan�ld�� için sistem farkl� �ekilde çal��r.

Bu nedenle "LPG varsa mutlaka supap ya�lama sistemi gerekir" �eklinde genel bir kural olu�turmak do�ru de�ildir.

Supap Ya�lama Sistemi Olmadan LPG Kullan�l�r m�?

Evet, birçok motor herhangi bir supap ya�lama sistemi olmadan uzun süre LPG ile kullan�labilir.

Burada as�l önemli olan motorun LPG'ye uygunlu�u ve LPG sisteminin do�ru ayarlanmas�d�r.

Örne�in uygun olmayan bir motoru yaln�zca supap ya�lama sistemi takarak LPG için tamamen güvenli hale getirmek mümkün de�ildir. Ayn� �ekilde, LPG sistemi yanl�� kalibre edilmi�se ya�lama s�v�s�n�n bulunmas� di�er problemlerin önüne geçmez.

Bu nedenle sistem, motorun ve LPG dönü�ümünün tamam� de�erlendirilerek dü�ünülmelidir.

Supap Ya�lama Sistemi Ar�zalan�rsa Ne Olur?

Sistemin ar�zalanmas� durumunda do�rudan motorun hemen zarar görece�i dü�ünülmemelidir. Etki, motorun yap�s�na ve sistemin neden kullan�ld��na ba�l�d�r.

Örne�in:

Ya�lama s�v�s� tamamen bitebilir.
Dozajlama azalabilir veya tamamen durabilir.
Hortum t�kanabilir.
Pompa ar�zalanabilir.
Elektronik kontrol sistemi hata verebilir.
S�v� miktar� gere�inden fazla veya az olabilir.

Baz� sistemlerde sürücüyü s�v� seviyesinin dü�mesi konusunda uyaran bir mekanizma bulunabilir. Daha basit sistemlerde ise s�v� seviyesinin düzenli olarak kullan�c� taraf�ndan kontrol edilmesi gerekir.

Fazla Supap Ya�lama S�v�s� Kullanmak Daha �yi midir?

Hay�r.

"Ne kadar fazla, o kadar iyi" yakla��m� do�ru de�ildir. Supap ya�lama s�v�s�n�n üreticinin belirledi�i dozajda kullan�lmas� gerekir.

Gere�inden fazla s�v� göndermek motorun çal��ma karakterini olumsuz etkileyebilir ve emme sisteminde gereksiz birikintilere yol açabilir. Bu nedenle sistemin amac� motora mümkün oldu�unca fazla s�v� göndermek de�il, gerekli dozaj� kontrollü �ekilde sa�lamakt�r.

Supap Ya�lama Sistemi ile Motor Ya��n� Kar��t�rmamak Gerekir

Supap ya�lama sistemi ile motor ya�lama sistemi ayn� �ey de�ildir.

Motorun kendi ya�lama sistemi:

Krank mili
Piston ve silindir duvarlar�
Eksantrik mili
Yataklar
Turbo gibi ya�lama gerektiren parçalar

üzerinde görev yapar.

Supap ya�lama sistemi ise LPG dönü�ümlerinde kullan�lan yard�mc� bir sistemdir ve özel s�v�y� emme sistemine kontrollü �ekilde gönderir.

Bu nedenle supap ya�lama s�v�s� kesinlikle motor ya�� yerine kullan�lmaz ve motor ya� karterine eklenmez.

Supap Ya�lama Sistemi LPG Tüketimini Art�r�r m�?

Sistemin çal��ma prensibine ve kullan�lan s�v�n�n miktar�na ba�l� olarak küçük miktarda ek tüketim söz konusu olabilir. Ancak bu sistemin amac� yak�t sa�lamak de�il, yard�mc� koruma sa�lamakt�r.

LPG tüketimindeki as�l de�i�imler genellikle LPG kalibrasyonu, enjeksiyon süreleri, regülatör bas�nc�, enjektör kapasitesi, motor çal��ma s�cakl��, ate�leme sistemi, sürü� �ekli ve motorun mekanik durumuyla ilgilidir.

Bu nedenle supap ya�lama s�v�s� tüketimini LPG yak�t tüketimiyle ayn� �ekilde de�erlendirmek do�ru de�ildir.

Supap Ya�lama Sistemi Tak�lmal� m�?

Bu sorunun cevab� araçtan araca de�i�ir.

LPG dönü�ümü yap�lacak bir motorda öncelikle motorun LPG uyumlulu�u ara�t�r�lmal�d�r. Üretici veya deneyimli LPG uzman� belirli bir motorun supap ve supap yuvas� aç�s�ndan hassas oldu�unu dü�ünüyorsa supap ya�lama sistemi ek bir önlem olarak de�erlendirilebilir.

Fakat sistemi yaln�zca "LPG takt�r�yorum, motor zarar görmesin" dü�üncesiyle her araca zorunlu olarak takmak teknik aç�dan do�ru de�ildir.

As�l önemli olan uygun LPG sistemi, do�ru enjektör ve regülatör kapasitesi, do�ru montaj ve hassas ECU kalibrasyonudur. Supap ya�lama sistemi bunlara ek bir yard�mc� sistem olarak de�erlendirilmelidir.

Supap A��nmas� Nas�l Anla��l�r?

Supap veya supap yuvas� a��nmas� her zaman belirgin bir belirtiyle ba�lamaz. �lerleyen a�amalarda:

Kompresyon dü�üklü�ü
Tekleme
Rölanti bozuklu�u
Performans kayb�
Zor çal��ma
Yak�t tüketiminde art��
Motor ar�za lambas�
Supap bo�luklar�nda de�i�im

gibi belirtiler görülebilir.

Ancak bu belirtilerin tamam� ba�ka motor problemlerinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle sadece belirtiye bakarak "supaplar a��nm��" sonucuna varmak do�ru de�ildir.

Gerekirse kompresyon testi, leak-down testi, supap bo�lu�u kontrolü ve silindir kapa�� incelemesi gibi yöntemlerle te�his yap�lmal�d�r.

Supap Ya�lama Sisteminde Bak�m Neden Önemlidir?

Sistemin bak�m�nda öncelikle s�v� seviyesi ve dozajlama kontrol edilmelidir. Hortumlarda çatlak veya t�kan�kl�k olup olmad�� da incelenmelidir.

Elektronik kontrollü sistemlerde pompa, kontrol ünitesi ve ba�lant�lar da kontrol edilmelidir.

Kullan�lan s�v�n�n da sistem üreticisinin önerdi�i ürün olmas� önemlidir. Herhangi bir ya��n veya farkl� bir s�v�n�n bu hazneye doldurulmas� do�ru de�ildir.

Özellikle LPG dönü�ümünden sonra sistemin çal��p çal��mad��n�n kontrol edilmesi, yaln�zca haznenin dolu oldu�una bakmaktan daha önemlidir.

Supap Ya�lama Sisteminin As�l Önemi

Supap ya�lama sistemi, baz� LPG uygulamalar�nda supap ve supap yuvalar�n�n çal��ma ko�ullar�n� desteklemek için kullan�lan yard�mc� bir koruma sistemidir. Ancak motorun LPG ile sa�l�kl� çal��mas�n� tek ba��na garanti etmez.

Do�ru motor seçimi, kaliteli LPG ekipman�, uygun enjektör ve regülatör kapasitesi, do�ru montaj, uygun kar��m ve ate�leme ayar� ve düzenli bak�m birlikte de�erlendirilmelidir.

Özellikle LPG dönü�ümü yapt�r�rken yaln�zca "supap ya�lama sistemi var m�?" sorusuna de�il, motorun LPG'ye uygun olup olmad��na ve sistemin bu motora do�ru �ekilde kalibre edilip edilmedi�ine bakmak çok daha önemlidir.

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

Supap Ya�lama Sistemi Nedir?

Supap Ya�lama Sistemi Nas�l Çal��r?

LPG'li Araçlarda Neden Kullan�l�r?

Supap Ya�lama Sistemi Supaplar� Kesin Olarak Korur mu?

Supap Ya�lama S�v�s� Nereye Gönderilir?

Supap Ya�lama Sistemi Hangi Motorlarda Daha Fazla Önem Ta��r?

Supap Ya�lama Sistemi Olmadan LPG Kullan�l�r m�?

Supap Ya�lama Sistemi Ar�zalan�rsa Ne Olur?

Fazla Supap Ya�lama S�v�s� Kullanmak Daha �yi midir?

Supap Ya�lama Sistemi ile Motor Ya��n� Kar��t�rmamak Gerekir

Supap Ya�lama Sistemi LPG Tüketimini Art�r�r m�?

Supap Ya�lama Sistemi Tak�lmal� m�?

Supap A��nmas� Nas�l Anla��l�r?

Supap Ya�lama Sisteminde Bak�m Neden Önemlidir?

Supap Ya�lama Sisteminin As�l Önemi

4 Yorum

�mit

Musa �ekerci

Oto Tasarruf

Bar��

Yorum Yap

Pop�ler Yaz�lar

LPG Montaj Fiyatlar� 2026 Otogaz D�n��m Fiyatlar�

LPG Tank Fiyatlar� 2026 Fiyat Listesi

Motor Ar�za Kodlar� ve ��z�mleri OBD/OBD2/DTC

Stop Etme Sorunlar� ve Ar�za Nedenleri

Egzozdan Beyaz Duman Neden ��kar?

Rastgele Yaz�lar

P2205 Ar�za Kodu Nedir? P2205 Ne Anlama Gelir?

Egzozdan Su Gelmesinin Nedenleri

U0004 Ar�za Kodu Nedir? U0004 Ne Anlama Gelir?

P2504 Ar�za Kodu - �arj Sistemi Voltaj� Y�ksek

T�kal� Katalitik Konvert�r Nas�l Anla��l�r? Belirtileri Nelerdir?

�nemli Ba�lant�lar

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

Blog

Supap Ya�lama Sistemi Nedir?

Supap Ya�lama Sistemi Nas�l Çal���r?

LPG'li Araçlarda Neden Kullan�l�r?

Supap Ya�lama Sistemi Supaplar� Kesin Olarak Korur mu?

Supap Ya�lama S�v�s� Nereye Gönderilir?

Supap Ya�lama Sistemi Hangi Motorlarda Daha Fazla Önem Ta��r?

Supap Ya�lama Sistemi Olmadan LPG Kullan�l�r m�?

Supap Ya�lama Sistemi Ar�zalan�rsa Ne Olur?

Fazla Supap Ya�lama S�v�s� Kullanmak Daha �yi midir?

Supap Ya�lama Sistemi ile Motor Ya��n� Kar��t�rmamak Gerekir

Supap Ya�lama Sistemi LPG Tüketimini Art�r�r m�?

Supap Ya�lama Sistemi Tak�lmal� m�?

Supap A��nmas� Nas�l Anla��l�r?

Supap Ya�lama Sisteminde Bak�m Neden Önemlidir?

Supap Ya�lama Sisteminin As�l Önemi

BMW E36 Servis Lambas� Resetleme

Hangi Araca Hangi LPG Kiti Tak�l�r?

4 Yorum

�mit

Musa �ekerci

Oto Tasarruf

Bar��

Yorum Yap

Pop�ler Yaz�lar

Rastgele Yaz�lar

�nemli Ba�lant�lar

Supap Ya�lama Sistemi Nas�l Çal��r?