TR
EN
Egzozdan Mavi Duman Neden Çıkar?
Egzozdan çıkan dumanın rengi, motorun çalışma durumu hakkında önemli ipuçları verebilir. Siyah duman genellikle fazla yakıtla, beyaz duman soğutma suyu veya yoğuşmayla ilişkilendirilirken, mavi veya mavi-gri egzoz dumanı çoğunlukla motor yağının yanma odasına girip yakılması anlamına gelir.
Özellikle motor ısındıktan sonra devam eden mavi duman normal kabul edilmez. Yağın yanma odasına nereden girdiğini belirlemek için motorun çalışma koşulları ve dumanın ne zaman ortaya çıktığı dikkatlice incelenmelidir.
Mavi Egzoz Dumanı Ne Anlama Gelir?
Motor içerisinde yağın yanma odasına girmemesi gerekir. Yağ, pistonların ve diğer hareketli parçaların yağlanması için motorun yağlama sisteminde dolaşır.
Ancak piston segmanları, supap keçeleri, turboşarj veya bazı motor parçalarındaki sızdırmazlık sorunları nedeniyle yağ yanma odasına ulaşabilir.
Yağ hava-yakıt karışımıyla birlikte yandığında egzozdan mavi veya mavi-gri renkte duman çıkabilir.
Bu nedenle özellikle motor yağı seviyesinde düzenli azalma ile birlikte mavi duman görülüyorsa, yağ yakma ihtimali ciddi şekilde değerlendirilmelidir.
Mavi Dumanın En Yaygın Nedenleri
Egzozdan mavi duman çıkmasına neden olabilecek birçok farklı problem vardır. En sık karşılaşılan nedenler arasında piston segmanları, supap keçeleri, turboşarj ve karter havalandırma sistemi bulunur.
Sorunun kaynağını yalnızca dumanın rengine bakarak kesin olarak belirlemek mümkün değildir.
Piston Segmanlarının Aşınması
Piston segmanları, piston ile silindir duvarı arasındaki sızdırmazlığın sağlanmasında önemli rol oynar.
Özellikle yağ kontrol segmanları, silindir duvarındaki fazla yağın yanma odasına ulaşmasını engellemeye yardımcı olur.
Segmanlar aşındığında veya sıkıştığında yağ yanma odasına geçebilir. Motor bu yağı yakarak egzozdan mavi duman oluşturabilir.
Segman kaynaklı yağ yakmada şu belirtiler görülebilir:
-
Sürekli veya belirgin mavi duman
-
Motor yağının azalması
-
Kompresyon değerlerinde düşüş
-
Performans kaybı
-
Motor içerisinde kurum birikmesi
-
Bujilerde yağlanma
-
Yük altında dumanın artması
Özellikle yüksek kilometreli motorlarda piston segmanları önemli bir şüpheli olabilir.
Supap Keçeleri Aşınmışsa Mavi Duman Çıkar mı?
Evet.
Supap keçeleri, silindir kapağındaki motor yağının supap sapları üzerinden yanma odasına fazla miktarda geçmesini önlemeye yardımcı olur.
Keçeler sertleştiğinde, çatladığında veya aşındığında yağ yanma odasına sızabilir.
Supap keçesi probleminde mavi dumanın belirli koşullarda ortaya çıkması dikkat çekicidir.
Örneğin araç uzun süre rölantide çalıştıktan sonra gaza basıldığında kısa süreli mavi duman görülebilir.
Benzer şekilde motor freniyle uzun süre yavaşladıktan sonra tekrar gaza basıldığında mavi duman ortaya çıkması da supap keçeleri açısından araştırılması gereken bir belirtidir.
Turboşarj Mavi Dumanın Nedeni Olabilir mi?
Turbo motorlarda mavi dumanın önemli nedenlerinden biri turboşarj yağ sızdırmazlığıyla ilgili problemlerdir.
Turboşarj motor yağıyla yağlanır. Turbo içerisindeki yatak ve sızdırmazlık sisteminde meydana gelen sorunlar sonucunda yağ emiş veya egzoz tarafına geçebilir.
Yağ egzoz tarafına geçtiğinde yüksek sıcaklık nedeniyle yanabilir ve mavi duman oluşturabilir.
Turbo kaynaklı problemlerde şu belirtiler eşlik edebilir:
-
Mavi egzoz dumanı
-
Motor yağı seviyesinde azalma
-
Turbo performansında düşüş
-
Hızlanmada isteksizlik
-
Turbo bölgesinden anormal ses
-
Intercooler ve emiş hattında fazla yağ birikmesi
-
Bazı durumlarda aşırı yağ tüketimi
Turbo motorlarda emiş hattında hafif yağ filmi bulunması her zaman turbo arızası anlamına gelmez. Turbo sistemlerinde belirli miktarda yağ buharı bulunabilir. Önemli olan yağ miktarı, duman belirtileri ve diğer test sonuçlarıdır.
Karter Havalandırma Sistemi Mavi Dumana Neden Olur mu?
Evet.
Karter havalandırma sistemi, motor içerisinde oluşan blow-by gazlarının kontrol edilmesini ve uygun şekilde emiş sistemine yönlendirilmesini sağlar.
PCV valfi veya karter havalandırma sisteminde bir arıza meydana geldiğinde emiş sistemine normalden fazla yağ buharı veya yağ ulaşabilir.
Bu yağın yanma odasına girmesi mavi duman oluşmasına neden olabilir.
Bu nedenle motor yağ yakıyorsa yalnızca motorun iç mekanik parçalarına odaklanmak yerine karter havalandırma sistemi de kontrol edilmelidir.
Motor Yağı Fazla Konulursa Mavi Duman Çıkar mı?
Evet.
Motor yağı seviyesinin üretici tarafından belirtilen maksimum seviyenin üzerine çıkması çeşitli problemlere neden olabilir.
Fazla yağ, krank milinin hareketli parçaları tarafından çalkalanabilir ve yağ buharı oluşumunu artırabilir. Karter havalandırma sistemi üzerinden emiş sistemine daha fazla yağ ulaşması da mümkün olabilir.
Bu yağ yanma odasına ulaştığında mavi duman görülebilir.
Bu nedenle motor yağı kontrol edilirken aracın üretici tarafından belirtilen kontrol prosedürüne uyulmalı ve yağ seviyesi maksimum işaretinin üzerine çıkarılmamalıdır.
Soğuk Çalıştırmada Mavi Duman Çıkması
Mavi dumanın ne zaman çıktığı teşhis açısından çok önemlidir.
Araç yalnızca ilk çalıştırıldığında kısa süreli mavi duman çıkarıyor ve daha sonra tamamen kayboluyorsa, supap keçeleri veya motorun üst bölümünden yağ sızması gibi ihtimaller değerlendirilebilir.
Ancak bu tek başına kesin teşhis değildir.
Motorun bekleme süresi, yağın viskozitesi, motor tasarımı ve diğer mekanik koşullar da dikkate alınmalıdır.
Gaza Basınca Mavi Duman Çıkması
Motor normal çalışırken özellikle gaza basıldığında mavi dumanın belirgin şekilde artması, yağın yanma odasına girdiğini düşündürebilir.
Özellikle yük altında sürekli mavi duman görülüyorsa piston segmanları ve silindir-piston grubu daha dikkatli incelenmelidir.
Turbo motorlarda ise turboşarjın yağ sızdırmazlığı ve emiş/egzoz tarafı da kontrol edilmelidir.
Motor Freninden Sonra Mavi Duman Çıkması
Araç motor freniyle uzun süre yavaşladıktan sonra tekrar gaza basıldığında mavi duman görülmesi, motorun belirli çalışma koşullarında yağ çektiğini gösterebilir.
Bu durumda supap keçeleri önemli bir şüpheli olabilir.
Ancak piston segmanları, karter havalandırması ve turbo sistemi gibi diğer ihtimaller de dışlanmalıdır.
Dumanın yalnızca tek bir çalışma koşulunda görülmesi, teşhis için değerli bir ipucudur.
Dizel Araçlarda Mavi Duman
Dizel motorlarda da mavi duman genellikle yağ yakma ile ilişkilidir.
Aşınmış segmanlar, turboşarj problemleri, supap keçeleri ve karter havalandırma sistemi dizel motorlarda da mavi duman oluşturabilir.
Özellikle turbo dizel motorlarda turboşarjın durumu dikkatlice kontrol edilmelidir.
Dizel motorlarda mavi duman ile birlikte motor yağının hızlı şekilde azalması ciddi bir arızanın habercisi olabilir.
LPG'li Araçlarda Mavi Duman
LPG kullanılması tek başına egzozdan mavi duman çıkmasına neden olmaz.
LPG'li bir araçta mavi duman görülüyorsa motorun yağ yakması veya yağın yanma odasına ulaşması gibi mekanik nedenler araştırılmalıdır.
Ancak LPG ile çalışan motorlarda yanma koşulları ve buji durumu farklı olabildiğinden, teşhis sırasında hem benzin hem LPG çalışma koşulları karşılaştırılabilir.
Mavi duman yalnızca LPG'de görülüyorsa yakıt sistemi ve kalibrasyon da değerlendirilmelidir; fakat gerçek mavi dumanın temel nedeni yine yağın yanma sürecine girmesi olabilir.
Mavi Duman Motor İçin Tehlikeli midir?
Sorunun kaynağına ve yağ tüketiminin miktarına bağlı olarak ciddi olabilir.
Motor yağının yanması devam ederse:
-
Motor yağ seviyesi düşebilir.
-
Motor parçalarının yağlama koşulları bozulabilir.
-
Bujiler kirlenebilir.
-
Katalitik konvertör zarar görebilir.
-
Oksijen sensörleri kirlenebilir.
-
Motor performansı düşebilir.
-
Yakıt tüketimi artabilir.
-
Motor içerisindeki karbon birikintileri artabilir.
Özellikle yağ seviyesi hızlı şekilde düşüyorsa araç kullanılmaya devam edilmeden önce problem araştırılmalıdır.
Egzozdan Mavi Duman Çıkıyorsa Ne Kontrol Edilir?
Doğru teşhis için yalnızca egzoz dumanına bakmak yeterli değildir.
Serviste veya uzman bir teknisyen tarafından şu kontroller yapılabilir:
Motor yağı seviyesi ve tüketimi: Yağın ne kadar sürede azaldığı takip edilir.
Kompresyon testi: Silindirlerin sızdırmazlığı hakkında bilgi sağlayabilir.
Leak-down testi: Kompresyon kaybının piston, segman, supap veya silindir kapağı tarafında olup olmadığı konusunda daha ayrıntılı bilgi verebilir.
Buji kontrolü: Benzinli motorlarda yağlanan veya diğerlerinden farklı görünen bujiler önemli ipuçları sağlayabilir.
PCV/karter havalandırma kontrolü: Sistemin aşırı yağ taşıyıp taşımadığı incelenir.
Turbo kontrolü: Turbo milinde boşluk, yağ kaçakları ve emiş/egzoz tarafındaki yağ birikintileri değerlendirilir.
Emiş sistemi kontrolü: Intercooler ve hava borularındaki yağ miktarı incelenebilir.
Mavi Duman ile Beyaz Duman Karıştırılmamalıdır
Egzozdan çıkan dumanın rengi teşhis açısından önemli olsa da ışık koşulları nedeniyle renkleri ayırt etmek bazen zor olabilir.
Mavi veya mavi-gri duman genellikle yağ yakma ihtimalini düşündürür.
Yoğun beyaz duman ise özellikle motor tamamen ısındıktan sonra devam ediyorsa soğutma suyunun yanma odasına girmesi gibi daha ciddi bir problemi düşündürebilir.
Soğuk havalarda egzozdan çıkan ince beyaz buhar ise çoğu zaman normal yoğuşmadan kaynaklanabilir.
Siyah duman ise özellikle benzinli ve dizel motorlarda fazla yakıt veya uygun olmayan yanma koşullarıyla ilişkilendirilebilir.
Mavi Duman Görüldüğünde Aracı Kullanmak Doğru mu?
Kısa süreli ve çok hafif bir duman ile sürekli yoğun mavi duman aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Duman sürekli hale geldiyse ve motor yağı belirgin şekilde azalıyorsa aracın kullanılmaya devam edilmesi daha büyük bir arızaya yol açabilir.
Özellikle yağ basıncı uyarısı yanıyorsa veya yağ seviyesi minimumun altına düşüyorsa motor çalıştırılmamalıdır.
Egzozdan mavi duman çıkması tek başına motorun kesinlikle rektefiye edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Sorun supap keçeleri, PCV sistemi, turbo veya başka bir dış bileşenden de kaynaklanabilir.
Bu nedenle önce doğru teşhis yapılmalı, ardından gerekli onarım belirlenmelidir.
Sinan
15-05-2019 | İzmirArkadaşlar benim aracım 3bin km yarım lt yağ yakıyor ve bir kaç gündür mavi duman atıyor. Bunun sebebi ne olabilir? Hyundai elentra 2006 md ve sürekli benzin kokuyor birazda çekiş gücü düşmüştür lütfen cevap.
Burhanettin
07-08-2018 | KayseriAracım 1999 model Honda. Aracımın eksozundan duman atıyor hafif mavimsi biraz yağ eksiltiyor ama motorda hiç ses yok saat gibi çalışıyor gidişi falan güzel bunun için ne yapmam lazım?