19-09-2018
18 dak
2516
0

Kar Lasti�i ve K�� Lasti�i Nedir? Farklar� Nelerdir?

Kar lasti�i ve k�� lasti�i ifadeleri g�nl�k kullan�mda �o�u zaman ayn� anlamda kullan�l�r. Ancak teknik a��dan bak�ld��nda bu iki ifade aras�nda �nemli bir ayr�m vard�r. G�n�m�zde otomobillerde kullan�lan lastiklerin b�y�k b�l�m� asl�nda k�� lasti�i olarak tasarlan�r; halk aras�nda ise �zellikle yo�un kar ko�ullar�nda kullan�lan lastiklere �kar lasti�i� denir.

K�� artlar�nda do�ru lasti�i seçmek yaln�zca karl� yollarda daha iyi ilerlemekle ilgili de�ildir. Hava s�cakl�� dü�tü�ünde yol yüzeyinin kuru veya �slak olmas� durumunda bile lasti�in yol tutu�u, fren mesafesi ve direksiyon tepkileri de�i�ebilir.

Bu nedenle k�� lasti�inin ne oldu�u, kar lasti�inden fark�, dört mevsim lastiklerle aras�ndaki ayr�m ve hangi ko�ullarda kullan�lmas�n�n daha do�ru oldu�u bilinmelidir.

Kar Lasti�i Nedir?

Kar lasti�i, özellikle karla kapl�, buzlanm�� veya yo�un k�� ko�ullar�ndaki yollarda çeki�i art�rmak amac�yla tasarlanm�� lastik için kullan�lan yayg�n bir ifadedir.

Ancak “kar lasti�i” teknik aç�dan her zaman ayr� bir lastik s�n�f�n� ifade etmez. Türkiye'de ve günlük otomobil kullan�m�nda bu terim ço�unlukla k�� lasti�i anlam�nda kullan�l�r.

K�� artlar�na uygun bir lastikte;

Daha yumu�ak bir kauçuk bile�imi,
Dü�ük s�cakl�klarda esnekli�ini koruyan yap�,
Daha fazla k�lcal kanal,
Kar ve suyu tahliye etmeye yard�mc� s�rt tasar�m�,
Kar üzerinde tutunmay� art�ran çok say�da lamel

bulunur.

Bu özellikler sayesinde lastik, dü�ük s�cakl�klarda ve k�� ko�ullar�nda yaz lasti�ine göre daha iyi performans gösterebilir.

K�� Lasti�i Nedir?

K�� lasti�i, dü�ük s�cakl�klar ve k�� ko�ullar� için özel olarak geli�tirilen lastiktir.

Buradaki önemli nokta, k�� lasti�inin yaln�zca kar ya�d��nda kullan�lmak üzere tasarlanmam�� olmas�d�r.

K�� lasti�inin temel avantajlar�ndan biri, dü�ük s�cakl�klarda kauçuk bile�iminin esnekli�ini daha iyi korumas�d�r.

Yaz lastiklerinde kullan�lan kauçuk bile�imi s�cak havalarda iyi performans gösterecek �ekilde geli�tirilmi�tir. Hava s�cakl�� dü�tükçe bu bile�im sertle�meye ba�lar ve özellikle �slak veya so�uk zeminde tutunma özellikleri de�i�ebilir.

K�� lasti�i ise daha dü�ük s�cakl�klarda çal��abilecek �ekilde tasarlan�r.

Bu nedenle k�� lasti�inin avantaj� yaln�zca karla kapl� yolda ortaya ç�kmaz.

K�� Lasti�inin Üzerindeki ��aretler Ne Anlama Gelir?

K�� lasti�i seçerken lasti�in yana��ndaki i�aretlere dikkat etmek gerekir.

Özellikle 3PMSF i�areti önemlidir.

3PMSF, üç tepeli da� ve kar tanesi sembolüyle gösterilir. Bu i�aret, lasti�in belirli k�� performans gerekliliklerini kar��lad��n� ifade eder.

Bir ba�ka i�aret ise M+S veya M&S olabilir.

M+S, “Mud and Snow” yani çamur ve kar anlam�na gelir. Ancak yaln�zca M+S i�aretinin bulunmas�, lasti�in 3PMSF ile ayn� seviyede k�� performans�na sahip oldu�u anlam�na gelmez.

Bu nedenle özellikle gerçek k�� ko�ullar� için lastik sat�n al�rken yaln�zca M+S i�aretine de�il, 3PMSF sembolüne de bakmak daha do�ru bir seçimdir.

K�� Lasti�i ile Yaz Lasti�i Aras�ndaki Temel Fark Nedir?

K�� lasti�i ile yaz lasti�i aras�ndaki fark yaln�zca di� deseninden ibaret de�ildir.

Lasti�in;

Kauçuk bile�imi,
S�rt deseni,
Lamel yap�s�,
Blok tasar�m�,
Su tahliye kapasitesi,
Dü�ük s�cakl�ktaki esnekli�i

birbirinden farkl�d�r.

Yaz lasti�i s�cak hava ko�ullar�nda daha iyi performans gösterecek �ekilde tasarlan�rken, k�� lasti�i dü�ük s�cakl�klarda ve k�� ko�ullar�nda çal��acak �ekilde geli�tirilir.

Bu nedenle hava s�cakl�� belirli bir seviyenin alt�na dü�tü�ünde yaz lasti�inin performans� yaln�zca kar ya�� nedeniyle de�il, lasti�in çal��ma s�cakl�� nedeniyle de de�i�ebilir.

K�� Lasti�inin Di� Deseni Neden Farkl�d�r?

K�� lastiklerinin s�rt desenlerinde çok say�da küçük kanal ve lamel bulunur.

Bu yap� birkaç farkl� amaca hizmet eder.

�lk olarak, lasti�in karl� yüzeyle temas�n� art�rmaya yard�mc� olur.

�kinci olarak, suyun ve erimi� kar�n lastik ile yol aras�ndan uzakla�t�r�lmas�na yard�mc� olur.

Üçüncü olarak ise çok say�daki küçük lamel, lastik blo�unun yol yüzeyine daha fazla kenar sunmas�n� sa�lar.

Bu özellik özellikle kar üzerinde çeki� aç�s�ndan önemlidir.

Ancak daha fazla di� veya daha agresif desen her ko�ulda daha iyi anlam�na gelmez. Lastik üreticileri k�� lastiklerini ayn� zamanda kuru ve �slak asfalt üzerinde de kabul edilebilir sürü� özellikleri sa�layacak �ekilde tasarlar.

K�� Lasti�i Neden Daha Fazla Lamele Sahiptir?

Lamel, lastik s�rt�ndaki küçük kesik veya yar�klard�r.

K�� lastiklerinde bu lamellerin say�s� yaz lastiklerine göre genellikle daha fazlad�r.

Araç ilerlerken bu küçük kesikler aç�l�p kapanarak lastik ile yüzey aras�ndaki etkile�imi art�rmaya yard�mc� olur.

Özellikle kar üzerinde çok say�da tutunma kenar�n�n olu�mas�, çeki�in art�r�lmas�na katk�da bulunabilir.

Bu nedenle k�� lasti�inin di�lerine yak�ndan bak�ld��nda yaz lasti�ine göre çok daha karma��k bir yap� görülebilir.

K�� Lasti�i Hangi S�cakl�kta Avantajl�d�r?

K�� lastikleri için s�k kullan�lan referans yakla��k 7°C seviyesidir.

Hava s�cakl�� sürekli olarak 7°C'nin alt�na inmeye ba�lad��nda k�� lastiklerinin avantaj� daha belirgin hale gelebilir.

Ancak bu de�er kesin bir s�n�r olarak de�erlendirilmemelidir.

Yolun s�cakl��, ya��, asfalt�n yap�s�, güne�lenme, arac�n a��rl��, lastik modeli ve sürü� ko�ullar� da performans� etkiler.

Örne�in hava s�cakl�� 8°C olsa bile gece don, buzlanma veya kar olu�uyorsa k�� lasti�i önemli bir avantaj sa�layabilir.

Ayn� �ekilde 5°C s�cakl�kta kuru bir yolda farkl� lastik modelleri aras�nda performans fark� bulunabilir.

Bu nedenle “7°C'nin alt�nda yaz lasti�i kesinlikle çal��maz” �eklinde bir yorum do�ru de�ildir. Buradaki temel fikir, dü�ük s�cakl�klarda k�� lasti�inin çal��ma karakterinin daha uygun olmas�d�r.

Kar Lasti�i ve K�� Lasti�i Ayn� �ey mi?

Günlük kullan�m aç�s�ndan büyük ölçüde evet.

Türkiye'de “kar lasti�i” denildi�inde ço�u ki�i k�� lasti�ini kasteder.

Fakat teknik olarak her k�� lasti�i yaln�zca kar için tasarlanm�� de�ildir. Modern k�� lastikleri;

So�uk kuru asfalt,
So�uk ve �slak asfalt,
Kar,
Sulu kar,
Baz� buzlanma ko�ullar�

gibi farkl� k�� artlar�nda çal��acak �ekilde geli�tirilir.

Bu nedenle k�� lasti�ini yaln�zca “kar ya�d��nda tak�lan lastik” olarak dü�ünmek eksik olur.

K�� Lasti�i ile Dört Mevsim Lastik Aras�ndaki Fark

Dört mevsim lastikler, y�l boyunca kullan�labilecek bir orta yol çözümü sunmak amac�yla geli�tirilir.

Bu lastikler yaz lasti�i ile k�� lasti�inin baz� özelliklerini bir araya getirmeye çal��r.

Kaliteli bir dört mevsim lastik;

Il�man hava ko�ullar�nda,
Hafif k�� artlar�nda,
Ya�murlu havalarda,
Zaman zaman kar görülen bölgelerde

pratik bir seçenek olabilir.

Ancak yo�un kar, s�k buzlanma, uzun süreli dü�ük s�cakl�k ve zorlu k�� ko�ullar�nda gerçek bir k�� lasti�inin performans�n� her zaman kar��lamayabilir.

Özellikle k�� ko�ullar�n�n sert oldu�u bölgelerde dört mevsim lasti�in s�n�rlar� daha h�zl� ortaya ç�kar.

Dört Mevsim Lastikte 3PMSF ��areti Önemli mi?

Evet.

Dört mevsim lastiklerin baz�lar� yaln�zca M+S i�aretine sahip olabilirken baz� modeller 3PMSF i�aretini de ta��r.

K�� ko�ullar�nda kullan�lacak dört mevsim lastik sat�n al�rken 3PMSF i�areti önemli bir kriterdir.

Ancak 3PMSF i�areti bulunan bir dört mevsim lastik ile gerçek bir k�� lasti�inin her ko�ulda ayn� performans� gösterece�i anlam�na gelmez.

Lasti�in tasar�m� kullan�m amac�na göre de�i�ir.

Dört mevsim lastik daha geni� bir s�cakl�k aral��nda kabul edilebilir performans sa�lamaya çal��rken, k�� lasti�i özellikle dü�ük s�cakl�k ve k�� ko�ullar�na odaklan�r.

K�� Lasti�i Karda Daha �yi Nas�l Tutu� Sa�lar?

Kar üzerinde lasti�in görevi yaln�zca zemine temas etmek de�ildir.

Di�lerin ve kanallar�n kar� yakalamas�, lastik ile kar aras�ndaki mekanik tutunman�n artmas�na yard�mc� olabilir.

�lginç �ekilde, s�k��t�r�lm�� kar ile kar lasti�i aras�ndaki etkile�im baz� durumlarda oldukça güçlü olabilir.

Bu nedenle k�� lasti�inin s�rt deseni, karla kapl� zeminde arac�n ileri do�ru hareket etmesine yard�mc� olacak �ekilde tasarlan�r.

Ancak burada önemli bir ayr�m vard�r:

K�� lasti�i arac� fizik kurallar�n�n d��na ç�karmaz.

A��r� h�z, ani fren, yanl�� direksiyon hareketi veya çok dü�ük yol tutu�u ko�ullar�nda k�� lasti�i de kayabilir.

Buz Üzerinde K�� Lasti�i Yeterli midir?

Buz, karla ayn� �ey de�ildir.

K�� lasti�i buz üzerinde standart yaz lasti�ine göre avantaj sa�layabilir, ancak özellikle parlak ve sert buz tabakas� üzerinde tutunma yine s�n�rl�d�r.

Çivili lastikler veya baz� özel k�� lasti�i teknolojileri buz üzerinde daha yüksek performans sa�layabilir; ancak bunlar�n kullan�labilirli�i ülkeye, bölgeye ve yasal düzenlemelere göre de�i�ebilir.

Bu nedenle “k�� lasti�im var, buzda istedi�im gibi fren yapabilirim” dü�üncesi tehlikelidir.

K�� Lasti�i Fren Mesafesini K�salt�r m�?

Uygun ko�ullarda evet.

Özellikle dü�ük s�cakl�kta, �slak veya karl� zeminde k�� lasti�i yaz lasti�ine göre daha iyi fren performans� sa�layabilir.

Ancak fren mesafesi yaln�zca lastik tipine ba�l� de�ildir.

�unlar da fren mesafesini ciddi �ekilde etkiler:

Araç h�z�
Yol yüzeyi
Lastik di� derinli�i
Lastik ya��
Lastik bas�nc�
ABS sistemi
Fren sistemi
Araç a��rl��
Hava s�cakl��
Kar ve buz miktar�

Bu nedenle yeni ve kaliteli bir k�� lasti�i bile buzlu bir yolda çok k�sa fren mesafesi sa�layamaz.

K�� Lasti�i Sadece Çeki�i mi Art�r�r?

Hay�r.

K�� lasti�inin etkisi;

Kalk��,
H�zlanma,
Frenleme,
Viraj alma,
Direksiyon tepkisi,
Yol tutu�

üzerinde görülebilir.

Özellikle ön lastiklerin çeki�i art�rmas� kadar, arac�n dört tekerle�inin benzer yol tutu� karakterine sahip olmas� da önemlidir.

Sadece iki lasti�i k�� lasti�i yapmak do�ru bir yakla��m de�ildir.

K�� Lastikleri Dört Tekerle�e de Tak�lmal� m�?

Genel olarak evet.

Önden çeki�li bir araçta yaln�zca ön tekerleklere k�� lasti�i takmak, kalk��ta çeki�i art�rabilir. Ancak arka tarafta yaz lastikleri kal�rsa arac�n ön ve arka akslar� aras�nda önemli bir tutu� fark� olu�abilir.

Bu durum özellikle virajlarda veya ani manevralarda arac�n dengesini olumsuz etkileyebilir.

Arkadan iti�li araçlarda yaln�zca arka lastiklere k�� lasti�i tak�lmas� da benzer �ekilde ön ve arka aks aras�nda farkl� tutu� karakteri olu�turabilir.

Bu nedenle k�� lasti�i kullan�l�yorsa dört tekerle�in tamam�nda uygun k�� lasti�i kullan�lmas� en do�ru yakla��md�r.

K�� Lasti�i Takarken Lastik Bas�nc� De�i�ir mi?

K�� lasti�i tak�ld��nda üreticinin önerdi�i bas�nç de�erleri kullan�lmal�d�r.

Lastik bas�nc�;

Hava s�cakl��ndan,
Araç yükünden,
Lastik ölçüsünden,
Kullan�lan lastikten

etkilenebilir.

So�uk havalarda lastik bas�nc� do�al olarak dü�ebilir. Bu nedenle k�� aylar�nda bas�nçlar�n düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir.

Do�ru de�er için lasti�in yana��ndaki maksimum bas�nç de�erine de�il, araç üreticisinin önerdi�i lastik bas�nc� de�erlerine bak�lmal�d�r.

Bu de�er genellikle sürücü kap�s� çevresindeki etikette, yak�t kapa��nda veya kullan�m k�lavuzunda bulunur.

K�� Lasti�inin Di� Derinli�i Neden Önemlidir?

Lastik a��nd�kça s�rt deseninin k�� ko�ullar�ndaki etkinli�i azalabilir.

Di� derinli�i azalan bir k�� lasti�i, yeni bir k�� lasti�inin sahip oldu�u kar ve su tahliye kapasitesini sa�layamayabilir.

Ayr�ca lasti�in ya�� da önemlidir.

Bir lasti�in di�leri yeterli görünse bile kauçuk zamanla ya�lanabilir. Sertle�me, çatlaklar ve malzeme özelliklerindeki de�i�imler yol tutu�unu etkileyebilir.

Bu nedenle yaln�zca di� derinli�ine bakarak lasti�in tamamen sa�l�kl� oldu�u sonucuna var�lmamal�d�r.

K�� Lastikleri Yaz�n Kullan�l�r m�?

Teknik olarak kullan�labilir, ancak do�ru tercih de�ildir.

K�� lastikleri yüksek s�cakl�klarda çal��mak üzere tasarlanmad�� için s�cak havalarda;

Daha h�zl� a��nabilir,
Daha fazla yuvarlanma direnci olu�turabilir,
Direksiyon tepkileri de�i�ebilir,
Fren performans� de�i�ebilir,
Yak�t tüketimi artabilir,
Sürü� konforu etkilenebilir.

Özellikle s�cak yaz aylar�nda uzun süre k�� lasti�i kullanmak lasti�in ömrünü gereksiz yere azaltabilir.

Bu nedenle mevsim ko�ullar�na uygun lastik kullanmak daha do�rudur.

Yaz Lastikleri K��n Kullan�l�r m�?

K�� artlar�n�n ya�and�� bölgelerde yaz lasti�i kullanmak önerilmez.

Hava s�cakl�� dü�tükçe yaz lasti�inin kauçuk yap�s� sertle�ebilir. Kar, buz ve so�uk �slak asfalt gibi ko�ullarda bu durum yol tutu�unu olumsuz etkileyebilir.

Özellikle frenleme ve viraj alma s�ras�nda fark daha belirgin hale gelebilir.

Kar ya�mas�n� beklemek de do�ru de�ildir. K�� lasti�inin avantaj� yaln�zca karla kapl� yolda ortaya ç�kmaz.

Ankara Gibi Bölgelerde Hangi Lastik Tercih Edilmeli?

K�� artlar� bölgeden bölgeye de�i�ir.

Ankara gibi k�� aylar�nda s�cakl�klar�n ciddi �ekilde dü�ebildi�i, zaman zaman kar ve buzlanman�n görülebildi�i bölgelerde kullan�m ko�ullar� dikkate al�nmal�d�r.

Araç ço�unlukla �ehir içinde kullan�l�yor ve k�� artlar� hafif geçiyorsa kaliteli bir dört mevsim lastik baz� kullan�c�lar için uygun olabilir.

Ancak araç;

�ehirler aras� yollarda s�k kullan�l�yorsa,
Sabah erken saatlerde yola ç�k�yorsa,
Karl� bölgelere gidiliyorsa,
Da�l�k veya yüksek rak�ml� yollarda kullan�l�yorsa,
K��n düzenli olarak dü�ük s�cakl�klara maruz kal�yorsa,

uygun özelliklere sahip dört adet k�� lasti�i daha güvenli bir tercih olabilir.

K�� Lasti�i Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

K�� lasti�i sat�n al�rken yaln�zca fiyat�na veya di� görünümüne bakmamak gerekir.

�unlar kontrol edilmelidir:

Lastik ölçüsü:
Araç üreticisinin önerdi�i ölçü kullan�lmal�d�r.

Yük ve h�z endeksi:
Arac�n gereksinimlerini kar��lamal�d�r.

3PMSF i�areti:
Gerçek k�� ko�ullar� için önemli bir göstergedir.

Üretim tarihi:
Lasti�in ne kadar süredir depoda bulundu�u kontrol edilmelidir.

Di� durumu:
Kullan�lm�� lastikte düzensiz a��nma, çatlak ve hasar olup olmad�� incelenmelidir.

Lastik markas� ve modeli:
Ayn� ölçüdeki tüm lastikler ayn� performans� göstermez.

Araç tipi:
SUV, hafif ticari araç, sedan, hatchback veya elektrikli araç için lastik seçimi farkl� gereksinimler do�urabilir.

K�� Lasti�i Seçiminde Sadece Markaya Bakmak Yeterli mi?

Hay�r.

Ayn� markan�n farkl� modelleri bile farkl� kullan�m amaçlar�na sahip olabilir.

Bir lastik kuru zeminde daha iyi frenleme sunarken ba�ka bir model karda daha ba�ar�l� olabilir. Bir di�er model ise daha dü�ük yuvarlanma direnci veya daha uzun ömür hedefleyebilir.

Bu nedenle lastik seçiminde markadan çok lasti�in modeli, teknik özellikleri ve kullan�m ko�ullar� önemlidir.

K�� Lasti�i ile Kar Zinciri Ayn� �ey De�ildir

K�� lasti�i ile kar zinciri birbirinin alternatifi olarak dü�ünülmemelidir.

K�� lasti�i, dü�ük s�cakl�klarda ve k�� artlar�nda günlük sürü� için tasarlanm��t�r.

Kar zinciri ise özellikle yo�un kar veya belirli zorlu yol ko�ullar�nda çeki�i art�rmak için kullan�lan yard�mc� bir ekipmand�r.

Baz� yol ve hava ko�ullar�nda zincir kullan�lmas� gerekebilir. Ancak zincirin kullan�m� da arac�n ve lasti�in üretici talimatlar�na uygun olmal�d�r.

Zincir tak�l�yken yüksek h�zlarda sürü� yap�lmamal�d�r.

Dört Mevsim mi, K�� Lasti�i mi?

Bu sorunun tek bir cevab� yoktur.

Dört mevsim lastik daha çok �l�man iklimlerde, k��n çok a��r olmad�� bölgelerde ve y�l boyunca tek lastik seti kullanmak isteyen sürücüler için mant�kl� olabilir.

K�� lasti�i ise dü�ük s�cakl�klar�n ve k�� artlar�n�n daha yo�un oldu�u bölgelerde daha do�ru seçimdir.

Basit �ekilde dü�ünürsek:

Il�man k�� + az kar + ço�unlukla �ehir içi kullan�m: Kaliteli dört mevsim lastik de�erlendirilebilir.

So�uk hava + s�k kar + buzlanma + uzun yol: K�� lasti�i daha uygun olabilir.

Çok yo�un kar ve zorlu da� yollar�: K�� lasti�inin yan�nda uygun durumlarda zincir gerekebilir.

K�� Lasti�i Hakk�nda En Yayg�n Yanl��lar

K�� lastikleri hakk�nda baz� yanl�� bilgiler oldukça yayg�nd�r.

“Kar ya�m�yorsa k�� lasti�ine gerek yok.”

Do�ru de�ildir. K�� lasti�inin avantajlar�ndan biri dü�ük s�cakl�klarda ortaya ç�kar.

“Dört mevsim lastik her ko�ulda k�� lasti�i kadar iyidir.”

Her zaman do�ru de�ildir. Kullan�lan lasti�in modeli ve k�� artlar�n�n a��rl�� önemlidir.

“Önden çeki�li araçta sadece önlere k�� lasti�i yeter.”

Do�ru de�ildir. Dört tekerle�in de benzer tutu� karakterine sahip olmas� araç dengesi aç�s�ndan önemlidir.

“K�� lasti�i buzda kaymaz.”

Do�ru de�ildir. Buz üzerinde k�� lasti�inin bile tutunmas� s�n�rl�d�r.

“Daha derin di� her zaman daha iyi lastik demektir.”

Tek ba��na do�ru de�ildir. Kauçuk bile�imi, desen, lamel yap�s� ve lasti�in genel tasar�m� da önemlidir.

Sonuç: Do�ru Lastik, Do�ru Mevsim ve Do�ru Kullan�m

Kar lasti�i olarak adland�r�lan ürünler günlük kullan�mda ço�unlukla k�� lasti�ini ifade eder. K�� lasti�inin as�l amac� yaln�zca kar üzerinde daha iyi ilerlemek de�il, dü�ük s�cakl�klarda ve k�� ko�ullar�nda güvenli yol tutu�u sa�lamakt�r.

Yaz lastikleri s�cak hava ko�ullar�na, k�� lastikleri dü�ük s�cakl�klara, dört mevsim lastikler ise daha geni� bir kullan�m aral��na göre tasarlan�r.

Bu nedenle lastik seçimi yap�l�rken yaln�zca “kar ya��yor mu?” sorusuna bak�lmamal�d�r. Bölgenin s�cakl�klar�, kar ve buz durumu, arac�n kullan�m �ekli, yap�lan yolculuklar�n uzunlu�u ve sürücünün kar��la�t�� yol ko�ullar� birlikte de�erlendirilmelidir.

Özellikle gerçek k�� ko�ullar�n�n ya�and�� bölgelerde dört tekerlekte uygun özelliklere sahip k�� lasti�i kullanmak, arac�n dü�ük s�cakl�k, �slak zemin ve kar ko�ullar�ndaki sürü� güvenli�ini art�rman�n en önemli ad�mlar�ndan biridir.