P0364 Eksantrik Mili Konum Sensörü “B” Devresi Aralýklý / Düzensiz (Sýra 1)

P0364, motor kontrol ünitesinin (ECU/ECM) Sýra 1 üzerindeki “B” eksantrik mili konum sensöründen gelen sinyalin zaman zaman kesildiðini, düzensizleþtiðini veya güvenilirliðini kaybettiðini tespit ettiðinde kaydedilir.

Buradaki en önemli kelime “aralýklý” ifadesidir.

Sensör tamamen çalýþmýyor olmayabilir. Aksine, çoðu zaman normal bir sinyal üretebilir ve yalnýzca belirli koþullarda sinyal bozulabilir. Motor titreþimi, sýcaklýk deðiþimi, kablo demetinin hareket etmesi, soket temas problemi veya sensörün içindeki elektronik arýza nedeniyle sinyal anlýk olarak kaybolabilir.

Bu nedenle P0364, sürekli görülen bir sensör arýzasýna göre teþhis edilmesi daha zor olan kodlardan biridir.

Eksantrik Mili Konum Sensörü Neden Önemlidir?

Eksantrik mili sensörü, eksantrik milinin motor içerisindeki konumunu ECU'ya bildirir.

ECU bu bilgiyi krank mili konum sensöründen gelen sinyalle birlikte deðerlendirerek motorun zamanlamasýný belirler.

Bu bilgiler;

• Yakýt enjeksiyon zamanlamasýnýn belirlenmesi

• Ateþleme kontrolü

• Silindirlerin tanýmlanmasý

• Motorun çalýþtýrýlmasý

• Deðiþken supap zamanlamasýnýn (VVT) kontrolü

• Eksantrik ve krank mili senkronizasyonunun takip edilmesi

gibi birçok iþlemde kullanýlýr.

Sinyal kýsa süreliðine bile kaybolduðunda ECU motorun gerçek konumu hakkýnda güvenilir bilgi alamayabilir.

“B” Sensörü Ne Demektir?

“B” ifadesi, motor üreticisinin eksantrik millerini veya ilgili sensörleri tanýmlamak için kullandýðý bir isimlendirmedir.

Birçok motorda “A” ve “B” ifadeleri emme ve egzoz eksantrik millerinden birini ifade eder. Ancak bu kullaným tüm motorlarda ayný deðildir.

Bu nedenle P0364 görüldüðünde doðrudan “egzoz eksantrik mili sensörü” veya “emme eksantrik mili sensörü” demek doðru olmayabilir. Hangi sensörün “B” olarak tanýmlandýðý aracýn motoruna ait teknik bilgilerden doðrulanmalýdýr.

“Sýra 1” ise silindir 1'in bulunduðu motor sýrasýný ifade eder.

Arýzanýn Aralýklý Olmasý Neden Önemli?

P0364'ün teþhisini zorlaþtýran temel nokta budur.

Sensör tamamen bozuk olsaydý, arýzayý tespit etmek genellikle daha kolay olurdu. Ancak aralýklý bir problemde araç bazen hiçbir belirti göstermeyebilir.

Örneðin:

Motor soðukken sensör normal çalýþabilir.

Motor ýsýndýðýnda sensörün içindeki elektronik devre sorun çýkarabilir.

Veya araç çukurdan geçtiðinde kablo demeti hareket eder ve kýsa süreli temas kaybý meydana gelir.

Bu durumda araç servise ulaþtýðýnda sensör tekrar normal çalýþýyor olabilir.

Dolayýsýyla yalnýzca arýza kodunu okuyup sensörü deðiþtirmek her zaman doðru sonuç vermez.

Ýlk Kontrol Edilmesi Gereken Yer: Soket ve Kablolar

P0364 için sensörün kendisine geçmeden önce sensörün elektrik baðlantýsý kontrol edilmelidir.

Özellikle sensör soketinde þu problemler aranmalýdýr:

• Gevþek baðlantý

• Oksitlenmiþ terminaller

• Eðilmiþ pinler

• Geriye doðru itilmiþ terminal

• Soket kilidinin kýrýlmasý

• Yað veya su giriþi

• Kablo izolasyonunda hasar

• Soket yakýnýnda kopmuþ kablo

• Kablo demetinin motor parçalarýna sürtmesi

Terminal dýþarýdan düzgün görünse bile yeterli temas basýncý saðlamýyor olabilir.

Bu tür bir temas problemi, P0364 gibi aralýklý devre kodlarýnýn önemli nedenlerinden biridir.

Kablo Ýçeriden Kopmuþ Olabilir

Aralýklý elektrik arýzalarýnda sadece gözle kontrol yapmak yeterli deðildir.

Örneðin sensöre giden kablonun dýþýndaki plastik izolasyon saðlam görünebilir. Ancak içindeki bakýr iletken titreþim nedeniyle kýsmen kýrýlmýþ olabilir.

Motor çalýþýrken kablo hareket ettiðinde baðlantý kopabilir, ardýndan tekrar temas saðlayabilir.

Bu nedenle uygun koþullarda yapýlan bir kablo hareket testi (wiggle test) teþhis açýsýndan faydalý olabilir.

Sensör sinyali izlenirken kablo ve soket kontrollü þekilde hareket ettirilir. Sinyal bu sýrada kesiliyor veya deðiþiyorsa kablo/soket problemi güçlü bir ihtimal haline gelir.

Sensörün Kendisi de Arýzalý Olabilir

Elbette P0364'te eksantrik mili konum sensörünün kendisi de arýzalý olabilir.

Sensörün içerisindeki elektronik devre zamanla bozulabilir. Özellikle yüksek motor sýcaklýðý ve titreþim, bazý sensörlerde aralýklý arýzalarýn ortaya çýkmasýna neden olabilir.

Böyle bir durumda sensör:

• Soðukken normal çalýþabilir

• Isýnýnca sinyal kaybedebilir

• Belirli motor devirlerinde düzensizleþebilir

• Titreþimle birlikte sinyal kesebilir

• Zaman zaman tamamen normal hale gelebilir

Bu nedenle arýza yalnýzca sabit bir ölçümle yakalanamayabilir.

Sinyali Osiloskopla Ýzlemek Çok Daha Güvenilir Olabilir

P0364 gibi aralýklý sinyal problemlerinde osiloskop, basit bir multimetreden çok daha fazla bilgi saðlayabilir.

Osiloskopla eksantrik mili sensörünün gerçek sinyali izlenerek:

• Sinyalin düzenli olup olmadýðý

• Anlýk kopmalar

• Sinyal seviyesindeki bozulmalar

• Devir arttýkça sinyalin davranýþý

• Sensör sinyalinin krank mili sinyaliyle iliþkisi

• Motor ýsýndýðýnda sinyalin deðiþip deðiþmediði

görülebilir.

Özellikle arýza yalnýzca sürüþ sýrasýnda ortaya çýkýyorsa, sinyalin sürüþ esnasýnda kaydedilmesi sorunun bulunmasýný önemli ölçüde kolaylaþtýrabilir.

Krank Mili Sensörü de Kontrol Edilmeli mi?

Evet, özellikle baþka senkronizasyon veya çalýþtýrma sorunlarý da varsa krank mili konum sensörü ve devresi de deðerlendirilmelidir.

Çünkü ECU, eksantrik ve krank mili sinyallerini birlikte kullanýr.

Krank mili sinyalindeki bir problem, eksantrik mili sinyalinin yanlýþ yorumlanmasýna veya motor senkronizasyonunun bozulmasýna neden olabilir.

Ancak yalnýzca P0364 kodu mevcut diye doðrudan krank mili sensörünü deðiþtirmek de doðru deðildir. Ýlgili sinyalin gerçekten sorunlu olup olmadýðý testlerle belirlenmelidir.

VVT Sistemi P0364 ile Ýliþkili Olabilir mi?

Bazý motorlarda eksantrik mili konumu, deðiþken supap zamanlama sistemiyle sürekli deðiþtirildiði için VVT sistemi de teþhis sýrasýnda dikkate alýnabilir.

Örneðin:

• VVT aktüatörü

• Eksantrik mili fazörü

• VVT solenoidi

• Yað basýncý

• Yað kanallarýndaki týkanýklýk

eksantrik milinin beklenen konumdan sapmasýna neden olabilir.

Ancak P0364'ün doðrudan bir VVT arýza kodu olduðu söylenemez. Öncelikle sensör sinyalinin gerçekten düzensiz olup olmadýðý belirlenmelidir.

Motor Yaðý Neden Kontrol Edilmeli?

Eðer motor VVT sistemine sahipse, motor yaðý eksantrik mili kontrolünü etkileyebilir.

Yanlýþ viskozitedeki yað, düþük yað seviyesi, kirlenmiþ yað veya týkanmýþ yað kanallarý VVT sisteminin düzgün çalýþmasýný engelleyebilir.

Bu nedenle özellikle P0364 baþka eksantrik mili veya VVT kodlarýyla birlikte görülüyorsa:

• Yað seviyesi

• Yað özellikleri

• Yaðýn durumu

• Yað filtresi

• Yað basýncý

• VVT yað kanallarý

kontrol edilmelidir.

P0364 Hangi Belirtilere Yol Açabilir?

Arýzanýn ne kadar süreyle ve hangi koþullarda ortaya çýktýðýna baðlý olarak belirtiler deðiþebilir.

Araçta þunlar görülebilir:

• Motor arýza lambasýnýn yanmasý

• Rölantide düzensizlik

• Tekleme

• Gaz tepkisinde bozulma

• Hýzlanmada isteksizlik

• Motorun zor çalýþmasý

• Uzun marþ

• Motorun stop etmesi

• Yakýt tüketiminin artmasý

• Performans kaybý

• Bazý durumlarda çalýþmama

Arýza yalnýzca birkaç milisaniyelik veya kýsa süreli sinyal kaybý þeklindeyse sürücü hiçbir belirti hissetmeyebilir.

P0364 Ýle Araç Kullanýlýr mý?

Aracýn sürüþ davranýþý normal olsa bile kodun nedeni araþtýrýlmalýdýr.

Aralýklý eksantrik mili sinyal problemi ilerlediðinde motor yönetimi daha fazla etkilenebilir. Özellikle araçta tekleme, stop etme, zor çalýþma veya belirgin güç kaybý varsa kullanmaya devam etmek yerine arýzanýn kýsa sürede teþhis edilmesi daha doðru olur.

Motor çalýþýrken eksantrik mili sinyalinin tamamen kaybolmasý bazý araçlarda motorun stop etmesine veya yeniden çalýþmamasýna neden olabilir.

P0364 Teþhisinde Ýzlenebilecek Yol

Bu kod için parçalarý rastgele deðiþtirmek yerine sinyalin nerede bozulduðunu bulmak gerekir.

Önce arýza koþullarýný belirleyin.

Freeze-frame verileri ve varsa geçmiþ arýza kayýtlarý incelenerek kodun hangi motor sýcaklýðýnda, devirde ve yükte oluþtuðu belirlenebilir.

Ardýndan sensör baðlantýsýný inceleyin.

Soket, terminaller ve sensöre yakýn kablolar dikkatlice kontrol edilmelidir.

Elektrik devresini test edin.

Sensörün beslemesi, þasesi ve sinyal hattý motor üreticisinin devre þemasýna göre kontrol edilmelidir.

Sinyali izleyin.

Arýzanýn gerçekten sensör sinyalinde meydana gelip gelmediði belirlenmelidir. Gerekiyorsa osiloskop kullanýlmalýdýr.

Kablo demetini hareket ettirin.

Kontrollü bir hareket testi sýrasýnda sinyal kesiliyorsa kablo veya terminal problemi araþtýrýlmalýdýr.

Motor sýcaklýðýný dikkate alýn.

Arýza yalnýzca motor ýsýndýðýnda ortaya çýkýyorsa sensörün sýcaklýkla deðiþen davranýþý özellikle incelenmelidir.

Krank mili sinyalini de karþýlaþtýrýn.

Gerekirse krank ve eksantrik sinyalleri birlikte deðerlendirilerek senkronizasyon problemi ile sensör devresi problemi birbirinden ayrýlmalýdýr.

En Sýk Yapýlan Hatalar

Sensörü doðrudan deðiþtirmek

P0364 sensör arýzasý anlamýna gelebilir, ancak kablo veya soket problemi de ayný kodu oluþturabilir.

Sadece görsel kontrol yapmak

Ýçten kýrýlmýþ bir kablo veya gevþek terminal dýþarýdan normal görünebilir.

Sadece multimetreyle statik ölçüm yapmak

Aralýklý bir sinyal problemi motor çalýþýrken veya belirli sýcaklýk/devir koþullarýnda ortaya çýkabilir.

Krank sensörünü gereksiz yere deðiþtirmek

Ýki sensörün motor senkronizasyonundaki rolü farklýdýr. Önce hangi sinyalin gerçekten bozulduðu belirlenmelidir.

VVT parçalarýný kanýt olmadan deðiþtirmek

VVT sistemi bazý durumlarda etkilenebilir, ancak P0364 tek baþýna VVT solenoidinin veya fazörün arýzalý olduðunu göstermez.

Onarým Nasýl Yapýlýr?

Onarým, arýzanýn kaynaðýna göre deðiþir.

Sorun soketteyse terminal veya soket onarýlabilir.

Kablo kopmuþ veya hasar görmüþse uygun þekilde onarýlmasý ya da deðiþtirilmesi gerekir.

Sensörün kendisinin arýzalý olduðu testlerle doðrulanýrsa sensör deðiþtirilir.

Sorun VVT sisteminden kaynaklanýyorsa ilgili solenoid, yað beslemesi veya fazör ayrýca deðerlendirilir.

Onarým sonrasýnda sadece arýza kodunu silmek yeterli deðildir. Araç çalýþtýrýlmalý, motor farklý sýcaklýk ve devir koþullarýnda test edilmeli ve eksantrik mili sinyalinin tekrar kesilmediði doðrulanmalýdýr.

Sonuç

P0364, Sýra 1 üzerindeki “B” eksantrik mili konum sensörünün devresinde aralýklý veya düzensiz bir sinyal problemi olduðunu gösterir.

Bu kodda en önemli nokta, sensörün her zaman tamamen arýzalý olmak zorunda olmamasýdýr. Kablo içerisindeki kopukluk, gevþek terminal, oksitlenmiþ soket veya sýcaklýkla ortaya çýkan sensör arýzasý da ayný sonucu oluþturabilir.

Bu nedenle doðru teþhis; soket ve kablo kontrolü, elektrik devresi ölçümleri, sensör sinyalinin izlenmesi ve gerektiðinde krank-eksantrik sinyallerinin osiloskopla karþýlaþtýrýlmasý üzerinden yapýlmalýdýr.

P0364'te amaç yalnýzca yeni bir sensör takmak deðil, eksantrik mili sinyalinin neden aralýklý olarak kaybolduðunu kesin olarak bulmaktýr.