TR
EN
P1206 Enjektör Devresi Açık / Kısa Devre Silindir #6
P1206 arıza kodu, motor kontrol ünitesinin (ECU/ECM) 6 numaralı silindirin yakıt enjektörü devresinde elektriksel bir problem tespit ettiğini gösterir. Kodun üreticiye göre tam açıklaması değişebilir, ancak temel olarak 6 numaralı silindire yakıt sağlayan enjektörün kontrol devresinde açık devre, kısa devre veya anormal bir elektriksel durum bulunduğu anlamına gelir.
Bu kod görüldüğünde doğrudan 6 numaralı enjektörün değiştirilmesi gerektiği düşünülmemelidir. Çünkü sorun enjektörün kendisinde olabileceği gibi enjektör soketinde, kablo tesisatında, ortak besleme hattında veya ECU'nun enjektör sürücü devresinde de olabilir.
Özellikle altı veya daha fazla silindire sahip motorlarda bir enjektör devresinin arızalanması motorun çalışma dengesini bozabilir. Arızanın şekline bağlı olarak tekleme, titreşim, güç kaybı ve yakıt tüketiminde değişiklik gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
P1206 Ne Anlama Gelir?
Motor kontrol ünitesi, yakıt enjektörlerini çok hassas zamanlamayla kontrol eder. Enjektörün ne kadar süre açık kalacağı motor devri, motor yükü, hava miktarı, sıcaklık ve diğer sensörlerden gelen bilgilere göre belirlenir.
6 numaralı silindirin enjektör devresinde elektriksel bir problem meydana geldiğinde ECU, komut verdiği devrede beklediği elektriksel davranışı göremeyebilir.
Örneğin:
-
Enjektör kablosu kopmuş olabilir.
-
Enjektör soketi gevşemiş olabilir.
-
Soket terminallerinde oksitlenme olabilir.
-
Enjektör bobini açık devre olabilir.
-
Enjektör bobini kısa devre yapmış olabilir.
-
Kablo şasiye temas etmiş olabilir.
-
Kablo başka bir elektrik hattına temas etmiş olabilir.
-
Enjektörün ortak beslemesi kesilmiş olabilir.
-
ECU'nun ilgili enjektör sürücü devresi arızalanmış olabilir.
Bu nedenle P1206, “6 numaralı enjektör kesinlikle bozuk” şeklinde yorumlanmamalıdır.
6 Numaralı Silindir Neden Önemlidir?
P1206'te belirtilen “Silindir #6”, motorun altıncı silindirine ait enjektör devresini ifade eder.
Silindir numaralandırması motorun tasarımına göre değişebilir. Sıralı motorlarda genellikle silindirler bir uçtan diğerine numaralandırılırken V tipi motorlarda numaralandırma farklı olabilir.
Bu nedenle özellikle V6, V8 ve daha büyük motorlarda 6 numaralı silindirin fiziksel konumu teknik servis bilgileri kullanılarak belirlenmelidir.
Yanlış silindirin enjektöründe işlem yapmak teşhis sürecini gereksiz yere uzatabilir.
P1206 Belirtileri Nelerdir?
P1206'nin belirtileri arızanın türüne ve enjektörün nasıl etkilendiğine göre değişebilir.
Enjektör tamamen devre dışı kaldığında motorun çalışma düzeni ciddi şekilde bozulabilir.
Olası belirtiler şunlardır:
-
Motor arıza lambasının yanması
-
Rölantide düzensiz çalışma
-
Motorun titremesi
-
Tekleme
-
Hızlanmada güç kaybı
-
Gaz tepkisinin zayıflaması
-
Yakıt tüketiminin artması
-
Motor devrinde dalgalanma
-
İlk çalıştırmada zorlanma
-
Yüksek motor yükünde tekleme
-
Motorun bazı durumlarda stop etmesi
Fakat arıza yalnızca zaman zaman meydana geliyorsa belirtiler çok daha hafif olabilir.
Örneğin enjektör soketindeki gevşek bir bağlantı nedeniyle araç çoğu zaman normal çalışabilir. Motor titreşimi veya sıcaklık değişimi bağlantıyı bozduğunda P1206 ortaya çıkabilir.
6 Numaralı Enjektör Çalışmazsa Ne Olur?
Bir silindirin motora katkı sağlayabilmesi için uygun miktarda yakıtın doğru zamanda yanma odasına gönderilmesi gerekir.
6 numaralı enjektör çalışmıyorsa ilgili silindire yeterli yakıt ulaşmayabilir.
Bu durumda silindir yanmaya katkı sağlayamaz ve motorun toplam gücü azalır.
Özellikle yüksek motor yükünde bu durum daha belirgin hissedilebilir.
Rölantide ise motorun titreşmesi ve düzensiz çalışması dikkat çekebilir.
Bununla birlikte enjektörün tamamen kapalı kalması ile yanlış şekilde açık kalması aynı sonuçları oluşturmaz. Enjektör açık kalıyor veya ECU tarafından yanlış kontrol ediliyorsa silindire fazla yakıt gönderilmesi de mümkündür.
P1206'nın Yaygın Nedenleri
P1206 farklı elektriksel problemlerden kaynaklanabilir.
6 numaralı yakıt enjektörünün arızalanması
Enjektörün içindeki bobin açık devre veya kısa devre olabilir. Elektriksel olarak sağlam görünse bile enjektörün mekanik kısmında da problem bulunabilir.
Ancak P1206 öncelikle devre arızasına işaret ettiği için elektriksel kontroller yapılmadan enjektörün değiştirilmesi doğru değildir.
Enjektör soketinde gevşeklik
Soket tam oturmamışsa enjektör ile elektrik bağlantısı kesilebilir.
Motor çalışırken oluşan titreşimler nedeniyle bağlantı zaman zaman kopabilir.
Soket terminallerinde oksitlenme
Nem ve yağ gibi dış etkenler soket terminallerinin oksitlenmesine neden olabilir.
Bu durum elektriksel direnci artırabilir ve enjektörün doğru şekilde çalışmasını engelleyebilir.
Kablo tesisatında kopukluk
Enjektör ile ECU arasındaki kablonun kopması devrenin tamamlanmasını engeller.
Kopukluk bazen tamamen olabilir, bazen de kablonun hareketine bağlı olarak aralıklı şekilde ortaya çıkabilir.
Kısa devre
Enjektör kablosunun şasiye veya başka bir elektrik hattına temas etmesi kısa devre oluşturabilir.
Özellikle kablo izolasyonunun sürtünme nedeniyle zarar gördüğü bölgeler kontrol edilmelidir.
Ortak besleme problemi
Bazı motorlarda birden fazla enjektör aynı besleme hattını kullanır.
Bu nedenle aynı anda birden fazla enjektör devresinde problem görülüyorsa ortak besleme hattı ve ilgili sigorta/röle devresi araştırılmalıdır.
ECU enjektör sürücü devresinin arızalanması
ECU içerisindeki sürücü devresi de arızalanabilir.
Ancak ECU arızası genellikle ilk kontrol edilmesi gereken nokta değildir. Enjektör, soket, besleme ve tesisat sağlamlığı doğrulandıktan sonra değerlendirilmesi daha doğru olur.
P1206 Görüldüğünde Enjektör Değiştirilir mi?
Doğrudan değiştirilmemelidir.
P1206 bir elektrik devresi kodudur. Bu nedenle öncelikle elektriksel bağlantılar kontrol edilmelidir.
Örneğin 6 numaralı enjektör tamamen sağlam olabilir ancak enjektöre giden kablonun bir bölümünde kopukluk bulunabilir.
Bu durumda yeni enjektör takılması sorunu çözmeyecektir.
Aynı şekilde soketteki gevşek bir terminal de enjektör değişimiyle ortadan kalkmaz.
Bu nedenle önce teşhis, sonra parça değişimi uygulanmalıdır.
P1206 Nasıl Teşhis Edilir?
Teşhis işleminin ilk aşamasında OBD cihazıyla araç taranır.
P1206'nın yanında başka hata kodlarının olup olmadığı belirlenir.
Özellikle başka silindirlerin enjektör devreleriyle ilgili kodlar da bulunuyorsa ortak elektrik beslemesi veya tesisat problemi daha ciddi şekilde değerlendirilmelidir.
Ardından 6 numaralı enjektörün yeri belirlenir ve soketi incelenir.
Sokette şu problemler aranmalıdır:
-
Oksitlenme
-
Gevşek pin
-
Eğilmiş terminal
-
Kırılmış soket gövdesi
-
Yanık veya erime
-
Yağlanma
-
Su girişi
-
Kablo kopukluğu
-
Hasarlı izolasyon
Daha sonra enjektörün elektriksel değerleri ölçülür.
Enjektör Direnci Nasıl Ölçülür?
Enjektörün içerisinde elektromanyetik bir bobin bulunur. Bu bobinin belirli bir elektriksel direnci vardır.
Multimetre ile ölçüm yapılarak 6 numaralı enjektörün direnci kontrol edilebilir.
Ancak ölçüm sonucunun değerlendirilmesi için ilgili motorun üretici teknik verileri kullanılmalıdır.
Çünkü farklı enjektör tiplerinin direnç değerleri birbirinden farklı olabilir.
Ayrıca 6 numaralı enjektörün değeri aynı motordaki diğer enjektörlerle karşılaştırılabilir.
Örneğin diğer enjektörler birbirine yakın değerler verirken 6 numaralı enjektörde çok farklı bir değer bulunuyorsa enjektör bobininden şüphelenmek daha mantıklı hale gelir.
Açık devrede direnç sonsuz veya ölçülemeyecek kadar yüksek çıkabilir. Kısa devrede ise normalden çok daha düşük bir değer görülebilir.
Fakat bu test tek başına her enjektör arızasını ortaya çıkarmaz.
Enjektörün Direnci Normalse Arıza Yok Mudur?
Hayır.
Bu önemli bir ayrıntıdır.
Enjektörün statik direnç değeri normal çıkabilir ancak enjektör çalışma sırasında sorun yaşayabilir.
Örneğin mekanik olarak sıkışmış bir enjektör elektriksel olarak normal görünebilir.
Ayrıca problem enjektörde değil, ECU ile enjektör arasındaki kabloda bulunabilir.
Bu nedenle direnç ölçümü teşhisin yalnızca bir bölümüdür.
Gerekli durumlarda enjektörün çalışma sinyali ve ECU tarafından gönderilen kontrol sinyali uygun test ekipmanlarıyla incelenebilir.
Kablo Tesisatı Nasıl Kontrol Edilir?
6 numaralı enjektör ile ECU arasındaki kablo tesisatının sürekliliği kontrol edilmelidir.
Ancak yalnızca kabloya multimetre bağlayıp “süreklilik var” demek her zaman yeterli değildir.
Kablo içerisindeki iletken kısmen kırılmış olabilir.
Araç sabitken bağlantı sağlam görünebilir. Motor çalışırken oluşan titreşim nedeniyle kablo hareket ettiğinde bağlantı kesilebilir.
Bu nedenle aralıklı P1206 sorunlarında kablo demetinin uygun şekilde hareket ettirilmesi ve elektriksel değerlerin takip edilmesi gerekebilir.
Özellikle sorun belirli motor devirlerinde ortaya çıkıyorsa kablo tesisatı ciddi şekilde incelenmelidir.
P1206 ile P0306 Arasındaki Fark
P1206 ve P0306 aynı arıza kodu değildir.
P1206, 6 numaralı silindirin yakıt enjektörü devresinde elektriksel problem olduğunu ifade eder.
P0306 ise 6 numaralı silindirde tekleme tespit edildiğini gösterir.
İki kod aynı anda görülebilir.
Örneğin 6 numaralı enjektörün elektrik devresi koparsa enjektör çalışmayabilir. Bunun sonucunda 6 numaralı silindirde yanma gerçekleşmez ve ECU P0306 kodunu da kaydedebilir.
Bu durumda P1206 temel elektriksel arıza, P0306 ise bunun sonucunda oluşan tekleme olabilir.
Ancak P0306'nın enjektör dışında birçok nedeni bulunduğu unutulmamalıdır.
P1206 Ateşleme Arızasıyla Karıştırılabilir mi?
Evet.
Motor teklediğinde problem her zaman yakıt enjektöründe değildir.
6 numaralı silindirde:
-
Ateşleme bobini
-
Buji
-
Yakıt basıncı
-
Enjektör
-
Kompresyon
-
Emme sistemi
-
Motor mekanik durumu
gibi birçok faktör kontrol edilmelidir.
Ancak P1206'nin önemli özelliği, ECU'nun doğrudan enjektör devresinde elektriksel bir anormallik algılamış olmasıdır.
Bu nedenle P1206 mevcutsa öncelik enjektör devresinin elektriksel olarak doğrulanmasıdır.
P1206 Katalitik Konvertöre Zarar Verebilir mi?
Evet, arızanın niteliğine bağlı olarak zarar verme ihtimali vardır.
6 numaralı silindir düzgün şekilde yanma gerçekleştiremiyorsa yanmamış yakıt egzoz sistemine ulaşabilir.
Katalitik konvertör içerisinde bu yakıtın yanması, konvertör sıcaklığının normal seviyenin üzerine çıkmasına neden olabilir.
Uzun süreli ve şiddetli tekleme katalitik konvertörün iç yapısına zarar verebilir.
Bu nedenle araç ciddi şekilde tekliyorsa kullanılmaya devam edilmemelidir.
Özellikle motor arıza lambası yanıp sönüyorsa aracı zorlamak yerine arızanın hızlı şekilde teşhis edilmesi gerekir.
P1206 Yakıt Tüketimini Artırır mı?
Evet, artırabilir.
Bir silindirin düzgün çalışmaması motorun verimini düşürür.
Motorun aynı gücü üretmesi için diğer çalışma koşullarında daha fazla yakıt kullanılması gerekebilir.
Ayrıca enjektör devresinin arıza şekline bağlı olarak yakıtın yanlış miktarda gönderilmesi de mümkün olabilir.
Bu nedenle P1206 hem performans hem de yakıt ekonomisi açısından önemlidir.
P1206 Varken Araç Kullanılır mı?
Aracın nasıl çalıştığına bağlı olarak değerlendirilmelidir.
Araç normal çalışıyor ve problem yalnızca aralıklı olarak ortaya çıkıyorsa servise kadar kısa mesafeli kullanım mümkün olabilir.
Ancak motor belirgin şekilde tekliyor, titreşiyor veya ciddi güç kaybediyorsa aracı kullanmak önerilmez.
Yüksek devir, tam gaz ve ağır motor yükü özellikle kaçınılması gereken koşullardır.
Çünkü ciddi tekleme hem motorun çalışma dengesini hem de katalitik konvertörü olumsuz etkileyebilir.
P1206 Nasıl Onarılır?
Arızanın kaynağı belirlendikten sonra onarım yapılmalıdır.
6 numaralı enjektörün elektriksel olarak arızalı olduğu doğrulanırsa enjektör değiştirilir.
Soket hasarlıysa soket veya terminal yenilenir.
Kablo kopmuşsa uygun yöntemle onarılır veya gerekli bölüm değiştirilir.
İzolasyonu zarar görmüş kablolar düzgün şekilde onarılmalıdır.
Kısa devrenin kaynağı bulunarak kablo ile temas eden bölüm düzeltilmelidir.
Ortak besleme problemi varsa ilgili sigorta, röle, besleme hattı ve bağlantılar kontrol edilmelidir.
Tüm bu kontroller sağlam olduğu halde P1206 devam ediyorsa ECU'nun 6 numaralı enjektör sürücü devresi test edilmelidir.
ECU Arızası Olabilir mi?
Olabilir, ancak son ihtimallerden biri olarak değerlendirilmelidir.
ECU içerisindeki enjektör sürücü devresi zarar görmüşse ECU komut üretmekte veya enjektörü doğru şekilde sürmekte başarısız olabilir.
Fakat ECU'yu değiştirmeden önce enjektörün, soketin, besleme hattının ve kabloların sağlam olduğu kesin olarak doğrulanmalıdır.
Aksi halde sağlam bir ECU gereksiz yere değiştirilmiş olabilir.
P1206 Teşhisinde Sık Yapılan Hatalar
Bu arıza kodunda en sık yapılan hata, kodu doğrudan enjektör değişimi olarak yorumlamaktır.
Örneğin P1206 görülür ve 6 numaralı enjektör değiştirilir.
Sorun devam ederse bu kez başka parçalar değiştirilir.
Oysa başlangıçta enjektör soketi, kablo tesisatı ve besleme hattı kontrol edilmiş olsaydı arıza daha kolay bulunabilirdi.
Bir diğer hata ise ECU'nun çok erken suçlanmasıdır.
Elektronik kontrol üniteleri elbette arızalanabilir ancak ECU'ya karar vermeden önce enjektör devresinin tamamının test edilmesi gerekir.
P1206 İçin Doğru Teşhis Sırası
P1206 için sistematik bir teşhis yöntemi izlemek en sağlıklı yaklaşımdır.
Öncelikle araçtaki tüm arıza kodları okunur.
6 numaralı silindirin doğru konumu belirlenir.
Enjektör soketi ve kablo tesisatı gözle kontrol edilir.
Enjektörün elektriksel değeri ölçülür.
Enjektör beslemesi kontrol edilir.
Enjektör ile ECU arasındaki kablo sürekliliği kontrol edilir.
Kısa devre ihtimali araştırılır.
Gerekirse enjektörün ve ECU kontrol sinyalinin çalışma sırasında ölçümü yapılır.
Enjektör ve tesisat kesin olarak sağlam olduğu doğrulandıktan sonra ECU sürücü devresi değerlendirilir.
Bu yaklaşım gereksiz parça değişimini önemli ölçüde azaltır.
P1206 Hakkında Bilinmesi Gereken En Önemli Nokta
P1206, 6 numaralı silindirin enjektör devresinde elektriksel bir problem olduğunu gösterir. Ancak kodun kendisi arızanın kesin olarak enjektörde olduğunu söylemez.
Enjektör bobini arızalı olabilir.
Soket bağlantısı bozuk olabilir.
Kablo kopmuş veya kısa devre yapmış olabilir.
Ortak besleme hattında sorun olabilir.
Daha nadir olarak ECU'nun ilgili sürücü devresi arızalanmış olabilir.
Bu nedenle doğru teşhis yöntemi, önce enjektör devresinin tamamını kontrol etmek, ardından enjektörü test etmek ve ECU ihtimalini ancak diğer olasılıklar elendikten sonra değerlendirmektir.
Böyle bir yaklaşım yalnızca P1206'nın çözülmesini kolaylaştırmaz; aynı zamanda sağlam bir enjektörün, tesisatın veya ECU'nun gereksiz yere değiştirilmesini de önler.
