TR
EN
P2601 Soğutma Suyu Pompası "A" Kontrol Devresi Aralığı/Performans
P2601 arıza kodu, aracın soğutma sisteminde görev yapan elektrikli soğutma suyu pompası "A" ile ilgili bir çalışma problemi algılandığında kaydedilir. Buradaki problem yalnızca pompanın tamamen çalışmaması anlamına gelmez. Motor kontrol ünitesi, pompanın verdiği tepkinin beklenen çalışma aralığında olmadığını veya pompanın kendisine verilen komuta uygun performans göstermediğini tespit ettiğinde de bu kodu oluşturabilir.
Bu nedenle P2601 görüldüğünde doğrudan su pompasını değiştirmek doğru bir yaklaşım değildir. Pompanın elektrik beslemesi, şasesi, kablo tesisatı, soketleri, rölesi ve soğutma sisteminin fiziksel durumu da birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle "Aralık/Performans" ifadesi burada önemlidir. Devrede tamamen kopukluk bulunmasa bile pompa yeterli hızda çalışmıyor, düzensiz çalışıyor veya kontrol ünitesinin beklediği sonucu oluşturmuyor olabilir.
P2601'de "Pompa A" Ne Anlama Geliyor?
Araçlarda birden fazla elektrikli soğutma pompası bulunabilir. Üretici bu pompaları birbirinden ayırmak için "A", "B" gibi tanımlamalar kullanabilir.
Bu nedenle "Pompa A" her araçta aynı parçayı ifade etmez.
Bazı araçlarda ana elektrikli su pompası "A" olarak tanımlanırken, bazı araçlarda yardımcı bir soğutma pompası olabilir. Örneğin elektrikli bir pompa;
-
Motor soğutma devresinde,
-
Turboşarj soğutmasında,
-
Kalorifer devresinde,
-
Hibrit sistemin soğutulmasında,
-
Batarya veya güç elektroniğinin sıcaklık kontrolünde,
-
Motor kapatıldıktan sonra soğutma sıvısının dolaştırılmasında
görev yapabilir.
Bu nedenle P2601'in teşhisinde ilk yapılması gerekenlerden biri, ilgili araçta "Coolant Pump A" olarak hangi pompanın tanımlandığını belirlemektir. Başka bir araçta kullanılan pompanın konumu veya çalışma mantığı doğrudan başka bir araca uygulanmamalıdır.
"Aralık/Performans" Neden Önemli?
P2601'i anlamanın en önemli noktalarından biri bu ifadedir.
Örneğin bir elektrikli pompanın soketinde elektrik bulunabilir ve pompa çalışıyor gibi görünebilir. Buna rağmen pompa yeterli performansı göstermiyorsa P2601 oluşabilir.
Şu durumlar buna örnek olabilir:
-
Pompa düşük hızda çalışıyordur.
-
Pompa zaman zaman duruyordur.
-
Pompa motoru yük altında zorlanıyordur.
-
Pompanın içindeki pervane sıkışıyor veya dönmekte zorlanıyordur.
-
Elektrik bağlantısında yüksek direnç vardır.
-
Güç beslemesi pompa çalışırken düşüyordur.
-
Şase bağlantısı yeterli değildir.
-
Pompa kontrol sinyaline doğru şekilde cevap vermiyordur.
-
Soğutma sıvısı dolaşımı beklenen seviyede değildir.
-
Sistemde hava vardır.
Dolayısıyla P2601, "pompanın elektrik devresi kesin olarak kopuk" şeklinde yorumlanmamalıdır.
P2601 Arızasının Belirtileri
Belirtiler, aracın tasarımına ve "Pompa A"nın hangi sistemde kullanıldığına göre değişebilir.
En sık görülebilecek belirtiler arasında motor arıza lambasının yanması, soğutma sistemi uyarıları ve motor sıcaklığının yükselmesi bulunur.
Bunun yanında;
-
Motorun normalden fazla ısınması,
-
Hararet göstergesinin yükselmesi,
-
Kaloriferin yeterince sıcak üflememesi,
-
Klima sisteminin çalışma karakterinin değişmesi,
-
Soğutma fanının uzun süre çalışması,
-
Pompadan anormal ses gelmesi,
-
Yardımcı soğutma sisteminin devre dışı kalması,
-
Bazı araçlarda güç kısıtlaması veya koruma modunun devreye girmesi
mümkündür.
Ancak P2601 bulunan her araçta motorun hararet yapacağı düşünülmemelidir. Eğer kod yardımcı bir pompayla ilgiliyse araç ilk aşamada normal şekilde çalışabilir.
P2601 Motorun Hararet Yapmasına Neden Olabilir mi?
Evet, olabilir.
Burada yine "Pompa A"nın görevine bakmak gerekir.
Eğer arızalı pompa motorun ana soğutma sisteminde önemli bir rol oynuyorsa, pompanın yeterli miktarda soğutma sıvısı dolaştıramaması motor sıcaklığının yükselmesine neden olabilir.
Özellikle motor sıcaklığı normalden fazla yükseliyorsa P2601 ile araç kullanılmaya devam edilmemelidir.
Hararet göstergesinin yükselmesi, soğutma sıvısının kaynaması, buhar oluşması veya motor sıcaklığıyla ilgili ciddi bir uyarı görülmesi durumunda aracı zorlamamak gerekir.
Çünkü soğutma sistemindeki bir pompa arızası uzun süre göz ardı edildiğinde silindir kapağı, silindir kapak contası ve motorun diğer parçaları ciddi şekilde zarar görebilir.
Buna karşılık "Pompa A" yalnızca yardımcı bir devreyi kontrol ediyorsa motorun ana soğutma sistemi doğrudan etkilenmeyebilir. Bu nedenle kodun araç üzerindeki uygulamasını bilmeden kesin bir arıza sonucu çıkarmak doğru değildir.
P2601'in En Yaygın Nedenleri
P2601'in arkasında hem elektriksel hem de mekanik problemler bulunabilir.
Elektrikli soğutma suyu pompasının arızalanması
Pompanın içindeki elektrik motoru zamanla aşınabilir. Pompa tamamen çalışmaz hale gelmeden önce performansı düşebilir veya düzensiz çalışabilir.
Bu durumda pompa bazen normal çalışırken belirli sıcaklıklarda veya belirli yüklerde problem oluşturabilir.
Pompanın mekanik olarak sıkışması
Elektrikli pompanın içerisindeki pervane yabancı madde, tortu, aşınma veya mekanik hasar nedeniyle zorlanabilir.
Pompa elektriksel olarak komut almasına rağmen yeterli miktarda soğutma sıvısı dolaştıramıyorsa kontrol ünitesi beklenen sonucu alamayabilir.
Kablo tesisatında hasar
Pompa ile kontrol ünitesi veya röle arasındaki kablolarda;
-
Kopukluk,
-
Kısa devre,
-
Yüksek direnç,
-
İzolasyon hasarı,
-
Ezilme,
-
Isı kaynaklı deformasyon,
-
Titreşim nedeniyle kırılma
oluşabilir.
Özellikle motor bölmesindeki yüksek sıcaklık nedeniyle kablo tesisatı dikkatle incelenmelidir.
Soket ve terminal problemi
Pompa soketindeki oksitlenme, nem, gevşeklik veya terminalin yeterince sıkı temas etmemesi pompanın düzensiz çalışmasına neden olabilir.
Dışarıdan sağlam görünen bir sokette bile terminal tarafında temas problemi bulunabilir.
Sigorta arızası
Pompanın güç devresindeki sigorta yanmışsa pompa çalışmayabilir.
Ancak yalnızca sigortayı değiştirmek yeterli değildir. Sigortanın neden attığı araştırılmalıdır. Pompa motorunda kısa devre veya kablo tesisatında problem varsa yeni sigorta da tekrar yanabilir.
Röle arızası
Bazı araçlarda elektrikli soğutma pompasının güç beslemesi röle üzerinden gerçekleştirilir.
Rölenin kontaklarında aşınma veya temas problemi oluşması, pompanın yeterli güç alamamasına veya düzensiz çalışmasına yol açabilir.
Güç veya şase problemi
Pompa elektrik alıyor olsa bile besleme ve şase hattında yüksek direnç bulunabilir.
Özellikle pompa çalışırken ölçüm yapmak önemlidir. Motor çalışmıyorken görülen normal bir voltaj değeri, pompa yük altına girdiğinde beslemenin yeterli olduğu anlamına gelmeyebilir.
Düşük soğutma sıvısı seviyesi
Soğutma sıvısı seviyesinin düşük olması sistemin düzgün çalışmasını engelleyebilir.
Bu nedenle P2601 teşhis edilirken genleşme kabındaki seviye kadar sistemde kaçak olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Soğutma sisteminde hava
Soğutma sistemi üzerinde yakın zamanda işlem yapılmışsa sistem içerisinde hava kalabilir.
Hava, sıvı dolaşımını bozabilir ve özellikle elektrikli yardımcı pompaların beklenen performansı göstermesini engelleyebilir.
P2601 Nasıl Teşhis Edilir?
Doğru teşhis, parça değiştirmekten önce sistemin çalışma mantığını kontrol etmeyi gerektirir.
İlk olarak arıza kodu tarama cihazıyla doğrulanmalıdır. Bunun yanında başka hata kodlarının bulunup bulunmadığı ve hata oluştuğu sıradaki motor sıcaklığı, motor devri ve diğer çalışma koşulları incelenmelidir.
Ardından aracın teknik bilgilerine göre "Pompa A"nın konumu ve görevi belirlenir.
Sonrasında temel kontroller yapılabilir:
Soğutma sıvısı kontrolü
Sıvı seviyesi kontrol edilir ve kaçak ihtimali araştırılır.
Hortumlar, bağlantılar, pompa çevresi, radyatör ve genleşme kabı incelenmelidir.
Sigorta ve röle kontrolü
Pompanın sigortası ve varsa rölesi kontrol edilir.
Rölenin yalnızca dış görünüşüne bakmak yeterli değildir. Gerekli durumlarda devre üzerinde ölçüm yapılmalıdır.
Soket ve kablo kontrolü
Pompa soketi çıkarılarak;
-
Oksitlenme,
-
Nem,
-
Yanık izleri,
-
Gevşek terminaller,
-
Kablo kopukluğu,
-
İzolasyon hasarı
kontrol edilir.
Kablo tesisatı fiziksel olarak takip edilmelidir. Özellikle hareketli, sıcak veya keskin kenarlı parçaların yakınından geçen kablolar dikkatle incelenmelidir.
Pompanın Elektriksel Testi
Pompa üzerinde yapılacak elektriksel ölçümlerde aracın üretici tarafından belirtilen değerleri kullanılmalıdır.
Her araç için geçerli tek bir direnç veya voltaj değeri bulunmadığından, başka bir araçtan alınan ölçüm değeri referans kabul edilmemelidir.
Pompanın;
-
Besleme voltajı,
-
Şase bağlantısı,
-
Kontrol sinyali,
-
Motor direnci,
-
Akım tüketimi
araç üreticisinin prosedürüne göre kontrol edilebilir.
Bazı araçlarda teşhis cihazı üzerinden elektrikli soğutma pompasını çalıştırmak mümkündür. Bu özellik varsa pompanın komut verildiğinde gerçekten çalışıp çalışmadığı gözlemlenebilir.
Pompa komut edildiğinde çalışmıyorsa elektrik devresi ve pompanın kendisi daha ayrıntılı şekilde test edilmelidir.
Pompa Çalışıyor Ama P2601 Devam Ediyorsa
Bu durum özellikle önemlidir.
Pompanın ses çıkarması veya dönmesi, mutlaka sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
Bir elektrikli pompa çalışıyor olabilir ancak yeterli debiyi sağlayamıyor olabilir. İç mekanizmadaki aşınma veya pervane problemi nedeniyle pompanın gerçek performansı düşebilir.
Bu nedenle yalnızca "pompa çalışıyor" şeklinde yapılan bir kontrol P2601 teşhisini tamamlamaz.
Soğutma sıvısının dolaşımı, pompanın çalışma komutu ve sistemin sıcaklık değişimi birlikte değerlendirilmelidir.
Arıza Aralıklı Olarak Ortaya Çıkabilir mi?
Evet.
P2601 bazı araçlarda sürekli değil, belirli koşullarda ortaya çıkabilir.
Örneğin pompa soğukken normal çalışırken ısındığında problem oluşturabilir. Kablo veya soket bağlantısı titreşim altında temas kaybedebilir. Röle kontakları belirli yüklerde sorun çıkarabilir.
Bu nedenle arıza kodu silindikten sonra uzun süre tekrar oluşmaması, problemin tamamen ortadan kalktığını göstermez.
Arıza sırasında oluşan koşulları gösteren kayıtların incelenmesi bu tür durumlarda oldukça değerlidir.
P2601 Görüldüğünde Su Pompası Hemen Değiştirilmeli mi?
Hayır.
P2601 tek başına pompanın kesin olarak arızalı olduğunu kanıtlamaz.
Öncelikle;
-
Soğutma sıvısı seviyesi ve kaçaklar,
-
Sigorta,
-
Röle,
-
Pompa soketi,
-
Kablo tesisatı,
-
Güç beslemesi,
-
Şase bağlantısı,
-
Pompanın elektriksel durumu,
-
Pompanın gerçek çalışma performansı
kontrol edilmelidir.
Bu kontroller sonucunda pompanın komut aldığı halde çalışmadığı veya beklenen performansı sağlayamadığı doğrulanırsa pompanın değiştirilmesi gündeme gelir.
Kontrol ünitesi ise teşhisin en sonunda değerlendirilmelidir. Kablo, bağlantı, besleme ve pompa doğrulanmadan ECU/PCM değişimine gitmek gereksiz ve maliyetli olabilir.
P2601 ile Araç Kullanılır mı?
Bu sorunun cevabı arızanın aracın hangi soğutma devresini etkilediğine bağlıdır.
Araçta motor sıcaklığı normal ve herhangi bir soğutma uyarısı bulunmuyorsa bazı durumlarda araç servise kadar kontrollü şekilde götürülebilir.
Ancak;
-
Hararet yükseliyorsa,
-
Motor sıcaklık uyarısı yanıyorsa,
-
Soğutma sıvısı eksiliyorsa,
-
Buhar çıkıyorsa,
-
Kalorifer aniden soğuk üflüyorsa,
-
Soğutma fanı sürekli veya anormal şekilde çalışıyorsa
aracı kullanmaya devam etmek risklidir.
Özellikle ana motor soğutma sistemini etkileyen bir pompa söz konusuysa motorun sıcaklığı yakından takip edilmelidir.
P2601 İçin Onarım Nasıl Yapılır?
Onarım, teşhis sonucuna göre değişir.
Sorun pompanın kendisindeyse elektrikli soğutma pompası değiştirilir.
Röle arızalıysa röle değiştirilir. Sigorta atmışsa sigorta değiştirilmeden önce sigortanın neden attığı araştırılır.
Kablo tesisatında kopukluk veya yüksek direnç varsa kablo onarılır veya gerekli bölüm değiştirilir.
Soket veya terminalde oksitlenme ya da temas problemi varsa bağlantı onarılır.
Soğutma sisteminde hava varsa üreticinin belirlediği prosedüre göre sistemin havası alınır.
Düşük soğutma sıvısı tespit edilmişse yalnızca sıvı eklemek yerine eksilmenin kaynağı araştırılır.
Bütün bu kontroller normal olduğu halde P2601 devam ediyorsa kontrol ünitesi, pompa sürücü devresi veya ilgili yazılım/kalibrasyon da üretici prosedürüne göre değerlendirilir.
P2601 İçin En Önemli Teşhis Noktası
P2601'in en önemli özelliği, hata kodunun doğrudan "su pompası bozuk" dememesidir.
Kod, kontrol ünitesinin pompa ile ilgili beklediği çalışma ile tespit ettiği durum arasında bir uyumsuzluk olduğunu gösterir.
Bu nedenle doğru teşhis şu sırayla düşünülmelidir:
Pompa → Güç beslemesi → Şase → Röle/Sigorta → Soket → Kablo tesisatı → Soğutma sistemi → Kontrol sinyali → Kontrol ünitesi
Bu yaklaşım gereksiz parça değişimini önlemeye yardımcı olur.
Özellikle modern araçlarda elektrikli su pompaları yalnızca basit bir motor ve pervaneden oluşmayabilir. Pompanın içerisinde elektronik kontrol devreleri bulunabilir ve araç, pompanın çalışma durumunu farklı yöntemlerle takip edebilir. Bu nedenle yalnızca multimetreyle yapılan basit bir direnç ölçümü her zaman yeterli olmayabilir.
P2601 Kodu Ciddiye Alınmalı mı?
Evet, ancak ciddiyet derecesi aracın tasarımına ve arızalı pompanın görevine göre değerlendirilmelidir.
Yardımcı bir pompayı etkileyen P2601, ilk aşamada motorun normal çalışmasını ciddi şekilde etkilemeyebilir.
Buna karşılık motorun temel soğutma sistemindeki pompanın çalışması etkileniyorsa durum çok daha önemli hale gelir.
Bu nedenle P2601 görüldüğünde yalnızca arıza lambasının yanıp yanmadığına bakmak yerine motor sıcaklığı, soğutma sıvısı seviyesi ve pompanın gerçek çalışma durumu kontrol edilmelidir.
P2601 için en doğru yaklaşım, hata kodunu bir "parça değiştirme emri" olarak değil, soğutma suyu pompasının kontrol ve performans sisteminde araştırılması gereken bir problem olarak değerlendirmektir.
