Marþ Motoru Nedir? Marþ Motoru Arýzasý ve Nedenleri

Marþ motoru, aracýn motorunu ilk çalýþtýrma hareketini saðlayan elektrikli motordur. Motor kendi kendine çalýþmaya baþlayabilmek için önce krank milinin belirli bir hýzda döndürülmesine ihtiyaç duyar. Bu ilk hareketi saðlayan parça marþ motorudur.

Marþ motoru yalnýzca motor çalýþtýrýlýrken birkaç saniye devreye girse de çok yüksek miktarda elektrik akýmý çeker. Bu nedenle akü, marþ motoru, marþ otomatiði, kablolar ve þase baðlantýlarý birlikte çalýþýr. Bu sistemdeki herhangi bir sorun aracýn çalýþmamasýna neden olabilir.

Marþ Motoru Nasýl Çalýþýr?

Sürücü kontak anahtarýný START konumuna çevirdiðinde veya marþ düðmesine bastýðýnda marþ sistemine bir çalýþtýrma sinyali gönderilir.

Marþ otomatiði devreye girerek aküden gelen yüksek akýmý marþ motoruna aktarýr. Ayný zamanda marþ motorunun üzerindeki diþli ileri doðru hareket ederek volan veya flexplate üzerindeki diþlilerle kavraþýr.

Elektrik motoru dönmeye baþladýðýnda volaný ve buna baðlý olarak krank milini döndürür. Krank milinin dönmesiyle birlikte motorun normal çalýþma çevrimi baþlar.

Motor çalýþtýktan sonra marþ komutu kesilir ve marþ motorunun diþlisi volandan ayrýlýr.

Marþ Motoru Arýzasýnýn Belirtileri Nelerdir?

Marþ motoru arýzasý farklý þekillerde kendini gösterebilir. En sýk karþýlaþýlan belirtiler þunlardýr:

• Motor hiç marþ basmýyor.

• Kontak çevrildiðinde tek bir týk sesi geliyor.

• Art arda hýzlý týklama sesleri duyuluyor.

• Motor normalden daha yavaþ dönüyor.

• Araç bazen çalýþýyor, bazen çalýþmýyor.

• Araç birkaç denemeden sonra çalýþýyor.

• Marþ motoru motor çalýþtýktan sonra dönmeye devam ediyor.

• Çalýþtýrma sýrasýnda sürtme veya diþli sesi geliyor.

• Marþ motoru soðukken çalýþýyor ancak sýcakken çalýþmýyor.

Ancak aracýn çalýþmamasý her zaman marþ motorunun arýzalý olduðu anlamýna gelmez. Akü, marþ rölesi, kablolar, þase baðlantýlarý, kontak anahtarý, debriyaj veya fren müþürü ve immobilizer sistemi de benzer belirtilere neden olabilir.

Marþ Motoru Hiç Dönmüyorsa

Marþ motoru arýzasýnýn en belirgin belirtilerinden biri motorun hiç çevrilmemesidir.

Kontak çevrildiðinde veya START düðmesine basýldýðýnda herhangi bir tepki alýnmayabilir. Bazen yalnýzca tek bir týk sesi duyulur, bazen ise tamamen sessiz kalýr.

Bunun olasý nedenleri arasýnda:

• Marþ motorunun arýzalanmasý

• Marþ otomatiðinin arýzalanmasý

• Zayýf veya bitmiþ akü

• Akü kutup baþlarýnda temas problemi

• Þase baðlantýsýnýn kötü olmasý

• Marþ rölesinin arýzalanmasý

• Marþ kablolarýnda kopukluk veya yüksek direnç

• Kontak anahtarý arýzasý

• Debriyaj veya fren müþürü arýzasý

• Immobilizer veya elektronik kontrol sistemi problemi

bulunabilir.

Bu nedenle motorun marþ basmamasý durumunda doðrudan marþ motorunu deðiþtirmek doðru bir yaklaþým deðildir.

Kontak Çevrildiðinde Tek Týk Sesi Gelmesi

Kontak çevrildiðinde tek bir güçlü týk sesi duyuluyor ancak motor dönmüyorsa marþ otomatiði devreye giriyor olabilir fakat marþ motoru dönmüyor olabilir.

Marþ motorunun içindeki kömürlerin aþýnmasý, kollektör problemleri veya elektrik motorundaki diðer iç arýzalar bu duruma neden olabilir.

Bununla birlikte akünün yeterli akýmý saðlayamamasý da ayný belirtiyi oluþturabilir. Bu nedenle marþ motoruna karar vermeden önce akünün ve elektrik baðlantýlarýnýn kontrol edilmesi gerekir.

Hýzlý Týklama Sesleri

Kontak çevrildiðinde hýzlý ve art arda týklama sesleri gelmesi çoðunlukla elektrik beslemesinin yetersiz olduðunu gösterir.

Akü zayýfladýðýnda marþ otomatiði devreye girer ancak yeterli akým saðlanamadýðý için tekrar býrakýr. Bu iþlem hýzlý þekilde tekrarlandýðýnda týklama sesi duyulur.

Akü kutup baþlarýnýn oksitlenmesi veya þase baðlantýsýndaki yüksek direnç de benzer bir belirtiye yol açabilir.

Marþ Motorunun Yavaþ Dönmesi

Marþ motoru motoru normalden daha yavaþ çeviriyorsa aracýn çalýþmasý zorlaþabilir.

Yavaþ marþýn nedenleri arasýnda:

• Zayýf akü

• Akü kablolarýnda yüksek direnç

• Kötü þase baðlantýsý

• Aþýnmýþ marþ motoru

• Marþ motorunun içindeki mekanik sürtünme

• Rulman veya burç aþýnmasý

• Motorun mekanik olarak zor dönmesi

bulunabilir.

Akünün saðlam ve yeterince þarjlý olduðu doðrulandýðý halde marþ motoru motoru yavaþ çeviriyorsa marþ motorunun kendisi daha güçlü bir þüpheli haline gelir.

Marþ Motorunun Aralýklý Çalýþmasý

Marþ motorlarý her zaman bir anda tamamen bozulmaz. Özellikle aþýnmýþ bir marþ motoru bazen normal þekilde çalýþýrken bazen hiç tepki vermeyebilir.

Araç birkaç kez çalýþtýrýlmaya çalýþýldýktan sonra aniden çalýþabilir. Bir süre bekledikten sonra tekrar marþ basmasý da mümkündür.

Bu durum;

• Aþýnmýþ kömürler

• Kollektör problemi

• Marþ otomatiði kontaklarý

• Ýç elektrik baðlantýlarý

• Aþýrý ýsýnma

gibi sorunlardan kaynaklanabilir.

Aralýklý marþ arýzalarý özellikle önemlidir çünkü zaman içerisinde marþ motoru tamamen çalýþmaz hale gelebilir.

Motor Sýcakken Marþ Basmamasý

Bazý marþ motorlarý motor soðukken normal çalýþýrken motor ýsýndýðýnda sorun çýkarmaya baþlayabilir.

Yüksek sýcaklýk, marþ motorunun elektriksel direncini artýrabilir ve aþýnmýþ iç parçalarýn daha belirgin þekilde sorun çýkarmasýna neden olabilir.

Örneðin araç sabah sorunsuz çalýþýrken uzun bir yolculuktan sonra motor durdurulduðunda tekrar çalýþmayabilir. Motor soðuduktan sonra marþ motoru yeniden çalýþabilir.

Bu belirti, özellikle arýza tespitinde önemli bir ipucudur.

Marþ Sýrasýnda Sürtme veya Diþli Sesi

Araç çalýþtýrýlýrken metalik sürtme veya diþli sesi duyulmasý marþ motorunun diþlisi ile volan arasýndaki kavrama problemine iþaret edebilir.

Marþ motorunun diþlisi volanla doðru þekilde kavraþmalýdýr. Diþlinin tam olarak kavraþamamasý durumunda iki parçanýn diþleri birbirine sürtebilir.

Olasý nedenler arasýnda:

• Marþ motoru diþlisinin aþýnmasý

• Volan diþlerinin hasar görmesi

• Marþ otomatiðinin arýzalanmasý

• Marþ motorunun yanlýþ monte edilmesi

• Marþ motorunun hizalama problemi

bulunabilir.

Bu tür bir sesin görmezden gelinmesi, hem marþ motorunda hem de volanda daha büyük hasarlara neden olabilir.

Motor Çalýþtýktan Sonra Marþ Motorunun Dönmeye Devam Etmesi

Motor çalýþtýktan sonra marþ motorunun hemen devreden çýkmasý gerekir.

Motor çalýþmasýna raðmen marþ motoru dönmeye devam ediyorsa marþ otomatiði, marþ rölesi, kontak anahtarý veya marþ kontrol devresinde bir problem olabilir.

Bu durum ciddi bir arýza olarak deðerlendirilmelidir. Marþ motoru, motor çalýþtýktan sonra yüksek devirde sürekli çalýþacak þekilde tasarlanmamýþtýr.

Bu belirti ortaya çýktýðýnda araç mümkün olduðunca kýsa sürede kontrol edilmelidir.

Marþ Motoru Neden Arýzalanýr?

Marþ motorunun kullaným ömrünü ve güvenilirliðini etkileyen birçok faktör vardýr.

Normal aþýnma

Marþ motorunun içerisinde kömürler, rulmanlar, burçlar, diþliler ve elektrik kontaklarý bulunur. Tekrarlanan çalýþtýrmalar sonucunda bu parçalar zamanla aþýnýr.

Akü problemleri

Zayýf bir akü, marþ motorunun gereken çalýþma koþullarýnda çalýþmasýný engeller. Sürekli düþük voltajla marþ yapýlmasý sistem üzerindeki yükü artýrabilir.

Korozyon ve kötü baðlantýlar

Akü kutup baþlarýnda, marþ motoru baðlantýlarýnda veya þase noktalarýnda oluþan oksitlenme elektrik direncini artýrýr. Bunun sonucunda marþ motoruna ulaþan akým azalabilir.

Aþýrý sýcaklýk

Egzoz manifoldu veya yüksek sýcaklýða sahip diðer motor parçalarýna yakýn konumlandýrýlan marþ motorlarý yoðun ýsýya maruz kalabilir. Uzun süreli ýsý maruziyeti arýzalarýn ortaya çýkmasýný hýzlandýrabilir.

Yað ve sývý sýzýntýlarý

Motor yaðý veya baþka sývýlarýn marþ motoruna ulaþmasý zaman içerisinde elektriksel ve mekanik problemlere yol açabilir.

Ýç mekanik aþýnma

Rulmanlar, burçlar, diþliler ve marþ motorunun kavrama mekanizmasý zamanla aþýnabilir. Bu durum motorun zor dönmesine veya hiç çalýþmamasýna neden olabilir.

Marþ Motoru Arýzasý Nasýl Tespit Edilir?

Doðru bir teþhis için öncelikle akü ve elektrik baðlantýlarý kontrol edilmelidir.

Akünün voltajý ve marþ sýrasýnda yeterli akýmý saðlayýp saðlayamadýðý test edilmelidir. Akü kutup baþlarý ve motor-þase baðlantýlarý da kontrol edilmelidir.

Akü saðlam olduðu doðrulanýrsa marþ motoruna çalýþtýrma komutunun ulaþýp ulaþmadýðý kontrol edilir.

Burada voltaj düþümü testi oldukça faydalýdýr. Bu test, akü ile marþ motoru arasýndaki pozitif kabloda veya þase hattýnda oluþan yüksek direnci ortaya çýkarabilir.

Marþ motoruna gerekli besleme ve þase ulaþtýðý halde motor düzgün çalýþmýyorsa marþ motorunun kendisinde arýza olma ihtimali yükselir.

Marþ Motoru Aküyü Bitirir mi?

Arýzalý bir marþ motoru, özellikle araç defalarca çalýþtýrýlmaya çalýþýldýðýnda akünün boþalmasýna katkýda bulunabilir.

Ancak araç park halindeyken akünün sürekli boþalmasýnýn normal nedeni marþ motoru deðildir.

Araç gece boyunca beklediðinde akü sürekli bitiyorsa;

• Akünün ömrünü tamamlamasý

• Parazitik akým tüketimi

• Alternatör problemi

• Bir elektrik modülünün kapanmamasý

• Araçta sonradan eklenen elektrikli ekipmanlar

gibi baþka nedenler araþtýrýlmalýdýr.

Marþ Motoru Arýzalýyken Araç Kullanýlabilir mi?

Marþ motoru tamamen arýzalanmýþ olsa bile motor bir þekilde çalýþtýrýldýktan sonra araç normal þekilde hareket edebilir.

Ancak asýl problem motoru tekrar çalýþtýrmaktýr. Örneðin araç sabah çalýþabilir fakat bir yere gittikten sonra motoru durdurduðunuzda marþ motoru tekrar çalýþmayabilir.

Özellikle aralýklý marþ problemi bulunan bir araç, beklenmedik bir yerde çalýþmayarak sürücüyü yolda býrakabilir.

Bu nedenle belirgin marþ motoru belirtileri bulunan aracýn sorunu ertelenmemelidir.

Marþ Motoru mu, Akü mü Arýzalý?

Marþ motoru ile akü arýzalarý birbirine oldukça benzeyebilir.

Zayýf bir akü genellikle:

• Yavaþ marþ

• Hýzlý týklama sesi

• Marþ sýrasýnda farlarýn belirgin þekilde kýsýlmasý

• Elektrikli sistemlerin zayýflamasý

gibi belirtiler oluþturur.

Marþ motoru arýzasýnda ise:

• Tek bir týk sesi

• Saðlam aküye raðmen marþ motorunun çalýþmamasý

• Aralýklý çalýþma

• Diþli veya sürtme sesi

• Motor sýcakken ortaya çýkan marþ problemi

gibi belirtiler görülebilir.

Ancak belirtiler tek baþýna kesin teþhis için yeterli deðildir. Akü, kablolar, þase baðlantýlarý ve marþ motoru birlikte test edilmelidir.

Marþ Motoru Ne Zaman Deðiþtirilmelidir?

Marþ motorunun deðiþtirilmesi veya revizyon edilmesi, yapýlan testler sonucunda iç arýza tespit edildiðinde düþünülmelidir.

Örneðin;

• Marþ motoruna doðru besleme ve þase geldiði halde çalýþmýyorsa

• Marþ otomatiði arýzalýysa

• Kömürler aþýrý aþýnmýþsa

• Marþ motorunun diþlisi hasarlýysa

• Ýç elektrik direnci normalden yüksekse

• Rulman, burç veya diðer mekanik parçalar ciddi þekilde aþýnmýþsa

• Marþ motoru özellikle sýcakken sürekli arýza yapýyorsa

deðiþim veya revizyon gerekebilir.

Bazý marþ motorlarý sökülerek revize edilebilir. Kömür, burç, rulman, otomatik veya diðer parçalar deðiþtirilebilir. Bazý durumlarda ise kaliteli yeni veya revizyonlu bir marþ motoru kullanmak daha doðru olabilir.

Marþ motoru arýzasýnda yalnýzca marþ motoruna odaklanmak doðru deðildir. Akü, akü kablolarý, þase baðlantýlarý, marþ rölesi, kontak anahtarý ve marþ kontrol devresi de mutlaka kontrol edilmelidir. Böylece gereksiz parça deðiþiminin önüne geçilir ve aracýn çalýþmama probleminin gerçek nedeni daha doðru þekilde bulunabilir.