Lastik Basýnç Ýkaz Lambasý Neden Yanar?

Lastik basýnç ikaz lambasý, aracýn lastiklerinden birinde veya birkaçýnda basýncýn olmasý gereken seviyenin altýna düþtüðünü ya da TPMS (Tire Pressure Monitoring System) sisteminde bir sorun olduðunu göstermek için yanar.

En yaygýn neden lastiklerden birinin hava kaçýrmasýdýr. Ancak soðuk hava, yanlýþ lastik basýncý, patlak veya hasarlý lastik, sibop kaçaðý, jant problemi ya da TPMS sensör arýzasý da bu lambanýn yanmasýna neden olabilir.

Bu nedenle ikaz lambasý yandýðýnda yalnýzca lambayý söndürmek yerine, neden yandýðýnýn belirlenmesi gerekir.

Lastik Basýnç Ýkaz Lambasý Ne Anlama Gelir?

Gösterge panelindeki lastik basýnç lambasý genellikle içinde ünlem iþareti bulunan lastik þeklinde bir semboldür.

Lamba yandýðýnda sistem genellikle þu durumlardan birini algýlamýþtýr:

• Bir veya daha fazla lastiðin hava basýncý düþmüþtür.

• Lastikte yavaþ veya hýzlý bir hava kaçaðý vardýr.

• Lastik basýncý üreticinin önerdiði deðerin altýna inmiþtir.

• TPMS sensörlerinden biri arýzalýdýr.

• TPMS sisteminde iletiþim veya kalibrasyon problemi vardýr.

Aracýn donanýmýna göre sistem hangi lastikte sorun olduðunu ekranda gösterebilir veya yalnýzca genel bir uyarý lambasý yakabilir.

En Yaygýn Neden: Lastik Havasýnýn Azalmasý

Lastik basýnç lambasýnýn en sýk karþýlaþýlan nedeni lastiklerden birinin hava kaybetmesidir.

Bunun nedeni:

• Çivi veya vida batmasý

• Lastiðin delinmesi

• Sibop kaçaðý

• Sibop iðnesinin kaçýrmasý

• Jantýn hasar görmesi

• Lastik yanaðýnýn zarar görmesi

• Lastik ile jant arasýndaki sýzdýrmazlýðýn bozulmasý

• Zaman içerisinde doðal hava kaybý

olabilir.

Özellikle lastiklerden biri diðerlerine göre belirgin þekilde daha düþük basýnç gösteriyorsa lastikte kaçak olup olmadýðý mutlaka kontrol edilmelidir.

Soðuk Havada Lastik Basýnç Lambasý Neden Yanar?

Hava sýcaklýðýnýn düþmesi lastik basýncýnýn da düþmesine neden olur.

Özellikle gece sýcaklýklarýnýn önemli ölçüde düþtüðü dönemlerde sabah araca ilk bindiðinizde lastik basýnç ikaz lambasýnýn yandýðýný görebilirsiniz.

Bu durumda lastikte mutlaka bir delik olduðu anlamýna gelmez.

Ancak yine de basýnç kontrol edilmelidir. Lastikler üreticinin önerdiði soðuk lastik basýncý deðerine göre ayarlanmalýdýr.

Sýcak Lastikte Basýnç Neden Yükselir?

Araç hareket ettikçe lastikler ýsýnýr ve içerisindeki hava nedeniyle basýnç yükselir.

Bu normal bir durumdur.

Bu nedenle lastik basýncýný uzun bir yolculuðun hemen ardýndan kontrol etmek yerine, mümkün olduðunca lastikler soðukken ölçmek daha doðru sonuç verir.

Sýcak lastikte basýnç yüksek çýktý diye hava indirmek doðru deðildir. Referans olarak aracýn üreticisinin belirttiði soðuk lastik basýncý kullanýlmalýdýr.

Doðru Lastik Basýncý Nerede Yazar?

Aracýn doðru lastik basýncý genellikle þu bölgelerde belirtilir:

• Sürücü kapýsý içindeki etiket

• Kapý direði

• Yakýt deposu kapaðýnýn iç kýsmý

• Kullaným kýlavuzu

Araç üreticisinin önerdiði deðer kullanýlmalýdýr.

Lastiðin yanaðýnda yazan maksimum basýnç deðeri, aracýn normal kullaným için ihtiyaç duyduðu basýnç anlamýna gelmez.

Lastik Dýþarýdan Normal Göründüðü Halde Basýncý Düþük Olabilir mi?

Evet.

Modern radyal lastikler, içerisindeki hava önemli miktarda azalmýþ olsa bile dýþarýdan tamamen inmiþ gibi görünmeyebilir.

Bu nedenle lastik basýncýný sadece gözle kontrol etmek güvenilir deðildir.

Ýkaz lambasý yandýðýnda mutlaka bir basýnç ölçer ile dört lastiðin de kontrol edilmesi gerekir.

Basýnç Doðru Olduðu Halde Lamba Neden Sönmez?

Dört lastiðin basýncý doðru olduðu halde ikaz lambasý yanmaya devam ediyorsa TPMS sistemiyle ilgili bir problem olabilir.

Olasý nedenler:

• TPMS sensörü arýzasý

• Sensör pilinin bitmesi

• Sensörün hasar görmesi

• Sensör ile araç arasýndaki iletiþim problemi

• Yanlýþ sensör kullanýlmasý

• TPMS kalibrasyonunun yapýlmamýþ olmasý

• Tekerlek deðiþiminden sonra sensörlerin tanýtýlmamasý

• TPMS kontrol sistemi arýzasý

Bazý araçlarda basýnç düzeltildikten sonra sistemin yeniden baþlatýlmasý veya kalibre edilmesi gerekir.

TPMS Nedir?

TPMS, Tire Pressure Monitoring System ifadesinin kýsaltmasýdýr ve lastik basýnçlarýný takip eden sistemdir.

Temel amacý, lastik basýncý güvenli seviyenin altýna düþtüðünde sürücüyü uyarmaktýr.

TPMS sistemleri genel olarak iki farklý þekilde çalýþýr:

• Doðrudan TPMS

• Dolaylý TPMS

Doðrudan TPMS Nasýl Çalýþýr?

Doðrudan TPMS sisteminde tekerleðin içerisinde basýncý ölçen sensörler bulunur.

Sensörler lastik basýncýný ölçerek araçtaki kontrol sistemine bilgi gönderir.

Sistemin yapýsýna baðlý olarak sensörler:

• Lastik basýncýný

• Lastik sýcaklýðýný

• Sensör kimliðini

• Sensör durumunu

bildirebilir.

Bu sistemlerde araç çoðu zaman hangi lastikte basýnç problemi olduðunu doðrudan tespit edebilir.

Dolaylý TPMS Nasýl Çalýþýr?

Dolaylý TPMS sistemlerinde her lastiðin içerisinde gerçek basýncý ölçen ayrý bir sensör bulunmayabilir.

Bunun yerine ABS tekerlek hýz sensörlerinden alýnan bilgiler kullanýlýr.

Basýncý azalan lastiðin yuvarlanma çapý bir miktar deðiþir. Bunun sonucunda diðer tekerleklere göre farklý bir dönme davranýþý oluþur.

Araç bu farklýlýðý analiz ederek lastiklerden birinde basýnç düþüþü olduðunu tahmin eder.

Bu nedenle dolaylý TPMS, lastiðin gerçek basýncýný doðrudan ölçmez.

Lastik Basýnç Lambasý Neden Yanýp Sönüyor?

Ýkaz lambasýnýn davranýþý da teþhis açýsýndan önemlidir.

Bazý araçlarda lastik basýnç lambasýnýn bir süre yanýp söndükten sonra sabit yanmasý, düþük lastik basýncýndan ziyade TPMS sisteminde bir arýza olduðunu gösterebilir.

Bunun nedenleri arasýnda:

• TPMS sensör arýzasý

• Sensör pilinin bitmesi

• Ýletiþim problemi

• Uyumsuz sensör

• TPMS kontrol sistemi arýzasý

bulunabilir.

Ancak uyarý þekli marka ve modele göre deðiþebildiðinden aracýn kullaným kýlavuzundaki açýklama dikkate alýnmalýdýr.

Lastik Deðiþiminden Sonra Basýnç Lambasý Neden Yanar?

Lastik veya jant deðiþiminden sonra TPMS lambasýnýn yanmasý mümkündür.

Örneðin:

• Lastik sökülürken sensör zarar görmüþ olabilir.

• Yeni jantta TPMS sensörü bulunmayabilir.

• Uyumsuz sensör takýlmýþ olabilir.

• Sensörlerin araç sistemine tanýtýlmasý gerekebilir.

• TPMS yeniden kalibre edilmemiþ olabilir.

• Sensörün pili bitmiþ olabilir.

Özellikle ikaz lambasý lastik deðiþiminden hemen sonra ortaya çýktýysa TPMS sistemi kontrol edilmelidir.

Lastik Deðiþtirince TPMS Resetlemek Gerekir mi?

Her araçta ayný deðildir.

Bazý araçlar sensörleri otomatik olarak tanýyabilir.

Bazý araçlarda ise sensörlerin yeniden tanýtýlmasý veya sistemin kalibre edilmesi gerekir.

Dolaylý TPMS kullanan araçlarda lastik basýncý ayarlandýktan sonra sistemin sýfýrlanmasý gerekebilir.

Bu nedenle doðru iþlem aracýn marka, model ve TPMS sistemine göre belirlenmelidir.

Lastik Basýncý Ayarlandýktan Sonra Lamba Tekrar Yanýyorsa

Basýnç ayarlandýktan sonra ikaz lambasý söner fakat birkaç gün veya hafta sonra tekrar yanarsa lastikte yavaþ bir kaçak olabilir.

Özellikle þu noktalar kontrol edilmelidir:

• Çivi veya vida nedeniyle oluþan küçük delikler

• Sibop

• Sibop iðnesi

• Jant-lastik birleþim noktasý

• Jant hasarý

• Lastik hasarý

Lastiðe sürekli hava basmak sorunu çözmez. Kaçaðýn kaynaðý bulunmalýdýr.

Jant Hasarý Lastik Basýnç Lambasýný Yakabilir mi?

Evet.

Özellikle çukura veya kaldýrýma sert þekilde girildikten sonra jant eðilebilir veya hasar görebilir.

Bu durumda lastik ile jant arasýndaki sýzdýrmazlýk bozulabilir ve yavaþ hava kaçaðý baþlayabilir.

Lastik basýncý belirli aralýklarla düþüyorsa ve yakýn zamanda sert bir darbe yaþandýysa jant da kontrol edilmelidir.

Sibop Kaçaðý Lastik Basýncýný Düþürür mü?

Evet.

Sibop, lastiðin hava basýncýný korumasýný saðlayan önemli parçalardan biridir.

Sibop gövdesindeki, sibop iðnesindeki veya TPMS sensörünün bulunduðu valf grubundaki bir problem yavaþ hava kaçaðýna neden olabilir.

Bu nedenle lastik saðlam olduðu halde basýnç sürekli düþüyorsa sibop da kontrol edilmelidir.

Fazla Lastik Basýncý TPMS Lambasýný Yakar mý?

Sistemin çalýþma þekline göre deðiþebilir.

TPMS esas olarak düþük basýncý tespit etmek için tasarlanmýþtýr. Ancak bazý araçlarda üreticinin belirlediði çalýþma aralýðýnýn dýþýndaki basýnç deðerleri de uyarýya neden olabilir.

Uyarý lambasý yanmasa bile lastikleri gereðinden fazla þiþirmek doðru deðildir.

Fazla basýnç:

• Yol tutuþunu

• Sürüþ konforunu

• Islak zemindeki tutunmayý

• Lastik temas alanýný

• Lastik aþýnmasýný

olumsuz etkileyebilir.

Düþük Lastik Basýncýyla Araç Kullanýlýrsa Ne Olur?

Düþük basýnçla araç kullanmak lastiðin normalden fazla esnemesine neden olur.

Bu durum lastikte daha fazla ýsý oluþmasýna yol açabilir.

Uzun süre düþük basýnçla kullanýldýðýnda:

• Lastik aþýnmasý hýzlanabilir.

• Yakýt tüketimi artabilir.

• Direksiyon tepkileri deðiþebilir.

• Fren mesafesi etkilenebilir.

• Yol tutuþu bozulabilir.

• Lastik yanaðý zarar görebilir.

• Lastik arýzasý riski artabilir.

Özellikle yüksek hýzlarda ve araç aðýr yüklüyken düþük lastik basýncý daha ciddi bir risk oluþturur.

Düþük Lastik Basýncý Yakýt Tüketimini Artýrýr mý?

Evet.

Basýncý düþük lastiðin yuvarlanma direnci artar.

Motor ayný hýzý koruyabilmek için daha fazla güç üretmek zorunda kalabilir.

Bu nedenle düþük lastik basýncý yakýt tüketiminin artmasýna neden olabilir.

Küçük bir basýnç farký her zaman büyük bir tüketim artýþý oluþturmaz, ancak lastiklerin uzun süre belirgin þekilde düþük basýnçla kullanýlmasý hem yakýt tüketimini hem de lastik aþýnmasýný artýrabilir.

Düþük Basýnç Lastiðe Zarar Verir mi?

Evet.

Düþük basýnç, özellikle lastik yanaðýnýn normalden fazla çalýþmasýna neden olur.

Uzun süreli düþük basýnç kullanýmýnda lastiðin içerisinde aþýrý ýsýnma ve yapýsal hasar meydana gelebilir.

Lastik ciddi þekilde havasý düþük halde uzun mesafe kullanýldýysa yalnýzca hava basmak yeterli olmayabilir.

Lastiðin iç yapýsýnýn da kontrol edilmesi gerekebilir.

Lastik Rotasyonundan Sonra TPMS Lambasý Neden Yanar?

Tekerleklerin yerleri deðiþtirildiðinde özellikle doðrudan TPMS kullanan araçlarda sensörlerin konumlarý deðiþmiþ olur.

Bazý araçlar yeni konumlarý otomatik olarak öðrenebilir.

Bazý araçlarda ise TPMS sensörlerinin yeniden tanýtýlmasý veya sistemin kalibre edilmesi gerekir.

Bu iþlem yapýlmadýðýnda araç lastik konumlarýný yanlýþ gösterebilir veya sistem uyarý verebilir.

Lastik Basýnç Lambasý Yandýðýnda Ne Yapýlmalý?

Lambayý görmezden gelmemek gerekir.

Ýzlenebilecek temel yol þöyledir:

1. Güvenli þekilde hýzýnýzý azaltýn.

2. Lastiklerden birinin gözle görülür þekilde inip inmediðini kontrol edin.

3. Dört lastiðin basýncýný ölçün.

4. Deðerleri aracýn üreticisinin önerdiði basýnçlarla karþýlaþtýrýn.

5. Gerekirse lastik basýnçlarýný düzeltin.

6. Lastiklerde kaçak veya hasar olup olmadýðýný kontrol edin.

7. Araç gerekiyorsa TPMS resetleme veya kalibrasyon iþlemini yapýn.

8. Lamba tekrar yanarsa lastik ve TPMS sistemi kontrol ettirilmelidir.

Lastik hýzla hava kaybediyorsa veya ciddi þekilde hasarlý görünüyorsa aracý kullanmaya devam etmek yerine güvenli bir çözüm tercih edilmelidir.

Lastik Basýnç Lambasý Kendiliðinden Söner mi?

Evet, bazý araçlarda lastik basýncý uygun seviyeye geldiðinde sistem uyarýyý otomatik olarak kaldýrabilir.

Bazý araçlarda ise resetleme veya kalibrasyon iþlemi gerekir.

Ancak lamba kendiliðinden sönse bile lastiðin neden hava kaybettiði araþtýrýlmalýdýr.

Örneðin küçük bir çivi nedeniyle oluþan kaçak, bir süre sonra yeniden uyarý verilmesine neden olabilir.

Lastiklerin Basýncý Doðru Olduðu Halde Lamba Tekrar Tekrar Yanýyorsa

Bu durumda TPMS sisteminin incelenmesi gerekir.

Kontrol edilmesi gerekenler arasýnda:

• Gerçek lastik basýnçlarý

• Lastik ve jant kaçaklarý

• TPMS sensörleri

• Sensör pilleri

• Sensör kimlikleri

• TPMS iletiþimi

• Dolaylý sistemlerde ABS tekerlek hýz sensörleri

• TPMS kontrol ünitesi

• Sistem kalibrasyonu

bulunur.

Gerekli durumlarda araca arýza tespit cihazý baðlanarak TPMS sisteminde kayýtlý hata kodlarý okunabilir.

Lastik Basýncý Problemi ile TPMS Arýzasý Ayný Þey Deðildir

Bu ayrýmý yapmak önemlidir.

Lastik gerçekten havasýný kaybediyorsa öncelikle kaçaðýn nedeni bulunmalýdýr.

Buna karþýlýk dört lastiðin basýncý doðru olduðu halde TPMS uyarýsý devam ediyorsa sorun elektronik sistemde olabilir.

Örneðin arýzalý bir TPMS sensörünü yalnýzca lastiðe hava basarak düzeltmek mümkün deðildir.

Ayný þekilde TPMS sensörünü deðiþtirmek de gerçek bir lastik veya jant kaçaðýný çözmez.

Neden Lastik Basýnç Lambasý Görmezden Gelinmemeli?

Lastiklerin doðru basýnçta olmasý aracýn güvenliði açýsýndan önemlidir.

Yanlýþ lastik basýncý:

• Direksiyon tepkisini

• Fren performansýný

• Virajdaki yol tutuþunu

• Lastik sýcaklýðýný

• Lastik ömrünü

• Yakýt tüketimini

etkileyebilir.

Bu nedenle lastik basýnç ikaz lambasý yalnýzca gösterge panelindeki basit bir uyarý olarak görülmemelidir.

Lastik Basýnç Ýkaz Lambasý Ýçin En Doðru Yaklaþým

Lastik basýnç lambasý yandýðýnda ilk yapýlmasý gereken þey dört lastiðin de gerçek basýncýný ölçmektir.

Basýnç düþükse yalnýzca hava basmakla yetinilmemeli, hava kaybýnýn nedeni araþtýrýlmalýdýr. Çivi, vida, sibop, jant veya lastik ile jant arasýndaki sýzdýrmazlýk sorunu buna neden olabilir.

Basýnçlarýn tamamý doðru olduðu halde lamba yanmaya devam ediyorsa TPMS sensörleri, kalibrasyon ve sistemin elektronik bileþenleri kontrol edilmelidir.

Kýsacasý, lastik basýnç ikaz lambasý yandýðýnda önce lastik basýncýný kontrol etmek, ardýndan basýnç kaybýnýn veya TPMS uyarýsýnýn gerçek nedenini bulmak en doðru yaklaþýmdýr.