20-05-2013
11 dak
2253
1

LPG nin Dizel ve Benzinli Ara�larla K�yaslamas�

LPG, benzinli ara�lar�n alternatif yak�tla �al��mas�n� sa�layan en yayg�n sistemlerden biridir. Dizel ise uzun y�llard�r �zellikle y�ksek kilometre yapan ara�larda d��k yak�t t�ketimiyle �ne ��kar. Benzinli motorlar ise daha basit yap�lar�, sessiz �al��malar� ve LPG d�n��m�ne uygunluklar� sayesinde h�l� �ok geni� bir kullan�m alan�na sahiptir.

Bu üç yak�t türünü yaln�zca “hangisi daha az yak�yor?” sorusuyla de�erlendirmek do�ru olmaz. Yak�t fiyat�, tüketim, motor yap�s�, bak�m maliyetleri, performans, kullan�m �ekli, emisyonlar ve arac�n y�ll�k kilometresi birlikte de�erlendirilmelidir.

LPG, benzin ve dizel aras�ndaki temel fark

Benzinli motorlarda yak�t, k�v�lc�mla ate�lenen hava-yak�t kar��m�yla çal��r. LPG'li araçlarda ise temel olarak yine k�v�lc�mla ate�lemeli benzinli motor kullan�l�r; LPG sistemi motora alternatif yak�t sa�lar.

Dizel motorlarda ise çal��ma prensibi farkl�d�r. Dizel yak�t, yüksek s�k��t�rma oran� ve s�k��t�rma sonucu olu�an yüksek s�cakl�k kullan�larak ate�lenir.

Bu nedenle LPG asl�nda ba�l� ba��na farkl� bir motor teknolojisi de�ildir. Ço�unlukla benzinli motorun alternatif yak�tla çal��t�r�lmas�d�r.

Yak�t tüketimi aç�s�ndan hangisi avantajl�?

Burada litre tüketimini do�rudan kar��la�t�rmak yan�lt�c� olabilir.

Bir litre LPG'nin enerji içeri�i bir litre benzinden farkl�d�r. Bu nedenle LPG'li bir araç ayn� motorla benzin kullan�rken tüketti�inden genellikle hacimsel olarak daha fazla LPG tüketir.

Örne�in bir araç benzinde 7 litre/100 km tüketirken LPG'de bunun üzerinde bir litre tüketim de�erine ula�abilir. Buna ra�men LPG'nin litre fiyat� daha dü�ük oldu�u için kilometre ba��na yak�t maliyeti daha avantajl� olabilir.

Dizel motorlar ise özellikle sabit h�zda ve uzun mesafelerde dü�ük litre tüketimiyle dikkat çeker.

Bu nedenle:

Benzin: Genellikle daha dü�ük litre tüketimiyle LPG'ye göre avantajl�d�r ancak yak�t fiyat� daha yüksek olabilir.

LPG: Litre tüketimi benzinden yüksek olabilir ancak dü�ük yak�t fiyat� nedeniyle kilometre maliyeti avantaj� sa�layabilir.

Dizel: Genellikle dü�ük litre tüketimi sayesinde özellikle uzun mesafelerde ekonomik olabilir.

Ancak gerçek sonuç arac�n motoruna, a��rl��na, �anz�man�na ve kullan�m �artlar�na göre de�i�ir.

�ehir içinde LPG mi dizel mi?

�ehir içi kullan�mda dizelin avantaj� her zaman san�ld�� kadar büyük de�ildir.

Modern dizel motorlarda partikül filtresi (DPF), EGR ve baz� araçlarda SCR/AdBlue gibi emisyon sistemleri bulunur. Araç sürekli k�sa mesafelerde, dü�ük h�zlarda ve motor tam çal��ma s�cakl��na ula�madan kullan�l�yorsa bu sistemlerde çe�itli problemler ortaya ç�kabilir.

Özellikle DPF rejenerasyonu için uygun sürü� ko�ullar�n�n olu�mamas� baz� dizel araçlarda sorun yaratabilir.

LPG'li benzinli motorlarda ise k�sa mesafeli kullan�m genellikle dizel emisyon sistemlerindeki kadar karma��k de�ildir.

Bu nedenle:

Yo�un �ehir içi kullan�m
K�sa mesafeler
S�k dur-kalk
Dü�ük y�ll�k kilometre

gibi kullan�m �artlar�nda LPG'li benzinli araç mant�kl� bir seçenek olabilir.

Uzun yolda dizel daha m� avantajl�?

Uzun mesafelerde dizel motorlar�n güçlü oldu�u noktalardan biri dü�ük yak�t tüketimidir.

Özellikle yüksek tork üreten dizel motorlar, otoyol ve uzun yol kullan�m�nda dü�ük devirlerde rahat �ekilde ilerleyebilir.

Bununla birlikte LPG'li bir araç da uzun yolda oldukça ekonomik olabilir. Buradaki avantaj, LPG'nin litre fiyat�n�n dü�ük olmas�d�r.

Dolay�s�yla uzun yolda sadece tüketim de�erine de�il, 100 kilometrede harcanan yak�t�n parasal kar��l��na bakmak gerekir.

LPG'nin benzin kar��s�ndaki en büyük avantaj�

LPG'nin en önemli avantaj�, mevcut benzinli bir arac�n yak�t maliyetini dü�ürebilmesidir.

Benzinli motor LPG ile uyumluysa ve dönü�üm sistemi do�ru �ekilde kurulup kalibre edilmi�se araç iki yak�tla çal��abilir.

Bu durumda sürücü:

Benzinle çal��t�rabilir,
LPG'ye geçebilir,
Gerekti�inde tekrar benzine dönebilir.

Bu esneklik, LPG'nin benzinli araçlar aç�s�ndan önemli avantajlar�ndan biridir.

Benzinli motor neden hâlâ tercih ediliyor?

LPG ekonomik aç�dan avantajl� olsa da benzinli motorun kendisinin baz� önemli avantajlar� vard�r.

Benzinli motorlar genellikle:

Daha sessiz çal��r.
So�uk çal��mada daha yumu�ak olabilir.
Dizel motorlara göre daha dü�ük titre�im sunabilir.
K�sa mesafeli kullan�ma daha uygundur.
LPG dönü�ümü için uygun bir altyap�ya sahip olabilir.

Özellikle do�rudan enjeksiyonlu benzinli motorlarda LPG dönü�ümü daha karma��k olabilir. Her benzinli motor için ayn� LPG sistemi kullan�lamaz.

Bu nedenle LPG dönü�ümü dü�ünülüyorsa öncelikle motorun ve kullan�lacak LPG kitinin uyumlulu�u ara�t�r�lmal�d�r.

Dizelin tork avantaj�

Dizel motorlar�n en belirgin özelliklerinden biri yüksek dü�ük devir torkudur.

Bu özellik özellikle:

Yoku�larda
A��r yük ta��rken
Uzun yolda
Ticari kullan�mda
Römork çekerken

avantaj sa�layabilir.

LPG'li benzinli motorlar da güçlü olabilir ancak ayn� motor hacminde dizel motorun dü�ük devir karakteri farkl�d�r.

Özellikle turbo dizel motorlarda yüksek tork dü�ük devirlerden itibaren hissedilebilir.

Performans aç�s�ndan LPG ve benzin

LPG ile çal��an bir benzinli motorun performans�, sistemin kalitesine ve kalibrasyonuna ba�l�d�r.

Do�ru ayarlanm�� modern bir LPG sistemiyle performans kayb� çok dü�ük seviyelerde tutulabilir.

Ancak yanl�� kalibrasyon;

Fakir veya zengin kar��m
Tekleme
Gaz tepkisinde bozulma
Yüksek yak�t tüketimi
Motor ar�za lambas�
Yüksek egzoz s�cakl��

gibi sorunlara neden olabilir.

Bu nedenle LPG'nin performans�n� de�erlendirirken yaln�zca yak�t�n özelliklerine bakmak yeterli de�ildir.

LPG sistemi ile motor aras�ndaki kalibrasyon da en az kullan�lan donan�m kadar önemlidir.

Bak�m maliyetleri aç�s�ndan kar��la�t�rma

Üç sistemin bak�m ihtiyaçlar� birbirinden farkl�d�r.

Benzinli araçlarda ate�leme sistemi önemli bir bak�m konusudur. Buji ve ate�leme bobinleri motorun düzgün çal��mas� aç�s�ndan kritik rol oynar.

LPG'li araçlarda ise benzinli motorun bak�m ihtiyaçlar�na ek olarak LPG sisteminin de kontrol edilmesi gerekir.

Bunlar aras�nda:

LPG filtreleri
Regülatör
LPG enjektörleri
Bas�nç sensörleri
LPG ECU'su
Gaz hatlar�
Multivalf
Elektrik ba�lant�lar�

bulunur.

Dizel araçlarda ise yak�t sisteminin yan� s�ra DPF, EGR, turbo, yüksek bas�nç yak�t sistemi ve baz� araçlarda SCR/AdBlue sistemi gibi daha karma��k emisyon ve yak�t bile�enleri bulunabilir.

Bu parçalar�n hepsi her dizel araçta ayn� de�ildir ancak modern dizel teknolojisinin bak�m taraf�n�n neden daha karma��k olabildi�ini gösterir.

LPG motoru daha çabuk y�prat�r m�?

Bu konuda genel bir “evet” veya “hay�r” cevab� vermek do�ru de�ildir.

LPG'nin motor üzerindeki etkisi;

Motor tasar�m�na
Supap ve supap yuvas� yap�s�na
LPG sisteminin kalibrasyonuna
Yak�t kar��m�na
Motorun çal��ma s�cakl��na
Kullan�m �artlar�na
Bak�m kalitesine

ba�l�d�r.

Baz� motorlar LPG kullan�m�na oldukça uygundur. Baz� motorlarda ise uzun süreli LPG kullan�m� supap ve supap yuvalar� aç�s�ndan daha fazla dikkat gerektirebilir.

Bu nedenle LPG dönü�ümü yap�lmadan önce motorun LPG uyumlulu�u ara�t�r�lmal�d�r.

Dizel araçlar�n bak�m riski neden daha farkl�?

Dizel motorlarda yüksek bas�nçl� yak�t sistemi ve emisyon kontrol teknolojileri önemli bir rol oynar.

Örne�in modern bir dizel araçta �u sistemlerden baz�lar� bulunabilir:

DPF
EGR
Turbo
Yüksek bas�nç pompas�
Common rail enjektörleri
SCR sistemi
AdBlue sistemi

Bu sistemlerden birinin ar�zalanmas� onar�m maliyetini yükseltebilir.

Bu durum bütün dizel araçlar�n pahal� oldu�u anlam�na gelmez. Ancak dizel sat�n al�rken yaln�zca yak�t tüketimine bakmak yerine arac�n toplam bak�m riskini de�erlendirmek gerekir.

Emisyonlar aç�s�ndan LPG, benzin ve dizel

Emisyon konusunda tek bir yak�t� her ko�ulda “en temiz” ilan etmek do�ru de�ildir.

LPG, uygun �ekilde çal��an bir motorda baz� kirleticilerin emisyonlar�n� benzine k�yasla azaltabilir. Özellikle partikül olu�umu aç�s�ndan LPG'nin avantajlar� olabilir.

Benzinli motorlarda partikül emisyonlar� motor teknolojisine ve özellikle enjeksiyon sistemine ba�l� olarak de�i�ir.

Dizel motorlarda ise modern emisyon sistemleri partikül ve NOx emisyonlar�n� önemli ölçüde azaltmak için kullan�l�r.

Ancak bu sistemlerin düzgün çal��mas� gerekir.

Örne�in DPF'si sökülmü� veya emisyon sistemi devre d�� b�rak�lm�� bir dizel arac�n emisyon performans�n� modern fabrika ç�k��l� bir dizelle ayn� kabul etmek mümkün de�ildir.

LPG çevre aç�s�ndan gerçekten daha m� iyi?

LPG'nin çevresel avantajlar� olabilir ancak LPG'yi tamamen temiz veya s�f�r emisyonlu bir yak�t olarak tan�mlamak do�ru de�ildir.

Sonuçta LPG de fosil kaynakl� bir yak�tt�r ve yanmas� sonucunda CO₂ olu�ur.

Bununla birlikte uygun motor ve çal��ma ko�ullar�nda LPG;

Daha dü�ük partikül olu�umu
Baz� ko�ullarda daha dü�ük CO₂ emisyonu
Dü�ük kükürt içeri�i
Benzine k�yasla baz� kirleticilerde avantaj

sa�layabilir.

Gerçek çevresel sonuç ise arac�n tamam�na, yak�t tüketimine, motor teknolojisine ve yak�t�n üretim/da��t�m sürecine ba�l�d�r.

Güvenlik aç�s�ndan üç yak�t

Güvenlik aç�s�ndan benzin, dizel ve LPG'nin her birinin farkl� özellikleri vard�r.

Benzin kolay buharla��r ve buhar� yan�c�d�r.

Dizel daha dü�ük uçuculu�a sahip oldu�u için benzin ve LPG'den farkl� bir risk karakterine sahiptir.

LPG ise bas�nç alt�nda depolan�r ve s�z�nt� halinde havadan a��r oldu�u için kapal� alanlarda zemine yak�n bölgelerde birikebilir.

Ancak uygun �ekilde üretilmi� ve monte edilmi� LPG tanklar�, multivalfler ve di�er güvenlik bile�enleri bu riskleri kontrol etmek amac�yla tasarlan�r.

Dolay�s�yla güvenlik kar��la�t�rmas�nda yak�t�n özellikleri kadar yak�t sisteminin teknik durumu da önemlidir.

Hangi araç daha ekonomik?

Bu sorunun cevab� kullan�m �ekline göre de�i�ir.

Y�ll�k kilometresi dü�ük olan sürücü için benzinli araç daha basit ve pratik olabilir.

Y�ll�k kilometresi yüksek olan ve uygun bir benzinli araca sahip sürücü için LPG dönü�ümü yak�t maliyetini ciddi �ekilde azaltabilir.

Uzun yol yapan ve yüksek kilometre yapan sürücü için dizel hâlâ güçlü bir seçenek olabilir.

Ancak burada sat�n alma fiyat�, bak�m giderleri, sigorta, vergi, yak�t fiyat� ve arac�n ikinci el de�eri de hesaba kat�lmal�d�r.

LPG dönü�ümü her benzinli araç için mant�kl� m�?

Hay�r.

LPG dönü�ümünün ekonomik olmas� için arac�n y�ll�k kilometresi yeterince yüksek olmal�d�r. Çok az kullan�lan bir araçta dönü�üm maliyetinin geri dönü�ü uzun sürebilir.

Ayr�ca motorun LPG'ye uygun olmas� gerekir.

Özellikle do�rudan enjeksiyonlu, turbo ve geli�mi� motor yönetim sistemlerine sahip baz� benzinli motorlarda LPG dönü�ümü daha karma��k ve maliyetli olabilir.

Bu nedenle yaln�zca “LPG ucuz” dü�üncesiyle dönü�üm yapmak yerine toplam kullan�m maliyeti hesaplanmal�d�r.

Son karar yak�t fiyat�ndan ibaret de�il

LPG, benzin ve dizel aras�nda tek bir kazanan belirlemek mümkün de�ildir.

LPG'nin en güçlü taraf�, uygun bir benzinli araçta dü�ük yak�t maliyeti sa�lamas�d�r. Benzinin avantaj� daha basit ve sessiz bir kullan�m sunabilmesi ve birçok motorda k�sa mesafelerde pratik olmas�d�r. Dizel ise özellikle yüksek kilometre, uzun yol ve yüksek tork ihtiyac�nda güçlü bir alternatif olmaya devam eder.

Bu nedenle araç seçerken �u sorulara cevap vermek daha do�ru olur:

Arac� y�lda kaç kilometre kullanaca��m?

Kullan�m�m �ehir içi mi, uzun yol mu?

K�sa mesafeler mi yoksa uzun sürü�ler mi a��rl�kl�?

Bak�m için ay�rabilece�im bütçe ne kadar?

Arac�n motoru LPG'ye uygun mu?

Yak�t fiyatlar�n�n yan�nda toplam kullan�m maliyeti ne olacak?

Bu sorular�n cevab�, LPG'nin mi, benzinin mi yoksa dizelin mi sizin kullan�m�n�z için daha avantajl� oldu�unu yak�t tüketim de�erinden çok daha do�ru �ekilde ortaya ç�kar�r.

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

LPG nin Dizel ve Benzinli Ara�larla K�yaslamas�

LPG, benzin ve dizel aras�ndaki temel fark