Radyatör Neden Hava Yapar?

Motor soðutma sistemi, motorun çalýþma sýcaklýðýný kontrol altýnda tutmak için sürekli olarak soðutma sývýsýný dolaþtýrýr. Normal þartlarda radyatör, motor, hortumlar, termostat ve kalorifer peteði gibi bölümlerin içerisinde hava yerine soðutma sývýsý bulunmasý gerekir.

Ancak soðutma sistemine hava girdiðinde veya sistem içerisinde hava cepleri oluþtuðunda soðutma sývýsýnýn dolaþýmý bozulabilir. Bunun sonucunda hararet yükselmesi, sýcaklýk göstergesinde dalgalanma, kaloriferin soðuk üflemesi ve genleþme kabýnda kabarcýk oluþmasý gibi sorunlar ortaya çýkabilir.

Burada önemli olan nokta, soðutma sisteminde havanýn neden oluþtuðunu bulmaktýr. Çünkü hava çoðu zaman tek baþýna bir arýza deðildir; sistemdeki baþka bir problemin sonucu olabilir.

Radyatörün Hava Yapmasý Ne Anlama Gelir?

"Radyatör hava yapýyor" þeklinde ifade edilen durum aslýnda çoðunlukla soðutma sisteminin içerisinde hava kalmasý anlamýna gelir.

Hava þu bölümlerde birikebilir:

• Radyatör

• Motor soðutma kanallarý

• Kalorifer peteði

• Soðutma hortumlarý

• Termostat gövdesi

• Su pompasý çevresi

• Genleþme kabýna giden baðlantýlar

• Sistemin yüksek noktalarý

Soðutma sývýsý yerine hava bulunan bölümlerde ýsý transferi ve sývý dolaþýmý düzgün gerçekleþmeyebilir.

Radyatör Neden Hava Yapar?

Soðutma sisteminin hava yapmasýnýn birçok nedeni olabilir. En sýk karþýlaþýlan nedenler þunlardýr:

• Soðutma sývýsý seviyesinin düþük olmasý

• Soðutma sývýsý kaçaðý

• Antifriz veya soðutma sývýsýnýn yanlýþ doldurulmasý

• Bakým sonrasýnda sistemin havasýnýn düzgün alýnmamasý

• Radyatör kapaðýnýn arýzalý olmasý

• Genleþme kabý kapaðýnýn arýzalý olmasý

• Hortum veya baðlantýlardan kaçak olmasý

• Su pompasý problemi

• Termostat gövdesinde kaçak

• Kalorifer peteðinde kaçak

• Silindir kapak contasý arýzasý

• Silindir kapaðýnda çatlak

• Motor bloðunda çatlak

Bu nedenle soðutma sisteminde sürekli hava oluþuyorsa yalnýzca havasýný almak yeterli olmayabilir.

Düþük Soðutma Sývýsý Seviyesi Hava Yapabilir mi?

Evet.

Soðutma sývýsý seviyesi olmasý gereken seviyenin altýna düþtüðünde sistemin bazý bölümlerine hava girebilir. Bu hava daha sonra soðutma kanallarýnda veya kalorifer peteðinde sýkýþabilir.

Özellikle sistemde sürekli sývý eksilmesi varsa, her eksilmeden sonra sisteme yeniden hava girebilir.

Bu nedenle genleþme kabýna sürekli antifriz veya su eklemek kalýcý bir çözüm deðildir. Öncelikle sývýnýn neden eksildiði bulunmalýdýr.

Soðutma Sývýsý Kaçaðý Radyatörün Hava Yapmasýna Neden Olur mu?

Evet.

Soðutma sisteminde küçük bile olsa bir kaçak varsa, sistem zaman içerisinde soðutma sývýsý kaybedebilir. Sývý kaybýnýn ardýndan sistemin içerisine hava girmesi mümkündür.

Kaçak her zaman aracýn altýnda büyük bir su birikintisi oluþturmaz.

Bazý kaçaklar yalnýzca motor sýcakken ve sistem basýnç altýndayken ortaya çýkabilir. Sýcak motor üzerindeki sývý da buharlaþabileceði için dýþarýdan belirgin bir kaçak görülmeyebilir.

Kaçak kontrolünde þu bölgeler özellikle incelenmelidir:

• Radyatör

• Üst ve alt radyatör hortumlarý

• Kalorifer hortumlarý

• Termostat gövdesi

• Su pompasý

• Genleþme kabý

• Kapak

• Hortum baðlantýlarý

• Plastik soðutma flanþlarý

Antifriz Deðiþiminden Sonra Neden Hava Yapar?

Soðutma sývýsý deðiþtirildiðinde sistemdeki eski sývý boþaltýlýr. Bu iþlem sýrasýnda sistemin içerisine hava girmesi normaldir.

Yeni sývý doldurulduktan sonra sistem içerisinde hava kalabilir.

Özellikle motorun soðutma kanallarý ve kalorifer peteði gibi bölümlerde hava sýkýþabilir.

Hava alma iþlemi doðru yapýlmadýðýnda araç bir süre normal çalýþýyor gibi görünebilir. Daha sonra hava hareket ederek genleþme kabýna ulaþabilir ve sývý seviyesi düþebilir.

Bu nedenle antifriz deðiþiminden sonra sývý seviyesinin bir süre takip edilmesi önemlidir.

Soðutma Sistemindeki Hava Ne Gibi Sorunlara Yol Açar?

Hava, soðutma sývýsýnýn düzgün dolaþmasýný engelleyebilir.

Ayrýca sýcaklýk sensörü veya termostat çevresinde hava cebi oluþursa, sistemin sýcaklýk kontrolü de etkilenebilir.

Bunun sonucunda motorun bazý bölgeleri normalden daha sýcak hale gelirken sýcaklýk sensörü farklý bir deðer algýlayabilir.

Özellikle modern motorlarda bu durum daha fazla önem taþýr çünkü soðutma sistemi birçok farklý kanala ve sýcaklýk yönetimi bileþenine sahip olabilir.

Radyatörün Hava Yaptýðýnýn Belirtileri Nelerdir?

Soðutma sisteminde hava olduðunda bazý belirtiler ortaya çýkabilir.

Hararet göstergesinin dalgalanmasý

Motor sýcaklýðý normalde belirli bir aralýkta sabit kalýrken gösterge yukarý ve aþaðý hareket edebilir.

Motorun hararet yapmasý

Hava miktarý fazlaysa soðutma sývýsýnýn dolaþýmý ciddi þekilde bozulabilir. Bu durumda motor sýcaklýðý yükselebilir.

Kaloriferin soðuk üflemesi

Motor sýcak olduðu halde kaloriferden sýcak hava gelmiyorsa kalorifer peteðinde hava bulunmasý ihtimallerden biridir.

Torpido arkasýndan su veya hava sesi gelmesi

Kalorifer peteðinde hava varsa özellikle ilk çalýþtýrmada veya gaz verildiðinde su dolaþýmýna benzer þýrýltý ve kabarcýk sesleri duyulabilir.

Genleþme kabýnda kabarcýklar

Sistemdeki hava genleþme kabýna ulaþtýðýnda kabarcýklar görülebilir. Ancak önemli bir ayrým vardýr: Kabarcýk görülmesi tek baþýna silindir kapak contasýnýn arýzalý olduðu anlamýna gelmez.

Soðutma sývýsý seviyesinin deðiþmesi

Sistemdeki hava çýktýðýnda daha önce havanýn bulunduðu bölüme soðutma sývýsý dolar. Bu nedenle genleþme kabýndaki seviye düþebilir.

Soðutma fanýnýn düzensiz çalýþmasý

Hava cebi sýcaklýk sensörünün çevresinde oluþursa sensörün algýladýðý sýcaklýk etkilenebilir. Bu da fanýn devreye girme davranýþýný etkileyebilir.

Kalorifer Neden Hava Varken Soðuk Üfler?

Kalorifer peteðinden sýcak motor soðutma sývýsý geçer. Klima ve kalorifer sistemi de bu sýcaklýðý kullanarak kabin içerisine sýcak hava gönderir.

Kalorifer peteðinin içerisinde hava birikirse soðutma sývýsýnýn dolaþýmý azalabilir.

Bu durumda motor çalýþma sýcaklýðýna ulaþmasýna raðmen kalorifer yeterince sýcak üflemeyebilir.

Özellikle hararet göstergesinin dalgalanmasý ile kaloriferin zaman zaman sýcak, zaman zaman soðuk üflemesi birlikte görülüyorsa soðutma sistemindeki hava ihtimali dikkate alýnmalýdýr.

Termostat Arýzasý Radyatörün Hava Yapmasýna Neden Olur mu?

Termostatýn arýzalanmasý tek baþýna genellikle sisteme hava sokmaz.

Ancak termostat arýzasý hava yapmýþ bir soðutma sistemine benzer belirtiler oluþturabilir.

Termostat kapalý kalýrsa soðutma sývýsýnýn dolaþýmý kýsýtlanýr ve motor aþýrý ýsýnabilir.

Termostat açýk kalýrsa motor çalýþma sýcaklýðýna geç ulaþabilir.

Bununla birlikte termostat gövdesinde veya contasýndaki kaçak soðutma sývýsýnýn eksilmesine neden olursa, sistem daha sonra hava yapabilir.

Su Pompasý Radyatörün Hava Yapmasýna Neden Olur mu?

Su pompasý soðutma sývýsýnýn motor ve radyatör arasýnda dolaþmasýný saðlar.

Pompanýn pervanesi hasarlýysa veya pompa yeterli miktarda sývý dolaþtýramýyorsa motor sýcaklýðý yükselebilir.

Su pompasýnýn keçesi veya contasý kaçýrýyorsa soðutma sývýsý kaybý meydana gelebilir. Bu durumda sisteme hava girmesi de mümkün olur.

Bazý modern motorlarda plastik pompa parçalarý veya elektronik kontrollü su pompalarý kullanýldýðý için arýza þekilleri motora göre deðiþebilir.

Radyatör veya Genleþme Kabý Kapaðý Hava Yapar mý?

Evet, arýzalý bir kapak soðutma sistemiyle ilgili problemlere neden olabilir.

Soðutma sistemi belirli bir basýnç altýnda çalýþýr. Radyatör kapaðý veya genleþme kabý kapaðý, sistem basýncýnýn kontrol edilmesinde önemli bir göreve sahiptir.

Kapak doðru basýncý koruyamazsa soðutma sývýsý dýþarý atýlabilir veya sistemin ýsýnma ve soðuma sýrasýnda normal þekilde çalýþmasý bozulabilir.

Sonuç olarak sývý eksilebilir ve sisteme hava girebilir.

Bu nedenle sürekli hava yapan bir sistemde kapak da kontrol edilmelidir.

Silindir Kapak Contasý Soðutma Sistemine Hava Sokabilir mi?

Evet ve bu durum daha ciddi bir arýzaya iþaret edebilir.

Silindir kapak contasý, yanma odasý ile soðutma kanallarý arasýndaki sýzdýrmazlýðý saðlar.

Conta hasar gördüðünde yanma odasýndaki yüksek basýnçlý gazlar soðutma sistemine geçebilir.

Bu durumda sürücü genellikle soðutma sisteminin sürekli hava yaptýðýný veya genleþme kabýnda sürekli kabarcýk oluþtuðunu düþünebilir.

Silindir kapak contasý arýzasýnda þu belirtiler görülebilir:

• Genleþme kabýnda sürekli kabarcýk oluþmasý

• Soðutma sisteminin çok hýzlý basýnçlanmasý

• Sürekli antifriz eksilmesi

• Motorun hararet yapmasý

• Egzozdan beyaz duman çýkmasý

• Ýlk çalýþtýrmada tekleme

• Motor yaðýnda soðutma sývýsý bulunmasý

• Soðuk motorda bile soðutma hortumlarýnýn aþýrý sertleþmesi

Ancak genleþme kabýndaki kabarcýklar tek baþýna silindir kapak contasý arýzasýný kanýtlamaz.

Kesin teþhis için uygun testler yapýlmalýdýr.

Yanma Gazlarýnýn Soðutma Sistemine Girdiði Nasýl Anlaþýlýr?

Bunun için çeþitli testler uygulanabilir.

Soðutma sistemi basýnç testi, sistemin basýncý koruyup koruyamadýðýný kontrol eder.

Yanma gazý testi, soðutma sývýsýnda motor yanma gazlarýnýn bulunup bulunmadýðýný araþtýrýr.

Gerekli durumlarda ayrýca:

• Kompresyon testi

• Leak-down testi

• Soðutma sistemi basýnç testi

• Bujilerin kontrolü

• Motor yaðýnýn incelenmesi

• Soðutma sýcaklýðýnýn takip edilmesi

gibi iþlemler yapýlabilir.

Birden fazla testin birlikte deðerlendirilmesi daha doðru sonuç verir.

Hava Alma Ýþleminden Sonra Antifriz Seviyesi Neden Düþer?

Hava alma iþleminden sonra soðutma sývýsý seviyesinin bir miktar düþmesi normal olabilir.

Örneðin kalorifer peteðinde veya motor içerisinde sýkýþmýþ hava dýþarý çýktýðýnda, daha önce havanýn bulunduðu bölümler soðutma sývýsýyla dolar.

Bu nedenle genleþme kabýndaki seviye düþebilir.

Motor tamamen soðuduktan sonra seviye tekrar kontrol edilmeli ve üreticinin belirttiði seviyeye getirilmelidir.

Sýcak motorda radyatör kapaðý veya genleþme kabý kapaðý kesinlikle açýlmamalýdýr. Basýnç altýndaki sýcak soðutma sývýsý ciddi yanýklara neden olabilir.

Radyatörün Havasý Nasýl Alýnýr?

Hava alma yöntemi araçtan araca deðiþir.

Genel olarak iþlem þu þekilde uygulanabilir:

1. Motor tamamen soðutulur.

2. Soðutma sisteminde kaçak olup olmadýðý kontrol edilir.

3. Doðru soðutma sývýsý kullanýlarak sistem doldurulur.

4. Araçta hava alma vidasý bulunuyorsa üretici prosedürüne göre açýlýr.

5. Üreticinin belirttiði doldurma iþlemi uygulanýr.

6. Motor çalýþtýrýlýr ve soðutma sývýsýnýn dolaþýmý takip edilir.

7. Kalorifer sistemi gerekiyorsa uygun konuma alýnýr.

8. Hava çýkýþý ve sývý seviyesi kontrol edilir.

9. Motor çalýþma sýcaklýðýna ulaþtýðýnda sistem yeniden kontrol edilir.

10. Motor tamamen soðuduktan sonra son sývý seviyesi kontrol edilir.

Bazý araçlarda klasik yöntem yeterli olurken bazý modellerde vakumlu dolum cihazý kullanýlmasý gerekebilir.

Hava Alma Vidasý Olmayan Radyatörün Havasý Nasýl Alýnýr?

Bazý araçlarda özel bir hava alma vidasý bulunmaz.

Bu sistemler, hava kabarcýklarýnýn genleþme kabý üzerinden dýþarý çýkmasýný saðlayacak þekilde tasarlanmýþ olabilir.

Ancak bu durum her araç için ayný deðildir.

Motorun tasarýmý, genleþme kabýnýn konumu, kalorifer peteðinin yüksekliði, termostat yapýsý ve soðutma sývýsýnýn dolaþým þekli hava alma iþlemini deðiþtirir.

Bu nedenle özellikle modern araçlarda üreticinin belirlediði hava alma prosedürünün uygulanmasý daha güvenlidir.

Radyatör Neden Sürekli Hava Yapar?

Soðutma sisteminin havasý alýndýktan kýsa süre sonra tekrar hava oluþuyorsa, bunun altýnda yatan neden araþtýrýlmalýdýr.

Muhtemel sebepler:

• Soðutma sývýsý kaçaðý

• Arýzalý radyatör kapaðý

• Arýzalý genleþme kabý kapaðý

• Su pompasý problemi

• Termostat gövdesi kaçaðý

• Hortum veya baðlantý kaçaðý

• Kalorifer peteði kaçaðý

• Silindir kapak contasý arýzasý

• Silindir kapaðý çatlaðý

• Motor bloðu çatlaðý

Sistemin havasýný tekrar tekrar almak yalnýzca geçici bir çözüm olabilir.

Eðer hava sürekli geri geliyorsa, havanýn sisteme neden tekrar girdiði bulunmalýdýr.

Radyatörde Kabarcýk Görülmesi Normal mi?

Motor ilk çalýþtýrýldýðýnda veya hava alma iþlemi sýrasýnda bir miktar kabarcýk görülmesi normal olabilir.

Ancak motor çalýþma sýcaklýðýna ulaþtýktan sonra genleþme kabýnda sürekli ve yoðun þekilde kabarcýk oluþmasý farklý deðerlendirilmelidir.

Özellikle buna þu belirtiler eþlik ediyorsa daha ciddi bir problem araþtýrýlmalýdýr:

• Sürekli antifriz eksilmesi

• Hararet

• Aþýrý basýnç

• Sertleþen soðutma hortumlarý

• Beyaz egzoz dumaný

• Motorun teklemesi

• Genleþme kabýndan sývý taþmasý

Bu durumda yanma gazý testi ve soðutma sistemi basýnç testi yapýlmasý faydalý olabilir.

Radyatörde Hava Olmasý Tehlikeli mi?

Evet, özellikle büyük miktarda hava varsa tehlikeli olabilir.

Soðutma sývýsýnýn dolaþýmý ciddi þekilde bozulursa motorun bazý bölgelerinde aþýrý sýcaklýk oluþabilir.

Bu durum zamanla:

• Silindir kapaðýnýn eðilmesine

• Silindir kapak contasý hasarýna

• Motorun aþýrý ýsýnmasýna

• Turboþarjýn aþýrý ýsýnmasýna

• Motor parçalarýnda termal hasara

neden olabilir.

Hararet göstergesi normal seviyenin üzerine çýkýyorsa veya motor sýcaklýðýyla ilgili uyarý lambasý yanýyorsa aracý kullanmaya devam etmek doðru deðildir.

Modern Motorlarda Hava Neden Daha Önemli?

Modern motorlarýn soðutma sistemleri eski motorlara göre daha karmaþýk olabilir.

Turboþarj, EGR sistemi, yað soðutucusu, intercooler baðlantýlarý, elektronik su pompalarý ve geliþmiþ termal yönetim sistemleri soðutma devresini karmaþýk hale getirebilir.

Bazý motorlarda birden fazla soðutma devresi de kullanýlabilir.

Bu nedenle yanlýþ doldurma veya yanlýþ hava alma iþlemi, sistem içerisinde hava kalmasýna neden olabilir.

Radyatör Sürekli Hava Yapýyorsa Ne Kontrol Edilmeli?

Sorun sürekli tekrarlýyorsa sistem adým adým incelenmelidir.

Öncelikle soðutma sývýsý seviyesi kontrol edilmelidir.

Sistemin gerçekten sývý kaybedip kaybetmediði belirlenmelidir.

Daha sonra dýþ kaçak kontrolü yapýlmalýdýr.

Radyatör, hortumlar, termostat gövdesi, su pompasý ve genleþme kabý incelenmelidir.

Kapak kontrol edilmelidir.

Gerekirse kapak ve soðutma sistemi basýnç testi yapýlmalýdýr.

Soðutma sývýsý dolaþýmý kontrol edilmelidir.

Termostatýn ve su pompasýnýn düzgün çalýþýp çalýþmadýðý deðerlendirilmelidir.

Yanma gazý ihtimali araþtýrýlmalýdýr.

Sürekli kabarcýk, hýzlý basýnç oluþumu ve antifriz eksilmesi varsa silindir kapak contasý ve diðer iç kaçak ihtimalleri kontrol edilmelidir.

Yanlýþ Antifriz Radyatörün Hava Yapmasýna Neden Olur mu?

Antifriz türünün yanlýþ olmasý doðrudan hava oluþmasýna neden olmaz.

Ancak araç için uygun olmayan veya birbiriyle uyumsuz soðutma sývýlarýnýn kullanýlmasý farklý problemlere yol açabilir.

Yanlýþ ürünler:

• Tortu oluþumuna

• Korozyona

• Soðutma kanallarýnda birikintilere

• Soðutma performansýnýn düþmesine

neden olabilir.

Bu nedenle aracýn üreticisinin belirttiði soðutma sývýsý standardýna uygun ürün kullanýlmalýdýr.

Sonuç

Radyatörün veya soðutma sisteminin hava yapmasý tek baþýna bir arýza olarak deðerlendirilmemelidir. Öncelikle sisteme havanýn neden girdiði veya içeride neden kaldýðý bulunmalýdýr.

Antifriz deðiþiminden sonra sistemin havasýnýn düzgün alýnmamasý geçici hava oluþumuna neden olabilir. Ancak hava sürekli olarak geri geliyorsa soðutma sývýsý kaçaðý, arýzalý kapak, su pompasý problemi, termostat gövdesi kaçaðý veya daha ciddi olarak silindir kapak contasý problemi araþtýrýlmalýdýr.

Hararet göstergesinin dalgalanmasý, kaloriferin soðuk üflemesi, genleþme kabýnda kabarcýklar, su sesi ve sürekli antifriz eksilmesi önemli belirtilerdir.

Özellikle hava alma iþleminden sonra kýsa süre içerisinde tekrar hava oluþuyorsa, yalnýzca tekrar hava almak yerine soðutma sisteminin basýnç, kaçak ve gerektiðinde yanma gazý açýsýndan test edilmesi gerekir.