TR
EN
Termoplastik LPG Hortumları
Termoplastik LPG hortumu, LPG sistemlerinde sıvı veya gaz fazındaki LPG'nin güvenli şekilde taşınması için kullanılan, özel termoplastik malzemelerden üretilmiş yakıt hortumudur. Geleneksel kauçuk LPG hortumlarından farklı olarak daha kontrollü ölçülerde üretilir ve belirli LPG sistemlerinin çalışma basıncı, sıcaklığı ve kimyasal yapısına göre tasarlanır.
Özellikle sıralı sistem LPG kitlerinde, LPG'nin regülatörden enjektörlere veya sistemin diğer bölümlerine taşınmasında kullanılan hortum tiplerinden biri olabilir.
Burada önemli nokta, her termoplastik hortumun LPG hortumu olmadığıdır. LPG sisteminde kullanılacak hortumun LPG ile uyumlu olması, gerekli basınç ve sıcaklık değerlerine dayanması ve ilgili otomotiv yakıt sistemi standartlarını karşılaması gerekir.
Termoplastik LPG Hortumu Nasıl Yapılır?
Termoplastik hortumlar genellikle elastik ve yakıt kimyasallarına dayanıklı özel plastik esaslı malzemelerden üretilir.
Hortumun yapısı ürüne göre değişebilir. Bazı modellerde:
-
İç termoplastik yakıt tabakası
-
Takviye katmanı
-
Dış koruyucu tabaka
bulunabilir.
Bu yapı, hortumun hem esnek kalmasını hem de LPG sisteminin oluşturduğu basınç ve sıcaklık değişimlerine dayanmasını sağlar.
Hortumun dış görünüşü tek başına teknik özelliklerini göstermez. Bu nedenle üzerinde LPG, LPG/CNG veya ilgili standartlara yönelik üretici işaretleri ve uygunluk bilgileri bulunması önemlidir.
Termoplastik LPG Hortumu Nerede Kullanılır?
Termoplastik LPG hortumunun kullanım yeri LPG sisteminin tasarımına bağlıdır.
Sıralı LPG sistemlerinde LPG tanktan çıkarak yüksek basınç hattı üzerinden motor bölmesine ulaşır. Daha sonra regülatörde basınç düşürülür ve LPG gaz fazına geçtikten sonra enjektörlere gönderilir.
Termoplastik hortumlar özellikle gaz fazı hattında ve bazı sistemlerin belirli bağlantı noktalarında kullanılabilir.
Ancak tank ile motor arasındaki yüksek basınç hattı ile regülatör sonrası düşük basınç/gaz fazı hortumunu birbirine karıştırmamak gerekir. Her hattın çalışma koşulları farklıdır ve kullanılacak hortum da buna uygun olmalıdır.
Termoplastik LPG Hortumu ile Kauçuk LPG Hortumu Arasındaki Fark Nedir?
Geleneksel LPG hortumları çoğunlukla özel yakıt ve LPG uyumlu kauçuk esaslı malzemeler kullanılarak üretilir.
Termoplastik hortumlarda ise plastik esaslı özel yakıt dayanımlı malzemeler kullanılır.
Termoplastik yapının bazı avantajları şunlardır:
Yakıt ve kimyasal dayanımı
LPG'nin hortum malzemesi üzerindeki etkilerine karşı uygun şekilde tasarlanabilir.
Düşük geçirgenlik
Kaliteli bir termoplastik yakıt hortumu LPG buharlarının dışarıya geçişini sınırlayacak şekilde tasarlanabilir.
Esnek yapı
Motor bölmesindeki bağlantılarda ve belirli montaj noktalarında gerekli esnekliği sağlayabilir.
Ölçüsel kararlılık
Uygun ürünlerde sıcaklık ve basınç değişimlerinde boyutsal kararlılık sağlanabilir.
Ancak bunlar, termoplastik olan her ürünün otomatik olarak kauçuk hortumdan daha iyi olduğu anlamına gelmez. Önemli olan hortumun uygulamaya uygunluğu ve gerekli standardı karşılamasıdır.
Termoplastik LPG Hortumu Güvenli midir?
Uygun ürün ve doğru montaj kullanıldığında termoplastik LPG hortumları güvenli şekilde kullanılabilir.
Buradaki en önemli konu hortumun yalnızca “termoplastik” olması değildir. Hortumun LPG sistemi için üretilmiş olması ve ilgili çalışma koşullarına uygun olması gerekir.
Örneğin normal bir plastik hortumu LPG hortumu yerine kullanmak doğru değildir.
LPG hortumu;
-
LPG ile kimyasal olarak uyumlu olmalı,
-
Sistem basıncına dayanmalı,
-
Motor bölmesindeki sıcaklığa uygun olmalı,
-
Yakıt geçirgenliği açısından uygun özellikte olmalı,
-
Kullanıldığı hattın basınç seviyesine uygun olmalı,
-
Uygun bağlantı elemanlarıyla monte edilmeli.
Bu şartlardan herhangi birinin göz ardı edilmesi güvenlik açısından ciddi sorun oluşturabilir.
Termoplastik LPG Hortumu Neden Arızalanır?
Hortumlar normal kullanımda uzun süre dayanabilse de zamanla çeşitli nedenlerle bozulabilir.
Yüksek sıcaklık
Motor bölmesindeki sıcaklık, hortumun çalışma sıcaklığının üzerinde olduğunda malzeme zamanla sertleşebilir veya yapısal özelliklerini kaybedebilir.
Yanlış montaj
Hortumun keskin bir şekilde bükülmesi, aşırı gerilmesi veya hareketli bir parçaya temas etmesi erken hasara yol açabilir.
Sürtünme
Hortumun motor, şasi, bağlantı braketi veya başka bir parçaya sürekli sürtmesi dış yüzeyde aşınma oluşturabilir.
Yanlış bağlantı elemanları
Hortumun çapına veya çalışma basıncına uygun olmayan kelepçe ve bağlantı parçaları kaçak riskini artırabilir.
Yanlış hortum kullanımı
LPG sistemi için tasarlanmamış bir termoplastik hortumun kullanılması en ciddi hatalardan biridir.
Termoplastik LPG Hortumunun Arızalandığı Nasıl Anlaşılır?
LPG hortumundaki sorun her zaman gözle görülmeyebilir.
Olası belirtiler arasında:
-
LPG kokusu
-
Hortum çevresinde kaçak belirtileri
-
Hortumda çatlak veya deformasyon
-
Dış yüzeyde sürtünme izleri
-
Hortumun aşırı sertleşmesi
-
Bağlantı noktalarında gevşeme
-
LPG sisteminde basınç sorunları
-
Motorun LPG'de düzensiz çalışması
-
LPG'den benzine geçme
-
Beklenenden fazla LPG tüketimi
bulunabilir.
Ancak motorun LPG'de kötü çalışması tek başına hortum arızasını kanıtlamaz. Enjektörler, regülatör, filtreler, basınç sensörü, MAP sensörü, LPG ECU'su, ateşleme sistemi veya vakum kaçakları da benzer şikayetlere neden olabilir.
LPG Hortumunda Kaçak Varsa Ne Yapılmalı?
LPG kokusu fark edildiğinde sorun basit bir hortum problemi gibi değerlendirilmemelidir.
Öncelikle aracın güvenli bir yerde durdurulması ve LPG sisteminin kontrol edilmesi gerekir. Kaçak ihtimali varken açık alev, sigara veya kıvılcım oluşturabilecek işlemlerden kaçınılmalıdır.
Hortumun üzerine bant sarmak, rastgele bir kelepçe takmak veya normal bir plastik hortumla değiştirmek doğru bir onarım yöntemi değildir.
Hortumun hasarlı olduğu doğrulanırsa, sistemin çalışma koşullarına uygun onaylı bir LPG hortumu kullanılmalıdır.
Termoplastik LPG Hortumu Değiştirilirken Nelere Dikkat Edilmeli?
Değişim sırasında yalnızca hortumun çapına bakmak yeterli değildir.
Yeni hortumun:
-
Kullanıldığı LPG hattına uygun olması,
-
Çalışma basıncının yeterli olması,
-
Çalışma sıcaklığına dayanabilmesi,
-
LPG ile uyumlu olması,
-
Gerekli standartları karşılaması,
-
Doğru uzunlukta kesilmesi,
-
Keskin kıvrımlar oluşturmadan monte edilmesi,
-
Sıcak ve hareketli motor parçalarından uzak tutulması
gerekir.
Ayrıca bağlantı noktaları montajdan sonra kaçak açısından kontrol edilmelidir.
Termoplastik LPG Hortumu Her LPG Sistemine Takılabilir mi?
Hayır.
LPG sistemleri arasında kullanılan hortumların görevleri ve çalışma basınçları farklı olabilir. Bir sistemde gaz fazı için kullanılan hortum, başka bir sistemdeki yüksek basınç hattı için uygun olmayabilir.
Bu nedenle “termoplastik LPG hortumu” ifadesi tek başına yeterli bir seçim kriteri değildir. Hortumun hangi hatta kullanılacağı belirlenmeli ve o uygulamaya uygun ürün seçilmelidir.
Özellikle tanktan regülatöre kadar olan yüksek basınç hattında kullanılacak ürün ile regülatör sonrasındaki gaz fazı hattında kullanılacak ürünün özellikleri aynı kabul edilmemelidir.
Termoplastik LPG Hortumu LPG Performansını Etkiler mi?
Doğru seçilmiş ve doğru monte edilmiş bir hortum normal şartlarda motor performansını olumsuz etkilemez.
Ancak hortumda kaçak, ezilme, daralma veya bağlantı problemi varsa LPG sisteminin çalışması etkilenebilir.
Örneğin regülatör sonrasında LPG akışını taşıyan hortumda ciddi bir daralma varsa enjektörlere ulaşan LPG miktarı ve basıncı etkilenebilir. Bu durum özellikle yüksek motor yükünde daha belirgin hale gelebilir.
Böyle bir durumda araçta:
-
Hızlanma sırasında tekleme,
-
Güç kaybı,
-
LPG'de fakir karışım,
-
LPG sisteminin benzine geçmesi,
-
Motor arıza lambasının yanması
gibi sorunlar görülebilir.
Ancak bu belirtiler yalnızca hortumdan kaynaklanmaz. LPG sistemi bir bütün olarak teşhis edilmelidir.
Termoplastik LPG Hortumu Değişiminde Kalite Neden Önemlidir?
LPG sisteminde kullanılan hortum, yakıt taşıdığı için sıradan bir bağlantı hortumu olarak değerlendirilmemelidir.
Kalitesiz veya uygulamaya uygun olmayan bir ürün kısa vadede çalışıyor gibi görünse bile sıcaklık, basınç, titreşim ve LPG ile sürekli temas nedeniyle zaman içerisinde özelliklerini kaybedebilir.
Bu nedenle hortum seçerken yalnızca fiyatına, rengine veya dış görünüşüne bakmak doğru değildir. Ürünün üreticisi, kullanım amacı, teknik özellikleri ve gerekli uygunluk bilgileri dikkate alınmalıdır.
Termoplastik LPG hortumunun temel amacı yalnızca LPG'yi bir noktadan diğerine taşımak değildir. Aynı zamanda yakıtın güvenli şekilde sistem içerisinde tutulmasını, uygun basınç koşullarında taşınmasını ve motor bölmesindeki zorlu çalışma şartlarına dayanmasını sağlamaktır. Bu nedenle hortum değişiminde doğru ürünün seçilmesi, LPG sisteminin diğer parçalarının seçimi kadar önemlidir.
Bahadır Çoban
15-12-2020 | KonyaLPG tankından motor bölümüne giden 6mm bakır boru yerine bu boruyu kullanmak istiyorum. Tanka giriş ve işlemleri nasıl olacak bağlantı elemanları sayesinde mi yapılacak. Uyum sağlar mı. Nereden tedarik edebilirim?