17-06-2014
9 dak
2686
1

CNG Sisteminin Benzin, Dizel ve LPG'ye G�re Avantajlar�

CNG, yani Compressed Natural Gas (S�k��t�r�lm�� Do�al Gaz), �zellikle ticari ara�larda, otob�slerde, filo ara�lar�nda ve y�ksek kilometre yapan ta��tlarda kullan�lan alternatif yak�tlardan biridir.

CNG'nin en önemli özelli�i, ana bile�eninin büyük ölçüde metan olmas� ve yak�t�n araçta s�v� olarak de�il, yüksek bas�nç alt�nda gaz halinde depolanmas�d�r.

CNG'yi benzin, dizel ve LPG ile kar��la�t�r�rken yaln�zca yak�t fiyat�na bakmak do�ru de�ildir. Yak�t�n yanma özellikleri, emisyonlar, motor ömrü, bak�m, depolama, menzil ve istasyon altyap�s� da de�erlendirilmelidir.

CNG'nin Benzine Göre Avantajlar�

Daha dü�ük egzoz emisyonlar�

CNG'nin yanma yap�s�, özellikle karbonmonoksit ve baz� hidrokarbon emisyonlar� aç�s�ndan benzinli motorlara göre avantaj sa�layabilir. Modern motorlarda emisyon fark� motor teknolojisine ve emisyon kontrol sistemlerine ba�l� olarak de�i�se de CNG, daha temiz yanma karakteri nedeniyle önemli bir alternatif yak�tt�r.

Daha dü�ük partikül olu�umu

CNG gaz halinde kullan�ld�� için yak�t�n hava ile kar��mas� oldukça iyi olabilir. Bu durum uygun motor tasar�m�nda partikül olu�umunun dü�ük olmas�na yard�mc� olur.

Daha temiz yanma

CNG'nin ana bile�eni metan oldu�undan yak�t�n kimyasal yap�s� benzinden daha basittir. Uygun motor ve kalibrasyon ile daha temiz bir yanma elde edilebilir.

Yüksek oktan dayan�m�

Metan�n yüksek oktan karakteri, uygun �ekilde tasarlanm�� veya kalibre edilmi� motorlarda vuruntu direnci aç�s�ndan avantaj sa�layabilir.

Bu özellik, motor üreticisinin CNG kullan�m�na göre optimizasyon yapt�� araçlarda daha fazla önem kazan�r.

CNG'nin Dizel Yak�ta Göre Avantajlar�

CNG'nin dizel kar��s�ndaki en belirgin avantajlar�ndan biri partikül emisyonlar�n�n dü�ük olmas�d�r.

Dizel motorlar modern DPF ve di�er emisyon sistemleri sayesinde çok daha temiz hale gelmi� olsa da dizel yanmas�n�n do�as� gere�i partikül emisyonlar�n�n kontrolü önemli bir mühendislik konusudur.

CNG motorlar�nda ise partikül olu�umu genellikle çok daha dü�ük seviyededir.

Daha dü�ük partikül emisyonu

Bu özellik özellikle �ehir içi otobüsler, belediye araçlar� ve yo�un trafikte çal��an ticari araçlar için önemlidir.

Daha dü�ük gürültü ve titre�im potansiyeli

CNG ile çal��an birçok motor, özellikle ayn� kullan�m s�n�f�ndaki dizel motorlarla kar��la�t�r�ld��nda daha sessiz ve daha dü�ük titre�imli çal��abilir.

Bu avantaj �ehir içi otobüsler ve yerle�im bölgelerinde çal��an ticari araçlarda oldukça de�erlidir.

Daha dü�ük NOx potansiyeli

CNG motorlar�n�n çal��ma prensibi ve yanma s�cakl�klar�n�n kontrolü, uygun motor tasar�m�nda NOx emisyonlar�n�n azalt�lmas�na yard�mc� olabilir.

Ancak gerçek emisyon de�erleri motor tasar�m�na, kalibrasyona ve emisyon kontrol sistemine ba�l�d�r. CNG kullan�lmas� tek ba��na her ko�ulda dü�ük NOx anlam�na gelmez.

Dizel partikül sistemlerine ihtiyaç duyulmamas�

CNG motorlar� dizel motorlardaki DPF rejenerasyonu gibi partikül filtresi i�lemlerine ihtiyaç duymaz.

Bu, özellikle �ehir içi k�sa mesafelerde çal��an araçlarda önemli bir avantaj olabilir.

CNG'nin LPG'ye Göre Avantajlar�

CNG ve LPG genellikle birbirine yak�n alternatif yak�tlar olarak de�erlendirilir. Ancak kimyasal yap�lar� ve depolama yöntemleri farkl�d�r.

CNG'nin LPG'ye kar�� baz� avantajlar� vard�r.

Daha dü�ük karbon yo�unlu�u

Metan, karbon-hidrojen oran� aç�s�ndan LPG'ye göre daha yüksek hidrojen içeri�ine sahiptir. Bu nedenle ayn� enerji miktar� üzerinden de�erlendirildi�inde uygun ko�ullarda daha dü�ük CO₂ emisyonu potansiyeline sahip olabilir.

Daha dü�ük partikül olu�umu

CNG'nin gaz halinde olmas� ve metan a��rl�kl� yap�s�, uygun motorlarda çok dü�ük partikül emisyonlar� sa�layabilir.

LPG de benzin ve dizel yak�tlara göre temiz yanma avantaj�na sahip olabilir, ancak CNG'nin metan bazl� yap�s� partikül aç�s�ndan özellikle avantajl�d�r.

Yüksek oktan karakteri

CNG'nin yüksek oktan dayan�m�, uygun motor tasar�m�nda yüksek s�k��t�rma oran� veya daha verimli yanma stratejileri kullan�lmas�na olanak sa�layabilir.

Burada önemli nokta, bu avantaj�n motorun CNG için tasarlan�p tasarlanmad��na ba�l� olmas�d�r.

CNG'nin Yak�t Maliyeti Aç�s�ndan Avantaj�

CNG'nin ekonomik avantaj� ülkeye, yak�t fiyatlar�na, arac�n motoruna ve kullan�m �ekline göre de�i�ir.

Ancak özellikle yüksek kilometre yapan ticari araçlarda CNG'nin yak�t maliyeti avantaj� daha belirgin hale gelebilir.

Örne�in:

�ehir içi otobüsler
Belediye araçlar�
Da��t�m araçlar�
Filo araçlar�
Ticari minibüsler
Yüksek kilometre yapan araçlar

düzenli yak�t tüketimine sahip olduklar� için CNG'nin toplam i�letme maliyetindeki etkisini daha kolay ortaya ç�karabilir.

Bununla birlikte yaln�zca litre veya kilogram fiyat�n� kar��la�t�rmak yeterli de�ildir. 100 km ba��na gerçek enerji tüketimi ve toplam i�letme maliyeti dikkate al�nmal�d�r.

CNG'nin Motor Ya�� Aç�s�ndan Avantajlar�

CNG'nin temiz yanma karakteri baz� motorlarda motor ya��n�n daha az kirlenmesine katk� sa�layabilir.

Özellikle dizel motorlarda kurum ve yanma ürünleri motor ya�� üzerinde önemli bir yük olu�turabilir.

CNG motorlar�nda partikül ve kurum olu�umunun dü�ük olmas�, uygun motor tasar�m�nda ya��n kirlenmesini azaltabilir.

Ancak bu durum motor ya��n�n de�i�tirilme aral��n�n otomatik olarak uzat�labilece�i anlam�na gelmez.

Ya� de�i�im aral�� her zaman motor üreticisinin bak�m program�na göre belirlenmelidir.

CNG'nin �ehir �çi Kullan�mda Avantajlar�

CNG özellikle �ehir içi kullan�m için baz� önemli avantajlara sahiptir.

�ehir içi otobüslerde ve ticari araçlarda:

Dü�ük partikül emisyonu
Daha sessiz çal��ma
Daha dü�ük egzoz kokusu
Uygun ko�ullarda daha dü�ük NOx
Düzenli yak�t tüketimi
Filo baz�nda kolay yak�t takibi

gibi avantajlar öne ç�kabilir.

Bu nedenle CNG, dünyada özellikle toplu ta��ma filolar�nda tercih edilen yak�tlardan biri olmu�tur.

CNG'nin Güvenlik Aç�s�ndan Avantaj� Var m�?

CNG'nin güvenlik özellikleri LPG ve s�v� yak�tlardan farkl�d�r.

Metan havadan daha hafiftir. Bir kaçak meydana geldi�inde aç�k veya iyi havaland�r�lan bir ortamda gaz�n yukar� do�ru da��lma e�ilimi vard�r.

Buna kar��l�k LPG havadan daha a��rd�r ve kaçak halinde zemine yak�n bölgelerde birikebilir.

Ancak bu durum CNG'nin “kaçak yapmas� halinde tamamen güvenli” oldu�u anlam�na gelmez.

CNG yüksek bas�nç alt�nda depoland�� için tanklar, valfler ve yüksek bas�nç hatlar� son derece önemlidir. Sistem mutlaka uygun standartlara göre üretilmeli, monte edilmeli ve kontrol edilmelidir.

CNG'nin Benzin, Dizel ve LPG'ye Kar�� En Büyük Avantajlar�

CNG'nin dört yak�t aras�ndaki avantajlar�n� özetlemek gerekirse:

Benzine kar��:

Dü�ük partikül olu�umu
Temiz yanma karakteri
Yüksek oktan dayan�m�
Uygun ko�ullarda daha dü�ük baz� egzoz emisyonlar�

Dizele kar��:

Çok dü�ük partikül emisyonu
Daha sessiz çal��ma potansiyeli
Daha dü�ük titre�im potansiyeli
Uygun motorlarda dü�ük NOx
DPF rejenerasyonu gerektirmemesi

LPG'ye kar��:

Metan nedeniyle daha dü�ük karbon yo�unlu�u
Çok dü�ük partikül olu�umu
Yüksek oktan dayan�m�
Uygun motorlarda temiz yanma karakteri

CNG Her Araç �çin Daha �yi midir?

Hay�r.

CNG'nin avantajlar� önemli olsa da her araç için en iyi yak�t oldu�u söylenemez.

CNG'nin en büyük dezavantajlar�ndan biri yüksek bas�nç alt�nda depolama gerektirmesi ve bunun sonucunda tanklar�n araçta önemli miktarda yer kaplayabilmesidir.

Ayr�ca CNG istasyonlar�n�n yayg�nl�� birçok ülkede LPG, benzin ve dizel kadar yüksek de�ildir.

Bu nedenle bireysel bir araç için seçim yap�l�rken sadece emisyon veya yak�t fiyat�na de�il:

CNG istasyonlar�n�n bulunabilirli�ine
Arac�n y�ll�k kilometresine
Tank kapasitesine
Menzile
Bagaj veya yük alan�na
Dönü�üm maliyetine
Bak�m maliyetine
Yerel yak�t fiyatlar�na

birlikte bak�lmal�d�r.

CNG Özellikle Hangi Araçlarda Avantajl�d�r?

CNG'nin en güçlü kullan�m alanlar�ndan biri yüksek kilometre yapan ticari ve filo araçlar�d�r.

Özellikle �ehir içi otobüsler, belediye araçlar�, da��t�m filolar� ve düzenli güzergâhlarda çal��an ticari araçlar CNG'nin avantajlar�ndan daha fazla yararlanabilir.

Bunun nedeni yaln�zca yak�t tüketiminin yüksek olmas� de�ildir. Ayn� zamanda araçlar�n belirli bir depolama alan�na, düzenli bak�m program�na ve merkezi yak�t altyap�s�na sahip olmas� CNG kullan�m�n� kolayla�t�r�r.

Sonuç olarak CNG'nin benzine kar�� temiz yanma ve yüksek oktan, dizele kar�� dü�ük partikül ve daha sessiz çal��ma, LPG'ye kar�� ise metan bazl� yap�s� ve dü�ük karbon yo�unlu�u gibi önemli avantajlar� bulunur. Ancak CNG'nin gerçek ekonomik ve çevresel avantaj�, arac�n motoru, kullan�m �ekli, yak�t fiyatlar� ve özellikle CNG dolum altyap�s�yla birlikte de�erlendirilmelidir.