LPG Enjektör Temizliği Nasıl Yapılır?
LPG sisteminde enjektörler, regülatörden gelen gazı motorun silindirlerine doğru miktarda gönderen önemli parçalardır. Enjektörlerin zamanla kirlenmesi, hareketli parçalarının yavaşlaması veya püskürtme karakteristiğinin bozulması; rölanti düzensizliği, tekleme, performans kaybı ve yakıt tüketiminin artması gibi sorunlara yol açabilir.
Ancak LPG enjektöründe meydana gelen her problem temizlikle çözülebilecek bir kirlenme problemi değildir. Enjektörün mekanik olarak aşınması, bobininin arızalanması veya kalibrasyonunun bozulması durumunda temizlik yerine onarım ya da değişim gerekebilir.
Bu nedenle LPG enjektör temizliğine başlamadan önce problemin gerçekten enjektörden kaynaklandığından emin olmak önemlidir.
LPG Enjektörleri Neden Kirlenir?
LPG, benzin gibi sıvı yakıt değildir ve modern LPG sistemlerinde enjektörlere gaz fazındaki yakıt ulaşır. Buna rağmen LPG sistemi tamamen kirleticilerden arınmış değildir.
Yakıt içerisinde bulunabilecek yağlı kalıntılar ve diğer kirleticiler, özellikle filtre bakımı ihmal edildiğinde enjektörlerin içerisinde birikebilir.
Kirlenmeye neden olabilecek başlıca etkenler:
-
LPG filtresinin uzun süre değiştirilmemesi
-
Kalitesiz veya kirletici içeriği yüksek yakıt
-
Regülatörden gelen yağlı kalıntılar
-
LPG sisteminin uzun süre kullanılması
-
Enjektör içerisinde tortu oluşması
-
Yanlış montaj veya uygun olmayan hortum kullanımı
-
LPG sisteminin bakımının ihmal edilmesi
Özellikle LPG filtresi ile enjektörlerin durumu birlikte değerlendirilmelidir.
LPG Enjektörünün Kirli Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Kirli veya düzgün çalışmayan LPG enjektörleri farklı belirtiler oluşturabilir.
En sık karşılaşılan belirtiler:
-
Rölantide titreme
-
LPG'de tekleme
-
Ani gaz vermede isteksizlik
-
Hızlanmada kesiklik
-
Motorun LPG'de stop etmesi
-
Silindirlerden birinin diğerlerinden farklı çalışması
-
LPG tüketiminin artması
-
Benzin ve LPG arasında belirgin performans farkı
-
Motor arıza lambasının yanması
-
Misfire yani ateşleme kaçırma hataları
-
LPG'ye geçişte sarsıntı
Özellikle araç benzinde düzgün çalışıyor, LPG'ye geçtiğinde belirgin şekilde tekliyorsa LPG enjektörleri de kontrol edilmesi gereken parçalar arasındadır.
Fakat aynı belirtiler LPG basıncı, regülatör, bujiler, bobinler, vakum kaçağı veya LPG kalibrasyonundan da kaynaklanabilir.
LPG Enjektörü Temizlenmeden Önce Ne Kontrol Edilmeli?
Enjektörleri söküp temizlemek her zaman ilk işlem olmamalıdır.
Öncelikle:
LPG filtreleri kontrol edilmelidir.
Filtre tıkalıysa enjektör temizlense bile problem kısa sürede tekrar ortaya çıkabilir.
LPG basıncı kontrol edilmelidir.
Regülatör basıncı düşük veya kararsızsa enjektörler temiz olsa bile motor düzgün çalışmayabilir.
LPG enjektörlerinin çalışma değerleri incelenmelidir.
Enjektörlerin çalışma süreleri ve silindirler arasındaki farklılıklar teşhis açısından önemli bilgiler sağlayabilir.
Benzinli çalışma karşılaştırılmalıdır.
Sorun benzinde de varsa doğrudan LPG enjektörlerini suçlamak doğru değildir.
LPG Enjektör Temizliği Nasıl Yapılır?
LPG enjektör temizliği için kullanılan yöntem, enjektörün modeline ve yapısına göre değişir.
Genel olarak iki farklı yaklaşım vardır:
-
Enjektörleri araç üzerinde temizlemek
-
Enjektörleri sökerek özel ekipmanla temizlemek
Profesyonel temizlikte enjektörler sistemden ayrılarak uygun temizlik ekipmanına bağlanabilir.
Enjektörün içerisindeki hareketli mekanizmanın çalışması kontrol edilir ve uygun temizleme sıvısı kullanılarak kirleticilerin uzaklaştırılması sağlanır.
Temizlik sonrasında enjektörlerin çalışma karakteristikleri tekrar kontrol edilmelidir.
Araç Üzerinde LPG Enjektörü Temizlenir mi?

Bazı servisler enjektörleri sökmeden, LPG sistemine uygun özel temizleyici ürünler kullanarak temizlik yapabilir.
Bu yöntemin avantajı enjektörlerin tamamen sökülmesine gerek kalmamasıdır.
Ancak burada önemli bir nokta vardır:
Her LPG enjektörü araç üzerinde kullanılan bir temizleyiciyle güvenli ve etkili şekilde temizlenemez.
Yanlış kimyasal kullanılması enjektörün contalarına veya hassas iç parçalarına zarar verebilir.
Ayrıca enjektör içerisindeki mekanik aşınma veya elektriksel arıza temizlik ürünüyle giderilemez.
Bu nedenle kullanılan ürünün LPG sistemine ve enjektör modeline uygun olması gerekir.
Sökülerek LPG Enjektör Temizliği
Daha ayrıntılı bir temizlik gerektiğinde LPG enjektörleri araçtan sökülebilir.
Genel işlem sırası şu şekildedir:
1. LPG sistemi güvenli hale getirilir.
Araç kapatılır ve LPG sistemi üzerinde çalışmaya başlamadan önce gaz basıncının güvenli şekilde kontrol edilmesi gerekir.
LPG ile çalışırken açık alev, kıvılcım ve uygun olmayan elektrik ekipmanlarından uzak durulmalıdır.
2. Enjektör bağlantıları sökülür.
Elektrik soketleri ve gaz hortumları dikkatli şekilde ayrılır.
Hortumların ve bağlantıların hangi enjektöre ait olduğu karıştırılmamalıdır.
3. Enjektörler temizleme ekipmanına bağlanır.
Enjektörün üreticisinin tavsiye ettiği yönteme uygun ekipman ve temizleme sıvısı kullanılmalıdır.
4. İç mekanizma temizlenir.
Temizlik sırasında enjektörün içerisindeki tortu ve yağlı kalıntıların giderilmesi amaçlanır.
5. Enjektörlerin çalışma durumu kontrol edilir.
Temizlikten sonra enjektörlerin açılma ve kapanma davranışları, mümkünse test cihazı üzerinde karşılaştırılır.
6. Enjektörler tekrar monte edilir.
Hortumlar, soketler ve bağlantılar doğru şekilde takılır.
7. Gaz kaçağı kontrol edilir.
Sistem çalıştırıldıktan sonra sökülen bütün bağlantılar kaçak açısından kontrol edilmelidir.
8. LPG ayarı ve çalışma değerleri kontrol edilir.
Enjektör temizliği sonrasında LPG ECU verileri ve motorun çalışması tekrar değerlendirilmelidir.
LPG Enjektör Temizliğinde Ultrasonik Temizlik
Benzin enjektörlerinde yaygın olarak kullanılan ultrasonik temizlik yöntemi LPG enjektörlerinde de bazı özel ekipmanlarla uygulanabilir.
Ancak LPG enjektörlerinin yapısı ve çalışma prensibi benzin enjektörlerinden farklı olabilir.
Bu nedenle LPG enjektörünü herhangi bir ultrasonik temizleme cihazına bağlamak doğru değildir.
Enjektör üreticisinin izin verdiği temizlik prosedürü ve uygun test ekipmanı kullanılmalıdır.
Özellikle enjektörün elektriksel özellikleri, bobin yapısı ve iç mekanizması dikkate alınmalıdır.
LPG Enjektörünü Balata Spreyiyle Temizlemek Doğru mu?
Genel olarak önerilmez.
Balata spreyi veya rastgele solventlerin LPG enjektörünün içine uygulanması doğru bir temizlik yöntemi değildir.
Bu tür ürünler:
-
Contalara zarar verebilir.
-
Plastik parçalara zarar verebilir.
-
İç yağlama özelliklerini bozabilir.
-
Enjektörün hassas mekanizmasını etkileyebilir.
-
Üreticinin öngörmediği kimyasal reaksiyonlara neden olabilir.
Özellikle LPG enjektörü söküldüğünde "nasıl olsa temizlensin" diyerek herhangi bir solventin doğrudan içerisine püskürtülmesi doğru değildir.
Temizleme işlemi enjektörün üreticisinin önerdiği yöntemle yapılmalıdır.
LPG Enjektörünün İçine WD-40 Sıkılır mı?
Hayır.
WD-40 veya benzeri genel amaçlı ürünler LPG enjektör temizleme sıvısı olarak kullanılmamalıdır.
Bu tür ürünler enjektörün çalışma mekanizması için tasarlanmamıştır ve geride kalabilecek yağlı yapı enjektörün çalışma karakteristiğini olumsuz etkileyebilir.
LPG enjektörü için uygun olmayan bir kimyasal kullanmak, temizlemek yerine yeni bir arızaya neden olabilir.
LPG Enjektörü Temizlendikten Sonra Ayar Gerekir mi?
Bu durum sistem ve yapılan işleme göre değişir.
Sadece yüzeysel bir temizlik yapıldıysa ve enjektörlerin çalışma değerleri değişmediyse yeniden kalibrasyon gerekmeyebilir.
Ancak enjektörler değiştirilmişse, enjektör karakteristiği değişmişse veya temizlik sonrasında çalışma sürelerinde belirgin farklılık oluşmuşsa LPG kalibrasyonunun kontrol edilmesi gerekir.
Özellikle profesyonel bir enjektör temizliğinden sonra:
-
LPG basıncı
-
LPG sıcaklığı
-
Enjektör çalışma süreleri
-
Benzin enjeksiyon süreleri
-
Yakıt trimleri
-
Rölanti
-
Orta yük
-
Yüksek yük
kontrol edilebilir.
LPG Enjektör Temizliği Yakıt Tüketimini Düşürür mü?
Kirlenmiş enjektörler yakıtı doğru şekilde dozlayamıyorsa temizlik sonrasında tüketimde iyileşme görülebilir.
Ancak temiz LPG enjektörü tek başına yakıt tüketimini mutlaka düşürmez.
Yakıt tüketimini etkileyen çok sayıda faktör vardır:
-
LPG kalibrasyonu
-
Regülatör basıncı
-
LPG enjektörlerinin kapasitesi
-
Motorun çalışma sıcaklığı
-
Oksijen sensörü
-
MAF/MAP sensörleri
-
Ateşleme sistemi
-
Hava filtresi
-
Lastik basınçları
-
Sürüş şekli
Bu nedenle "enjektörleri temizledim, yakıt mutlaka azalacak" şeklinde kesin bir beklenti doğru değildir.
LPG Enjektör Temizliği Performansı Artırır mı?
Eğer enjektörler gerçekten kirlenmiş ve yakıtı düzgün dozlayamıyorsa temizlik sonrasında motorun çalışma kalitesi ve performansı iyileşebilir.
Örneğin:
-
Tekleme azalabilir.
-
Gaz tepkisi iyileşebilir.
-
Rölanti düzelebilir.
-
Hızlanma daha düzgün hale gelebilir.
-
Silindirler arasındaki yakıt dağılımı daha dengeli olabilir.
Fakat enjektör zaten sağlıklı çalışıyorsa temizlik yapmanın motora ekstra güç kazandırması beklenmez.
LPG Enjektörü Temizlendiği Halde Sorun Devam Ediyorsa
Temizlik sonrasında sorun devam ediyorsa enjektörü tekrar tekrar temizlemek yerine sistemin tamamı değerlendirilmelidir.
Kontrol edilmesi gerekenler:
LPG regülatörü
Gaz basıncı doğru ve kararlı mı?
LPG filtresi
Gaz akışını kısıtlayan bir filtre problemi var mı?
LPG MAP/basınç sensörü
Sensör gerçek basıncı doğru şekilde bildiriyor mu?
LPG enjektörleri
Enjektörlerden biri diğerlerinden farklı mı çalışıyor?
LPG ECU ayarı
Yakıt haritası doğru mu?
Ateşleme sistemi
Bujiler ve bobinler LPG'de oluşan daha belirgin ateşleme ihtiyacını karşılayabiliyor mu?
Vakum ve hava kaçakları
Emme sisteminde kaçak var mı?
Benzin sistemi
Araç benzinde de aynı problemi gösteriyor mu?
Bir LPG Enjektörü Bozulduysa Hepsi Değişmeli mi?
Her zaman değil.
Bir enjektörün elektriksel veya mekanik olarak arızalanması, diğer üç veya daha fazla enjektörün mutlaka arızalı olduğu anlamına gelmez.
Ancak enjektörler uzun süredir kullanılıyorsa ve çalışma değerleri birbirinden ciddi şekilde farklıysa set halinde değerlendirme yapılabilir.
Burada en doğru karar, enjektörlerin test sonuçlarına ve üretici özelliklerine göre verilmelidir.
Sadece kilometreye bakarak bütün enjektörleri değiştirmek gereksiz masrafa neden olabilir.
LPG Enjektörü Tamir Edilebilir mi?
Enjektörün modeline göre değişir.
Bazı LPG enjektörlerinde belirli parçalar değiştirilebilir veya revizyon yapılabilirken, bazı modellerde üretici komple enjektör değişimini öngörebilir.
Özellikle bobin arızası, mekanik aşınma veya iç mekanizmada ciddi hasar varsa temizlik çözüm olmayacaktır.
Bu durumda yeni ve sisteme uygun bir enjektör kullanılması gerekebilir.
LPG Enjektörlerinin Ömrü Ne Kadardır?
LPG enjektörleri için bütün araçlarda geçerli tek bir kilometre değeri vermek doğru değildir.
Ömürlerini:
-
Enjektörün markası ve modeli
-
LPG kalitesi
-
Filtre bakımının düzeni
-
Regülatörün durumu
-
LPG basıncı
-
Motorun kullanım şekli
-
Kalibrasyon
-
Çalışma sıcaklığı
etkiler.
Bazı enjektörler uzun süre sorunsuz çalışabilirken, bazıları daha erken aşınabilir.
Bu nedenle belirli bir kilometreye ulaşınca otomatik olarak enjektör temizliği veya değişimi yapmak yerine çalışma değerleri değerlendirilmelidir.
LPG Enjektör Temizliği Ne Zaman Yapılmalı?
Enjektör temizliği yalnızca belirli bir kilometreye bağlı bir bakım işlemi olarak düşünülmemelidir.
Şu durumlarda enjektörlerin kontrol edilmesi mantıklıdır:
-
LPG'de tekleme başladıysa
-
Rölanti bozulduysa
-
Yakıt tüketimi arttıysa
-
Hızlanma sırasında kesiklik varsa
-
Bir silindir diğerlerinden farklı çalışıyorsa
-
LPG enjektör çalışma süreleri anormal görünüyorsa
-
LPG sistemi uzun süre filtre bakımı yapılmadan kullanıldıysa
Ancak temizlik kararı test sonuçlarına göre verilmelidir.
LPG Enjektör Temizliği Güvenli Bir İşlem midir?
Doğru ekipman ve prosedür kullanıldığında yapılabilir. Fakat LPG sistemi basınçlı ve yanıcı yakıt içerdiği için bilinçsiz şekilde sökülmesi güvenli değildir.
Özellikle:
-
LPG hattını rastgele açmak
-
Basınçlı hattı kontrolsüz şekilde sökmek
-
Açık alev kullanmak
-
Sigara içilen ortamda çalışmak
-
Uygun olmayan solvent kullanmak
-
Gaz kaçağını görmezden gelmek
tehlikelidir.
Enjektör temizliği konusunda deneyim yoksa işlemin LPG konusunda uzman bir servis tarafından yapılması daha güvenlidir.
LPG Enjektör Temizliğinde Filtrelerin Önemi
Enjektör temizlenip LPG filtresi eski bırakılırsa aynı problem kısa süre içerisinde tekrar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle enjektör temizliği sırasında filtrelerin de durumu değerlendirilmelidir.
Filtreler tıkalıysa gaz akışı azalabilir.
Filtreler görevini yeterince yapmıyorsa regülatör ve enjektörlere daha fazla kirletici ulaşabilir.
Bu nedenle filtre → regülatör → basınç sensörü → enjektör → ECU şeklindeki sistem bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
LPG Enjektör Temizliği Hakkında En Önemli Nokta
LPG enjektör temizliği, yalnızca enjektörün içerisine bir temizleyici püskürtmekten ibaret değildir.
Doğru işlemde önce problemin kaynağı belirlenmeli, ardından enjektörün yapısına uygun temizlik yöntemi uygulanmalı ve temizlik sonrasında çalışma değerleri kontrol edilmelidir.
Kirli bir enjektör temizlendikten sonra düzelebilir. Fakat mekanik olarak aşınmış, elektriksel olarak arızalı veya kalibrasyonu bozulmuş bir enjektör temizlikle eski haline dönmeyebilir.
Bu nedenle LPG'de tekleme, fazla tüketim veya performans kaybı yaşayan bir araçta doğrudan enjektör temizliği yaptırmak yerine LPG basıncı, regülatör, filtreler, enjektörler, sensörler, LPG ayarı ve aracın benzinli çalışma durumu birlikte incelenmelidir.
Enjektörün gerçekten kirli olduğu tespit edilirse uygun ekipmanla temizlenmesi motorun daha düzgün çalışmasına yardımcı olabilir. Temizlik sonrasında sorun devam ediyorsa aynı işlemi tekrarlamak yerine enjektörün mekanik ve elektriksel olarak test edilmesi ve gerektiğinde değiştirilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.
Recep Çolak
14-02-2017 | Ankara / PursaklarLPG enjektör temizliği yaptıracam bana nerde temizliği yaptırabilirim?