Kýzdýrma Bujisi Ön Isýtma Uyarý Iþýðý Neden Yanar?

Kýzdýrma bujisi ön ýsýtma uyarý ýþýðý, dizel araçlarýn gösterge panelinde bulunan ve genellikle sarý veya turuncu renkli, helezon þeklinde görünen bir uyarý lambasýdýr.

Bu ýþýk, özellikle dizel motor soðukken çalýþtýrma iþleminin önemli bir parçasý olan kýzdýrma bujilerinin devreye girdiðini gösterir.

Kontak açýldýðýnda ýþýðýn kýsa süre yanmasý genellikle normaldir. Motorun sýcaklýðýna göre kýzdýrma bujileri belirli bir süre çalýþýr ve ardýndan uyarý ýþýðý söner.

Ancak kýzdýrma bujisi ýþýðý sönmüyor, yanýp sönüyor veya araç çalýþýrken tekrar yanýyorsa, ortada incelenmesi gereken bir arýza olabilir.

Üstelik bu ýþýðýn yanmasý her zaman kýzdýrma bujilerinin bozuk olduðu anlamýna gelmez. Modern dizel araçlarda ayný uyarý lambasý, motor yönetim sistemi ve emisyon sistemiyle ilgili farklý arýzalarý da bildirmek için kullanýlabilir.

Kýzdýrma Bujisi Nedir?

Dizel motorlarda benzinli motorlardaki gibi ateþlemeyi gerçekleþtiren klasik bujiler bulunmaz.

Dizel motor, silindir içerisindeki havayý yüksek oranda sýkýþtýrarak ýsýtýr. Daha sonra yakýt bu sýcak havanýn içerisine püskürtülür ve oluþan yüksek sýcaklýk sayesinde yakýt tutuþur.

Ancak motor soðukken yalnýzca sýkýþtýrma sonucunda oluþan sýcaklýk ilk çalýþtýrma için her zaman yeterli olmayabilir.

Kýzdýrma bujileri bu noktada devreye girer.

Kýzdýrma bujisi, silindir kapaðýna monte edilen ve elektrik enerjisiyle çok yüksek sýcaklýklara ulaþabilen bir parçadýr.

Özellikle soðuk motorun ilk çalýþtýrýlmasý sýrasýnda yanma odasýnýn sýcaklýðýnýn yükselmesine yardýmcý olur.

Kýzdýrma Bujisi Uyarý Iþýðý Kontak Açýnca Neden Yanar?

Kontak açýldýðýnda motor kontrol ünitesi motorun sýcaklýðýný ve çalýþma koþullarýný deðerlendirir.

Motor soðuksa kýzdýrma bujilerini devreye alabilir.

Bu sýrada gösterge panelindeki kýzdýrma bujisi ýþýðý yanar.

Ön ýsýtma süresi þu faktörlere göre deðiþebilir:

• Motor soðutma suyu sýcaklýðý

• Dýþ ortam sýcaklýðý

• Akü voltajý

• Motorun yapýsý

• Kýzdýrma bujilerinin özellikleri

• Motor kontrol ünitesinin yazýlýmý

Hava sýcak olduðunda ýþýk çok kýsa süre yanabilir.

Soðuk havalarda ise daha uzun süre yanmasý normaldir.

Kontak açýldýðýnda ýþýðýn yanmasý ve motor çalýþtýrýlmadan önce veya çalýþtýrýldýktan kýsa süre sonra sönmesi genellikle normaldir.

Kýzdýrma Bujisi Uyarý Iþýðý Sönmüyorsa Ne Anlama Gelir?

Motor çalýþtýktan sonra kýzdýrma bujisi ýþýðýnýn uzun süre yanmaya devam etmesi normal kabul edilmez.

Bunun nedeni kýzdýrma bujilerinden biri olabileceði gibi kýzdýrma sistemiyle iliþkili baþka bir parça da olabilir.

Olasý nedenler arasýnda þunlar bulunur:

• Kýzdýrma bujisinin arýzalý olmasý

• Birden fazla kýzdýrma bujisinin arýzalanmasý

• Kýzdýrma bujisi kontrol modülü arýzasý

• Kýzdýrma bujisi rölesi arýzasý

• Sigorta problemi

• Kablolarda kopukluk

• Soket veya baðlantý problemi

• Akü voltajýnýn düþük olmasý

• Alternatör veya þarj sistemi problemi

• Motor sýcaklýk sensörü arýzasý

• Yakýt enjeksiyon sistemi problemi

• EGR sistemi arýzasý

• DPF problemi

• Turbo basýnç kontrol problemi

• Motor kontrol sistemi arýzasý

Bu nedenle yalnýzca uyarý ýþýðýna bakarak doðrudan kýzdýrma bujilerini deðiþtirmek doðru deðildir.

Kýzdýrma Bujisi Iþýðý Yanýp Sönüyorsa Ne Olur?

Kýzdýrma bujisi ýþýðýnýn yanýp sönmesi, özellikle modern dizel araçlarda daha ciddi þekilde deðerlendirilmelidir.

Bazý araçlarda yanýp sönen kýzdýrma bujisi ýþýðý, kýzdýrma sisteminden ziyade motor kontrol ünitesinin baþka bir arýza tespit ettiðini gösterebilir.

Aracýn markasýna ve motor sistemine baðlý olarak þu sistemlerden biriyle ilgili sorun söz konusu olabilir:

• Yakýt enjeksiyon sistemi

• EGR sistemi

• DPF sistemi

• Turbo sistemi

• Gaz kelebeði

• Gaz pedalý sensörü

• Fren müþürü

• Emisyon sistemi

• Motor kontrol sistemi

Bu nedenle yanýp sönen kýzdýrma bujisi ýþýðý doðrudan kýzdýrma bujisi arýzasý olarak yorumlanmamalýdýr.

En doðru yöntem aracý OBD cihazýyla tarayarak kayýtlý arýza kodlarýný kontrol etmektir.

1. Kýzdýrma Bujilerinden Birinin Arýzalanmasý

Kýzdýrma bujisinin bozulmasý, uyarý ýþýðýnýn yanmasýnýn en bilinen nedenlerinden biridir.

Kýzdýrma bujileri çok yüksek sýcaklýklarda çalýþtýklarý için zaman içerisinde aþýnabilir ve elektriksel özelliklerini kaybedebilir.

Arýzalý bir kýzdýrma bujisi þu belirtilere neden olabilir:

• Soðukta zor çalýþma

• Marþ süresinin uzamasý

• Ýlk çalýþtýrmada düzensiz motor çalýþmasý

• Motorun titremesi

• Beyaz veya gri duman

• Artan egzoz emisyonlarý

• Kýzdýrma bujisi uyarý ýþýðýnýn yanmasý

Hava sýcak olduðunda araç normal çalýþabilir. Çünkü sýcak havalarda motorun ilk çalýþtýrýlmasý için kýzdýrma sistemine duyulan ihtiyaç azalýr.

2. Kýzdýrma Bujisi Kontrol Modülü Arýzasý

Modern dizel motorlarýn birçoðunda kýzdýrma bujilerini kontrol eden elektronik bir modül bulunur.

Bu modül, kýzdýrma bujilerine gönderilen elektrik akýmýný kontrol eder ve bujilerin ne zaman çalýþacaðýný belirler.

Modül arýzalandýðýnda kýzdýrma bujileri doðru þekilde çalýþmayabilir.

Bunun sonucunda:

• Kýzdýrma bujisi ýþýðý yanabilir

• Soðuk çalýþtýrma zorlaþabilir

• Motor daha uzun süre marþ isteyebilir

• Ýlk çalýþtýrmada düzensiz çalýþma görülebilir

• Arýza kodu oluþabilir

Bu durumda bütün kýzdýrma bujilerini deðiþtirmeden önce kontrol modülünün de test edilmesi gerekir.

3. Kýzdýrma Bujisi Rölesi Arýzasý

Bazý dizel araçlarda kýzdýrma bujilerinin kontrolü için röle kullanýlýr.

Röle arýzalandýðýnda kýzdýrma bujilerine elektrik gitmeyebilir veya sistem düzensiz çalýþabilir.

Bunun sonucunda:

• Kýzdýrma ýþýðý yanabilir

• Motor soðukken zor çalýþabilir

• Marþ süresi uzayabilir

• Kýzdýrma bujilerinde yeterli voltaj bulunmayabilir

Rölenin yaný sýra röleye gelen ve giden elektrik baðlantýlarý da kontrol edilmelidir.

4. Kýzdýrma Bujisi Kablolarýnda Arýza

Kýzdýrma bujilerinin çalýþabilmesi için düzgün bir elektrik baðlantýsýna ihtiyacý vardýr.

Kabloda kopukluk veya sokette oksitlenme bulunmasý, kýzdýrma bujisinin saðlam olmasýna raðmen çalýþmamasýna neden olabilir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar arasýnda:

• Kýzdýrma bujisi soketleri

• Kablo tesisatý

• Güç beslemesi

• Þase baðlantýlarý

• Sigortalar

• Kontrol modülü baðlantýlarý

bulunur.

Özellikle aralýklý meydana gelen arýzalarda kablo ve soketlerin dikkatli þekilde incelenmesi gerekir.

5. Kýzdýrma Bujisi Sigortasý Atmýþ Olabilir

Kýzdýrma bujileri çalýþýrken yüksek miktarda elektrik akýmý çekebilir.

Bu nedenle sistemde yüksek akým taþýyan bir sigorta bulunabilir.

Sigortanýn atmasý kýzdýrma sisteminin tamamen devre dýþý kalmasýna neden olabilir.

Ancak atmýþ sigortayý deðiþtirmek tek baþýna yeterli deðildir.

Eðer sigortanýn atmasýna kýsa devre veya kablo arýzasý neden olduysa, yeni sigorta da kýsa süre içerisinde tekrar atabilir.

6. Akü Zayýfsa Kýzdýrma Sistemi Etkilenebilir

Kýzdýrma bujileri özellikle soðuk havalarda aküden yüksek miktarda elektrik enerjisi çekebilir.

Akünün zayýf olmasý, kýzdýrma sisteminin gerektiði þekilde çalýþmasýný engelleyebilir.

Ayný zamanda marþ motorunun yeterince hýzlý dönmesini de engelleyerek dizel motorun çalýþmasýný zorlaþtýrabilir.

Bu nedenle kýzdýrma problemiyle birlikte:

• Yavaþ marþ

• Zor çalýþma

• Düþük voltaj

• Birden fazla elektriksel uyarý

görülüyorsa akünün test edilmesi gerekir.

7. Alternatör ve Þarj Sistemi Problemleri

Motor çalýþtýktan sonra aracýn elektrik sistemini besleyen ve aküyü þarj eden temel parça alternatördür.

Alternatörün veya voltaj regülatörünün düzgün çalýþmamasý elektrik sisteminde çeþitli sorunlara neden olabilir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Alternatör

• Voltaj regülatörü

• Akü baðlantýlarý

• Þase baðlantýlarý

• Þarj kablolarý

• Akü kutup baþlarý

Kýzdýrma bujisi arýzasý düþünülürken aracýn genel elektrik sistemi de göz önünde bulundurulmalýdýr.

8. Motor Soðutma Suyu Sýcaklýk Sensörü Arýzasý

Motor kontrol ünitesi kýzdýrma süresini belirlemek için motor sýcaklýðýný bilmek zorundadýr.

Bu bilgiyi genellikle motor soðutma suyu sýcaklýk sensöründen alýr.

Sensör yanlýþ sýcaklýk bilgisi gönderirse ECU kýzdýrma süresini yanlýþ hesaplayabilir.

Örneðin motor tamamen soðukken ECU motoru sýcak olarak algýlarsa kýzdýrma süresi olmasý gerekenden kýsa olabilir.

Bunun sonucunda:

• Soðukta zor çalýþma

• Ýlk çalýþtýrmada düzensizlik

• Fazla duman

• Kýzdýrma sistemiyle ilgili arýza kodlarý

ortaya çýkabilir.

9. Yakýt Enjektörlerinde Problem Olabilir

Dizel motorlarda soðuk çalýþtýrma yalnýzca kýzdýrma bujilerine baðlý deðildir.

Yakýt enjektörlerinin de yakýtý doðru miktarda ve doðru þekilde püskürtmesi gerekir.

Enjektörlerden biri kirlenmiþ, kaçýrýyor veya düzgün çalýþmýyorsa motor soðukken çalýþmakta zorlanabilir.

Olasý belirtiler:

• Zor çalýþma

• Düzensiz rölanti

• Tekleme

• Motor titremesi

• Fazla duman

• Yakýt tüketiminde artýþ

• Performans düþüþü

Bu nedenle kýzdýrma ýþýðý yandýðýnda yakýt enjeksiyon sistemi de gerektiðinde kontrol edilmelidir.

10. EGR Valfi Arýzasý

EGR sistemi, egzoz gazlarýnýn belirli miktarda tekrar motora gönderilmesini saðlayarak emisyonlarýn azaltýlmasýna yardýmcý olur.

EGR valfinin kurum nedeniyle sýkýþmasý veya komutlara doðru þekilde cevap vermemesi motorun çalýþma karakterini deðiþtirebilir.

Bazý araçlarda EGR sistemiyle ilgili bir arýza, kýzdýrma bujisi uyarý ýþýðýnýn yanmasýna veya yanýp sönmesine neden olabilir.

Bu nedenle kýzdýrma ýþýðý yandýðýnda EGR sistemi de ihtimaller arasýnda deðerlendirilmelidir.

11. DPF Doluluðu veya Rejenerasyon Problemi

Modern dizel araçlarda bulunan Dizel Partikül Filtresi (DPF), egzoz gazlarýndaki kurum parçacýklarýný tutar.

Filtrenin belirli aralýklarla rejenerasyon yaparak biriken kurumu temizlemesi gerekir.

DPF aþýrý dolarsa veya rejenerasyon iþlemi baþarýsýz olursa çeþitli uyarý lambalarý yanabilir.

Bunlara bazý araçlarda kýzdýrma bujisi uyarý ýþýðý da eþlik edebilir.

Olasý belirtiler:

• Motor gücünde azalma

• Yakýt tüketiminde artýþ

• Sýk rejenerasyon

• DPF uyarýsý

• Kýzdýrma bujisi ýþýðý

• Motor arýza lambasý

• Acil çalýþma modu

Birden fazla uyarý lambasý ayný anda yanýyorsa arýza kodlarýnýn okunmasý özellikle önemlidir.

12. Turbo Basýnç Kontrol Problemi

Bazý dizel araçlarda yanýp sönen kýzdýrma bujisi ýþýðý turbo sistemiyle ilgili bir arýzanýn da göstergesi olabilir.

Olasý nedenler arasýnda:

• Turbo basýnç sensörü

• Vakum hortumlarý

• Turbo aktüatörü

• Deðiþken geometrili turbo mekanizmasý

• Vakum kontrol valfi

• Intercooler hortumu

• Basýnç kaçaðý

bulunabilir.

Kýzdýrma ýþýðýyla birlikte araçta belirgin bir güç kaybý meydana geliyorsa turbo ve basýnç kontrol sistemi de kontrol edilmelidir.

13. Gaz Pedalý veya Fren Müþürü Arýzasý

Bazý modern araçlarda kýzdýrma bujisi uyarý ýþýðý motor dýþýndaki bazý elektronik sistemlerle ilgili arýzalarý da bildirebilir.

Özellikle gaz pedalý konum sensörü veya fren pedal müþürü gibi bileþenlerden gelen sinyaller ECU tarafýndan izlenir.

Bu parçalarda veya baðlantýlarýnda sorun oluþmasý bazý araçlarda kýzdýrma ýþýðýnýn yanmasýna veya yanýp sönmesine neden olabilir.

Bu durum tamamen aracýn elektronik mimarisine baðlýdýr.

Kýzdýrma Bujisi Arýzasýnýn Belirtileri Nelerdir?

Kýzdýrma sistemiyle ilgili bir problem olduðunda araçta þu belirtiler görülebilir:

• Kýzdýrma bujisi ýþýðýnýn sürekli yanmasý

• Kýzdýrma bujisi ýþýðýnýn yanýp sönmesi

• Soðukta zor çalýþma

• Uzun süre marþ yapma

• Ýlk çalýþtýrmada düzensiz çalýþma

• Motor titremesi

• Beyaz veya gri egzoz dumaný

• Yakýt tüketiminin artmasý

• Soðuk çalýþtýrma performansýnýn düþmesi

• Emisyonlarýn artmasý

• Motor arýza kodlarýnýn oluþmasý

Ancak bütün belirtilerin ayný anda görülmesi gerekmez.

Kýzdýrma Bujisi Iþýðý Yanarken Araç Kullanýlýr mý?

Kontak açýldýðýnda kýzdýrma ýþýðýnýn kýsa süre yanmasý ve ardýndan sönmesi normaldir.

Ancak motor çalýþtýktan sonra ýþýk sönmüyorsa veya sürüþ sýrasýnda yanýp sönmeye baþladýysa araç kontrol edilmelidir.

Özellikle aþaðýdaki belirtilerden biri de varsa arýza daha ciddi þekilde deðerlendirilmelidir:

• Motor gücünde ciddi düþüþ

• Acil çalýþma modu

• Aþýrý duman

• Zor çalýþma

• Þiddetli motor titremesi

• DPF uyarýsý

• Motor arýza lambasý

Bu durumda aracý uzun süre kullanmaya devam etmek doðru olmayabilir.

Kýzdýrma Bujileri Bozuksa Dizel Araç Çalýþýr mý?

Evet, çalýþabilir.

Bir veya birkaç kýzdýrma bujisi arýzalý olsa bile dizel motor özellikle sýcak havalarda normal þekilde çalýþabilir.

Ancak hava sýcaklýðý düþtükçe kýzdýrma sisteminin önemi artar.

Birden fazla kýzdýrma bujisi arýzalandýðýnda soðuk çalýþtýrma giderek zorlaþabilir.

Motor çalýþtýktan sonra birkaç saniye boyunca düzensiz çalýþma ve beyaz veya gri duman da görülebilir.

Bu nedenle aracýn çalýþýyor olmasý kýzdýrma bujilerinin kesinlikle saðlam olduðu anlamýna gelmez.

Kýzdýrma Bujileri Nasýl Test Edilir?

Kýzdýrma bujileri elektriksel olarak test edilebilir.

Test sýrasýnda motorun ve kýzdýrma bujisinin özelliklerine göre:

• Direnç

• Besleme voltajý

• Akým çekiþi

• Kontrol sinyali

• Kablo sürekliliði

• Kýzdýrma kontrol modülü

kontrol edilebilir.

Sadece direnç ölçerek karar vermek her zaman yeterli olmayabilir.

Özellikle modern kýzdýrma bujilerinde üreticinin belirlediði test yöntemi ve deðerleri kullanýlmalýdýr.

Kýzdýrma Bujisi Uyarý Iþýðý OBD Cihazýyla Nasýl Teþhis Edilir?

Kýzdýrma ýþýðý sürekli yanýyor veya yanýp sönüyorsa en doðru baþlangýç noktalarýndan biri OBD arýza taramasýdýr.

Aracýn elektronik kontrol ünitelerinde þu sistemlerle ilgili arýza kodlarý bulunabilir:

• Kýzdýrma bujileri

• Kýzdýrma kontrol modülü

• Motor sýcaklýk sensörü

• Yakýt enjeksiyon sistemi

• EGR

• DPF

• Turbo basýnç sistemi

• Gaz pedalý

• Motor yönetim sistemi

Canlý veriler de teþhiste oldukça deðerlidir.

Örneðin motor sýcaklýk sensörünün gösterdiði deðer, gerçek motor sýcaklýðýyla karþýlaþtýrýlabilir.

Ayný þekilde akü voltajý ve kýzdýrma sistemiyle ilgili kontrol deðerleri de incelenebilir.

Kýzdýrma Bujilerinin Hepsi Ayný Anda Deðiþtirilmeli mi?

Her zaman gerekli deðildir.

Test sonucunda yalnýzca bir kýzdýrma bujisinin arýzalý olduðu kesin olarak belirlenirse yalnýzca o parça deðiþtirilebilir.

Ancak kýzdýrma bujileri benzer çalýþma koþullarýnda görev yaptýðýndan, yüksek kilometreli bir araçta bir tanesi arýzalandýðýnda diðerlerinin de test edilmesi mantýklýdýr.

Diðer bujilerin de kullaným ömrünün sonuna yaklaþmýþ olmasý durumunda takým halinde deðiþtirilmesi tercih edilebilir.

Burada aracýn motoru, kilometresi ve üretici tavsiyeleri dikkate alýnmalýdýr.

Kýzdýrma Bujisi Yakýt Tüketimini Artýrýr mý?

Arýzalý kýzdýrma sistemi özellikle soðuk çalýþtýrma sýrasýnda yakýt tüketimini etkileyebilir.

Kýzdýrma bujilerinin görevi, motorun soðukken daha saðlýklý yanma gerçekleþtirmesine yardýmcý olmaktýr.

Sistem düzgün çalýþmadýðýnda ilk çalýþtýrma ve motorun ýsýnma döneminde yanma verimi düþebilir.

Bunun sonucunda:

• Yakýt tüketimi artabilir

• Duman oluþumu artabilir

• Emisyonlar yükselebilir

• Motor düzensiz çalýþabilir

Bu etki özellikle soðuk havalarda ve kýsa mesafeli kullanýmlarda daha belirgin olabilir.

Modern Dizel Araçlarda Kýzdýrma Iþýðý Neden Farklý Anlamlara Gelebilir?

Eski dizel araçlarda kýzdýrma bujisi ýþýðýnýn görevi daha çok ön ýsýtma sistemini göstermekti.

Modern dizel motorlarda ise motor yönetim sistemleri çok daha karmaþýk hale gelmiþtir.

Bu nedenle üretici, ayný uyarý ýþýðýný farklý motor ve emisyon sistemi arýzalarýný sürücüye bildirmek için de kullanabilir.

Özellikle yanýp sönen kýzdýrma bujisi ýþýðý, yalnýzca kýzdýrma bujilerine odaklanýlmamasý gerektiðini gösteren önemli bir iþaret olabilir.

Bu nedenle arýza kodlarý okunmadan parça deðiþtirmek doðru deðildir.

Kýzdýrma Bujisi Problemleri Nasýl Önlenir?

Kýzdýrma bujileri zaman içerisinde aþýnan parçalardýr ve belirli bir kullaným sonrasýnda deðiþtirilmeleri gerekebilir.

Ancak sistemin saðlýklý çalýþmasýný desteklemek için:

• Akünün iyi durumda olmasý saðlanmalý

• Þarj sistemi düzenli olarak kontrol edilmeli

• Doðru özellikte kýzdýrma bujileri kullanýlmalý

• Motor üreticisinin belirlediði yað ve yakýt özelliklerine uyulmalý

• Soðuk çalýþtýrma problemleri ihmal edilmemeli

• Elektrik baðlantýlarý kontrol edilmeli

• Motor arýza lambalarý göz ardý edilmemeli

• Üreticinin bakým aralýklarýna uyulmalý

Özellikle kýzdýrma bujisi deðiþiminde motor için doðru parçanýn kullanýlmasý önemlidir.

Farklý kýzdýrma bujileri farklý voltaj, ýsýnma süresi ve çalýþma sýcaklýðý özelliklerine sahip olabilir.

Sonuç

Kýzdýrma bujisi ön ýsýtma uyarý ýþýðýnýn kontak açýldýðýnda kýsa süre yanmasý dizel araçlarda genellikle normaldir.

Bu ýþýk, motorun çalýþtýrýlmasý sýrasýnda gerekli ön ýsýtma iþleminin gerçekleþtirildiðini gösterir.

Ancak ýþýk motor çalýþtýktan sonra sönmüyor, sürüþ sýrasýnda yanýyor veya yanýp sönüyorsa, sistemin kontrol edilmesi gerekir.

Arýzanýn nedeni gerçekten kýzdýrma bujilerinden biri olabilir. Fakat kýzdýrma kontrol modülü, röle, sigorta, kablo tesisatý, akü, alternatör, motor sýcaklýk sensörü, enjektörler, EGR, DPF, turbo sistemi veya baþka bir motor yönetim bileþeni de ayný uyarýya neden olabilir.

Bu nedenle sadece uyarý ýþýðýna bakarak kýzdýrma bujilerini deðiþtirmek doðru bir teþhis yöntemi deðildir.

Kýzdýrma bujisi uyarý ýþýðý bir teþhis deðil, bir uyarýdýr. En doðru sonuç için OBD arýza kodlarý okunmalý, canlý veriler incelenmeli ve gerekli elektriksel testler yapýlarak sorunun hangi sistemden kaynaklandýðý belirlenmelidir.