01-11-2017
11 dak
57699
12

Ya� Lambas� Neden Yanar? Olas� Nedenler

Ya� lambas�, ara� g�sterge panelindeki en �nemli uyar�lardan biridir. K�rm�z� ya�danl�k sembol�n�n yanmas�, �o�u s�r�c�n�n d��nd�� gibi yaln�zca �motor ya�� azald�� anlam�na gelmez. Bu uyar� �o�unlukla motor ya� bas�nc�n�n yeterli olmad��n� veya ya�lama sisteminde kontrol edilmesi gereken bir durum bulundu�unu g�sterir.

Özellikle ya� lambas� motor çal��rken yan�yorsa, arac�n kullan�lmaya devam edilmesi ciddi motor hasar�na neden olabilir.

Bu nedenle ya� lambas�, Check Engine lambas�ndan farkl� olarak daha acil de�erlendirilmesi gereken uyar�lardan biridir.

Ya� Lambas� Ne Anlama Gelir?

Motor çal��rken ya� lambas�n�n yanmas�n�n en önemli nedenlerinden biri dü�ük motor ya� bas�nc�d�r.

Motor içerisindeki krank mili, eksantrik milleri, yataklar, pistonlar, turbocharger ve di�er hareketli parçalar uygun miktarda ya�lama gerektirir. Motor ya�� yaln�zca parçalar�n birbirine sürtünmesini azaltmaz; ayn� zamanda baz� parçalar�n so�utulmas�na, temizlenmesine ve korozyona kar�� korunmas�na da yard�mc� olur.

Ya� pompas� motor ya��n� sistem içerisinde dola�t�r�r ve gerekli ya� bas�nc�n�n olu�mas�na yard�mc� olur.

Bas�nç belirli ko�ullarda yeterli seviyenin alt�na dü�erse ya� bas�nç sensörü veya mü�ürü bunu alg�lar ve gösterge panelindeki ya� lambas� yanabilir.

Ya� Lambas� Konta�� Aç�nca Yan�yorsa Normal mi?

Evet.

Konta�� açt��n�zda ancak motoru henüz çal��t�rmad��n�zda ya� lambas�n�n yanmas� ço�u araçta normaldir.

Motor henüz çal��mad�� için ya� pompas� da ya� bas�nc� olu�turmamaktad�r.

Motor çal��t�r�ld��nda ya� bas�nc� olu�ur ve ya� lambas� k�sa süre içerisinde sönmelidir.

Örne�in:

Kontak aç�k → ya� lambas� yan�yor → motor çal��yor → ya� bas�nc� olu�uyor → lamba sönüyor

Bu normal çal��ma �eklidir.

Ancak motor çal��t�ktan sonra ya� lambas� sönmüyorsa veya tekrar yan�yorsa durum farkl�d�r.

Motor Çal��rken Ya� Lambas� Yanarsa Ne Yap�lmal�?

Motor çal��rken ya� lambas� yan�yorsa öncelikle güvenli bir yerde durmak ve motoru kapatmak gerekir.

Özellikle lamba k�rm�z� renkteyse ve sürekli yan�yorsa arac� kullanmaya devam etmek risklidir.

Motoru kapatt�ktan sonra:

Arac� düz bir zemine park edin.
Birkaç dakika bekleyin.
Motor ya� seviyesini kontrol edin.
Ya� seviyesinin dü�ük olup olmad��n� de�erlendirin.
Arac�n alt�nda ya� kaça�� olup olmad��na bak�n.
Ya� eklenmesi gerekiyorsa üreticinin belirtti�i ya� spesifikasyonuna uygun ya� kullan�n.
Ya� seviyesi normal oldu�u halde lamba yan�yorsa arac� kullanmaya devam etmeyin ve ya� bas�nc� kontrol ettirin.

Buradaki en önemli nokta �udur:

Ya� seviyesinin normal olmas�, ya� bas�nc�n�n da normal oldu�u anlam�na gelmez.

Dü�ük Motor Ya�� Ya� Lambas�n� Yakar m�?

Evet.

Motor ya��n�n ciddi �ekilde azalmas�, ya� pompas�n�n yeterli miktarda ya�� emememesine ve ya� bas�nc�n�n dü�mesine neden olabilir.

Özellikle virajlarda, sert frenlerde veya yüksek motor devrinde ya��n karter içerisinde hareket etmesi nedeniyle ya� pompas� k�sa süreli olarak yeterli ya� çekemeyebilir.

Bu durumda ya� lambas� aral�kl� olarak yan�p sönebilir.

Ancak ya� eksilmesinin nedeni de ara�t�r�lmal�d�r.

Motor ya��n�n sürekli azalmas� normal kabul edilmemelidir.

Ya� Kaça�� Ya� Lambas�n�n Yanmas�na Neden Olur mu?

Evet.

Motor d��ar�dan ya� kaç�r�yorsa zamanla ya� seviyesi dü�ebilir.

Yayg�n ya� kaça�� noktalar� aras�nda:

Karter contas�
Ya� karteri
Ya� filtresi
Ya� filtresi yuvas�
Subap kapa�� contas�
Krank keçeleri
Eksantrik keçeleri
Ya� so�utucu ba�lant�lar�
Turbo ya� hatlar�
Ya� bas�nç mü�ürü çevresi

bulunabilir.

Küçük bir kaçak uzun süre fark edilmeyebilir. Ancak ya� seviyesi yeterince dü�tü�ünde ya�lama sistemi etkilenebilir.

Motor Ya� Yak�yorsa Ya� Lambas� Yanar m�?

Motorun ya� yakmas� da zaman içerisinde ya� seviyesinin dü�mesine neden olabilir.

Ya� yakman�n olas� nedenleri aras�nda:

A��nm�� piston segmanlar�
Silindir a��nmas�
Supap keçeleri
Turbocharger problemleri
Karter havaland�rma sistemi problemleri

bulunabilir.

Egzozdan mavi veya mavimsi duman gelmesi ya� yakma ihtimalini art�r�r, ancak her ya� tüketiminde gözle görülür mavi duman olu�mas� �art de�ildir.

Ya� tüketimi nedeniyle seviye kritik noktaya kadar dü�erse ya� bas�nc� da etkilenebilir ve ya� lambas� yanabilir.

Ya� Pompas� Ar�zas�

Ya� pompas�, motorun ya�lama sisteminin en önemli parçalar�ndan biridir.

Pompa yeterli ya� bas�nc� olu�turamazsa ya� seviyesi normal olsa bile ya� lambas� yanabilir.

Ya� pompas�nda:

A��nma
Mekanik hasar
Tahrik problemi
Bas�nç kontrol valfi problemi
Emme taraf�nda sorun

gibi problemler meydana gelebilir.

Böyle bir durumda yaln�zca ya� eklemek sorunu çözmez.

Gerçek ya� bas�nc�n�n ölçülmesi gerekir.

T�kal� Ya� Filtresi Ya� Lambas�n� Yakar m�?

Ya� filtresi motor ya��ndaki kirleticileri tutar.

Filtrenin a��r� kirlenmesi veya ya�lama sisteminde ba�ka bir problemin bulunmas� ya� ak��n� etkileyebilir.

Modern ya� filtrelerinde bypass valfi bulundu�undan, “filtre biraz t�kand� ve motor tamamen ya�s�z kald�” �eklinde genelleme yapmak do�ru de�ildir.

Ancak yanl�� filtre kullan�lmas�, filtredeki valflerin problemli olmas� veya ya�lama sistemindeki ba�ka bir sorun ya� bas�nc� üzerinde etkili olabilir.

Bu nedenle ya� lambas� yan�yorsa yaln�zca filtreyi de�i�tirmek yerine ya�lama sistemi bir bütün olarak de�erlendirilmelidir.

Yanl�� Motor Ya�� Kullanmak Ya� Lambas�n� Yakar m�?

Yanl�� ya� seçimi de ya�lama sistemini etkileyebilir.

Burada yaln�zca ya��n viskozitesine bakmak yeterli de�ildir.

Üreticinin belirledi�i:

Viskozite
API s�n�f�
ACEA s�n�f�
Üretici onay�
Dü�ük kül özellikleri
DPF uyumlulu�u
Motorun çal��ma ko�ullar�

gibi kriterler dikkate al�nmal�d�r.

Örne�in üreticinin belirledi�i sistemden çok daha farkl� özelliklere sahip bir ya� kullan�lmas�, özellikle belirli s�cakl�k ve motor çal��ma ko�ullar�nda ya� bas�nc� ve ya�lama davran��n� etkileyebilir.

Ya� Bas�nç Sensörü veya Mü�ürü Ar�zas�

Ya� lambas�n�n yanmas� her zaman gerçekten dü�ük ya� bas�nc� oldu�u anlam�na gelmez.

Ya� bas�nç sensörü veya mü�ürü ar�zal� olabilir.

Ayr�ca:

Sensör soketi
Kablo
�ase
Elektrik ba�lant�s�

ile ilgili problemler de yanl�� uyar�ya neden olabilir.

Bu nedenle ya� lambas� yan�yorsa sensörü do�rudan de�i�tirmek yerine gerçek ya� bas�nc�n�n ölçülmesi çok daha do�ru bir te�his yöntemidir.

Ya� Bas�nc� Nas�l Kontrol Edilir?

Ya� bas�nc�n� de�erlendirmek için uygun bir mekanik ya� bas�nç test cihaz� kullan�labilir.

Test cihaz� uygun ba�lant� noktas�na ba�lanarak motor farkl� çal��ma ko�ullar�nda kontrol edilir.

Örne�in:

Motor so�ukken
Motor çal��ma s�cakl��ndayken
Rölantide
Belirli motor devirlerinde

ya� bas�nc� üreticinin teknik verileriyle kar��la�t�r�labilir.

Bu test, ya� bas�nç sensörünün söyledi�i de�erden ba��ms�z olarak sistemin gerçek ya� bas�nc� hakk�nda önemli bilgi verir.

Motor Is�nd��nda Ya� Lambas� Yan�yorsa

Motor so�ukken ya� lambas� yanmay�p motor çal��ma s�cakl��na ula�t��nda yan�yorsa, bu durum özellikle dikkatle incelenmelidir.

Motor ya�� s�nd�kça viskozitesi azal�r. E�er ya�lama sisteminde a��nma veya bas�nç problemi varsa, s�cak ya� ile birlikte bas�nç daha fazla dü�ebilir.

Olas� nedenler aras�nda:

A��nm�� ya� pompas�
Motor yataklar�nda a��nma
Yanl�� ya� viskozitesi
Dü�ük ya� seviyesi
Ya� bas�nç kontrol valfi problemi
Ya� emi� sistemindeki sorunlar

bulunabilir.

Bu durumda gerçek ya� bas�nc�n�n s�cak motorda ölçülmesi özellikle önemlidir.

Motor Yataklar� A��nm��sa Ya� Lambas� Yanar m�?

Evet, ileri seviyedeki yatak a��nmas� ya� bas�nc�n� etkileyebilir.

Motor içerisindeki ya�lama sistemi belirli bo�luklar üzerinden çal��r. Krank mili yataklar� gibi bölgelerdeki a��nma artt��nda ya��n sistem içerisindeki kaç�� miktar� de�i�ebilir ve belirli çal��ma ko�ullar�nda ya� bas�nc� dü�ebilir.

Buna bazen motorun alt k�sm�ndan gelen vuruntu veya metalik sesler de e�lik edebilir.

Ya� lambas� ile birlikte anormal motor sesi varsa araç kullan�lmamal�d�r.

Turbo Ar�zas� Ya� Lambas�n� Yakar m�?

Turbocharger bulunan motorlarda turbo ya�lama sistemine ba�l�d�r.

Turbo ile ilgili ya� kaça�� veya ya� besleme problemi motor ya� seviyesini etkileyebilir.

Ancak turbo ar�zas� görülen her araçta ya� lambas�n�n yanaca��n� söylemek do�ru de�ildir.

Turbo problemi genellikle:

Ya� tüketimi
Mavi egzoz duman�
Performans kayb�
Turbo sesinde de�i�iklik
Emme sisteminde a��r� ya� birikmesi

gibi ba�ka belirtilerle birlikte de�erlendirilir.

Ya� Lambas� Arada Bir Yan�p Sönüyorsa

Ya� lambas�n�n k�sa süreli yan�p sönmesi de göz ard� edilmemelidir.

Özellikle �u durumlarda ortaya ç�k�yorsa dikkat edilmelidir:

Sert virajlarda
Frenleme s�ras�nda
Yoku�larda
Rölantide
Motor tamamen �s�nd��nda
Yüksek devirlerde

Bunun nedeni dü�ük ya� seviyesi veya belirli ko�ullarda ya� bas�nc�n�n kritik seviyenin alt�na dü�mesi olabilir.

Bazen sensör veya elektrik ba�lant�s� da sorunun kayna�� olabilir.

Gerçek ya� bas�nc� ölçülmeden bunun normal oldu�u kabul edilmemelidir.

Ya� Lambas� ile Motor Ar�za Lambas� Ayn� �ey De�ildir

Bu iki uyar� birbirinden farkl�d�r.

Motor ar�za lambas�, motor yönetimi veya emisyon sistemi taraf�ndan tespit edilen çe�itli ar�zalar nedeniyle yanabilir.

Ya� lambas� ise özellikle ya�lama sistemi ve ya� bas�nc� aç�s�ndan çok daha kritik bir uyar�d�r.

Motor ar�za lambas� yand��nda araç baz� durumlarda çal��maya devam edebilir. Ancak motor çal��rken k�rm�z� ya� lambas�n�n yanmas�, motorun ya�lama aç�s�ndan güvenli durumda oldu�unun varsay�lmamas� gerekti�i anlam�na gelir.

Ya� Lambas� Yanarken Araç Kullan�l�r m�?

Genel olarak motor çal��rken k�rm�z� ya� lambas� yanmaya devam ediyorsa arac� kullanmaya devam etmek do�ru de�ildir.

Çünkü ya� bas�nc� gerçekten dü�ükse motor içerisindeki hareketli parçalar yeterli ya�lama alamayabilir.

Bu durum:

Krank yataklar�n�n zarar görmesine
Eksantrik millerinin a��nmas�na
Turbocharger hasar�na
Motorun a��r� �s�nmas�na
Motorun kilitlenmesine
Çok yüksek onar�m maliyetlerine

neden olabilir.

Özellikle ya� lambas� ile birlikte metalik vuruntu, sürtünme veya anormal motor sesi duyuluyorsa motor hemen durdurulmal�d�r.

Ya� Eklemek Sorunu Çözer mi?

Ya� seviyesi dü�ükse do�ru özellikte motor ya�� eklemek gerekli olabilir.

Ancak ya� eklemek yaln�zca dü�ük ya� seviyesini giderir.

Ya� lambas�n�n nedeni:

Ya� pompas�
Ya� bas�nc�
Yatak a��nmas�
Sensör
Kablo
Ya� filtresi
Ya� emi� sistemi
Ba�ka bir ya�lama sistemi problemi

ise ya� eklemek sorunu çözmez.

Ayr�ca motor ya��n� gere�inden fazla doldurmak da do�ru de�ildir. Ya� seviyesi üreticinin belirtti�i aral�kta tutulmal�d�r.

Ya� Lambas� Yand��nda En Do�ru Yakla��m

Ya� lambas�, “bir ara servise giderim” �eklinde uzun süre ertelenmesi gereken bir uyar� de�ildir.

Motor çal��rken ya� lambas� yanarsa:

Arac� güvenli bir yere çekin → motoru durdurun → ya� seviyesini kontrol edin → kaçak olup olmad��n� inceleyin → seviye normalse veya lamba ya� eklenmesine ra�men yanmaya devam ediyorsa gerçek ya� bas�nc�n� ölçtürün.

Özellikle ya� seviyesi normal oldu�u halde ya� lambas�n�n yanmas�, sensörün bozuk oldu�u varsay�m�yla geçi�tirilmemelidir.

Gerçek ya� bas�nc� ölçülerek sensör problemi ile gerçek ya�lama problemi birbirinden ayr�lmal�d�r.

Ya� lambas�n�n en önemli özelli�i, küçük bir sensör ar�zas�ndan ciddi bir ya�lama problemi ve motor hasar�na kadar çok farkl� nedenlere i�aret edebilmesidir. Bu nedenle gösterge panelindeki k�rm�z� ya� lambas� yand��nda amaç yaln�zca �� söndürmek de�il, ya� bas�nc�n�n ve ya�lama sisteminin gerçekten neden sorun ya�ad��n� bulmakt�r.