29-10-2023
11 dak
1209
0

Oil Catch Tank Nedir? Ne ��e Yarar?

Oil Catch Tank, motorun karter havaland�rma sisteminden (PCV/CCV) gelen ya� buhar�n� ve ya� zerreciklerini tutmak i�in kullan�lan yard�mc� bir par�ad�r. T�rk�ede genellikle ya� buhar� tutucu, ya� yakalama tank� veya do�rudan catch can olarak adland�r�l�r.

Özellikle turbo benzinli ve turbo dizel motorlarda kullan�lan Oil Catch Tank'�n temel amac�, karter havaland�rma sisteminden emme hatt�na geri gönderilen ya� buhar�n�n bir bölümünü ay�rarak emme sistemine ula�mas�n� azaltmakt�r.

Ancak Oil Catch Tank'�n motora do�rudan beygir gücü kazand�ran bir performans parças� olmad��n� belirtmek gerekir. Esas faydas�, motorun havaland�rma sistemindeki ya� ve yo�u�ma kaynakl� kirlenmeyi azaltmaya yard�mc� olmakt�r.

Motor Neden Ya� Buhar� Üretir?

Bir motor çal��rken yanma bas�nc�n�n küçük bir bölümü piston segmanlar�n�n yan�ndan karter taraf�na geçebilir. Buna blow-by gazlar� denir.

Bu gazlar�n içerisinde yaln�zca hava ve yanma ürünleri bulunmaz. Ayn� zamanda:

Ya� buhar�
Yak�t buhar�
Su buhar�
Yanma gazlar�
Çok küçük ya� damlac�klar�

bulunabilir.

Bu gazlar�n karter içinde birikmesine izin verilirse karter bas�nc� yükselir ve ya� keçeleri, contalar ve di�er parçalar üzerinde istenmeyen bas�nç olu�abilir.

Bu nedenle modern motorlarda karter havaland�rma sistemi bulunur.

PCV Sistemi Nedir?

PCV (Positive Crankcase Ventilation) sistemi, karterde olu�an gazlar� kontrollü �ekilde motora geri göndererek yeniden yanmas�n� sa�lar.

Sistem genel olarak �u �ekilde çal��r:

Motor içerisinde olu�an blow-by gazlar� karterden ayr�l�r. Ya� ay�r�c� veya havaland�rma sistemi içerisinden geçirilir ve gazlar�n büyük bölümü emme sistemine yönlendirilir.

Buradaki amaç, bu gazlar� atmosfere b�rakmak yerine tekrar motor içerisinde yakmakt�r.

Bu sistem emisyonlar� azalt�rken karter bas�nc�n�n kontrol edilmesine de yard�mc� olur.

Oil Catch Tank Nas�l Çal��r?

Oil Catch Tank, karter havaland�rma hatt�n�n üzerine ba�lan�r.

Karterden gelen gaz, catch tank içerisinden geçirilir. Tank�n içerisindeki bölmeler, filtreler veya baffle ad� verilen ay�r�c� yap�lar sayesinde gaz ak��ndaki ya� zerreciklerinin bir k�sm�n�n ayr�lmas� sa�lan�r.

Ya� ve yo�u�an s�v�lar tank�n alt�nda birikirken, daha temizlenmi� gaz emme sistemine do�ru ilerlemeye devam eder.

Basitçe:

Karter → Oil Catch Tank → Emme sistemi

�eklinde bir ak�� dü�ünülebilir.

Ancak gerçek sistemin ba�lant� �ekli motorun tasar�m�na göre de�i�ebilir.

Oil Catch Tank Ne ��e Yarar?

Oil Catch Tank'�n temel görevi, karter havaland�rma gaz�yla birlikte ta��nan ya� ve s�v�lar�n emme sistemine ula�mas�n� azaltmakt�r.

Bunun sonucunda baz� motorlarda:

Emme hatt�ndaki ya� birikimi azalabilir.
Turbo giri�indeki ya�lanma azalabilir.
Intercooler içerisinde biriken ya� miktar� azalabilir.
Emme manifoldundaki kirlenme yava�layabilir.
Gaz kelebe�i çevresindeki ya� kal�nt�lar� azalabilir.
Baz� motorlarda emme valflerinin kirlenmesi azalt�labilir.

Ancak bunlar�n derecesi motordan motora ciddi �ekilde de�i�ir.

Oil Catch Tank Performans� Art�r�r m�?

Do�rudan ve belirgin bir beygir gücü art�� beklenmemelidir.

Oil Catch Tank'�n görevi daha çok motorun emme sistemine giden ya� buhar�n� kontrol etmektir.

Örne�in zaten temiz olan bir emme sistemine catch tank tak�lmas� tek ba��na motora ciddi miktarda güç kazand�rmaz.

Ancak emme sisteminde zaman içerisinde önemli miktarda ya� birikmesi ya�anan bir motorda, bu birikimin azalt�lmas� uzun vadede sistemin daha temiz kalmas�na yard�mc� olabilir.

Bu nedenle Oil Catch Tank'� bir performans parças�ndan çok koruyucu ve yard�mc� bir modifikasyon olarak de�erlendirmek daha do�rudur.

Turbo Motorlarda Oil Catch Tank

Turbo motorlarda catch tank kullan�m� daha fazla ilgi görür.

Turbo motorlarda emme sisteminin yap�s� nedeniyle karter havaland�rmas�ndan gelen ya� buhar�:

Turbo giri�ine
Charge pipe'lara
Intercooler'a
Gaz kelebe�ine
Emme manifolduna

ula�abilir.

Özellikle yüksek kilometreli veya yo�un kullan�lan motorlarda bu bölgelerde ya� birikintileri görülebilir.

Catch tank, bu ya��n tamam�n� engellemez ancak uygun tasarlanm�� bir sistem ya� ta��nmas�n� azaltabilir.

Intercooler �çinde Neden Ya� Olur?

Turbo motorlarda intercooler içerisinde bir miktar ya� görülmesi her zaman turbocharger'�n ar�zal� oldu�u anlam�na gelmez.

Karter havaland�rma sisteminden gelen ya� buhar�, turbo giri�inden veya emme hatt�ndan sisteme dahil olabilir.

Bu ya� buhar� so�uk yüzeylerle kar��la�t��nda yo�u�arak intercooler ve boru hatlar�n�n içerisinde birikebilir.

Dolay�s�yla intercooler'da ya� görülmesinin olas� nedenlerinden biri PCV/CCV sisteminden gelen ya� buhar�d�r.

Ancak fazla miktarda ya� birikmesi ayr�ca turbocharger keçeleri, PCV sistemi ve motorun genel durumu aç�s�ndan ara�t�r�lmal�d�r.

Dizel Motorlarda Oil Catch Tank

Oil Catch Tank dizel motorlarda da kullan�labilir.

Özellikle EGR sistemine sahip dizel motorlarda karter havaland�rmas�ndan gelen ya� buhar�, egzoz gaz� ile birlikte emme sistemine giren kurumla birle�ebilir.

Bu kar��m zaman içerisinde emme manifoldunun kirlenmesine katk�da bulunabilir.

Bu nedenle baz� dizel motorlarda catch tank kullan�m� emme sisteminin temizli�ini koruma amac�yla tercih edilir.

Ancak burada da sistemin fabrika tasar�m� önemlidir.

EGR ile Oil Catch Tank Aras�ndaki �li�ki

EGR sistemi egzoz gazlar�n�n belirli ko�ullarda tekrar emme sistemine gönderilmesini sa�lar.

Karter havaland�rma sistemi ise ya� buhar� içeren gazlar� emme taraf�na yönlendirebilir.

Bu iki ak��n ayn� bölgede birle�ti�i dizel motorlarda ya� buhar� ve kurum birbirine kar��abilir.

Zaman içerisinde olu�an yap��kan tortular:

EGR valfinde
Emme manifoldunun içerisinde
Emme kanallar�nda
Gaz kelebe�i çevresinde

birikme e�ilimi gösterebilir.

Oil Catch Tank, ya� taraf�ndaki katk�y� azaltmaya yard�mc� olabilir ancak EGR kaynakl� kurumu ortadan kald�rmaz.

Direkt Enjeksiyonlu Benzinli Motorlarda Catch Tank

Direkt enjeksiyonlu benzinli motorlarda konu biraz daha farkl�d�r.

Port enjeksiyonlu motorlarda yak�t, emme valfinin önünden geçti�i için yak�t�n belirli temizleme etkilerinden yararlan�l�r.

Direkt enjeksiyonlu motorlarda ise yak�t do�rudan yanma odas�na püskürtülür.

Bu nedenle karter havaland�rmas�ndan gelen ya� buhar� ve di�er kirleticiler emme valfleri üzerinde birikime katk�da bulunabilir.

Oil Catch Tank, karter havaland�rmas�ndan gelen ya� miktar�n� azaltarak bu kirlenme kaynaklar�ndan birini kontrol etmeye yard�mc� olabilir.

Fakat direkt enjeksiyonlu motorlarda karbon birikmesini tamamen önledi�i söylenemez.

Tek Hazneli ve Baffled Catch Tank Fark�

Piyasada çok farkl� Oil Catch Tank tasar�mlar� bulunur.

Basit tanklarda gaz do�rudan bir hazneden geçirilirken daha geli�mi� modellerde baffle, filtre veya çok kademeli ya� ay�rma sistemi bulunabilir.

�yi bir catch tank yaln�zca büyük bir metal kutudan ibaret de�ildir.

�ç tasar�m, ya� zerreciklerinin gaz ak��ndan ayr�lmas�nda oldukça önemlidir.

Bu nedenle d�� görünü�ü benzer olan iki ürünün ay�rma performans� ayn� olmayabilir.

Oil Catch Tank �çinde Ne Birikir?

Tank düzenli olarak kontrol edildi�inde içerisinden çe�itli s�v�lar ç�kabilir.

Bunlar:

Motor ya��
Su
Yo�u�ma
Yak�t buharlar�ndan olu�an s�v�lar
Blow-by kaynakl� kirli tortular

olabilir.

Özellikle so�uk havalarda tank içerisinde su ve yo�u�ma miktar� artabilir.

Bu nedenle tank�n içeri�i yaln�zca “ya�” olarak de�erlendirilmemelidir.

Oil Catch Tank Bo�alt�l�r m�?

Evet.

Catch tank�n içerisinde biriken s�v�n�n düzenli olarak bo�alt�lmas� gerekir.

Bo�altma aral��;

Motor tipine
Kullan�m �ekline
Hava s�cakl��na
Motorun kilometresine
Blow-by miktar�na
Tank�n kapasitesine

göre de�i�ebilir.

Tank�n dolmas�na izin vermek, sistemin düzgün çal��mas�n� engelleyebilir.

Bu nedenle bak�m s�ras�nda catch tank�n kontrol edilmesi önemlidir.

Oil Catch Tank K��n Neden Daha Çok S�v� Toplar?

So�uk hava catch tank içerisindeki yo�u�may� art�rabilir.

Motor çal��ma s�cakl��na ula�madan k�sa mesafelerde kullan�ld��nda karter havaland�rma gazlar�nda daha fazla su buhar� bulunabilir.

Bu buhar so�uk tank ve hortum yüzeylerinde yo�u�abilir.

Bu nedenle k�� aylar�nda catch tank�n içerisinde yaln�zca ya� de�il, önemli miktarda su da görülebilir.

Bu durum özellikle k�sa mesafeli �ehir içi kullan�mda daha belirgin olabilir.

Oil Catch Tank Montaj�nda Nelere Dikkat Edilmeli?

Catch tank�n montaj� basit görünse de karter havaland�rma sisteminin çal��ma prensibi bozulmamal�d�r.

Özellikle �u konular önemlidir:

Hortum çap� do�ru olmal�.
Ak�� yolu gereksiz �ekilde daralt�lmamal�.
Hortumlarda keskin k�vr�mlar bulunmamal�.
Tank sa�lam �ekilde sabitlenmeli.
Motorun s�cak bölgelerinden uzak tutulmal�.
Tank�n bo�altma kapa��na eri�ilebilmeli.
Ba�lant�lar hava kaça�� yapmamal�.

PCV sisteminin ihtiyaç duydu�u ak�� karakteristi�ini bozmak, catch tank takmaktan beklenen faydan�n tam tersine motor çal��ma sorunlar�na yol açabilir.

Oil Catch Tank Yanl�� Tak�l�rsa Ne Olur?

Yanl�� ba�lant� yap�lmas� durumunda karter bas�nc� veya PCV sisteminin çal��ma dengesi bozulabilir.

Bunun sonucunda:

Ya� kaçaklar�
Rölanti problemleri
Hava kaçaklar�
Motor ar�za lambas�
Düzensiz motor çal��mas�
Artan karter bas�nc�

gibi sorunlar ortaya ç�kabilir.

Bu nedenle catch tank�n yaln�zca hortumlar� kesip araya bir kutu eklemek �eklinde dü�ünülmemesi gerekir.

Özellikle modern motorlarda fabrika PCV sisteminin çal��ma prensibi korunmal�d�r.

Oil Catch Tank Her Arabaya Tak�lmal� m�?

Hay�r.

Her motorda catch tank tak�lmas� zorunlu de�ildir.

Modern motorlar�n ço�unda fabrika ç�k��nda geli�mi� ya� ay�r�c�lar ve karter havaland�rma sistemleri bulunur.

Bu sistemler normal kullan�m ko�ullar�nda yeterli olabilir.

Catch tank daha çok belirli motorlarda ve belirli kullan�m ko�ullar�nda anlaml� bir ek çözüm haline gelir.

Özellikle performans modifikasyonu yap�lm��, yüksek boost ile çal��an veya emme sisteminde belirgin ya� birikimi görülen motorlarda daha fazla önem kazanabilir.

Oil Catch Tank Turbo Ar�zas�n� Önler mi?

Hay�r.

Catch tank turbocharger'�n mekanik ar�zas�n� önleyen bir parça de�ildir.

Turbocharger'da ya� s�z�nt�s�, yatak problemi veya mekanik a��nma varsa catch tank bu problemi çözmez.

Ayn� �ekilde turbo sisteminde normalden fazla ya� görülüyorsa yaln�zca catch tank takmak yerine sorunun kayna�� ara�t�r�lmal�d�r.

Oil Catch Tank PCV Ar�zas�n� Çözer mi?

Hay�r.

PCV valfi veya karter havaland�rma sistemi ar�zal�ysa catch tank bunu tamir etmez.

PCV sistemindeki bir ar�za:

Karter bas�nc�n�
Rölantiyi
Ya� tüketimini
Vakum de�erlerini
Motorun hava-yak�t dengesini

etkileyebilir.

Bu nedenle Oil Catch Tank, ar�zal� bir PCV sisteminin yerine kullan�lmamal�d�r.

Oil Catch Tank Ya� Tüketimini Azalt�r m�?

Normal �artlarda motorun gerçek ya� tüketimini çözmek için kullan�lmamal�d�r.

E�er motor sa�l�kl� oldu�u halde karter havaland�rmas� üzerinden emme sistemine önemli miktarda ya� ta��yorsa catch tank bu ya��n bir bölümünü yakalayabilir.

Fakat piston segmanlar�, turbocharger, supap keçeleri veya ba�ka bir mekanik problem nedeniyle motor ya� yak�yorsa catch tank sorunun kayna��n� ortadan kald�rmaz.

Oil Catch Tank Performans �çin Gerekli mi?

Her performans arac�nda zorunlu de�ildir.

Ancak motorun kullan�m ko�ullar� ve yap�lan modifikasyonlar göz önünde bulunduruldu�unda faydal� bir ek sistem olabilir.

Örne�in yüksek boost bas�nc� kullanan turbo motorlarda, motorun daha yo�un çal��mas� nedeniyle karter havaland�rma sisteminden ta��nan ya� miktar� önem kazanabilir.

Bu durumda uygun bir catch tank, emme sisteminin temiz kalmas�na yard�mc� olabilir.

Oil Catch Tank Al�rken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bir catch tank sat�n al�rken yaln�zca kapasitesine veya görünü�üne bak�lmamal�d�r.

Önemli noktalar �unlard�r:

�ç baffle tasar�m�
Ya� ay�rma kapasitesi
Filtreleme sistemi
Hortum çap�
Ba�lant� kalitesi
Tank kapasitesi
Bo�altma kolayl��
Is� dayan�m�
Montaj noktalar�
Motorun PCV sistemine uyumluluk

Özellikle çok ucuz ve iç yap�s� basit ürünlerde ya� ay�rma performans� beklenenden dü�ük olabilir.

Oil Catch Tank'�n Dezavantajlar� Nelerdir?

Catch tank�n baz� dezavantajlar� da vard�r.

Düzenli bak�m gerektirir: �çerisinde biriken s�v�n�n bo�alt�lmas� gerekir.

Yanl�� montaj sorun ç�karabilir: PCV ak��n�n bozulmas� motor çal��ma problemlerine yol açabilir.

Kalitesiz ürünler etkisiz olabilir: Sadece tank görünümünde olan ürünler ya� ay�rmada ba�ar�l� olmayabilir.

Hortum ve ba�lant� say�s�n� art�r�r: Motor bölmesinde ek ba�lant� noktalar� olu�ur.

Her motorda gerekli de�ildir: Fabrika PCV sistemi zaten yeterli olan bir araçta anlaml� bir fark yaratmayabilir.

Oil Catch Tank Takmak Mant�kl� m�?

Bu sorunun cevab� arac�n motoruna ve kullan�m �ekline göre de�i�ir.

Standart ve tamamen orijinal bir araçta fabrika karter havaland�rma sistemi yeterli olabilir.

Buna kar��l�k yüksek kilometreli, turbo bas�nc� art�r�lm��, performans modifikasyonlar� yap�lm�� veya emme sisteminde belirgin ya� birikimi görülen bir motorda kaliteli bir Oil Catch Tank faydal� olabilir.

Burada amaç motoru daha güçlü hale getirmekten çok karter havaland�rma sisteminden gelen ya� ve yo�u�may� kontrol alt�nda tutmakt�r.

Sonuç

Oil Catch Tank, karter havaland�rma sisteminden gelen ya� buhar�n� ve ya� zerreciklerini emme sistemine ula�madan önce ay�rmaya yard�mc� olan bir parçad�r.

Özellikle turbo motorlarda, direkt enjeksiyonlu motorlarda ve performans modifikasyonu yap�lm�� araçlarda emme sisteminin ya� ve tortu nedeniyle kirlenmesini azaltmak aç�s�ndan faydal� olabilir.

Ancak Oil Catch Tank bir turbo yükseltmesi veya do�rudan güç art�r�c� bir modifikasyon de�ildir. Ayn� �ekilde PCV, turbocharger veya motorun mekanik bir ar�zas�n� da çözmez.

En önemli nokta, do�ru tasarlanm�� ve motorun mevcut PCV/CCV sistemiyle uyumlu bir catch tank kullan�lmas�d�r. Kaliteli bir ürün ve do�ru montaj, emme sisteminin daha temiz kalmas�na yard�mc� olabilirken, yanl�� ba�lant� motorun havaland�rma sisteminin çal��ma dengesini bozabilir.