LPG Sistemini Söktürmek

LPG sistemi söktürmek, aracýn üzerine sonradan monte edilmiþ LPG ekipmanlarýnýn tamamen çýkarýlarak aracýn benzinli veya dizel yakýt sisteminin yeniden kullanýlabilir hale getirilmesi iþlemidir.

Bu iþlem dýþarýdan bakýldýðýnda birkaç parçanýn sökülmesinden ibaret gibi görünse de LPG tanký ve yakýt hatlarýnda basýnç altýnda LPG bulunabileceði için normal bir mekanik söküm iþlemi olarak deðerlendirilmemelidir.

Özellikle LPG tankýnýn boþaltýlmasý, sistemde kalan gazýn güvenli þekilde alýnmasý, baðlantýlarýn sökülmesi ve LPG tesisatýnýn araçtan çýkarýlmasý profesyonel ekipman ve uygun çalýþma koþullarý gerektirir.

LPG Sistemi Neden Sökülür?

Bir araçtaki LPG sistemi farklý nedenlerle tamamen söktürülebilir.

En yaygýn nedenler þunlardýr:

• LPG sisteminin artýk kullanýlmamasý

• LPG sisteminde sürekli arýza meydana gelmesi

• Aracýn tekrar yalnýzca benzinle kullanýlmak istenmesi

• LPG tankýnýn kullaným veya mevzuat açýsýndan uygun olmamasý

• Araç satýþý öncesinde sistemin sökülmek istenmesi

• Motor veya yakýt sistemi üzerinde kapsamlý çalýþma yapýlmasý

• LPG tesisatýnýn hasar görmesi

• Eski sistemin yenilenmesi

• Araçta farklý bir yakýt sistemine geçilmesi

Ancak LPG sistemini söktürmek ile yalnýzca LPG kullanýmýný devre dýþý býrakmak ayný þey deðildir. Sistem tamamen çýkarýlacaksa tank, multivalf, LPG ECU'su, regülatör, enjektörler, gaz hattý, dolum aðzý ve ilgili elektrik baðlantýlarý da deðerlendirilmelidir.

LPG Söküm Ýþlemi Evde Yapýlabilir mi?

LPG sisteminin profesyonel olmayan þekilde sökülmesi önerilmez.

Bunun temel nedeni tankta ve yakýt hatlarýnda LPG kalabilmesidir. LPG sývý halde basýnç altýnda depolanýr ve uygun olmayan þekilde müdahale edildiðinde hýzlý þekilde gazlaþabilir.

Ayrýca LPG havadan daha aðýrdýr. Ortama yayýldýðýnda zemine yakýn bölgelerde birikerek yangýn ve patlama riski oluþturabilir.

Bu nedenle:

LPG tankýnýn delinmesi, kesilmesi, baðlantýlarýnýn kontrolsüz þekilde açýlmasý veya LPG'nin açýk havaya bilinçsizce boþaltýlmasý doðru bir söküm yöntemi deðildir.

Söküm iþlemi LPG sistemleri konusunda deneyimli ve uygun ekipmana sahip bir servis tarafýndan yapýlmalýdýr.

LPG Sistemini Söktürmeden Önce Ne Yapýlmalý?

Sökümden önce aracýn LPG sistemi ve tanký incelenmelidir.

Öncelikle sistemin hangi marka ve model olduðu, tankýn tipi, tank kapasitesi, multivalf yapýsý, LPG ECU'su, regülatörü ve enjektörleri belirlenir.

Ardýndan LPG tankýnda ve sistemin diðer bölümlerinde yakýt bulunup bulunmadýðý deðerlendirilir.

Araçta LPG kaçaðý þüphesi varsa söküm iþlemi daha da dikkatli planlanmalýdýr.

Ayrýca LPG sisteminin sökülmesinden sonra aracýn benzin sisteminin nasýl eski haline getirileceði belirlenmelidir.

LPG Tanký Nasýl Sökülür?

LPG sisteminin en dikkat gerektiren bölümü tanktýr.

Tankýn içinde LPG bulunabileceði için doðrudan baðlantýlarý sökmeye baþlamak doðru deðildir.

Profesyonel söküm iþleminde öncelikle tanktaki LPG'nin güvenli þekilde yönetilmesi ve sistemin basýnçsýz hale getirilmesi gerekir.

Burada önemli bir nokta vardýr:

LPG'yi doðrudan atmosfere boþaltmak güvenli ve doðru bir yöntem deðildir.

Yakýtýn uygun ekipmanla geri alýnmasý veya ilgili güvenli prosedürün uygulanmasý gerekir.

Tank güvenli þekilde devreden çýkarýldýktan sonra montaj baðlantýlarý ve ilgili baðlantý ekipmanlarý sökülür.

Tankýn kendisi de daha sonra uygun þekilde muhafaza edilmeli veya mevzuata uygun olarak bertaraf edilmelidir.

Multivalf Sökümü

LPG tankýyla birlikte multivalf de sistemden çýkarýlýr.

Multivalf; dolum, LPG çýkýþý, seviye göstergesi ve çeþitli güvenlik fonksiyonlarýyla iliþkili önemli bir parçadýr.

Tank tamamen güvenli hale getirilmeden multivalf baðlantýlarýna müdahale edilmemelidir.

Multivalfin sökülmesi sýrasýnda tank baðlantýsý, contalar ve diðer parçalar da kontrol edilebilir.

LPG Gaz Hattýnýn Sökülmesi

Tanktan motor bölümüne kadar uzanan LPG hattý da sistemden çýkarýlýr.

Bu hat aracýn alt kýsmýndan veya farklý bölümlerinden geçirilmiþ olabilir.

Söküm sýrasýnda:

• LPG hattýnýn güzergâhý

• Sabitleme noktalarý

• Koruyucu parçalar

• Baðlantý noktalarý

• Motor bölümü giriþleri

kontrol edilir.

LPG hattý çýkarýldýktan sonra gövdede veya motor bölümünde açýkta kalan baðlantý ve geçiþ noktalarý uygun þekilde kapatýlmalýdýr.

Regülatör Nasýl Sökülür?

Regülatör veya buharlaþtýrýcý, LPG'nin motora gönderilmeden önce gerekli basýnç ve faz koþullarýna getirilmesinde görev yapan önemli bir parçadýr.

Söküm sýrasýnda yalnýzca LPG baðlantýlarý deðil, regülatöre baðlý soðutma suyu hortumlarý da dikkate alýnmalýdýr.

Regülatör çoðu sistemde motorun soðutma sistemiyle baðlantýlýdýr.

Bu nedenle regülatör çýkarýldýktan sonra soðutma suyu hortumlarýnýn orijinal baðlantý düzeninin uygun þekilde eski haline getirilmesi gerekir.

Aksi halde soðutma sistemi hava yapabilir veya soðutma sývýsý kaçaðý meydana gelebilir.

LPG Enjektörleri Sökülür mü?

Sistem tamamen sökülecekse LPG enjektörleri de çýkarýlýr.

LPG enjektörleri genellikle emme manifoldu üzerinde veya emme kanallarýna yakýn bölgede baðlantýlarla bulunur.

Enjektörlerin sökülmesinden sonra manifoldda LPG sistemine ait ek baðlantýlar kalabilir.

Bu baðlantýlarýn uygun þekilde kapatýlmasý gerekir.

Burada yalnýzca dýþarýdan görünen hortumun çýkarýlmasý yeterli deðildir. Emme sisteminde hava kaçaðý oluþturabilecek açýklýklarýn uygun þekilde giderilmesi gerekir.

LPG ECU'su ve Elektrik Tesisatý

LPG sistemlerinde ayrý bir LPG ECU'su bulunabilir.

Bu ECU; LPG enjektörlerini, basýnç bilgilerini, sýcaklýk verilerini ve sistemin diðer fonksiyonlarýný kontrol edebilir.

Sistem tamamen sökülecekse LPG ECU'su ve buna ait elektrik tesisatý da araçtan çýkarýlabilir.

Ancak burada önemli bir ayrým vardýr.

LPG sistemi aracýn orijinal ECU tesisatýna çeþitli noktalardan müdahale etmiþ olabilir. Özellikle eski sistemlerde benzin enjektörleri veya bazý sensör sinyalleri LPG ECU'su tarafýndan kesilip yeniden yönlendirilmiþ olabilir.

Bu nedenle LPG tesisatý çýkarýlýrken orijinal araç tesisatýnýn rastgele kesilmesi doðru deðildir.

Benzin Enjektörleri ve Orijinal Tesisat

Sýralý LPG sistemlerinde benzin enjektörlerinin kontrolüyle iliþkili baðlantýlar bulunabilir.

LPG ECU'su LPG'de çalýþýrken benzin enjektörlerinin çalýþma sinyallerini farklý þekilde yönetebilir.

LPG sistemi söküldüðünde bu baðlantýlarýn orijinal benzin enjeksiyon devresine uygun þekilde geri döndürülmesi gerekir.

Buradaki amaç yalnýzca kablolarý birbirine baðlamak deðildir.

Orijinal devrenin elektriksel yapýsý ve araç üreticisinin tesisat düzeni korunmalýdýr.

Yanlýþ baðlantý yapýlmasý:

• Motor arýza lambasýna

• Enjektör sorunlarýna

• Çalýþmama problemine

• Yakýt düzeltme sorunlarýna

• ECU hata kodlarýna

• Düzensiz çalýþmaya

neden olabilir.

LPG Dolum Aðzý Sökülür mü?

LPG sistemi tamamen çýkarýlýyorsa dolum aðzý da genellikle sökülür.

Dolum aðzýnýn bulunduðu bölge aracýn orijinal gövde yapýsýna uygun þekilde kapatýlmalýdýr.

Eðer dolum baðlantýsý tampon veya gövde üzerinde bir delik oluþturularak monte edilmiþse, söküm sonrasýnda bu bölgenin dýþ etkenlerden korunmasý gerekir.

Su, kir ve korozyon oluþmasýný önlemek önemlidir.

LPG Anahtarý ve Gösterge Sökülür mü?

Kabin içerisinde bulunan LPG geçiþ düðmesi veya gösterge paneli de sistem tamamen söküldüðünde çýkarýlabilir.

Bu parçaya ait kablolarýn da LPG tesisatýyla birlikte deðerlendirilmesi gerekir.

Sadece düðmeyi çýkarmak ve kablolarý araç içinde býrakmak profesyonel bir söküm anlamýna gelmez.

Benzin Sistemi Eski Haline Getirilir

LPG sökümünün en önemli aþamalarýndan biri aracýn orijinal yakýt sisteminin tekrar doðru þekilde çalýþmasýný saðlamaktýr.

LPG dönüþümü sýrasýnda araç üzerinde yapýlan deðiþiklikler belirlenir ve bunlar kontrollü þekilde geri alýnýr.

Örneðin:

• Benzin enjektörü baðlantýlarý

• Benzin pompasý kontrolü

• Enjektör tesisatý

• Sensör baðlantýlarý

• ECU ile iliþkili kablolar

• Emme manifoldu baðlantýlarý

• Soðutma suyu hortumlarý

kontrol edilmelidir.

Amaç, aracý yalnýzca LPG'den kurtarmak deðil, benzin sistemini fabrika çalýþma düzenine mümkün olduðunca doðru þekilde döndürmektir.

LPG Sökümünden Sonra ECU'ya Ýþlem Yapýlýr mý?

Her araçta ayný iþlem uygulanmaz.

Bazý LPG sistemlerinde aracýn orijinal ECU yazýlýmý deðiþtirilmeden yalnýzca ek bir LPG ECU'su ve tesisatý kullanýlýr.

Bu durumda LPG sistemi söküldüðünde aracýn orijinal ECU'sunda ayrýca bir yazýlým deðiþikliði gerekmeyebilir.

Ancak geçmiþte ECU yazýlýmýna müdahale edilmiþse veya araçta LPG dönüþümü sýrasýnda farklý bir elektronik iþlem yapýlmýþsa durum ayrýca deðerlendirilmelidir.

Bu nedenle “LPG sökülünce mutlaka ECU yazýlýmý sýfýrlanmalýdýr” þeklinde genel bir kural yoktur.

LPG Sökümünden Sonra Arýza Lambasý Yanabilir mi?

Yanlýþ veya eksik söküm yapýlýrsa motor arýza lambasý yanabilir.

Özellikle LPG sistemi sökülürken orijinal tesisat doðru þekilde eski haline getirilmezse ECU beklediði sensör veya enjektör sinyallerini alamayabilir.

Bu durumda OBD-II sistemi üzerinden hata kodlarý oluþabilir.

Söküm sonrasýnda arýza lambasý yanarsa doðrudan hata kodunu silmek yerine kodun neden oluþtuðu araþtýrýlmalýdýr.

LPG Sökümünden Sonra Motor Ayarý Gerekir mi?

Aracýn benzin sistemi daha önce düzgün çalýþýyorsa, LPG'nin sökülmesi tek baþýna motorun yeniden ayarlanmasýný gerektirmeyebilir.

Ancak LPG sistemi uzun süre kullanýlmýþsa veya araçta yakýt düzeltmeleri LPG kalibrasyonundan etkilenmiþse, söküm sonrasýnda benzinli çalýþma kontrol edilmelidir.

Özellikle:

• Rölanti

• Soðuk çalýþma

• Sýcak çalýþma

• Gaz tepkisi

• Yakýt düzeltmeleri

• OBD hata kodlarý

• Lambda/O2 sensörü verileri

kontrol edilebilir.

LPG Sökümünden Sonra Test Sürüþü

Söküm tamamlandýktan sonra araç yalnýzca çalýþtýrýlýp teslim edilmemelidir.

Benzin sistemi farklý çalýþma koþullarýnda kontrol edilmelidir.

Soðuk çalýþtýrma, rölanti, normal hýzlanma, ani gaz verme ve mümkünse farklý motor yükleri deðerlendirilmelidir.

OBD taramasý yapýlarak yeni hata kodu oluþup oluþmadýðý kontrol edilebilir.

Motorun düzgün çalýþmasý, LPG tesisatýnýn tamamen çýkarýlmasý ve soðutma sisteminin doðru þekilde kapatýlmasý birlikte deðerlendirilmelidir.

LPG Tanký Söküldükten Sonra Ne Yapýlmalý?

Çýkarýlan LPG tanký normal bir hurda parçasý gibi iþlem görmemelidir.

Tankýn içinde LPG kalmýþ olabileceði için uygun olmayan þekilde kesilmesi, delinmesi veya kaynak iþlemine tabi tutulmasý ciddi tehlike oluþturabilir.

Kullanýlmayacak tankýn güvenli þekilde muhafaza edilmesi ve ilgili kurallara uygun olarak deðerlendirilmesi gerekir.

Özellikle eski, hasarlý veya korozyona uðramýþ tanklarda amatör müdahalelerden kaçýnýlmalýdýr.

LPG Sistemini Söktürmek Ýçin Hangi Servise Gidilmeli?

LPG sisteminin sökülmesi için sistemi monte eden veya LPG sistemleri konusunda deneyimli bir servis tercih edilmelidir.

Servisin yalnýzca LPG montajý yapmasý deðil, söküm sonrasýnda aracýn orijinal yakýt ve elektrik sistemini doðru þekilde geri kurabilecek bilgiye sahip olmasý önemlidir.

Ýþlem sýrasýnda özellikle tank, multivalf, LPG hattý, regülatör, enjektörler, LPG ECU'su ve elektrik tesisatý birlikte deðerlendirilmelidir.

LPG Söküm Ýþlemi Ýçin Genel Prosedür

Profesyonel bir LPG söküm iþlemi genel olarak þu sýrayla planlanabilir:

1. Sistem tespit edilir:
LPG sistemi, tank, multivalf, ECU, regülatör, enjektörler ve tesisat belirlenir.

2. Tank ve sistem güvenli hale getirilir:
Sistemde kalan LPG ve basýnç uygun ekipmanla güvenli þekilde yönetilir.

3. Tank ve multivalf devreden çýkarýlýr:
Tankýn baðlantýlarý ve montaj sistemi güvenli þekilde sökülür.

4. LPG hattý çýkarýlýr:
Tanktan motor bölümüne kadar uzanan LPG hattý ve baðlantýlarý sökülür.

5. Regülatör ve enjektörler çýkarýlýr:
LPG'nin motor bölümündeki mekanik parçalarý sökülür.

6. LPG elektrik tesisatý çýkarýlýr:
LPG ECU'su, LPG düðmesi ve LPG sistemine ait ek kablolar sökülür.

7. Benzin sistemi eski haline getirilir:
Daha önce LPG dönüþümü sýrasýnda deðiþtirilen baðlantýlar uygun þekilde orijinal yapýya döndürülür.

8. Soðutma sistemi kontrol edilir:
Regülatöre ait su hortumlarý orijinal sisteme uygun þekilde düzenlenir ve soðutma sývýsý seviyesi/hava durumu kontrol edilir.

9. Emme sistemi kontrol edilir:
LPG enjektörlerinin baðlantý noktalarýnda hava kaçaðý oluþmadýðýndan emin olunur.

10. OBD taramasý yapýlýr:
Motor ECU'sunda hata kodu bulunup bulunmadýðý kontrol edilir.

11. Test sürüþü yapýlýr:
Araç yalnýzca benzinle farklý çalýþma koþullarýnda test edilir.

LPG Sistemini Söktürürken En Önemli Nokta

LPG sisteminin sökülmesi, takýlmasýndan daha basit bir iþlem gibi düþünülmemelidir. Özellikle tank ve yakýt hattýnda basýnç altýnda LPG bulunabileceði için güvenlik prosedürleri büyük önem taþýr.

Ayrýca baþarýlý bir söküm yalnýzca tanký ve regülatörü çýkarmak anlamýna gelmez. Araçta LPG dönüþümü sýrasýnda deðiþtirilen elektrik tesisatý, benzin enjektör baðlantýlarý, emme sistemi, soðutma sistemi ve diðer baðlantýlar da doðru þekilde eski haline getirilmelidir.

Bu nedenle LPG sistemini tamamen söktürmek isteyen araç sahibi, iþlemi deneyimli bir LPG servisine yaptýrmalý ve iþlem sonunda aracýn yalnýzca benzin sistemiyle sorunsuz çalýþtýðýndan emin olmalýdýr.