03-09-2018
6 dak
9234
0

Otomobillerde En S�k G�r�len 10 Mekanik Ar�za

Bir otomobilin mekanik sistemleri binlerce par�an�n birlikte �al��mas�yla g�rev yapar. Motor, �anz�man, debriyaj, s�spansiyon, direksiyon ve fren sistemi gibi par�alar zaman i�erisinde a��nabilir veya �e�itli nedenlerle ar�zalanabilir.

Baz� mekanik ar�zalar do�rudan bir parçan�n kullan�m ömrünü tamamlamas�ndan kaynaklan�rken, baz�lar� yanl�� bak�m, dü�ük ya� seviyesi, a��r� s�cakl�k, kötü yol ko�ullar� veya hatal� kullan�m nedeniyle ortaya ç�kar.

A�a��da otomobillerde en s�k kar��la��lan 10 mekanik ar�zay� ve bunlar�n tipik belirtilerini bulabilirsiniz.

1. Debriyaj A��nmas�

Manuel �anz�manl� araçlarda en s�k kar��la��lan mekanik problemlerden biri debriyaj setinin a��nmas�d�r.

Debriyaj balatas� zaman içerisinde incelir ve bask�-balata sistemi eski performans�n� kaybedebilir. Özellikle yo�un �ehir trafi�i, sürekli yar�m debriyaj kullan�m�, yoku�ta debriyajla arac� tutma ve a��r yük kullan�m� a��nmay� h�zland�rabilir.

Yayg�n belirtiler:

Motor devri yükselmesine ra�men arac�n h�zlanmamas�
Debriyaj�n yukar�dan kavramas�
Kalk��ta titreme
Vites geçi�lerinde zorlanma
Yan�k balata kokusu
Yoku�larda belirgin güç kayb�

Debriyaj�n kayd�rd�� durumlarda yaln�zca balata de�il, bask� plakas�, volan ve di�er ilgili parçalar da kontrol edilmelidir.

2. Triger Kay�� ve Zamanlama Sistemi Ar�zalar�

Triger kay��, motor içerisindeki krank mili ile eksantrik mili aras�ndaki zamanlamay� senkronize eder. Baz� motorlarda zamanlama zinciri kullan�l�r.

Kay��n kopmas� veya zamanlama sisteminin ciddi �ekilde bozulmas� motorun aniden durmas�na neden olabilir. Interference tasar�ma sahip motorlarda piston ve supaplar�n birbirine temas etmesi ciddi motor hasar�na yol açabilir.

Belirtiler her zaman önceden ortaya ç�kmaz. Ancak zamanlama sisteminden gelen anormal sesler, düzensiz çal��ma veya kay�� üzerinde görülen fiziksel bozulmalar dikkate al�nmal�d�r.

Triger kay��n�n yaln�zca kilometreye göre de�il, üreticinin belirledi�i zaman aral��na göre de de�i�tirilmesi gerekir.

3. Motor Ya�� Kaynakl� Ar�zalar

Motor ya��, hareketli parçalar�n ya�lanmas�n�n yan� s�ra motorun so�utulmas�na ve temiz tutulmas�na da yard�mc� olur.

Dü�ük ya� seviyesi, yanl�� ya� spesifikasyonu, a��r� ya� tüketimi veya bak�m aral�klar�n�n gere�inden fazla uzat�lmas� motor içerisinde ciddi a��nmalara yol açabilir.

Özellikle;

Krank yataklar�
Eksantrik milleri
Pistonlar
Segmanlar
Turbo�arj
Ya� pompas�

ya�lama problemlerinden etkilenebilir.

Ya� bas�nc� uyar�s� görülüyorsa arac� kullanmaya devam etmek yerine sebebin mümkün olan en k�sa sürede belirlenmesi gerekir.

4. So�utma Sistemi Ar�zalar�

Motorun çal��ma s�cakl��n�n kontrol alt�nda tutulmas� için radyatör, termostat, su pompas�, so�utma fan�, hortumlar ve so�utma s�v�s� birlikte çal��r.

Bu sistemlerden birinin ar�zalanmas� motorun a��r� �s�nmas�na neden olabilir.

Yayg�n belirtiler:

Hararet göstergesinin yükselmesi
So�utma s�v�s�n�n eksilmesi
Radyatör veya hortum çevresinde kaçak
So�utma fan�n�n çal��mamas�
Kaloriferin düzensiz �s�tmas�
Motor bölmesinden gelen anormal sesler

Hararet ciddi bir problemdir. Motor a��r� �s�n�rken kullan�lmaya devam edilmesi silindir kapa�� veya conta gibi pahal� parçalar�n zarar görmesine neden olabilir.

5. Amortisör ve Süspansiyon Parçalar�n�n A��nmas�

Süspansiyon sistemi yaln�zca konfor sa�lamaz. Lastiklerin yolla temas�n� korumak ve arac�n viraj ve frenleme s�ras�nda stabil kalmas�na yard�mc� olmak da süspansiyonun görevleri aras�ndad�r.

Amortisörler zamanla performans kaybedebilir. Bunun yan�nda sal�ncak burçlar�, rotil, z rot, amortisör takozlar� ve di�er ba�lant� parçalar� da a��nabilir.

Tipik belirtiler:

Kasislerde vuruntu
Bozuk yollarda ses
Arac�n fazla sallanmas�
Fren s�ras�nda öne fazla dalma
Virajlarda dengesizlik
Lastiklerde düzensiz a��nma

Süspansiyon ar�zalar�nda yaln�zca ses yapan parçay� de�i�tirmek yerine sistemin tamam�n�n kontrol edilmesi daha do�ru sonuç verir.

6. Fren Sistemi A��nmas� ve Mekanik Ar�zalar

Fren balatalar� ve diskleri normal kullan�mda a��nan parçalard�r. Ancak fren sistemi yaln�zca balata ve disklerden olu�maz.

Kaliper, fren hortumlar�, fren merkez silindiri, vakum sistemi ve di�er hidrolik parçalar da kontrol edilmelidir.

Fren sistemindeki problemlerde �u belirtiler görülebilir:

Fren pedal�nda titre�im
Fren mesafesinin uzamas�
Fren s�ras�nda arac�n bir tarafa çekmesi
Disk veya balata bölgesinden ses gelmesi
Fren pedal�n�n normalden yumu�ak veya sert olmas�
Tekerleklerden birinin a��r� �s�nmas�

Fren performans�nda belirgin bir de�i�iklik varsa araç normal �ekilde kullan�lmaya devam edilmemelidir.

7. Direksiyon ve Rot Sistemi A��nmalar�

Rot kollar�, rot ba�lar�, rotil, direksiyon ba�lant�lar� ve di�er ön tak�m parçalar� zaman içerisinde a��nabilir.

Özellikle çukur ve kasislerin yo�un oldu�u yollarda bu parçalar daha fazla zorlan�r.

Yayg�n belirtiler:

Direksiyonda bo�luk
Bozuk yolda t�k�rt�
Arac�n düz giderken bir tarafa çekmesi
Direksiyon simidinin merkezden kaçmas�
Lastiklerde düzensiz a��nma
Direksiyon hareketlerinde anormal ses

Direksiyon sistemindeki mekanik bo�luklar güvenli�i do�rudan etkileyebilece�i için ihmal edilmemelidir.

8. Tekerlek Rulman� Ar�zas�

Tekerlek rulmanlar� arac�n tekerleklerinin dü�ük sürtünmeyle dönmesini sa�lar. Zamanla rulman içerisindeki yatak yüzeyleri a��nabilir.

Rulman ar�zas�n�n en tipik belirtisi h�z artt�kça de�i�en u�ultu veya v�nlama sesidir.

Ses virajlarda da de�i�ebilir. Örne�in belirli bir yöne dönüldü�ünde sesin artmas� veya azalmas�, teknisyene ar�zal� rulman�n belirlenmesinde yard�mc� olabilir.

�leri seviyedeki rulman ar�zalar�nda bo�luk, titre�im veya tekerle�in dönmesinde anormallik de görülebilir.

9. Motor Takozu ve �anz�man Takozu Ar�zalar�

Motor ve �anz�man takozlar�, güç ünitesini arac�n gövdesine ba�larken motor titre�imlerini de kontrol alt�nda tutar.

Takozlar�n kauçuk veya hidrolik yap�lar� zamanla bozulabilir.

Belirtiler aras�nda:

Rölantide a��r� titre�im
�lk çal��t�rmada vuruntu
Gaza bas�p b�rak�rken motorun fazla hareket etmesi
Vites de�i�imlerinde darbe hissi
Kalk�� s�ras�nda vuruntu
Motor bölmesinden gelen tak�rt�lar

Ancak benzer belirtiler ba�ka mekanik veya aktarma organ� problemlerinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle yaln�zca titre�ime bakarak motor takozunun ar�zal� oldu�u sonucuna var�lmamal�d�r.

10. �anz�man ve Diferansiyel Mekanik Ar�zalar�

�anz�man içerisindeki di�liler, rulmanlar, miller ve di�er mekanik parçalar uzun süreli kullan�m sonucunda a��nabilir.

Manuel �anz�manlarda senkromeçler ve rulmanlar, otomatik �anz�manlarda ise çok daha karma��k mekanik ve hidrolik bile�enler devreye girer.

Olas� belirtiler:

Vites geçi�lerinde zorlanma
Di�li sesi
U�ultu
Vitesin kendili�inden bo�a ç�kmas�
Vites de�i�imlerinde sertlik
�anz�man ya�� kaça��
H�zla birlikte artan mekanik sesler

Diferansiyel rulmanlar� veya di�lileri a��nd��nda da özellikle h�z artt�kça belirginle�en u�ultu ve v�nlama sesleri ortaya ç�kabilir.

Mekanik Ar�zalar� Erken Fark Etmek Neden Önemlidir?

Birçok mekanik ar�za ilk a�amada yaln�zca küçük bir ses, titre�im veya performans de�i�ikli�i �eklinde kendini gösterebilir. Sorun ilerledikçe ar�zan�n etkiledi�i parça say�s� ve onar�m maliyeti artabilir.

Örne�in küçük bir ya� kaça�� zaman�nda giderilmezse ya� seviyesi dü�ebilir ve motor içerisinde çok daha ciddi hasarlar olu�abilir. Benzer �ekilde a��nm�� bir süspansiyon veya direksiyon parças� yaln�zca konfor problemi olarak görülmemeli, arac�n yol tutu�u ve güvenli�i üzerindeki etkisi de de�erlendirilmelidir.

Bu nedenle araçta daha önce olmayan bir ses, titre�im, vuruntu, çekme, ya� veya s�v� kaça�� ya da belirgin performans de�i�ikli�i fark edildi�inde sorunun kendili�inden düzelmesini beklemek yerine kayna��n�n kontrol edilmesi genellikle daha do�ru yakla��md�r.