10-09-2018
8 dak
2296
0

Motor Ya�� De�i�imi �le �lgili 8 �ehir Efsanesi

Motor ya�� de�i�imi, motor bak�m�n�n en �nemli par�alar�ndan biridir. Ancak y�llard�r kullan�lan baz� bilgiler g�n�m�zde ge�erlili�ini kaybetti. �zellikle �Her 5.000 kilometrede ya� de�i�ir�, �Ya� siyahla�t�ysa hemen de�i�tirmek gerekir� veya �Sentetik ya�a ge�erseniz geri d�nemezsiniz� gibi ifadeler, ara�tan araca de�i�en ger�ekleri tek bir kurala indirger.

Modern motorlarda ya� de�i�im aral��; yaln�zca kilometreye de�il, motorun tasar�m�na, kullan�lan ya��n özelliklerine, sürü� ko�ullar�na, zamana ve üreticinin bak�m program�na ba�l�d�r.

Bu nedenle motor ya�� konusunda do�ru olan, kulaktan dolma sabit kurallardan ziyade arac�n üreticisinin belirledi�i ya� spesifikasyonlar�n� ve bak�m aral�klar�n� takip etmektir.

Efsane 1 - Motor Ya�� Her 5.000 Kilometrede De�i�tirilmelidir

Bu, geçmi�ten günümüze gelen en yayg�n motor ya�� efsanelerinden biridir.

Eskiden 5.000 kilometrelik ya� de�i�im aral�klar� birçok araç için normal kabul edilebiliyordu. Ancak günümüzde motor teknolojisinin, ya� katk�lar�n�n, filtrelerin ve motor ya�lar�n�n geli�mesiyle birlikte birçok arac�n bak�m aral�� daha uzun hale geldi.

Fakat buradan “Art�k 5.000 kilometrede ya� de�i�tirmeye gerek yoktur” �eklinde kesin bir sonuç ç�karmak da do�ru de�ildir.

Baz� araçlarda üretici daha k�sa aral�klar belirleyebilir. Özellikle:

Sürekli k�sa mesafe kullan�m�
Yo�un �ehir içi trafik
S�k dur-kalk
Uzun süre rölantide çal��ma
Tozlu ortamlar
Çok s�cak veya çok so�uk iklim
A��r yük veya römork kullan�m�
Performansl� kullan�m

gibi ko�ullar motor ya��n�n daha h�zl� ya�lanmas�na neden olabilir.

Bu nedenle 5.000 kilometre evrensel bir kural de�ildir. Do�ru de�i�im aral��, arac�n kullan�m k�lavuzundaki bak�m program�na göre belirlenmelidir.

Efsane 2 - De�i�im Kilometresine Ula�mad�ysan�z Ya�� De�i�tirmenize Gerek Yoktur

Motor ya�� yaln�zca kilometre yapt�kça eskimez.

Araç kullan�lmasa bile motor ya�� zaman içerisinde özelliklerini kaybedebilir. Ya� içerisinde yo�u�madan kaynaklanan nem olu�abilir, katk� maddeleri zamanla etkisini kaybedebilir ve özellikle k�sa mesafeli kullan�mlarda yak�t�n ya�a kar��mas� gibi problemler meydana gelebilir.

Bu nedenle üreticiler ya� de�i�im aral�klar�n� genellikle kilometre ve zaman kriterlerinden hangisi önce dolarsa �eklinde belirler.

Ancak “her araçta mutlaka y�lda bir kez ya� de�i�melidir” demek de do�ru de�ildir. Baz� üreticiler farkl� zaman aral�klar� belirleyebilir.

Örne�in arac�n�z�n bak�m program�nda “15.000 km veya 1 y�l” belirtiliyorsa, 15.000 kilometreye ula�masan�z bile bir y�l doldu�unda bak�m zaman� gelmi� demektir.

Özellikle y�lda çok az kilometre yapan araçlarda zaman kriteri bu nedenle önemlidir.

Efsane 3 - Motor Ya��ndaki “W” Harfi A��rl�k Anlam�na Gelir

Motor ya�� viskozite de�erleri konusunda da ciddi bir kavram karma�as� vard�r.

Örne�in 5W-30 veya 0W-20 gibi bir ya�daki W harfi “Winter” kelimesini ifade eder. Yani ya��n dü�ük s�cakl�klardaki viskozite davran��yla ilgilidir.

W'den önceki say� dü�ük s�cakl�klardaki ak�� özellikleriyle ili�kilidir. Say� dü�tükçe ya�, so�uk çal��t�rma ko�ullar�nda daha kolay akabilir.

W'den sonraki say� ise ya��n yüksek s�cakl�ktaki viskozite s�n�f�n� ifade eder.

Ancak burada önemli bir ayr�nt� vard�r: Bu say�lar ya��n tek ba��na “kal�nl��n�” anlatan basit bir ölçü de�ildir. Bunlar SAE viskozite s�n�flar�d�r.

Örne�in 5W-30 ya� ile 5W-40 ya� aras�ndaki fark yaln�zca “biri ince, di�eri kal�n” �eklinde aç�klanamaz. Motor tasar�m� ve çal��ma s�cakl��yla birlikte de�erlendirilmelidir.

Daha yüksek veya daha dü�ük viskoziteyi s�rf hava s�cakl��na bakarak seçmek de do�ru de�ildir. Üreticinin istedi�i SAE viskozite s�n�f� ve ya� spesifikasyonu kullan�lmal�d�r.

Efsane 4 - Sentetik Ya�a Geçerseniz Bir Daha Normal Ya�a Dönemezsiniz

Bu da do�ru de�ildir.

Motorunuz üreticinin belirledi�i spesifikasyonlar� kar��layan bir ya� kullan�yorsa, sentetik ya� ile ba�ka uygun bir motor ya�� aras�nda geçi� yap�labilir.

Sentetik ya� kullanm�� bir motora daha sonra uygun özelliklere sahip farkl� bir ya� konulmas� tek ba��na motora zarar vermez.

Burada önemli olan “sentetik” kelimesinden çok ya��n araç üreticisinin istedi�i spesifikasyonlar� kar��lamas�d�r.

Örne�in yaln�zca “5W-30” yaz�yor diye herhangi bir 5W-30 ya�� kullanmak do�ru de�ildir. Ayn� viskozite s�n�f�nda bulunan ya�lar�n üretici onaylar�, performans seviyeleri ve katk� paketleri farkl� olabilir.

Özellikle turbo motorlar, dizel motorlar ve DPF bulunan araçlarda do�ru ya� spesifikasyonu daha da önemlidir.

Efsane 5 - Motor Ya��n� Mutlaka Yetkili Serviste De�i�tirmek Gerekir

Motor ya�� de�i�iminin yaln�zca yetkili serviste yap�labilece�i dü�üncesi de yayg�n bir yan�lg�d�r.

Arac�n bak�m�n�n yetkili servis d��nda yap�lmas�, tek ba��na arac�n bak�m�n�n yanl�� yap�ld�� anlam�na gelmez. Ancak garanti kapsam�ndaki bir araçta bak�m i�lemlerinin do�ru �ekilde belgelenmesi ve üreticinin belirledi�i bak�m �artlar�na uyulmas� önemlidir.

Kullan�lan:

Motor ya��
Ya� filtresi
Di�er bak�m parçalar�
Ya� spesifikasyonu
De�i�im tarihi
Kilometre

gibi bilgilerin kay�t alt�nda tutulmas� ileride olu�abilecek garanti veya bak�m anla�mazl�klar�nda önem ta��yabilir.

Ayr�ca baz� araçlarda yaln�zca ya��n viskozitesine de�il, üretici onay�na veya belirli performans standard�na da dikkat edilmesi gerekir.

Bu nedenle “Serviste de�i�tirildi mi?” sorusundan önce “Do�ru ya� ve do�ru bak�m prosedürü uyguland� m�?” sorusunu sormak daha do�rudur.

Efsane 6 - Motor Ya�� Siyahla�t�ysa Hemen De�i�tirilmelidir

Yeni motor ya��n�n kehribar veya aç�k alt�n renginde olmas� normaldir. Kullan�m sonras�nda renginin koyula�mas� ise tek ba��na ya��n bozuldu�u anlam�na gelmez.

Motor ya��, motor içerisinde dola��rken yanma ürünleri, kurum ve di�er kirleticilerle temas eder. Özellikle dizel motorlarda ya��n k�sa süre içerisinde koyula�mas� oldukça normal olabilir.

Hatta ya��n içerisindeki deterjan ve da��t�c� katk�lar, motor içerisinde olu�an kirleticilerin kontrol alt�nda tutulmas�na yard�mc� olur.

Bu nedenle yaln�zca ya��n rengine bakarak:

“Ya� siyah olmu�, hemen de�i�tirmeliyim.”

sonucuna varmak do�ru de�ildir.

Ya��n durumunu de�erlendirirken:

Üreticinin bak�m aral��
Arac�n kullan�m ko�ullar�
Ya� seviyesi
Ya� bas�nc�yla ilgili belirtiler
Motorun çal��ma durumu
Yak�t�n ya�a kar��mas� ihtimali
So�utma suyunun ya�a kar��mas� gibi problemler

birlikte de�erlendirilmelidir.

Özellikle ya�da sütlü/kremams� bir görünüm, anormal köpürme veya yak�t kokusu gibi ola�an d�� belirtiler varsa konu yaln�zca normal ya� kararmas� olarak de�erlendirilmemelidir.

Efsane 7 - Sentetik Ya� Her Zaman Daha �yidir ve Kesinlikle Yak�t Tasarrufu Sa�lar

Sentetik motor ya�lar�n�n birçok teknik avantaj� vard�r. Özellikle s�cakl�k de�i�imlerine kar�� kararl�l�k, dü�ük s�cakl�kta ak�� özellikleri, oksidasyona kar�� direnç ve motor üreticisinin istedi�i belirli performans gereksinimlerini kar��lama konusunda önemli avantajlar sa�layabilirler.

Ancak “sentetik ya� her araçta kesinlikle daha iyidir ve mutlaka yak�t tasarrufu sa�lar” �eklindeki ifade fazla geneldir.

Yak�t ekonomisi üzerinde motor ya�� viskozitesinin ve ya��n sürtünme özelliklerinin etkisi olabilir. Fakat gerçek hayattaki yak�t tüketimini yaln�zca motor ya�� belirlemez.

Yak�t tüketimini;

Sürü� tarz�
Lastik bas�nc�
Trafik
Hava s�cakl��
Motor s�cakl��
Araç yükü
Klima kullan�m�
Lastik tipi
Motorun mekanik durumu

gibi birçok faktör etkiler.

Daha pahal� bir sentetik ya� kullanmak da her zaman daha iyi bir seçim anlam�na gelmez. Arac�n üreticisinin istedi�i spesifikasyonlar� kar��layan do�ru ya� en önemli kriterdir.

E�er üretici sentetik ya� veya belirli bir üretici onay� istiyorsa, fiyat nedeniyle daha dü�ük özellikte bir ya� tercih edilmemelidir.

Efsane 8 - Uzun Yola Ç�kmadan Önce Motor Ya�� Mutlaka De�i�tirilmelidir

Uzun yolculuktan önce motor ya�� seviyesini kontrol etmek oldukça iyi bir al��kanl�kt�r. Ancak bu, her uzun yolculuk öncesinde ya��n de�i�tirilmesi gerekti�i anlam�na gelmez.

Ya� de�i�im zaman� henüz gelmemi�se ve ya� seviyesi ile motorun genel durumu normalse, yaln�zca uzun yola ç�kaca��n�z için ya�� de�i�tirmek zorunda de�ilsiniz.

Bununla birlikte uzun yolculuktan hemen önce bak�m aral��n�n sonuna yakla��lm��sa, ya�� yolculuktan önce de�i�tirmek mant�kl� olabilir.

Uzun bir yolculuktan önce sadece motor ya��n� de�il, �u noktalar� da kontrol etmek daha faydal�d�r:

Motor ya�� seviyesi
So�utma suyu seviyesi
Fren hidroli�i
Lastik bas�nçlar�
Lastiklerin genel durumu
Akü
Silecekler ve cam suyu
Ayd�nlatma sistemleri
Fren sistemi
Motor bölmesindeki s�v� kaçaklar�

Ya� de�i�imi yap�lacaksa yolculuktan hemen önce aceleyle yapt�rmak yerine, i�lemi birkaç gün önceden gerçekle�tirmek ve sonras�nda ya� seviyesini ve herhangi bir kaçak olup olmad��n� kontrol etmek daha iyi bir uygulamad�r.

Motor Ya�� De�i�iminde As�l Dikkat Edilmesi Gerekenler

Motor ya�� konusunda en büyük hata, bütün araçlara uygulanabilecek tek bir kural oldu�unu dü�ünmektir.

“5.000 kilometrede de�i�tir”, “ya� siyahla�t�ysa de�i�tir”, “sentetik ya�dan dönülmez” veya “her uzun yol öncesi ya� de�i�tir” gibi kurallar yerine arac�n üreticisinin bak�m program� dikkate al�nmal�d�r.

Özellikle yeni nesil motorlarda ya��n viskozitesi kadar spesifikasyonu ve üretici onay� da önemlidir. Yanl�� ya� kullan�lmas�, do�ru viskoziteye sahip olsa bile istenmeyen sonuçlara yol açabilir.

Motor ya��n� de�i�tirirken ya� filtresinin de uygun kalitede yeni bir filtreyle de�i�tirilmesi, do�ru ya� miktar�n�n kullan�lmas� ve de�i�im sonras�nda ya� seviyesinin kontrol edilmesi gerekir.

K�sacas� motor ya�� bak�m�nda en do�ru yakla��m, eski al��kanl�klara veya kilometre ezberlerine ba�l� kalmak de�il; arac�n üreticisinin belirledi�i ya� spesifikasyonunu, bak�m aral��n� ve arac�n gerçek kullan�m ko�ullar�n� birlikte de�erlendirmektir.