LPG’li Araç Kullanýcýlarýnýn Dikkat Etmesi Gerekenler

LPG, doðru þekilde monte edilmiþ ve düzenli olarak bakýmý yapýlan araçlarda ekonomik ve güvenli bir yakýt sistemi olarak kullanýlabilir. Ancak LPG sistemi, benzinli veya dizel yakýt sistemlerinden farklý olarak basýnçlý ve yanýcý bir yakýtla çalýþtýðý için sürücünün bazý konulara özellikle dikkat etmesi gerekir.

LPG’li araç kullanýrken yalnýzca yakýt tüketimine ve LPG fiyatýna odaklanmak yerine tankýn durumundan periyodik bakýmlara, gaz kokusundan kapalý otopark kullanýmýna kadar birçok ayrýntýnýn takip edilmesi önemlidir.

LPG Sisteminin Düzenli Kontrolünü Ýhmal Etmeyin

LPG sistemi aracýn diðer mekanik ve elektronik sistemleri gibi düzenli olarak kontrol edilmelidir.

LPG bakýmýnda genel olarak;

• LPG filtresi,

• Regülatör,

• LPG enjektörleri,

• Multivalf,

• LPG tanký,

• Gaz ve sývý hatlarý,

• Hortumlar,

• Elektrik baðlantýlarý,

• LPG ECU'su,

• Basýnç ve sýcaklýk sensörleri

kontrol edilir.

Her araçta ayný bakým aralýðý geçerli deðildir. Kullanýlan LPG kitinin üreticisi tarafýndan belirtilen bakým programý dikkate alýnmalýdýr.

LPG Filtresini Zamanýnda Deðiþtirin

LPG filtresi sistemin önemli parçalarýndan biridir. Yakýt içerisindeki kir, partikül ve bazý yaðlý kalýntýlarýn LPG enjektörlerine ve diðer hassas parçalara ulaþmasýný engellemeye yardýmcý olur.

Filtrenin aþýrý kirlenmesi;

• LPG'de performans düþüþüne,

• Teklemeye,

• Düzensiz rölantiye,

• Gaz yememe sorununa,

• Enjektörlerin düzensiz çalýþmasýna,

• Yakýt tüketiminin artmasýna

neden olabilir.

Bu nedenle filtre deðiþimini yalnýzca araçta belirgin bir sorun çýktýðýnda yapmak yerine, LPG sisteminin bakým programýna göre gerçekleþtirmek gerekir.

LPG Kokusu Normal Kabul Edilmemelidir

LPG'li bir araçta belirgin ve sürekli gaz kokusu oluþmasý normal deðildir.

LPG'ye karakteristik koku veren maddeler sayesinde kaçaklarýn fark edilmesi amaçlanýr. Araç içerisinde veya aracýn çevresinde yoðun LPG kokusu fark edilirse sorun göz ardý edilmemelidir.

Özellikle;

• Motor bölümünde,

• LPG tankýnýn çevresinde,

• Bagaj bölümünde,

• Dolum aðzý çevresinde,

• LPG baðlantýlarýnýn yakýnýnda

gaz kokusu fark edilmesi durumunda sistem kontrol edilmelidir.

Koku çok yoðunsa aracý kullanmaya devam etmek yerine güvenli bir yerde durmak ve uzman yardýmý almak daha doðru olur.

LPG Tankýný Kontrol Ettirin

LPG tanký sistemin en önemli güvenlik parçalarýndan biridir.

Tankýn dýþ yüzeyinde ciddi korozyon, darbe, deformasyon veya baþka bir hasar görülüyorsa mutlaka kontrol edilmelidir.

Tankýn üretim tarihi ve kullaným süresi de takip edilmelidir. Kullaným süresini doldurmuþ veya mevzuat ve üretici gerekliliklerine göre deðiþtirilmesi gereken tanklarýn yenilenmesi gerekir.

Tankýn deðiþtirilmesi sýrasýnda yalnýzca litre kapasitesine bakýlmamalýdýr. Tankýn;

• Çapý,

• Uzunluðu veya yüksekliði,

• Tipi,

• Multivalf uyumluluðu,

• Montaj þekli

de dikkate alýnmalýdýr.

LPG Tankýný Kendiniz Deðiþtirmeyin

LPG tanký deðiþimi sýradan bir parça deðiþimi deðildir.

Tankýn boþaltýlmasý, sökülmesi, yeni tankýn uygun þekilde monte edilmesi, multivalfin uyumluluðunun kontrol edilmesi ve baðlantýlarýn sýzdýrmazlýðýnýn doðrulanmasý gerekir.

Yanlýþ tank veya yanlýþ multivalf kullanýlmasý LPG seviye göstergesinin hatalý çalýþmasýna, montaj problemlerine ve güvenlik risklerine neden olabilir.

Bu nedenle tank deðiþimi yetkin bir LPG servisi tarafýndan yapýlmalýdýr.

LPG Dolumunda Tanký Aþýrý Doldurmayýn

LPG tanklarý belirli bir dolum sýnýrý içerisinde kullanýlmak üzere tasarlanýr. Modern LPG sistemlerinde multivalf, tankýn güvenli dolum seviyesinin aþýlmasýný önlemek için önemli bir güvenlik görevi üstlenir.

Bu nedenle dolum sýrasýnda sistemin normal þekilde çalýþmasýna izin verilmelidir.

Dolum iþlemi sýrasýnda olaðandýþý ses, gaz kokusu veya baþka bir problem fark edilirse durum göz ardý edilmemelidir.

LPG Dolum Aðzýný ve Kapaðýný Kontrol Edin

Dolum aðzý küçük bir parça gibi görünse de LPG sisteminin önemli noktalarýndan biridir.

Dolum aðzýnýn kapaðý eksikse, baðlantý bölgesinde hasar varsa veya dolum sýrasýnda olaðandýþý bir durum meydana geliyorsa kontrol edilmelidir.

Dolum aðzýnýn çevresinde kir, yað veya fiziksel hasar bulunmasý da dikkate alýnmalýdýr.

LPG’li Araçla Benzini Tamamen Unutmayýn

LPG'li araçlarýn çoðu ilk çalýþtýrma sýrasýnda benzinden yararlanýr ve motor uygun çalýþma sýcaklýðýna ulaþtýðýnda LPG'ye geçer.

Bu nedenle LPG'li araçta her zaman yeterli miktarda benzin bulunmasý gerekir.

Benzin deposunu sürekli çok düþük seviyede kullanmak doðru deðildir. Özellikle bazý araçlarda benzin pompasýnýn yakýt içerisinde soðutulmasý nedeniyle sürekli çok düþük yakýt seviyesinde kullaným pompa açýsýndan olumsuz olabilir.

Ayrýca LPG sistemi veya LPG yakýtý ile ilgili bir problem yaþandýðýnda benzin, aracýn güvenli þekilde kullanýlabilmesini saðlayan önemli bir yedek yakýt seçeneðidir.

LPG ve Benzin Arasýndaki Performans Farkýný Takip Edin

LPG ile çalýþan bir aracýn benzin ve LPG kullanýmýndaki performansý tamamen ayný olmayabilir. Ancak farkýn belirgin þekilde artmasý araþtýrýlmasý gereken bir durumdur.

Örneðin araç;

• LPG'de ciddi þekilde güç kaybediyor,

• Rölantide düzensiz çalýþýyor,

• Hýzlanýrken tekliyor,

• Yüksek devirde gaz yemiyor,

• LPG'de benzine göre çok fazla yakýt tüketiyor

ise LPG sisteminin basýncý, filtreleri, enjektörleri, regülatörü ve kalibrasyonu kontrol edilmelidir.

Sorunun yalnýzca LPG sisteminden kaynaklandýðý da varsayýlmamalýdýr. Ateþleme sistemi, hava-yakýt karýþýmý, sensörler veya motorun mekanik durumu da LPG performansýný doðrudan etkileyebilir.

Motor Arýzalarýný Sadece LPG’ye Baðlamayýn

LPG'li araçlarda meydana gelen her motor arýzasýnýn nedeni LPG sistemi deðildir.

Örneðin motor arýza lambasýnýn yanmasý;

• Bujiler,

• Ateþleme bobinleri,

• Lambda sensörleri,

• MAP veya MAF sensörü,

• Yakýt sistemi,

• Enjektörler,

• Hava kaçaðý,

• Katalitik konvertör,

• Krank veya eksantrik sensörleri

gibi birçok farklý nedenle ortaya çýkabilir.

OBD arýza kodu okunarak teþhis yapýlmalý ve kodun iþaret ettiði sistem test edilmelidir.

“LPG'li araç olduðu için arýza LPG'dendir” þeklinde bir yaklaþým gereksiz parça deðiþimine yol açabilir.

LPG Enjektörlerinin Durumuna Dikkat Edin

LPG enjektörleri zaman içerisinde kirlenebilir veya mekanik olarak aþýnabilir.

Enjektörlerde meydana gelen problemler;

• Tekleme,

• Rölanti düzensizliði,

• Hýzlanmada isteksizlik,

• Silindirler arasýnda çalýþma farký,

• Yakýt tüketiminde artýþ

gibi belirtilere neden olabilir.

Ancak enjektör deðiþimine karar vermeden önce basýnç, filtre, elektrik baðlantýlarý ve kalibrasyon gibi diðer ihtimaller de kontrol edilmelidir.

Regülatör Basýncýný Kontrol Ettirin

LPG regülatörü, sývý haldeki LPG'nin motorun ihtiyaç duyduðu çalýþma koþullarýna uygun þekilde sisteme gönderilmesinde önemli rol oynar.

Regülatörün performansýnýn düþmesi veya basýnç deðerlerinin kararsýz hale gelmesi özellikle yük altýnda kendini gösterebilir.

Araç rölantide normal çalýþýrken yüksek devirde veya ani hýzlanmada LPG'de sorun çýkarýyorsa regülatör basýncý ve sistemin diðer çalýþma deðerleri kontrol edilmelidir.

LPG’li Araçlarda Ateþleme Sistemi Çok Önemlidir

LPG, ateþleme sisteminin durumuna karþý benzine kýyasla daha hassas olabilir.

Bu nedenle;

• Bujilerin doðru tipte olmasý,

• Buji aralýðýnýn uygun olmasý,

• Ateþleme bobinlerinin saðlýklý olmasý,

• Buji kablolarýnýn kullanýldýðý sistemlerde kablolarýn kontrol edilmesi

önemlidir.

Özellikle LPG'de tekleme yapan ancak benzinde daha az belirti gösteren araçlarda ateþleme sistemi mutlaka deðerlendirilmelidir.

LPG’li Araçlarda Doðru Buji Kullanýlmalý

Her LPG'li araç için ayný bujinin kullanýlmasý doðru deðildir.

Aracýn motor üreticisinin önerdiði buji özellikleri, LPG kitinin gereksinimleri ve motorun çalýþma koþullarý dikkate alýnmalýdýr.

Sýrf LPG kullanýldýðý için rastgele “LPG bujisi” takmak yerine motor ve araç için uygun ürün kullanýlmalýdýr.

LPG ECU Ayarlarýný Rastgele Deðiþtirmeyin

LPG sistemlerinde ECU kalibrasyonu önemli bir konudur.

Yanlýþ kalibrasyon;

• Fakir karýþým,

• Zengin karýþým,

• Performans kaybý,

• Yakýt tüketimi artýþý,

• Tekleme,

• Motor arýza lambasý

gibi sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle LPG yazýlýmýndaki parametrelerin internetten bulunan rastgele ayarlarla deðiþtirilmesi doðru deðildir.

Kalibrasyon, aracýn motoru ve LPG sistemi birlikte deðerlendirilerek yapýlmalýdýr.

Sürekli Kýsa Mesafe Kullanýmýna Dikkat Edin

LPG'li araçlarýn kullaným koþullarý da bakým ihtiyacýný etkiler.

Sürekli kýsa mesafeli kullaným, yoðun trafik, sýk dur-kalk, yüksek motor yükü ve uzun süre rölantide çalýþma aracýn genel bakým gereksinimlerini artýrabilir.

LPG sisteminin yaný sýra motor yaðý, soðutma sistemi, akü ve ateþleme sistemi de bu kullaným koþullarýndan etkilenebilir.

LPG’li Araçlarla Kapalý Otopark Konusuna Dikkat Edin

LPG'li araçlarýn kapalý otoparklara giriþ kurallarý ülkeden ülkeye ve otoparktan otoparka deðiþebilir.

Bazý kapalý otoparklar LPG'li araçlarý kabul ederken bazýlarý yasaklayabilir. LPG'li araç kabul eden tesislerde ise uygun havalandýrma, gaz algýlama ve yangýn güvenliði sistemleri gibi özel önlemler bulunabilir.

Bu nedenle otopark giriþindeki iþaretlere ve iþletmenin kurallarýna uyulmalýdýr.

LPG Dolumu Sýrasýnda Araç Güvenliði

LPG dolumu sýrasýnda bazý temel güvenlik kurallarýna uyulmasý gerekir.

Dolum sýrasýnda:

• Motor kapalý olmalý,

• Dolum görevlisinin talimatlarýna uyulmalý,

• Sigara ve açýk alev kaynaklarýndan uzak durulmalý,

• Dolum sýrasýnda araç üzerinde gereksiz iþlemler yapýlmamalý,

• LPG kokusu veya kaçak þüphesi varsa doluma devam edilmemeli

ve olaðandýþý bir durum fark edildiðinde görevliye bilgi verilmelidir.

LPG’li Araçlarda Koku Oluþursa Ne Yapýlmalý?

LPG kokusu fark edildiðinde ilk yapýlmasý gereken þey paniðe kapýlmadan aracý güvenli bir konuma almaktýr.

Mümkünse araç açýk ve iyi havalandýrýlan bir alana çýkarýlmalý, ateþ veya kývýlcým oluþturabilecek kaynaklardan uzak durulmalý ve LPG sistemi uzman tarafýndan kontrol edilmelidir.

Kapalý bir garajda yoðun LPG kokusu fark edilirse elektrik düðmelerine veya kývýlcým oluþturabilecek ekipmanlara müdahale etmekten kaçýnýlmalýdýr.

LPG Sistemine Sonradan Ek Parça Takarken Dikkat Edin

LPG sisteminde kullanýlacak parçalarýn birbirleriyle uyumlu olmasý gerekir.

Tank, multivalf, regülatör, enjektör, filtre ve sensörlerin rastgele seçilmesi doðru deðildir.

Örneðin farklý direnç deðerine sahip bir seviye sensörü kullanýlmasý LPG göstergesinin hatalý çalýþmasýna neden olabilir. Benzer þekilde yanlýþ multivalf veya tank kombinasyonu da sistemde uyumsuzluk oluþturabilir.

Parça seçiminde marka kadar teknik uyumluluk da önemlidir.

LPG Sisteminde Yapýlan Ýþlemleri Belgeleyin

LPG sisteminde önemli bir deðiþiklik veya parça deðiþimi yapýldýðýnda yapýlan iþlemlerin kayýt altýnda tutulmasý faydalýdýr.

Özellikle tank deðiþimi, multivalf deðiþimi, LPG ECU deðiþimi veya sistemin önemli parçalarýnýn yenilenmesi gibi iþlemlerde kullanýlan parçalarýn bilgileri ve montaj tarihi ileride yapýlacak kontroller açýsýndan yararlý olabilir.

Bu kayýtlar, aracýn geçmiþinin takip edilmesini de kolaylaþtýrýr.

LPG’li Araç Kullanýcýlarýnýn En Çok Yaptýðý Hatalar

LPG kullanýcýlarýnýn yaptýðý bazý hatalar zaman içerisinde daha büyük sorunlara dönüþebilir.

Bunlarýn baþýnda;

• LPG filtresini uzun süre deðiþtirmemek,

• LPG kokusunu önemsememek,

• Tankýn yaþýný takip etmemek,

• LPG sistemini rastgele servislere müdahale ettirmek,

• Arýza kodunu okumadan parça deðiþtirmek,

• Kalibrasyonu bilinçsiz þekilde deðiþtirmek,

• Benzin deposunu sürekli boþ kullanmak,

• Ateþleme sisteminin bakýmýný ihmal etmek,

• Yanlýþ tank veya multivalf kullanmak,

• LPG'li araca uygun olmayan parçalar takmak

gelir.

Güvenli LPG Kullanýmýnýn Temeli

LPG sistemi karmaþýk görünse de güvenli kullanýmýn temelinde birkaç önemli alýþkanlýk vardýr: düzenli bakým, doðru parça kullanýmý, kaçaklara karþý dikkatli olmak, tankýn durumunu takip etmek ve arýzalarý doðru þekilde teþhis ettirmek.

LPG'li bir araçta ortaya çýkan belirtiyi uzun süre görmezden gelmek yerine, sorunun kaynaðýný erken aþamada tespit etmek hem güvenlik hem de maliyet açýsýndan daha avantajlýdýr.

Doðru monte edilmiþ, mevzuata uygun, bakýmlarý zamanýnda yapýlan ve arýzalarý doðru þekilde giderilen bir LPG sistemi, aracýn uzun süre güvenilir þekilde kullanýlmasýna yardýmcý olur.