10-06-2014
14 dak
4001
4

Motor Katk� Maddeleri Motora Zarar Verir mi?

Motor katk� maddeleri, motor ya��na veya baz� durumlarda yak�ta eklenerek motorun �al��ma �zelliklerini iyile�tirmeyi ama�layan �r�nlerdir. Piyasada s�rt�nme azalt�c�lar, motor koruyucular, ya� temizleyiciler, ya� ka�ak �nleyiciler, viskozite d�zenleyiciler ve yak�t sistemi temizleyicileri gibi �ok farkl� katk� �r�nleri bulunur.

Bu ürünlerin tamam�n� “zararl�” veya “faydal�” olarak tek bir gruba koymak do�ru de�ildir. Çünkü kullan�lan ürünün kimyasal yap�s�, motorun tasar�m�, kullan�lan motor ya��n�n özellikleri, motorun mevcut durumu ve katk�n�n do�ru dozda kullan�l�p kullan�lmamas� sonucu do�rudan etkiler.

As�l önemli soru �udur: Motor katk� maddesi do�ru üründe, do�ru miktarda ve do�ru amaçla kullan�lmad��nda motora zarar verebilir mi?

Evet, baz� durumlarda verebilir.

Motor katk� maddeleri neden kullan�l�r?

Motor katk�lar�n�n kullan�m amac� ürüne göre de�i�ir. Baz� ürünler motor ya��n�n özelliklerini desteklemek için geli�tirilirken baz�lar� belirli parçalar�n veya sistemlerin temizlenmesine yard�mc� olmak amac�yla kullan�l�r.

Örne�in piyasada �u tür ürünler bulunabilir:

Sürtünme azalt�c� katk�lar
Motor koruyucu katk�lar
Ya� sistemi temizleyicileri
Motor içi temizleyiciler
Ya� kaçaklar�n� azaltmaya yönelik katk�lar
Viskozite art�r�c� ürünler
Yak�t sistemi temizleyicileri
Enjektör temizleyicileri
So�utma sistemi katk�lar�

Bu ürünlerin çal��ma �ekilleri birbirinden farkl�d�r. Bu nedenle “motor katk�s�” ifadesi tek ba��na ürünün motora ne yapt��n� anlatmaya yetmez.

Her motor katk�s� motora zarar verir mi?

Hay�r.

Do�ru amaçla geli�tirilmi�, motor ve kullan�lan ya� ile uyumlu olan ve üreticisinin belirtti�i �ekilde kullan�lan bir katk�n�n mutlaka motora zarar verece�ini söylemek do�ru de�ildir.

Baz� katk� maddeleri belirli ko�ullarda faydal� olabilir. Örne�in belirli bir temizlik i�lemi için tasarlanm�� bir ürün, uygun motorda ve do�ru prosedürle kullan�ld��nda ya� sistemindeki istenmeyen birikintilerin giderilmesine yard�mc� olabilir.

Ancak sorun, bütün katk�lar�n bütün motorlarda ayn� �ekilde çal��t��n�n dü�ünülmesidir.

Özellikle modern motorlarda ya��n kimyasal yap�s� oldukça önemlidir. Yanl�� bir ürün bu dengeyi de�i�tirebilir.

Yanl�� motor katk�s� nas�l zarar verebilir?

Motor ya�� yaln�zca ya�lay�c� bir s�v� de�ildir. �çerisinde motorun çal��ma ko�ullar�na göre haz�rlanm�� çok say�da katk� maddesi bulunur.

Motor ya�lar�n�n içinde a��nma önleyiciler, deterjanlar, dispersanlar, oksidasyon önleyiciler, korozyon önleyiciler ve sürtünme düzenleyiciler gibi farkl� bile�enler bulunabilir.

Üretici, bu katk� paketini belirli bir ya� viskozitesi ve performans standard�yla birlikte de�erlendirir.

Sonradan eklenen ba�ka bir kimyasal ürün, ya��n mevcut katk� paketinin dengesini de�i�tirebilir.

Bu nedenle daha fazla katk� maddesi eklemek her zaman daha fazla koruma anlam�na gelmez.

Fazla katk� maddesi kullanmak daha iyi midir?

Hay�r.

Motor katk�lar�nda en s�k yap�lan hatalardan biri “daha fazla kullan�rsam daha iyi korur” dü�üncesidir.

Bir ürün belirli bir motor ya�� miktar� için belirli bir dozajda tasarlanm�� olabilir. Tavsiye edilenden çok daha fazla ürün eklemek, ürünün etkisini art�rmak yerine ya��n özelliklerini olumsuz yönde de�i�tirebilir.

Özellikle ya� katk�lar�nda gere�inden fazla ürün kullan�lmas�:

Ya��n viskozitesini de�i�tirebilir
Ya��n ak�� özelliklerini etkileyebilir
Ya� katk� paketinin dengesini bozabilir
Baz� motor parçalar�nda istenmeyen birikintilere neden olabilir
Ya� kanallar�n�n ve filtre sistemlerinin çal��ma ko�ullar�n� etkileyebilir

Bu nedenle katk� maddelerinde do�ru dozaj çok önemlidir.

Modern motorlarda neden daha dikkatli olunmal�?

Günümüzde motorlar geçmi�e göre daha dü�ük toleranslarla, daha yüksek özgül güçlerle ve daha karma��k ya�lama sistemleriyle çal��yor.

Turbo�arj, de�i�ken supap zamanlamas�, hidrolik supap sistemleri, start-stop sistemleri ve çe�itli emisyon kontrol sistemleri motor ya��n�n özelliklerine daha fazla ba��ml� olabilir.

Baz� motorlarda motor ya�� yaln�zca krank ve piston gibi parçalar� ya�lamaz. Ayn� zamanda hidrolik çal��an sistemlerin do�ru �ekilde çal��mas�na da yard�mc� olur.

Bu nedenle yanl�� bir ya� katk�s�n�n etkisi yaln�zca ya�lama ile s�n�rl� kalmayabilir.

Özellikle üreticinin belirli bir ya� standard�n� zorunlu tuttu�u modern motorlarda, rastgele katk� kullanmak yerine do�ru spesifikasyondaki motor ya��n� kullanmak daha güvenli yakla��md�r.

Motor katk�s� turbo�arja zarar verebilir mi?

Yanl�� ürün veya yanl�� kullan�m ko�ullar�nda dolayl� olarak sorun olu�turabilir.

Turbo�arj�n mil ve yatak sistemi çok yüksek devirlerde çal��r ve uygun ya�lama ko�ullar�na ihtiyaç duyar. Turbo sisteminde ya��n do�ru viskozitede olmas� ve ya�lama sisteminin sa�l�kl� çal��mas� önemlidir.

Yanl�� bir katk� motor ya��n�n ak�� özelliklerini de�i�tirebiliyorsa, bu durum turbo�arj�n ya�lanma ko�ullar�n� da etkileyebilir.

Bu nedenle turbo motorlarda özellikle ya� katk�lar� konusunda daha dikkatli olunmal�d�r.

Burada önemli olan katk�n�n “turbo dü�man�” olmas� de�il, kullan�lan ürünün motor ya��n�n özellikleriyle uyumlu olup olmamas�d�r.

Motor katk�lar� ya� kanallar�n� t�kayabilir mi?

Baz� durumlarda dolayl� olarak risk olu�turabilir.

Özellikle uzun süre bak�m� ihmal edilmi� ve içerisinde yo�un çamur veya tortu bulunan motorlarda güçlü temizleyici ürünlerin kullan�lmas� dikkat gerektirir.

Bir motorun içinde y�llar boyunca birikmi� tortular varsa, bunlar�n bir anda çözülmesi ya� sisteminde dola�an parçac�klar�n miktar�n� art�rabilir.

Bu nedenle çok kirli bir motoru yaln�zca güçlü bir katk� maddesiyle temizlemek her zaman en do�ru yakla��m olmayabilir.

Baz� durumlarda kontrollü temizlik, k�sa ya� de�i�im aral�klar� ve mekanik durumun de�erlendirilmesi daha uygun olabilir.

Motor temizleyici katk�lar riskli midir?

Motor temizleyici ürünler di�er katk�lardan biraz farkl� de�erlendirilmelidir.

Bu ürünlerin amac� genellikle ya� sisteminde veya motor içerisinde olu�an belirli tortu ve birikintilerin çözülmesine yard�mc� olmakt�r.

Ancak ürünün kullan�m �ekli önemlidir.

Örne�in ya� de�i�iminden hemen önce kullan�lan bir motor iç temizleyicinin motor içerisinde belirli bir süre çal��t�r�lmas� gerekebilir. Ürünün motorda gere�inden uzun süre b�rak�lmas� veya üreticinin belirtmedi�i �ekilde kullan�lmas� do�ru de�ildir.

Temizleme i�leminden sonra uygun motor ya�� ve yeni ya� filtresi kullan�lmas� da önemlidir.

Ya� kaçaklar�n� azaltan katk�lar motora zarar verir mi?

Ya� kaçaklar�n� azaltmaya yönelik baz� ürünler, belirli conta ve keçelerin çal��ma özelliklerini de�i�tirmeyi amaçlar.

Bunlar baz� küçük s�z�nt�larda geçici olarak fayda sa�layabilir. Ancak ciddi bir ya� kaça��n�n gerçek çözümü mekanik onar�md�r.

Örne�in:

Krank keçesi hasarl�ysa
Supap kapa�� contas� kaç�r�yorsa
Turbo ya� hatt�nda problem varsa
Ya� karteri hasarl�ysa
Filtre veya tapa çevresinde kaçak varsa

katk� maddesiyle sorunu kal�c� olarak çözmek do�ru de�ildir.

Kaça�� yaln�zca katk�yla bast�rmak, as�l problemin daha geç fark edilmesine neden olabilir.

Motor katk�s� ya� bas�nc�n� düzeltebilir mi?

Motor katk�lar� dü�ük ya� bas�nc�n�n gerçek çözümü de�ildir.

Dü�ük ya� bas�nc�;

A��nm�� yataklardan
Ar�zal� veya a��nm�� ya� pompas�ndan
T�kal� ya� süzgecinden
Yanl�� viskoziteli ya�dan
Ya� seviyesinin dü�ük olmas�ndan
Ya�lama sistemindeki ba�ka bir mekanik problemden

kaynaklanabilir.

Baz� ürünler daha kal�n bir ya� davran�� olu�turarak ya� bas�nc� göstergesinde geçici bir de�i�iklik yaratabilir. Ancak bu, mekanik problemin giderildi�i anlam�na gelmez.

Özellikle ya� bas�nc� uyar� lambas� yan�yorsa katk� maddesi kullanarak arac� kullanmaya devam etmek ciddi motor hasar�na yol açabilir.

Motor katk�s� ya� yakmay� durdurur mu?

Motor katk�lar�n�n ya� yakmay� tamamen durduraca�� dü�üncesi do�ru de�ildir.

Ya� tüketiminin birçok farkl� nedeni olabilir. Piston segmanlar�, silindirler, supap lastikleri, turbo�arj veya karter havaland�rma sistemi bunlardan baz�lar�d�r.

Baz� katk�lar belirli motorlarda ya� tüketimini geçici olarak azaltabilir. Ancak mekanik olarak a��nm�� bir motorun parçalar�n� yeniden eski haline getiremez.

Bu nedenle ciddi ya� tüketen bir motorda önce kompresyon, kaçak, PCV sistemi, turbo ve di�er ilgili bile�enler kontrol edilmelidir.

Motor katk�s� motoru temizlerken zarar verebilir mi?

Motorun durumuna ba�l� olarak yanl�� temizlik yöntemi sorun yaratabilir.

Özellikle yüksek kilometreli ve uzun süre düzensiz bak�m yap�lm�� motorlarda ya� çamuru ve tortu birikintileri bulunabilir.

Bu birikintilerin bir k�sm� çözülürken ya� içerisinde dola�an parçac�klar�n miktar� artabilir. Bu durum ya� filtresinin yükünü art�rabilir veya mevcut tortunun baz� bölgelere ta��nmas�na neden olabilir.

Bu nedenle “en güçlü temizleyici en iyi temizleyicidir” yakla��m� do�ru de�ildir.

Motorun bak�m geçmi�i bilinmiyorsa daha kontrollü bir yakla��m tercih edilmelidir.

Yak�t katk�lar� da motora zarar verebilir mi?

Motor katk�s� denildi�inde yaln�zca ya� katk�lar� dü�ünülmemelidir. Yak�t katk�lar� da yanl�� kullan�ld��nda sorun olu�turabilir.

Benzin veya dizel yak�ta eklenen katk�lar�n amac� ürünün türüne göre de�i�ir. Enjektör temizleyici, yak�t sistemi temizleyici, oktan art�r�c� veya farkl� amaçlara yönelik ürünler bulunabilir.

Ürünün yak�t sistemiyle uyumlu olmas� gerekir.

Özellikle modern direkt enjeksiyonlu motorlarda yak�t sistemi yüksek bas�nç alt�nda çal��t�� için rastgele kimyasal ürünler kullanmak yerine üreticinin veya ürünün teknik gereksinimlerinin dikkate al�nmas� gerekir.

Motor katk�lar� katalitik konvertöre veya partikül filtresine zarar verebilir mi?

Baz� katk�lar�n yanma sonucunda olu�an bile�enleri egzoz sistemine ula�abilir.

Özellikle ya� veya yak�t katk�s�n�n içeri�inde bulunan baz� elementler ve kül olu�turan bile�enler, uzun vadede emisyon sistemleri aç�s�ndan önem ta��yabilir.

Bu nedenle modern araçlarda yaln�zca motoru de�il, egzoz emisyon sistemini de dü�ünmek gerekir.

Katalitik konvertör, benzin partikül filtresi veya dizel partikül filtresi bulunan araçlarda ürünün bu sistemlerle uyumlulu�u önemlidir.

“Motor için faydal�” olarak pazarlanan bir ürünün arac�n tüm emisyon sistemi aç�s�ndan da uygun oldu�u otomatik olarak kabul edilmemelidir.

Motor katk�s� bujilere zarar verir mi?

Yanma odas�na ula�an veya yak�tla birlikte kullan�lan baz� katk�lar�n yanl�� kullan�lmas� durumunda buji uçlar�nda birikinti olu�abilir.

Bu durum özellikle yanl�� dozaj veya uygun olmayan ürün kullan�m�yla daha olas� hale gelebilir.

Bujilerde olu�an kirlenme ate�leme performans�n� etkileyebilir ve zamanla:

Tekleme
Zor çal��ma
Rölanti düzensizli�i
Performans kayb�
Yak�t tüketiminde art��

gibi problemlere yol açabilir.

Bu nedenle yak�t katk�lar�nda da önerilen dozaj�n üzerine ç�k�lmamal�d�r.

Motor katk�s� Check Engine ��n� yakabilir mi?

Her katk�n�n böyle bir etkisi oldu�u söylenemez. Ancak uygun olmayan bir ürünün motor çal��ma ko�ullar�n� veya yanma karakterini de�i�tirmesi durumunda baz� araçlarda sensör de�erleri veya emisyon sistemi etkilenebilir.

Özellikle modern motorlarda hava-yak�t oran�, egzoz gaz� de�erleri ve emisyon sistemleri ECU taraf�ndan sürekli takip edilir.

Bir katk� sonras�nda Check Engine �� yanarsa, katk�y� tekrar tekrar kullanmak yerine hata kodlar�n�n okunmas� ve problemin nedeninin ara�t�r�lmas� gerekir.

Motor katk�s� kullan�rken en büyük hata nedir?

En büyük hata, katk� maddesini bak�m�n yerine koymakt�r.

Örne�in:

“Motor ya� eksiltiyor, katk� ekleyelim.”

“Ya� bas�nc� dü�ük, katk� deneyelim.”

“Motor ses yap�yor, motor koruyucu koyal�m.”

“Motor çok kirli, güçlü bir temizleyici kullanal�m.”

gibi yakla��mlar gerçek ar�zan�n te�his edilmesini geciktirebilir.

Katk� maddesi bir bak�m veya destek ürünü olabilir. Ancak mekanik te�hisin yerine geçmemelidir.

Motor katk�s� kullanmak isteyenler nelere dikkat etmeli?

Bir katk� kullanmadan önce �u noktalar de�erlendirilmelidir:

Ürün hangi amaçla üretilmi�?
Motor ya��na m�, yak�ta m� ekleniyor?
Arac�n motoruyla uyumlu mu?
Kullan�lan motor ya��yla uyumlu mu?
Üretici belirli bir katk� kullan�m�n� yasakl�yor veya s�n�rl�yor mu?
Dozaj� nedir?
Turbo, partikül filtresi veya katalitik konvertör gibi sistemlerle uyumlu mu?
Motorun mevcut bir mekanik problemi var m�?
Ayn� anda ba�ka bir katk� kullan�l�yor mu?

Özellikle farkl� markalara ait birden fazla katk�n�n ayn� anda kullan�lmas� tavsiye edilmez.

Motor katk�lar� ne zaman gerçekten i�e yarayabilir?

Motor katk�lar�n�n kullan�m alan� tamamen ortadan kald�r�lmamal�d�r.

Do�ru ürünün do�ru amaçla kullan�ld�� durumlarda baz� katk�lar belirli faydalar sa�layabilir.

Örne�in üreticisinin belirtti�i �ekilde kullan�lan bir yak�t sistemi temizleyicisi, uygun ko�ullarda enjektörlerdeki belirli birikintilerin temizlenmesine yard�mc� olabilir.

Benzer �ekilde, belirli bir ya� sistemi temizleyicisi bak�m prosedürünün parças� olarak kullan�labilir.

Ancak fayda, ürünün “motor katk�s�” olarak sat�lmas�ndan de�il, belirli bir probleme yönelik do�ru kimyasal ve do�ru uygulama yönteminden kaynaklan�r.

Sonuç olarak motor katk�lar� zararl� m�?

Motor katk� maddelerini tamamen zararl� veya tamamen faydal� olarak de�erlendirmek do�ru de�ildir.

Do�ru ürün, do�ru motor, do�ru ya� ve do�ru dozaj bir araya geldi�inde katk� maddeleri baz� durumlarda fayda sa�layabilir. Buna kar��l�k yanl�� ürünün kullan�lmas�, fazla dozaj, farkl� katk�lar�n birbirine kar��t�r�lmas� veya katk�n�n mevcut bir mekanik ar�zay� gizlemek amac�yla kullan�lmas� sorunlara yol açabilir.

Özellikle modern motorlarda üreticinin belirledi�i motor ya�� özelliklerine öncelik verilmelidir. Düzenli ya� ve filtre de�i�imi, do�ru ya� seviyesi, uygun çal��ma s�cakl�� ve zaman�nda yap�lan bak�m; motorun korunmas� aç�s�ndan katk� maddelerinden çok daha temel konulard�r.

K�sacas�, motor katk�s� kullanmak tek ba��na motoru daha sa�l�kl� hale getirmez. Bir katk� kullan�lacaksa, motorun ihtiyac� gerçekten belirlenmeli, ürünün amac� ve uyumlulu�u kontrol edilmeli ve üreticinin belirtti�i kullan�m �ekline uyulmal�d�r.