13-02-2022
15 dak
13848
1

Hidrolik Direksiyon Bas�n� Sens�r� Nedir? Ar�za Belirtileri Nelerdir?

Hidrolik direksiyon bas�n� sens�r�, hidrolik direksiyon sistemindeki s�v� bas�nc�n� �l�en ve bu bilgiyi arac�n elektronik kontrol sistemine ileten bir sens�rd�r.

Bu sensör özellikle elektronik kontrollü hidrolik veya elektro-hidrolik direksiyon sistemlerinde kullan�l�r. Sensörden gelen bilgiler, motor kontrol ünitesi veya ba�ka bir kontrol modülü taraf�ndan direksiyon sisteminin çal��ma durumunu de�erlendirmek için kullan�labilir.

Direksiyon simidi çevrildi�inde hidrolik sistem üzerindeki yük de�i�ir. Özellikle araç dü�ük h�zda veya park halindeyken direksiyon çevrildi�inde pompan�n olu�turmas� gereken hidrolik bas�nç önemli ölçüde de�i�ebilir.

Bas�nç sensörü bu de�i�imleri alg�layarak kontrol sistemine geri bildirim sa�lar.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Ne ��e Yarar?

Sensörün temel görevi, hidrolik direksiyon sistemindeki bas�nç hakk�nda elektronik kontrol ünitesine bilgi sa�lamakt�r.

Kontrol ünitesi bu bilgiyi farkl� amaçlarla kullanabilir.

Örne�in direksiyon simidi çevrildi�inde hidrolik bas�nç yükseldi�inde motor üzerindeki yük de artabilir.

Motor kontrol sistemi bu yük de�i�imini dikkate alarak:

Rölanti devrini düzenleyebilir
Motorun stop etmesini önlemeye yard�mc� olabilir
Motor yükünü de�erlendirebilir
Direksiyon sisteminin çal��ma durumunu izleyebilir
Hidrolik bas�nçla ilgili anormal durumlar� tespit edebilir

Arac�n tasar�m�na ba�l� olarak sensörün sinyali do�rudan ECM/PCM'ye veya ba�ka bir elektronik kontrol modülüne gönderilebilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Nas�l Çal��r?

Bas�nç sensörünün yap�s� araçtan araca de�i�ebilir.

Birçok elektronik bas�nç sensöründe:

Referans voltaj�
�ase
Sinyal

ba�lant�lar� bulunabilir.

Ancak her araçta ayn� elektrik ba�lant�s� veya ayn� sinyal tipi kullan�lmaz.

Sensör, hidrolik sistemdeki bas�nç de�i�imini elektriksel bir sinyale dönü�türür.

Direksiyon simidi çevrildi�inde hidrolik bas�nç de�i�ir ve sensörün gönderdi�i sinyal de buna ba�l� olarak de�i�ebilir.

Kontrol ünitesi bu sinyali de�erlendirerek sistemdeki bas�nç hakk�nda bilgi edinir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nc� Neden Önemlidir?

Hidrolik direksiyon sisteminin çal��abilmesi için pompan�n uygun bas�nç olu�turmas� gerekir.

Direksiyon simidi düz konumdayken sistemin yükü farkl�d�r.

Direksiyon çevrildi�inde ise hidrolik sistem üzerindeki yük artabilir.

Özellikle direksiyon tam sa� veya tam sol konuma yakla�t�r�ld��nda pompan�n olu�turdu�u bas�nç önemli ölçüde de�i�ebilir.

Bu nedenle bas�nç sensörü, kontrol sisteminin direksiyon yükünü anlamas�na yard�mc� olabilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Ar�zas�n�n Belirtileri Nelerdir?

Ar�zal� bir bas�nç sensörü çe�itli elektriksel veya sürü� belirtilerine neden olabilir.

Yayg�n belirtiler �unlard�r:

Check Engine Light yanmas�
Hidrolik direksiyonla ilgili ar�za kodlar�
Rölantide dalgalanma
Direksiyon çevrildi�inde motor devrinin anormal �ekilde dü�mesi
Direksiyon tam çevrildi�inde motorun stop etmeye yakla�mas�
Direksiyon deste�inin düzensiz çal��mas�
Direksiyonun baz� durumlarda a��rla�mas�
Sensör sinyalinin anormal görünmesi
ECU/ECM taraf�ndan bas�nç sinyalinin mant�ks�z bulunmas�
Direksiyon sistemiyle ilgili elektronik uyar�lar

Ancak sensör ar�zas�n�n belirtileri arac�n elektronik ve hidrolik sistem tasar�m�na göre de�i�ir.

Direksiyon Çevirirken Motor Devri Neden Dü�er?

Hidrolik direksiyon pompas� motor taraf�ndan çal��t�r�ld�� için direksiyon çevrildi�inde motor üzerine ek yük binebilir.

Özellikle dü�ük motor devrinde bu yük daha belirgin hale gelir.

Normal çal��an bir sistemde motor kontrol ünitesi bu yük de�i�imini dikkate alarak rölantiyi uygun �ekilde düzenleyebilir.

Bas�nç sensörü hatal� bilgi gönderiyorsa kontrol ünitesi direksiyon yükünü do�ru de�erlendiremeyebilir.

Bunun sonucunda:

Rölanti devri fazla dü�ebilir
Motor titre�ebilir
Motor stop etmeye yakla�abilir
Direksiyon çevrilirken devir dalgalanabilir

Ancak ayn� belirtiler rölanti kontrol sistemi, vakum kaçaklar�, motor yönetimi veya dü�ük hidrolik bas�nç gibi ba�ka sorunlardan da kaynaklanabilir.

Direksiyon Tam Çevrildi�inde Motor Neden Stop Edebilir?

Direksiyon simidinin tam sa� veya tam sol konuma getirilmesi hidrolik sistem üzerindeki yükü art�rabilir.

Normal bir araçta motor yönetim sistemi bu yük de�i�imini kar��layacak �ekilde çal��r.

Bas�nç sensörü hatal� sinyal gönderiyorsa veya hidrolik sistemde ba�ka bir problem varsa motor devri a��r� dü�ebilir.

Ancak burada önemli bir ayr�m vard�r.

Motorun direksiyon tam çevrildi�inde stop etmesi tek ba��na bas�nç sensörünün ar�zal� oldu�unu kan�tlamaz.

A�a��daki problemler de benzer sonuçlara yol açabilir:

Dü�ük hidrolik s�v� seviyesi
Direksiyon pompas� problemi
Pompan�n mekanik olarak zorlanmas�
Hidrolik sistemde t�kan�kl�k
Rölanti kontrol problemi
Motor yönetim sistemi ar�zas�
Kay�� problemi

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Direksiyonu A��rla�t�r�r m�?

Baz� araçlarda sensör ar�zas� direksiyon sisteminin elektronik kontrol stratejisini etkileyebilir.

Ancak klasik hidrolik direksiyon sistemlerinde direksiyonun a��rla�mas�n�n do�rudan nedeni ço�unlukla bas�nç sensörü de�ildir.

Daha öncelikli olarak:

Hidrolik ya� seviyesi
Direksiyon pompas�
Pompa kay��
Hidrolik hortumlar
Direksiyon kutusu
Kremayer
Hidrolik sistem bas�nc�

kontrol edilmelidir.

Özellikle sensör ar�zas�yla birlikte gerçek hidrolik bas�nç problemi varsa direksiyon deste�i ciddi �ekilde azalabilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü ile Hidrolik Direksiyon Hortumu Aras�ndaki Fark

Bu iki parça ayn� görevi yapmaz.

Hidrolik direksiyon hortumu, hidrolik s�v�y� sistem içerisinde ta��r.

Hidrolik direksiyon bas�nç sensörü ise sistemdeki bas�nc� ölçerek elektronik kontrol sistemine bilgi gönderir.

Hortumda kaçak oldu�unda hidrolik s�v� kaybedilebilir.

Sensör ar�zaland��nda ise hidrolik sistem fiziksel olarak sa�lam olsa bile kontrol ünitesi yanl�� veya eksik bas�nç bilgisi alabilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü ile Direksiyon Bas�nç Anahtar� Ayn� m�?

Her zaman de�il.

Baz� eski veya daha basit sistemlerde power steering pressure switch kullan�labilir.

Bas�nç anahtar� genellikle belirli bir bas�nç seviyesine ula��ld��nda elektrik devresini aç�p kapatan daha basit bir yap�ya sahiptir.

Bas�nç sensörü ise bas�nç de�i�imini sürekli veya daha ayr�nt�l� bir elektriksel sinyal olarak kontrol ünitesine iletebilir.

Bu nedenle servis dokümanlar�nda kullan�lan isimlendirme araç üreticisine göre de�i�ebilir.

Parçay� de�i�tirirken arac�n üretici parça numaras� ve servis doküman� esas al�nmal�d�r.

Bas�nç Sensörü Nerede Bulunur?

Hidrolik direksiyon bas�nç sensörü genellikle yüksek bas�nç hatt�nda bulunur.

S�kl�kla:

Direksiyon pompas�na yak�n
Bas�nç hortumu üzerinde
Pompa ç�k�� ba�lant�s�nda
Hidrolik direksiyon hatt�ndaki özel bir ba�lant� noktas�nda

konumland�r�l�r.

Ancak kesin konum araç modeline ve direksiyon sisteminin tasar�m�na göre de�i�ir.

Bu nedenle yaln�zca motor bölmesinde benzer görünen bir parçaya bakarak sensörün yeri belirlenmemelidir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Neden Ar�zalan�r?

Sensörün ar�zalanmas�na çe�itli faktörler neden olabilir.

Sensörün iç ar�zas�

Elektronik devre veya bas�nç alg�lama eleman� zamanla bozulabilir.

Kablo hasar�

Motor bölmesindeki s�cakl�k, titre�im ve hareketler kablolarda zamanla hasara yol açabilir.

Konnektör problemi

Korozyon, oksitlenme, gev�ek terminal veya nem sensör sinyalini bozabilir.

Referans voltaj� problemi

Sensörün ihtiyaç duydu�u referans voltaj�nda sorun varsa do�ru sinyal üretilemeyebilir.

�ase problemi

Kötü �ase ba�lant�s� sensör sinyalinin hatal� görünmesine neden olabilir.

Hidrolik s�v� kaça��

Sensör veya ba�lant� bölgesindeki kaçak, elektriksel ba�lant�lara ve çevredeki parçalara zarar verebilir.

A��r� s�cakl�k

Motor bölmesindeki yüksek s�cakl�k sensörün elektronik bile�enlerini zamanla etkileyebilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Ar�zas� OBD Cihaz�nda Ç�kar m�?

Modern araçlarda sensör elektriksel olarak kontrol edildi�i için ar�za durumunda OBD-II sistemi bir hata kodu kaydedebilir.

Kodun anlam� araç üreticisine göre de�i�ebilir.

Ar�za kodlar�:

Sinyalin çok yüksek olmas�
Sinyalin çok dü�ük olmas�
Sinyalin aral��n d��nda olmas�
Sinyalin kesintili olmas�
Sensör devresinde aç�k devre
K�sa devre
Mant�ks�z bas�nç bilgisi

gibi durumlar� i�aret edebilir.

Ancak ar�za kodu sensörün kesin olarak bozuk oldu�unu kan�tlamaz.

Kablo, konnektör, referans voltaj�, �ase veya gerçek hidrolik bas�nç problemi ayn� kodu olu�turabilir.

Sensör Ar�zas�n� Te�his Etmek �çin Ne Yap�l�r?

Do�ru te�his için önce ar�za kodlar� okunmal�d�r.

Daha sonra arac�n servis doküman�ndaki elektrik ve hidrolik de�erler dikkate al�nmal�d�r.

Kontrol s�ras�nda:

Sensör konnektörü
Kablo tesisat�
Referans voltaj�
�ase
Sensör sinyali
Hidrolik s�v� seviyesi
Hidrolik kaçaklar
Direksiyon pompas�
Sistem bas�nc�
Canl� sensör verileri

incelenebilir.

Özellikle tarama cihaz�nda sensörün canl� verisi görülebiliyorsa, direksiyon düz konumdayken ve direksiyon çevrilirken de�erlerin nas�l de�i�ti�i kontrol edilebilir.

Multimetre ile Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Test Edilir mi?

Evet, ancak yaln�zca multimetre kullanarak sensörün tamamen sa�lam oldu�u kesin olarak söylenemez.

Multimetre ile uygun servis prosedürüne göre:

Referans voltaj�
�ase
Sinyal voltaj�
Kablo süreklili�i
Aç�k devre
K�sa devre

kontrol edilebilir.

Ancak sensörün elektriksel olarak sinyal üretmesi, bas�nc� do�ru ölçtü�ü anlam�na gelmez.

Bu nedenle elektriksel testlerin mümkün oldu�unda gerçek hidrolik bas�nç ölçümü ve tarama cihaz�ndaki canl� verilerle birlikte de�erlendirilmesi gerekir.

Gerçek Hidrolik Bas�nç Nas�l Kontrol Edilir?

Sensörün bildirdi�i de�er ile sistemin gerçek bas�nc� ayn� �ey de�ildir.

Gerçek hidrolik bas�nc� kontrol etmek için uygun bas�nç test ekipman� kullan�labilir.

Test s�ras�nda ölçülen bas�nç üreticinin teknik özellikleriyle kar��la�t�r�l�r.

Örne�in:

Rölantide bas�nç
Direksiyon düz konumda bas�nç
Direksiyon çevrilirken bas�nç
Belirli motor devrindeki bas�nç

araç üreticisinin prosedürüne göre de�erlendirilebilir.

Bu test, sensörün yanl�� bilgi verip vermedi�ini veya sistemde gerçekten bas�nç problemi bulunup bulunmad��n� ay�rt etmeye yard�mc� olur.

Sensör De�eri ile Gerçek Bas�nç Neden Kar��la�t�r�lmal�d�r?

Örne�in sensör kontrol ünitesine dü�ük bas�nç bilgisi gönderiyor olabilir.

�ki farkl� senaryo ortaya ç�kabilir.

Birinci senaryo:

Gerçek hidrolik bas�nç normaldir ancak sensör dü�ük de�er bildiriyordur.

Bu durumda sensör veya elektrik devresi daha güçlü bir �üpheli haline gelir.

�kinci senaryo:

Sensör dü�ük bas�nç bildiriyordur ve gerçek bas�nç da gerçekten dü�üktür.

Bu durumda sensörü de�i�tirmek sorunu çözmeyebilir.

Direksiyon pompas�, kaçaklar, t�kan�kl�k veya ba�ka bir hidrolik problem ara�t�r�lmal�d�r.

Bu ayr�m gereksiz parça de�i�imini önlemek aç�s�ndan önemlidir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Temizlenerek Düzelir mi?

Ço�u durumda sensörün iç elektronik ar�zas� temizlikle giderilemez.

Ancak konnektörde kir, oksit veya nem varsa ba�lant�n�n temizlenmesi ve onar�lmas� sorunu çözebilir.

Burada sensörün kendisi ile elektrik ba�lant�s� birbirinden ayr�lmal�d�r.

Sensörün içinde meydana gelen elektronik veya mekanik alg�lama eleman� ar�zas�, d��ar�dan temizlik yap�larak genellikle giderilemez.

Bas�nç Sensörü De�i�tirilmeden Önce Neler Kontrol Edilmeli?

Sensör de�i�tirilmeden önce �u kontroller yap�lmal�d�r:

Ar�za kodlar�
Sensör konnektörü
Kablo tesisat�
Referans voltaj�
�ase ba�lant�s�
Sensör sinyali
Hidrolik ya� seviyesi
Hidrolik ya��n durumu
Hortumlarda kaçak
Direksiyon pompas�
Gerçek hidrolik sistem bas�nc�
Canl� veri

Özellikle sensörün bulundu�u bölgede ya� kaça�� varsa önce kaçak kayna�� belirlenmelidir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Ar�zal�yken Araç Kullan�l�r m�?

Bu durum ar�zan�n türüne ba�l�d�r.

Araç normal �ekilde direksiyon deste�i sa�l�yor ve yaln�zca sensör sinyaliyle ilgili bir elektronik problem bulunuyorsa araç hareket edebilir.

Ancak bu, ar�zan�n göz ard� edilmesi gerekti�i anlam�na gelmez.

�u belirtilerden biri varsa araç kullan�lmamal�d�r veya mümkün olan en k�sa sürede güvenli �ekilde servise götürülmelidir:

Direksiyon belirgin �ekilde a��rsa
Hidrolik ya� h�zla eksiliyorsa
Direksiyon pompas� yüksek ses ç�kar�yorsa
Direksiyon deste�i aniden kayboluyorsa
Büyük bir hidrolik ya� kaça�� varsa
Direksiyon kontrolü zorla��yorsa

Çünkü sensör ar�zas� ile gerçek hidrolik sistem ar�zas� birbirine benzeyen belirtiler olu�turabilir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü ile Direksiyon Pompas� Ar�zas� Nas�l Ayr�l�r?

�ki ar�za birbirine benzeyebilir ancak te�his yöntemi farkl�d�r.

Pompa ar�zas�nda gerçek hidrolik bas�nç üretimi yetersiz olabilir.

Sensör ar�zas�nda ise pompa ve hidrolik sistem normal çal��rken elektronik kontrol ünitesine yanl�� bilgi gönderilebilir.

Bu nedenle en do�ru yakla��m:

Sensör sinyali + elektrik devresi + gerçek hidrolik bas�nç

üçlüsünü birlikte de�erlendirmektir.

Sadece ar�za koduna bakarak sensörü de�i�tirmek do�ru bir te�his yöntemi de�ildir.

Hidrolik Direksiyon Bas�nç Sensörü Her Araçta Bulunur mu?

Hay�r.

Her hidrolik direksiyon sisteminde ayr� bir bas�nç sensörü bulunmaz.

Baz� araçlarda hidrolik sistem tamamen mekanik çal��abilir.

Baz� araçlarda bas�nç anahtar� bulunabilir.

Daha geli�mi� sistemlerde ise elektronik bas�nç sensörü ve farkl� kontrol modülleri kullan�labilir.

Ayr�ca günümüzde birçok araç hidrolik direksiyon yerine tamamen elektrikli direksiyon deste�i kullanmaktad�r.

Bu araçlarda klasik hidrolik direksiyon bas�nç sensörü bulunmayabilir.

Sonuç

Hidrolik direksiyon bas�nç sensörü, hidrolik direksiyon sistemindeki bas�nc� alg�layarak elektronik kontrol sistemine bilgi gönderen önemli bir bile�endir.

Özellikle direksiyon çevrildi�inde olu�an hidrolik yük de�i�iminin kontrol ünitesi taraf�ndan de�erlendirilmesine yard�mc� olur. Baz� araçlarda bu bilgi rölanti kontrolü, motor yük yönetimi ve direksiyon sisteminin elektronik olarak izlenmesi için kullan�labilir.

Bas�nç sensörü ar�zas�nda Check Engine Light, ar�za kodlar�, direksiyon çevrilirken rölanti devrinin dü�mesi, motorun stop etmeye yakla�mas�, düzensiz direksiyon deste�i veya hatal� sensör de�erleri görülebilir.

Ancak bu belirtiler do�rudan sensörün ar�zal� oldu�unu göstermez. Kablo tesisat�, konnektör, referans voltaj�, �ase, dü�ük hidrolik s�v� seviyesi, direksiyon pompas�, kaçaklar ve gerçek hidrolik bas�nç problemleri de benzer sonuçlar olu�turabilir.

Bu nedenle en do�ru te�his yöntemi, sensörün elektriksel sinyalini gerçek hidrolik sistem bas�nc�yla kar��la�t�rmak ve tarama cihaz�ndaki canl� verileri de�erlendirmektir.

Sensör de�i�tirmeden önce tüm devrenin ve hidrolik sistemin kontrol edilmesi, gereksiz parça de�i�imini ve yanl�� te�hisi önlemek aç�s�ndan önemlidir.