Acil Durum Çaðrý Sistemi (e-Call) Nedir?

Yeni nesil otomobiller yalnýzca motor, þanzýman ve güvenlik sistemlerinden oluþmuyor. Araçlarýn çevreyle ve acil yardým hizmetleriyle iletiþim kurmasýný saðlayan elektronik sistemler de modern otomobillerin önemli bir parçasý haline geldi.

Bu teknolojilerden biri olan e-Call (Emergency Call), ciddi bir trafik kazasý meydana geldiðinde aracýn acil yardým merkezine otomatik veya manuel olarak çaðrý göndermesini saðlayan acil durum iletiþim sistemidir.

Sistemin temel amacý oldukça basittir: Kaza sonrasýnda araç içerisindeki kiþilerin yardým istemesinin zor veya imkânsýz olduðu durumlarda acil yardým ekiplerinin mümkün olduðunca hýzlý haberdar edilmesini saðlamak.

e-Call sistemi özellikle hava yastýklarý, çarpýþma sensörleri, araç konum bilgisi ve mobil iletiþim altyapýsý gibi farklý teknolojileri bir araya getirir.

e-Call Sistemi Ne Ýþe Yarar?

e-Call sisteminin temel görevi, ciddi bir kaza durumunda acil yardým çaðrýsýnýn oluþturulmasýna yardýmcý olmaktýr.

Bir çarpýþma meydana geldiðinde araç, kazanýn belirli parametrelerini algýlayabilir ve sistem uygun koþullar oluþtuðunda acil çaðrý baþlatabilir.

Acil çaðrý sýrasýnda aracýn konumu gibi önemli bilgiler acil çaðrý merkezine iletilebilir.

Bu sayede araçta bulunan kiþiler konuþamayacak durumda olsa bile olayýn gerçekleþtiði konumun belirlenmesi kolaylaþabilir.

e-Call sisteminin amacý yalnýzca telefon görüþmesi yapmak deðildir. Asýl önemli özellik, aracýn konum ve kaza ile ilgili belirli bilgileri acil yardým hizmetlerine aktarabilmesidir.

e-Call Nasýl Çalýþýr?

e-Call sisteminin çalýþmasý birkaç farklý elektronik sistemin birlikte görev yapmasýna dayanýr.

Araçta bulunan sensörler ve kontrol üniteleri bir kaza meydana geldiðinde çeþitli verileri deðerlendirebilir.

Örneðin:

• Çarpýþmanýn þiddeti

• Hava yastýðýnýn açýlýp açýlmadýðý

• Araç konumu

• Araç yönü

• Araç kimliði

• Yakýt türü gibi bazý araç bilgileri

• Çaðrýnýn otomatik veya manuel baþlatýldýðý bilgisi

sistem tarafýndan acil çaðrý sürecinde kullanýlabilir.

Ciddi bir kaza algýlandýðýnda e-Call sistemi mobil iletiþim altyapýsý üzerinden acil çaðrý merkezine ulaþmaya çalýþýr.

Araç içerisindeki mikrofon ve hoparlör sayesinde de araçta bulunan kiþiler ile acil çaðrý merkezi arasýnda sesli iletiþim kurulabilir.

Otomatik e-Call Nedir?

e-Call sisteminin en önemli özelliklerinden biri otomatik olarak devreye girebilmesidir.

Örneðin ciddi bir çarpýþma gerçekleþtiðinde hava yastýðý kontrol ünitesi veya baþka bir güvenlik sistemi kazayý algýlayabilir.

Sistem, belirlenen kriterler karþýlanýyorsa acil çaðrýyý otomatik olarak baþlatabilir.

Bu özellik özellikle sürücünün veya yolcularýn telefon kullanamayacaðý durumlarda önemlidir.

Örneðin sürücü aðýr þekilde yaralanmýþ olabilir, bilincini kaybetmiþ olabilir veya araç içerisindeki kiþilerin acil yardým numarasýný arayabilecek durumda olmamasý mümkündür.

Otomatik çaðrý sistemi bu nedenle araç güvenliðinin yalnýzca çarpýþmayý önleme kýsmýyla sýnýrlý olmadýðýný gösterir.

Manuel e-Call Çaðrýsý Nasýl Yapýlýr?

e-Call sistemi yalnýzca kazalarda otomatik olarak çalýþan bir sistem deðildir.

Birçok araçta sürücünün veya yolcunun manuel olarak acil çaðrý baþlatmasýný saðlayan özel bir e-Call düðmesi bulunur.

Bu düðme genellikle tavan konsolunda, dikiz aynasýnýn yakýnýnda veya SOS þeklinde iþaretlenmiþ bir bölümde bulunur.

Düðmeye basýldýðýnda sistem acil çaðrý prosedürünü baþlatabilir.

Manuel çaðrý, aracýn ciddi bir kazaya karýþmadýðý ancak acil yardým gerektiði durumlarda da kullanýlabilir.

Örneðin araç içerisindeki bir kiþinin saðlýk problemi yaþamasý veya ciddi bir tehlike ile karþýlaþýlmasý durumunda sistem üzerinden yardým istenebilir.

Ancak kullanýlabilecek hizmetlerin kapsamý ve çaðrýnýn hangi merkeze yönlendirildiði araç, ülke ve sistem altyapýsýna göre deðiþebilir.

e-Call Hangi Bilgileri Gönderir?

e-Call sisteminin önemli özelliklerinden biri, yalnýzca sesli iletiþim saðlamamasýdýr.

Sistem, acil çaðrý sýrasýnda belirli bir minimum veri setini acil yardým altyapýsýna gönderebilir.

Bu bilgiler arasýnda özellikle aracýn konumu önemlidir.

Konum bilgisi sayesinde acil yardým ekipleri kazanýn gerçekleþtiði bölgeyi daha hýzlý belirleyebilir.

Bunun yanýnda araçla ilgili bazý tanýmlayýcý bilgiler ve çaðrýnýn otomatik veya manuel baþlatýldýðý gibi bilgiler de sistem tarafýndan aktarýlabilir.

Burada önemli bir nokta vardýr: e-Call sisteminin gönderdiði bilgiler aracýn donanýmýna, yazýlýmýna, ülkeye ve kullanýlan altyapýya göre deðiþebilir.

Bu nedenle her otomobilin acil çaðrý sisteminin ayný bilgileri gönderdiðini düþünmek doðru deðildir.

e-Call Konumu Nasýl Belirler?

e-Call sistemleri genellikle araç içerisindeki uydu konumlandýrma teknolojilerinden yararlanabilir.

GPS ve benzeri uydu konumlandýrma sistemleri sayesinde aracýn bulunduðu konum belirlenebilir.

Bazý sistemlerde konum bilgisi daha hassas hale getirilmek için farklý konumlandýrma ve iletiþim teknolojilerinden de yararlanýlabilir.

Konum bilgisinin acil yardým merkezine aktarýlmasý, özellikle sürücünün bulunduðu yeri tarif edemediði kazalarda büyük önem taþýr.

Örneðin araç þehir dýþýndaki bir yolda veya sürücünün bilmediði bir bölgede kaza yaptýysa, konum bilgisinin otomatik olarak aktarýlmasý müdahale sürecini kolaylaþtýrabilir.

e-Call Sistemi Telefon Gibi mi Çalýþýr?

Temel olarak mobil iletiþim altyapýsýndan yararlanýr ancak normal bir cep telefonu görüþmesiyle ayný sistem deðildir.

Araçta e-Call için özel olarak tasarlanmýþ bir iletiþim modülü bulunabilir.

Bu modül, aracýn elektronik sistemleriyle baðlantýlý þekilde çalýþýr.

Araçta ayrýca mikrofon ve hoparlör bulunmasý sayesinde acil çaðrý merkeziyle sesli iletiþim kurulabilir.

Bazý araçlarda e-Call sistemi araçtaki diðer elektronik kontrol üniteleriyle de haberleþir.

Bu nedenle sistem yalnýzca bir SIM kart ve hoparlörden ibaret deðildir.

e-Call Sisteminde SIM Kart Bulunur mu?

Birçok e-Call sistemi mobil iletiþim gerçekleþtirebilmek için araç içerisinde yerleþik bir iletiþim modülü ve SIM/eSIM tabanlý baðlantý kullanýr.

Sistemin internete baðlanmasý ile acil çaðrý gerçekleþtirmesi ayný þey deðildir.

e-Call sisteminin temel amacý normal internet kullanýmý deðil, acil durum iletiþimidir.

Modern araçlarda telematik kontrol ünitesi, mobil modem, anten ve diðer iletiþim bileþenleri birlikte çalýþabilir.

Bazý araçlarda bu sistem üreticinin baðlantýlý araç hizmetleriyle de entegre olabilir.

e-Call ile Araç Takip Sistemi Ayný Þey midir?

Hayýr.

e-Call ile sürekli araç takip sistemi birbirinden farklý teknolojilerdir.

e-Call'ýn temel amacý acil durumlarda yardým çaðrýsý oluþturmak ve gerekli bilgileri aktarmaktýr.

Araç takip sistemleri ise aracýn konumunu düzenli olarak takip etmek, filo yönetimi yapmak, araç hareketlerini izlemek veya hýrsýzlýk durumlarýnda aracýn bulunmasýna yardýmcý olmak gibi farklý amaçlarla kullanýlabilir.

Dolayýsýyla bir araçta e-Call bulunmasý, aracýn sürekli olarak takip edildiði anlamýna gelmez.

e-Call ile Hava Yastýðý Sistemi Arasýndaki Ýliþki Nedir?

e-Call sistemi hava yastýðý sistemiyle doðrudan ayný sistem deðildir.

Ancak bu iki sistem kaza algýlama açýsýndan birbiriyle iletiþim kurabilir.

Örneðin hava yastýðý kontrol ünitesi bir çarpýþmanýn meydana geldiðini algýladýðýnda bu bilgi araçtaki diðer güvenlik sistemleri tarafýndan kullanýlabilir.

e-Call sistemi de kazanýn ciddi olduðuna karar vermek için bu tür bilgilerden yararlanabilir.

Bu nedenle e-Call, SRS/airbag sistemi, çarpýþma sensörleri, gövde kontrol modülü ve telematik sistemler arasýnda elektronik iletiþim bulunabilir.

e-Call Sistemi Hangi Kontrol Üniteleriyle Haberleþir?

Modern otomobillerde e-Call sistemi tek baþýna çalýþan bir elektronik cihaz deðildir.

Araç mimarisine baðlý olarak þu sistemlerle iletiþim kurabilir:

• Airbag/SRS kontrol ünitesi

• Body Control Module

• Telematik kontrol ünitesi

• CAN Bus aðý

• GPS/GNSS sistemi

• Mobil iletiþim modülü

• Gösterge paneli

• Ses sistemi

• Araç güç yönetimi sistemi

Özellikle CAN Bus gibi araç içi haberleþme aðlarý, farklý kontrol ünitelerinin birbirleriyle veri alýþveriþi yapmasýný saðlar.

Bu nedenle e-Call sisteminde meydana gelen bir iletiþim problemi bazen doðrudan e-Call modülünden kaynaklanmayabilir.

e-Call Arýzalanýrsa Ne Olur?

e-Call sistemi de araçtaki diðer elektronik sistemler gibi arýzalanabilir.

Arýza durumunda gösterge panelinde SOS, eCall veya acil çaðrý sistemiyle ilgili bir uyarý görülebilir.

Bazý araçlarda tavan konsolundaki SOS düðmesinin ýþýðý farklý bir renkte yanabilir veya yanýp sönebilir.

Olasý arýza nedenleri arasýnda þunlar bulunabilir:

• Telematik kontrol ünitesi arýzasý

• Mobil iletiþim modülü problemi

• GPS/GNSS anteni veya baðlantý sorunu

• Dahili SIM/eSIM baðlantý problemi

• Düþük akü voltajý

• Sigorta problemi

• Kablo veya soket problemi

• CAN Bus iletiþim problemi

• Mikrofon veya hoparlör arýzasý

• Yazýlým problemi

• Anten arýzasý

• Kontrol ünitesi donaným arýzasý

Bu nedenle yalnýzca gösterge panelindeki SOS uyarýsýna bakarak e-Call modülünün bozuk olduðunu söylemek doðru deðildir.

Düþük Akü Voltajý e-Call Sistemini Etkiler mi?

Evet.

Modern otomobillerde düþük akü voltajý birçok elektronik sistemde olduðu gibi e-Call sisteminde de sorunlara neden olabilir.

Özellikle araç uzun süre kullanýlmadýðýnda veya akü zayýfladýðýnda elektronik kontrol üniteleri beklenmeyen arýzalar kaydedebilir.

Bu nedenle e-Call arýzasý görüldüðünde doðrudan pahalý bir telematik kontrol ünitesini deðiþtirmek yerine aracýn akü ve þarj sistemi de kontrol edilmelidir.

Akünün dinlenme voltajý, marþ sýrasýnda voltaj düþümü ve alternatörün þarj durumu gerektiðinde ölçülmelidir.

e-Call Arýzasý Nasýl Teþhis Edilir?

e-Call arýzasýnýn doðru þekilde teþhis edilmesi için yalnýzca genel OBD-II cihazýyla hata kodu okumak yeterli olmayabilir.

Öncelikle araçta hangi kontrol ünitesinin e-Call fonksiyonundan sorumlu olduðu belirlenmelidir.

Daha sonra uygun teþhis cihazýyla ilgili modül taranabilir.

Teþhis sýrasýnda:

Arýza kodlarý

e-Call veya telematik kontrol ünitesinde kayýtlý hata kodlarý okunur.

Canlý veriler

Ýletiþim durumu, GPS bilgisi, besleme voltajý veya sistem durumu gibi desteklenen veriler kontrol edilebilir.

Ýletiþim kontrolü

Kontrol ünitesinin araç aðýyla iletiþim kurup kurmadýðý incelenir.

Anten ve baðlantýlar

GPS ve mobil iletiþim antenleri ile kablo ve soketler kontrol edilir.

Besleme voltajý

Modülün elektrik beslemesi ve þase baðlantýlarý ölçülür.

Mikrofon ve hoparlör

Sesli iletiþim fonksiyonlarý kontrol edilir.

Yazýlým

Gerekli durumlarda kontrol ünitesinin yazýlýmý ve üretici tarafýndan yayýnlanan güncellemeler deðerlendirilir.

e-Call Arýzasýnda Kontrol Ünitesi Hemen Deðiþtirilmeli mi?

Hayýr.

Elektronik sistemlerde hata mesajýnýn doðrudan ilgili parçanýn bozuk olduðu anlamýna gelmediði unutulmamalýdýr.

Örneðin e-Call iletiþim hatasý görülüyorsa sorun:

• Kontrol ünitesinde,

• Kablolamada,

• Antende,

• Araç haberleþme aðýnda,

• Akü voltajýnda,

• Yazýlýmda

veya baþka bir elektronik bileþende olabilir.

Bu nedenle sistematik teþhis yapýlmadan kontrol ünitesini deðiþtirmek gereksiz maliyet oluþturabilir.

e-Call Sistemi Ýnternet Olmadan Çalýþabilir mi?

e-Call sisteminin çalýþma altyapýsý normal internet baðlantýsýndan farklýdýr.

Sistem, acil çaðrý amacýyla mobil iletiþim altyapýsýndan yararlanabilir.

Ancak hangi þebekenin kullanýlabileceði, baðlantý teknolojisinin nasýl çalýþtýðý ve sistemin hangi koþullarda çaðrý oluþturabildiði aracýn üretildiði dönem ve ülkenin altyapýsýna baðlýdýr.

Bu nedenle özellikle eski araçlarda kullanýlan iletiþim teknolojisinin günümüzde desteklenip desteklenmediði önem kazanabilir.

Eski Araçlarda e-Call Sonradan Eklenebilir mi?

Teorik olarak bazý araçlara sonradan çeþitli acil çaðrý veya telematik sistemleri eklenebilir.

Ancak fabrika çýkýþlý e-Call sistemini sonradan eklemek, yalnýzca bir SOS düðmesi takmaktan ibaret deðildir.

Araçta:

• Ýletiþim modülü

• Anten

• Mikrofon

• Hoparlör

• GPS/GNSS sistemi

• Kablo tesisatý

• Kontrol ünitesi

• Araç haberleþme aðý

• Yazýlým ve kodlama

gibi birçok bileþenin uyumlu olmasý gerekebilir.

Bu nedenle fabrika çýkýþý olmayan bir araca orijinal e-Call sistemini sonradan eklemek, araç modeline göre oldukça karmaþýk olabilir.

e-Call Sistemi Güvenliði Artýrýr mý?

e-Call sisteminin temel amacý, kazadan sonra acil yardým hizmetlerine ulaþma sürecini kolaylaþtýrmaktýr.

Özellikle sürücünün yardým çaðrýsý yapamayacaðý durumlarda otomatik çaðrý özelliði önemli bir avantaj saðlayabilir.

Ancak e-Call bir kazayý önleyen sistem deðildir.

ABS, ESC, otomatik acil frenleme, þerit takip sistemi ve diðer aktif güvenlik teknolojilerinden farklý olarak e-Call'ýn görevi kazanýn meydana gelmesinden sonraki acil iletiþim sürecine yardýmcý olmaktýr.

Bu nedenle e-Call'ý pasif güvenlik ve acil durum iletiþim teknolojilerinin bir parçasý olarak deðerlendirmek daha doðru olur.

e-Call Sisteminin Geleceði

Otomobiller giderek daha fazla baðlantýlý hale geldikçe acil durum iletiþim sistemleri de araçlarýn elektronik mimarisinde daha önemli bir yer edinmeye devam ediyor.

Yeni nesil araçlarda e-Call benzeri sistemler yalnýzca acil çaðrý ile sýnýrlý kalmayabilir. Telematik sistemler; araç durum bilgileri, uzaktan servis hizmetleri, yol yardým fonksiyonlarý ve baðlantýlý araç teknolojileriyle birlikte çalýþabilir.

Bununla birlikte sistemlerin çalýþma þekli araç üreticisine, model yýlýna, ülkeye ve kullanýlan iletiþim altyapýsýna göre deðiþebilir.

e-Call Hakkýnda Bilinmesi Gereken En Önemli Nokta

e-Call, otomobilin ciddi bir kaza sonrasýnda acil yardým merkezine otomatik veya manuel olarak ulaþmasýný saðlayan elektronik bir acil durum iletiþim sistemidir.

Sistemin önemli avantajý, sürücünün veya yolcularýn yardým çaðrýsý yapamayacaðý durumlarda otomatik olarak devreye girebilmesidir.

Konum bilgisi, araç bilgileri ve çaðrý durumu gibi verilerin acil yardým altyapýsýna aktarýlmasý sayesinde kazaya müdahale sürecinin kolaylaþtýrýlmasý hedeflenir.

Ancak e-Call sisteminin düzgün çalýþmasý için telematik kontrol ünitesi, mobil iletiþim sistemi, GPS/GNSS, antenler, araç haberleþme aðý, elektrik beslemesi ve yazýlým gibi birçok bileþenin birlikte çalýþmasý gerekir.

Bu nedenle gösterge panelinde SOS veya e-Call arýzasý görülüyorsa yalnýzca tek bir parçayý deðiþtirmek yerine sistemin tamamýnýn teþhis edilmesi daha doðru yaklaþýmdýr.