LPG Selenoid Vana Nedir? Arýza Belirtileri Nelerdir?

LPG selenoid vana, LPG'li araçlarda gaz akýþýný elektriksel olarak kontrol eden önemli bir parçadýr. Sistemin LPG ile çalýþmasýna izin verildiðinde LPG akýþýný açar, motor durduðunda veya sistem LPG kullanýmýný sonlandýrdýðýnda ise gaz akýþýný keser.

LPG sisteminin yapýsýna göre araçta LPG tanký üzerindeki multivalf bölümünde, LPG regülatörü yakýnýnda veya her iki noktada selenoid vana bulunabilir.

Temel görevi oldukça basittir:

LPG kullanýmýna izin verildiðinde gaz akýþýný açmak, gerekli olmadýðý durumlarda ise LPG akýþýný kesmek.

Bu nedenle selenoid vanada meydana gelen bir arýza, aracýn LPG'ye geçmemesine, LPG'ye geçtikten sonra stop etmesine veya LPG sisteminin düzensiz çalýþmasýna neden olabilir.

LPG Selenoid Vana Nasýl Çalýþýr?

LPG selenoid vana içerisinde elektrik bobini ve hareketli bir valf mekanizmasý bulunur.

LPG kontrol ünitesi veya LPG anahtarý tarafýndan uygun elektrik sinyali gönderildiðinde bobin elektromanyetik alan oluþturur. Bu alan, vananýn içerisindeki mekanizmayý hareket ettirerek LPG'nin geçiþine izin verir.

Elektrik sinyali kesildiðinde ise vana genellikle kapalý konuma geri döner ve LPG akýþýný durdurur.

Bu çalýþma prensibi ayný zamanda önemli bir güvenlik iþlevi görür. Motor durduðunda veya LPG sistemi LPG kullanýmýný sonlandýrdýðýnda, LPG'nin gereksiz þekilde akmaya devam etmesi engellenir.

Selenoid vananýn çalýþma þekli ve kontrol yöntemi kullanýlan LPG kitine göre deðiþebilir.

LPG Selenoid Vana Nerede Bulunur?

Selenoid vananýn konumu kullanýlan LPG sistemine göre deðiþir.

LPG tanký tarafýnda

Bazý sistemlerde selenoid vana, LPG tanký üzerindeki multivalf grubunun bir parçasýdýr. Tanktan çýkan LPG'nin sistem içerisine ilerlemesini kontrol eder.

LPG regülatörü yakýnýnda

Bazý sistemlerde ise regülatöre ulaþmadan önce LPG hattý üzerinde ayrý bir selenoid vana bulunur.

Eski tip LPG sistemlerinde

Eski sistemlerde selenoid vana genellikle motor bölümünde, LPG hattý üzerinde bulunan ve üzerinde elektrik baðlantýsý olan küçük bir valf þeklindedir.

Dolayýsýyla her LPG'li araçta ayný sayýda ve ayný konumda selenoid vana bulunduðu düþünülmemelidir.

LPG Selenoid Vananýn Görevi Nedir?

Selenoid vananýn temel görevleri þunlardýr:

• LPG akýþýný kontrol etmek

• Motor durduðunda LPG akýþýný kesmek

• Benzinden LPG'ye geçiþ sýrasýnda LPG beslemesini kontrol etmek

• LPG'nin kontrolsüz þekilde ilerlemesini önlemek

• LPG ECU'su ve yakýt seçici sistem ile birlikte çalýþmak

• Yakýt sistemine ek bir güvenlik katmaný saðlamak

Selenoid vana ile LPG enjektörü ayný parça deðildir.

Selenoid vana LPG'nin ana besleme hattýndaki akýþý kontrol ederken, LPG enjektörleri motora gönderilen LPG miktarýný ve enjeksiyon zamanlamasýný kontrol eder.

LPG Selenoid Vana Arýzasý Belirtileri Nelerdir?

Arýzalý bir LPG selenoid vanasý farklý belirtilere neden olabilir. Arýzanýn elektriksel mi, mekanik mi veya baðlantý kaynaklý mý olduðuna göre belirtiler deðiþebilir.

En sýk görülen belirtiler þunlardýr:

• Araç LPG'ye geçmez.

• Araç LPG'ye geçtikten hemen sonra stop eder.

• LPG ile çalýþtýrmak zorlaþýr.

• Araç LPG'den benzine geri döner.

• LPG'de güç kaybý meydana gelir.

• LPG sistemi zaman zaman çalýþýr, zaman zaman çalýþmaz.

• Regülatöre LPG ulaþmaz.

• Yakýt deðiþimi sýrasýnda selenoid vanadan ses gelmez.

• LPG sistemi arýza uyarýsý verebilir.

• Araç benzinde çalýþýrken LPG'de çalýþmaz.

• LPG çalýþma sistemi düzensiz hale gelir.

Ancak bu belirtilerin tamamý doðrudan selenoid vana arýzasýný göstermez.

Sigorta, röle, kablo tesisatý, soketler, LPG ECU'su, basýnç sensörü, sýcaklýk sensörü veya regülatör de benzer problemlere neden olabilir.

Araç LPG'ye Geçmiyorsa Selenoid Vana Arýzalý Olabilir mi?

Evet, ancak doðrudan selenoid vanayý deðiþtirmek doðru bir teþhis yöntemi deðildir.

Bazý LPG sistemleri motor belirli bir sýcaklýða ulaþmadan LPG'ye geçmez. Bu nedenle aracýn ilk çalýþtýrmada bir süre benzinde kalmasý normal olabilir.

Motor gerekli sýcaklýða ulaþtýðý halde araç LPG'ye geçmiyorsa þu noktalar kontrol edilmelidir:

• LPG selenoid vanasýna elektrik gelip gelmediði

• LPG sigortasý

• LPG rölesi

• Kablo ve soketler

• LPG ECU'sunun çýkýþ sinyali

• Motor soðutma suyu sýcaklýk bilgisi

• LPG basýncý

• LPG basýnç ve sýcaklýk sensörü

• LPG regülatörü

• LPG yakýt seçici anahtarý

Bunlar kontrol edilmeden yalnýzca selenoid vanayý deðiþtirmek gereksiz masrafa yol açabilir.

LPG Selenoid Vana Açýlmazsa Ne Olur?

Selenoid vana kapalý kalýr ve açýlmazsa LPG, sistemin sonraki bölümüne ulaþamaz.

Bu durumda:

• LPG basýncý oluþmayabilir.

• Araç LPG'ye geçmeyebilir.

• LPG'ye geçiþ sýrasýnda motor stop edebilir.

• Araç yalnýzca benzinde çalýþabilir.

• LPG ile çalýþtýrma mümkün olmayabilir.

• LPG enjektörleri yakýt alamayabilir.

Bu durum bazen LPG regülatörü arýzasýyla da karýþtýrýlýr.

Örneðin regülatör saðlam olsa bile selenoid vana LPG geçiþine izin vermiyorsa regülatöre yeterli miktarda LPG ulaþmayacaktýr.

LPG Selenoid Vana Kapanmazsa Ne Olur?

Selenoid vananýn kapanmamasý daha dikkatli incelenmesi gereken bir durumdur.

Çünkü selenoid vana, LPG'nin gerektiðinde kesilmesine yardýmcý olan güvenlik sisteminin bir parçasýdýr.

Vananýn kapatmasý gereken durumda açýk kalmasý halinde sistemde:

• Anormal LPG basýncý

• Yakýt geçiþ problemleri

• LPG tüketiminde anormallik

• Yeniden çalýþtýrma problemleri

• LPG kokusu

• LPG akýþýnýn devam etmesi

gibi sorunlar ortaya çýkabilir.

Özellikle motor kapatýldýktan sonra LPG kokusu fark ediliyorsa araç kullanýlmaya devam edilmeden sistemin kontrol ettirilmesi gerekir.

LPG Selenoid Vana LPG Kokusu Yapar mý?

Selenoid vananýn kendisi doðrudan LPG kokusunun kaynaðý olmak zorunda deðildir.

Ancak vana çevresindeki baðlantýlar, contalar veya LPG hattýndaki baðlantý noktalarý kaçak yapabilir.

LPG kokusunun olasý kaynaklarý arasýnda:

• Selenoid vana contalarý

• Gevþek baðlantýlar

• Hasarlý LPG hortumlarý

• LPG borularý

• Multivalf

• Regülatör baðlantýlarý

• Filtre gövdesi

• LPG enjektör baðlantýlarý

• Hatalý montaj

bulunabilir.

Kalýcý LPG kokusu normal deðildir.

Araçta belirgin LPG kokusu varsa özellikle motor bölümünde veya kabin içerisinde koku hissediliyorsa sistem profesyonel olarak kaçak açýsýndan kontrol edilmelidir.

LPG Selenoid Vanadan Týk Sesi Gelmesi Normal mi?

Birçok elektromanyetik LPG selenoid vanasý çalýþýrken hafif bir “týk” sesi çýkarýr.

Yakýt LPG'ye geçirildiðinde vananýn çalýþtýðý duyulabilir veya vana üzerinde hafif bir hareket hissedilebilir.

Ancak ses gelmesi tek baþýna vananýn saðlam olduðunu kanýtlamaz.

Bobin çalýþýyor olabilir fakat vananýn içerisindeki mekanik mekanizma sýkýþmýþ olabilir.

Bu nedenle:

Ses geliyor = vana kesin saðlam

þeklinde bir teþhis yapýlmamalýdýr.

Gerektiðinde elektriksel çalýþma ile birlikte gerçek LPG akýþý ve basýncý da kontrol edilmelidir.

LPG Selenoid Vana Neden Sýkýþýr?

Selenoid vananýn mekanik olarak sýkýþmasýnýn çeþitli nedenleri olabilir.

Kir ve tortu

LPG sisteminde oluþabilecek kir ve tortular, vananýn hareketli parçalarýnýn düzgün çalýþmasýný engelleyebilir.

Elektriksel problemler

Düþük voltaj, kötü þase, oksitlenmiþ soket veya hasarlý kablo vananýn düzgün çalýþmasýný engelleyebilir.

Bobin arýzasý

Selenoid vananýn bobini zaman içerisinde elektriksel olarak arýzalanabilir.

Mekanik aþýnma

Hareketli parçalar ve contalar zamanla aþýnabilir.

Hatalý montaj

Kablo baðlantýlarýnýn veya LPG hattýnýn yanlýþ þekilde monte edilmesi sistemin çalýþma düzenini bozabilir.

Yakýt sistemi kirliliði

LPG sistemindeki filtre ve yakýt kalitesiyle iliþkili kirleticiler vana, regülatör ve enjektörler üzerinde sorun oluþturabilir.

LPG Selenoid Vana Nasýl Test Edilir?

Selenoid vanayý test ederken doðrudan deðiþtirmek yerine öncelikle elektriksel kontrol yapýlmalýdýr.

Elektrik beslemesi

LPG'ye geçiþ komutu verildiðinde vanaya uygun elektrik voltajýnýn gelip gelmediði kontrol edilir.

Kablo ve soketler

Kablo kopukluðu, oksitlenme, gevþek soket ve kötü þase baðlantýlarý incelenir.

Bobin direnci

Selenoid bobininin direnci multimetre ile ölçülebilir. Ölçülen deðer, ilgili LPG sisteminin üretici teknik deðerleriyle karþýlaþtýrýlmalýdýr.

Mekanik çalýþma

Vananýn elektrik komutuyla açýlýp kapandýðý kontrol edilir.

LPG basýncý

Sistemin uygun noktalarýnda LPG basýncý ölçülerek vananýn gerçekten LPG akýþýna izin verip vermediði deðerlendirilir.

Arýza kayýtlarý

LPG ECU'su teþhis cihazýyla okunabiliyorsa kayýtlý arýzalar ve canlý veriler de incelenebilir.

Selenoid Vana Saðlamken Sigorta Arýzasý Ayný Belirtiyi Oluþturabilir mi?

Evet.

Selenoid vana saðlam olsa bile sigorta atmýþsa vana çalýþmayabilir.

Ayný þekilde arýzalý bir röle de selenoid vanaya elektrik ulaþmasýný engelleyebilir.

Kopuk kablo, oksitlenmiþ soket veya kötü þase baðlantýsý da ayný sonucu oluþturabilir.

Bu nedenle selenoid vana arýzasýnda yalnýzca parçanýn kendisi deðil, vana kontrol devresinin tamamý incelenmelidir.

LPG Selenoid Vana ile LPG Regülatörü Arasýndaki Fark

Bu iki parça birbirinden farklý görevler üstlenir.

LPG selenoid vana, LPG'nin geçiþini kontrol eder.

LPG regülatörü, tanktan gelen LPG'nin basýncýný düþürür ve motorun ihtiyaç duyduðu çalýþma basýncýný düzenler.

Örneðin selenoid vana kapalýysa regülatöre LPG ulaþmayabilir.

Regülatörde problem varsa ise LPG sisteme ulaþtýðý halde doðru basýnçta düzenlenemeyebilir.

Bu nedenle iki arýza birbirinden ayrýlarak teþhis edilmelidir.

LPG Selenoid Vana ile LPG Enjektörü Arasýndaki Fark

LPG selenoid vana ile LPG enjektörü de ayný görevde deðildir.

Selenoid vana, LPG'nin ana besleme hattýndaki akýþý kontrol eder.

LPG enjektörleri ise her çalýþma koþulunda motora gönderilecek LPG miktarýný daha hassas þekilde kontrol eder.

Örneðin LPG basýncý hiç oluþmuyorsa sorun enjektörlerden önceki yakýt besleme bölümünde aranmalýdýr.

Basýnç normal olduðu halde tek bir silindirde LPG kaynaklý çalýþma problemi varsa LPG enjektörü, enjektör kablosu veya enjektör kontrol devresi daha olasý nedenler arasýnda olabilir.

Arýzalý LPG Selenoid Vana Yakýt Tüketimini Artýrýr mý?

Artýrabilir ancak yüksek LPG tüketiminin tek baþýna selenoid vana arýzasýna iþaret ettiði söylenemez.

Yüksek LPG tüketiminde daha sýk kontrol edilen noktalar þunlardýr:

• LPG kalibrasyonu

• LPG enjektörleri

• Regülatör basýncý

• Hava kaçaklarý

• Hava filtresi

• Motor sensörleri

• Ateþleme sistemi

• Motor çalýþma sýcaklýðý

• Yakýt trimleri

Selenoid vananýn görevi esas olarak LPG akýþýný açýp kapatmaktýr. Karýþýmýn hassas þekilde ayarlanmasý ise sistemin diðer parçalarý ve motor ECU'su tarafýndan gerçekleþtirilir.

LPG Selenoid Vana Motorun Stop Etmesine Neden Olur mu?

Evet.

Örneðin araç benzinden LPG'ye geçtiði anda selenoid vana açýlmýyorsa LPG regülatörüne yakýt ulaþamaz.

Bu durumda motor benzinden LPG'ye geçerken yakýt alamadýðý için stop edebilir.

Ancak LPG'ye geçiþ sýrasýnda stop etmenin baþka nedenleri de vardýr:

• Düþük LPG basýncý

• Regülatör problemi

• LPG sýcaklýk sensörü arýzasý

• LPG basýnç sensörü problemi

• LPG enjektör arýzasý

• Yanlýþ LPG kalibrasyonu

• Vakum kaçaðý

• Ateþleme sistemi problemi

Bu nedenle yalnýzca stop etme belirtisine bakarak selenoid vana deðiþtirilmemelidir.

Selenoid Vana Deðiþtirilmeden Önce Neler Kontrol Edilmeli?

Saðlýklý bir teþhis için þu sýra izlenebilir:

1. LPG tankýnda yeterli yakýt olup olmadýðý kontrol edilir.

2. LPG ECU'sundaki hata kayýtlarý okunur.

3. LPG sigortasý ve rölesi kontrol edilir.

4. Kablo ve soketler incelenir.

5. Selenoid vanaya elektrik gelip gelmediði ölçülür.

6. Selenoid bobininin direnci kontrol edilir.

7. Vananýn mekanik olarak açýlýp kapandýðý deðerlendirilir.

8. LPG basýncý ölçülür.

9. Regülatör ve LPG filtresi kontrol edilir.

10. Basýnç ve sýcaklýk sensörleri deðerlendirilir.

11. LPG enjektörlerinin çalýþmasý kontrol edilir.

12. LPG ECU'sunun selenoid vana komutu incelenir.

Bu yöntem, saðlam bir parçanýn gereksiz yere deðiþtirilmesini önler.

LPG Selenoid Vanayý Devre Dýþý Býrakmak Doðru mu?

Hayýr.

Selenoid vanayý bypass etmek veya sürekli açýk býrakmak güvenli bir çözüm deðildir.

Bu parça LPG yakýt sisteminin kontrol ve güvenlik iþlevlerinin bir parçasýdýr. Arýzayý geçici olarak gizlemek amacýyla sistemin güvenlik mekanizmasýnýn devre dýþý býrakýlmasý daha ciddi sonuçlara yol açabilir.

LPG yakýt sistemi üzerinde yapýlacak iþlemler, sistemin yapýsýný bilen ve LPG konusunda deneyimli bir teknisyen tarafýndan gerçekleþtirilmelidir.

LPG Selenoid Vana Ne Zaman Deðiþtirilmelidir?

Selenoid vana ancak yapýlan testler sonucunda gerçekten arýzalý olduðu doðrulanýrsa deðiþtirilmelidir.

Deðiþim gerektirebilecek durumlar arasýnda:

• Bobinin elektriksel olarak arýzalý olmasý

• Vana mekanizmasýnýn sýkýþmasý

• Vana mekanizmasýnýn düzgün açýlýp kapanmamasý

• Ýç kaçak oluþmasý

• Mekanik hasar

• Contalarýn veya iç parçalarýn kullanýlabilir durumda olmamasý

bulunur.

Yeni parçanýn kullanýlan LPG sistemiyle uyumlu olmasý ve LPG çalýþma koþullarýna uygun olmasý gerekir.

LPG Selenoid Vana Arýzasýnda En Önemli Nokta

LPG selenoid vana küçük ve basit görünen bir parça olsa da LPG sisteminin çalýþmasýnda önemli bir role sahiptir.

Araç LPG'ye geçmiyorsa, LPG'ye geçtikten sonra stop ediyorsa veya LPG sistemi düzensiz çalýþýyorsa selenoid vana kontrol edilmelidir. Ancak bu belirtiler tek baþýna selenoid vananýn arýzalý olduðunu kanýtlamaz.

En doðru teþhis için elektrik komutu, vana çalýþmasý ve LPG basýncý birlikte deðerlendirilmelidir.

Böylece problemin gerçekten selenoid vanadan mý, yoksa sigorta, röle, kablo, LPG ECU'su, basýnç sensörü, regülatör veya baþka bir yakýt sistemi bileþeninden mi kaynaklandýðý daha doðru þekilde belirlenebilir.