P2800: Þanzýman Aralýðý Sensörü B Devresi (PRNDL Girdisi)

P2800 arýza kodu, otomatik veya otomatikleþtirilmiþ þanzýman sistemlerinde vites konumunun algýlanmasýyla ilgili bir elektrik devresi problemine iþaret eder. Motor kontrol modülü (ECM), þanzýman kontrol modülü (TCM) veya araçtaki ilgili kontrol ünitesi, Þanzýman Aralýðý Sensörü B devresinden beklenen sinyali alamadýðýnda P2800 kodunu kaydedebilir.

Þanzýman aralýðý sensörü, vites seçicinin hangi konumda bulunduðunun elektronik kontrol sistemine bildirilmesinde önemli bir role sahiptir. P, R, N ve D gibi konumlarýn doðru þekilde algýlanmasý; çalýþtýrma izni, geri vites lambalarý, vites deðiþtirme stratejisi ve bazý araçlarda güvenlik sistemlerinin doðru çalýþmasý açýsýndan önemlidir.

Buradaki önemli nokta, P2800 kodunun doðrudan “þanzýman aralýðý sensörü kesinlikle bozuk” anlamýna gelmemesidir. Sensörün kendisi arýzalý olabileceði gibi sensöre giden kablolarda, sokette, besleme veya þase devresinde ya da sensör sinyalinin kontrol ünitesine ulaþmasýnda da problem bulunabilir.

P2800 Kodu Ne Anlama Gelir?

P2800 kodundaki “Transmission Range Sensor B Circuit” ifadesi, þanzýman aralýðý sensörünün B olarak tanýmlanan devresinde bir problem algýlandýðýný belirtir.

PRNDL ise:

• P: Park

• R: Reverse

• N: Neutral

• D: Drive

• L: Low

gibi vites seçici konumlarýný ifade eder.

Ancak her araçta sensörün yapýsý ve P, R, N, D konumlarýnýn elektronik olarak nasýl kodlandýðý ayný deðildir. Bazý sistemlerde birden fazla sinyal devresi birlikte kullanýlýrken, bazý araçlarda aralýk sensörü þanzýman üzerindeki konum sensörü veya çoklu anahtar yapýsýnda olabilir.

“B” ifadesi de belirli bir sensör devresini veya üreticinin devre tanýmlamasýný belirtir. Bu nedenle sensörün fiziksel olarak “B sensörü” þeklinde ayrý bir parça olduðu varsayýlmamalýdýr.

P2800 Neden Oluþur?

P2800'ýn oluþmasýnýn arkasýnda hem elektriksel hem de mekanik nedenler bulunabilir.

En sýk karþýlaþýlan ihtimallerden biri þanzýman aralýðý sensörünün kendisindeki arýzadýr. Sensör içerisindeki temas noktalarý zamanla aþýnabilir veya sensör doðru vites konumunu algýlayamayabilir.

Bunun dýþýnda sensör soketinde oksitlenme, nem, gevþek baðlantý veya terminal deformasyonu da sinyalin kontrol ünitesine doðru þekilde ulaþmasýný engelleyebilir.

Olasý nedenler arasýnda þunlar bulunur:

• Þanzýman aralýðý sensörü B devresinde arýza

• Aralýk sensörünün mekanik olarak yanlýþ konumlanmasý

• Sensör soketinde oksitlenme veya kirlenme

• Gevþemiþ, eðilmiþ veya geriye itilmiþ soket terminalleri

• Kýrýlmýþ veya kopmuþ kablo

• Kabloda kýsa devre

• Kabloda yüksek direnç

• Sensör besleme hattýnda problem

• Þase baðlantýsýnda sorun

• Þanzýman üzerindeki kablo tesisatýnýn hasar görmesi

• Vites seçici mekanizmasýnda ayar problemi

• Þanzýman aralýk sensörünün kalibrasyonunun bozulmasý

• Ýlgili kontrol ünitesinde nadiren oluþan arýza

Bazý araçlarda þanzýman yaðý veya þanzýman içerisindeki kirlenme de sensörün çalýþmasýný etkileyebilir. Ancak P2800 görüldüðünde doðrudan “þanzýman yaðý bozuk” sonucuna varýlmamalýdýr.

P2800 Belirtileri Nelerdir?

Bu arýza kodunun belirtileri, sensör sinyalinin ne kadar bozulduðuna ve aracýn kontrol sisteminin hatayý nasýl deðerlendirdiðine göre deðiþebilir.

Sürücü þu belirtilerden bir veya birkaçýný fark edebilir:

• Motor arýza lambasýnýn yanmasý

• Vites konumunun gösterge panelinde yanlýþ görünmesi

• Vites konumunun hiç gösterilmemesi

• Araç P veya N konumunda olduðu hâlde farklý bir konum algýlamasý

• Aracýn çalýþtýrýlamamasý

• Geri vites lambalarýnýn yanlýþ çalýþmasý

• Vites geçiþlerinde sertlik veya gecikme

• Þanzýmanýn koruma moduna geçmesi

• Belirli viteslerin kullanýlamamasý

• Vites deðiþtirme stratejisinin deðiþmesi

• Vites seçici hareket ettirildiðinde sistemin geç tepki vermesi

Bazý araçlarda sürücü yalnýzca motor arýza lambasýný görebilir ve araç normal þekilde çalýþmaya devam edebilir.

Bu nedenle P2800 her zaman aracýn hemen hareket edemeyeceði anlamýna gelmez.

Araç Neden Çalýþmayabilir?

Þanzýman aralýk sensörü, aracýn hangi viteste olduðunu kontrol ünitesine bildiren önemli bir parçadýr.

Örneðin araç kontrol ünitesi vites seçicinin P veya N konumunda olduðunu doðrulayamazsa, bazý araçlarda motorun çalýþtýrýlmasýna izin verilmeyebilir.

Bu sistemin temel amacý, aracýn yanlýþ bir vites konumundayken istemeden hareket etmesini önlemektir.

Dolayýsýyla P2800 ile birlikte aracýn marþ bastýðý hâlde çalýþmamasý durumunda þanzýman aralýk sensörü, sensör devresi ve vites seçici mekanizmasý özellikle kontrol edilmelidir.

P2800 Teþhisi Nasýl Yapýlýr?

Doðru teþhis için ilk olarak arýza kodu doðrulanmalýdýr.

Arýza tespit cihazýyla yalnýzca P2800 koduna bakmak yerine, varsa diðer þanzýman ve motor kontrol kodlarý da okunmalýdýr. Freeze frame verileri de incelenerek hata oluþtuðunda aracýn hangi durumda olduðu belirlenebilir.

Daha sonra vites seçici P, R, N ve D konumlarýna sýrayla getirilerek kontrol ünitesinin canlý verilerinde hangi konumun algýlandýðý kontrol edilebilir.

Örneðin vites kolu D konumundayken kontrol ünitesi hâlâ N konumunu görüyorsa sensör sinyali, sensör ayarý veya tesisat üzerinde daha ayrýntýlý inceleme yapýlmasý gerekir.

Sensör ve Soket Kontrolü

Þanzýman aralýk sensörüne ulaþýlabiliyorsa fiziksel kontrol yapýlmalýdýr.

Sokette:

• Oksitlenme

• Su veya yað giriþi

• Gevþek terminaller

• Eðilmiþ pinler

• Geriye itilmiþ pinler

• Kýrýlmýþ kilit mekanizmasý

olup olmadýðý kontrol edilmelidir.

Özellikle þanzýman çevresindeki kablo tesisatý önemlidir. Motor ve þanzýman hareketleri, yüksek sýcaklýk ve yol koþullarý nedeniyle kablolar zaman içerisinde zarar görebilir.

Kablo dýþarýdan saðlam görünse bile içerisinde kopukluk veya yüksek direnç oluþmuþ olabilir.

Elektrik Devresi Nasýl Kontrol Edilir?

P2800 bir “circuit” kodu olduðu için elektriksel ölçümler teþhisin önemli bir parçasýdýr.

Sensörün besleme voltajý, þase baðlantýsý ve sinyal devresi üreticinin teknik özelliklerine göre ölçülmelidir.

Burada önemli bir nokta vardýr: Her araçta ayný voltaj veya direnç deðerleri kullanýlmaz.

Bu nedenle internette bulunan genel bir voltaj deðerini her araç için doðru kabul etmek yerine aracýn üretici servis dokümanýndaki devre þemasý ve teknik deðerler kullanýlmalýdýr.

Kabloda süreklilik bulunmasý da tek baþýna devrenin kusursuz olduðunu kanýtlamaz. Yük altýnda oluþan yüksek direnç, zayýf terminal temasý veya aralýklý baðlantý problemi de sensör sinyalini bozabilir.

Vites Seçici Mekanizmasý Kontrol Edilmeli

P2800 yalnýzca elektronik bir problem olmayabilir.

Vites seçici ile þanzýman üzerindeki mekanizma arasýndaki mekanik baðlantýnýn ayarý bozulduysa sensör doðru konumu okuyamayabilir.

Örneðin gösterge panelindeki vites konumu ile gerçek mekanik vites konumu birbirinden farklýysa, sensör ayarý veya vites seçici baðlantýsý incelenmelidir.

Özellikle þanzýman veya vites seçici üzerinde yakýn zamanda iþlem yapýldýysa bu ihtimal daha fazla önem kazanýr.

P2800 Kodunda Þanzýman Yaðý Deðiþtirilmeli mi?

P2800 görüldüðünde otomatik olarak þanzýman yaðý deðiþtirmek doðru bir teþhis yöntemi deðildir.

Öncelikle sensörün elektrik devresi, baðlantýlarý, vites konumu sinyali ve mekanik ayarý kontrol edilmelidir.

Ancak araçta ayrýca þanzýman yaðýyla ilgili belirtiler varsa yað seviyesi, yaðýn durumu ve üretici tarafýndan belirtilen yað özellikleri kontrol edilmelidir.

Þanzýman yaðýnýn deðiþtirilmesi, sensör devresindeki kopuk bir kabloyu veya arýzalý bir sensörü onarmaz.

P2800 Nasýl Onarýlýr?

Onarým, arýzanýn gerçek nedenine göre belirlenir.

Teþhis sonucunda sensör arýzalýysa þanzýman aralýk sensörü deðiþtirilir veya üreticinin prosedürüne göre ayarlanýr.

Kablo tesisatýnda problem bulunuyorsa hasarlý kablo onarýlýr veya gerektiðinde deðiþtirilir.

Soket veya terminal sorunu varsa baðlantý noktalarý onarýlýr ve uygun elektriksel temas saðlanýr.

Vites seçici mekanizmasýnýn ayarý bozulmuþsa mekanik baðlantý üretici prosedürüne göre ayarlanabilir.

Bazý araçlarda sensör deðiþiminden sonra kalibrasyon veya öðrenme iþlemi gerekebilir.

Kontrol ünitesinin arýzalý olduðu ise ancak diðer ihtimaller doðru þekilde elendikten sonra deðerlendirilmelidir.

P2800 Ciddi Bir Arýza mý?

P2800'ýn ciddiyeti aracýn gösterdiði belirtilere göre deðiþir.

Araç normal þekilde çalýþýyor, vites konumlarý doðru algýlanýyor ve yalnýzca arýza lambasý yanýyorsa sorun kýsa sürede teþhis edilmek þartýyla daha sýnýrlý olabilir.

Buna karþýlýk vites konumu yanlýþ gösteriliyorsa, araç çalýþmýyorsa, þanzýman yanlýþ vites seçiyorsa veya araç koruma moduna giriyorsa durum daha ciddi deðerlendirilmelidir.

Özellikle aracýn hangi viteste olduðunun güvenilir þekilde belirlenemediði bir durumda kullanmaya devam etmek güvenlik açýsýndan uygun deðildir.

P2800 Arýzasýnda En Önemli Nokta

P2800 kodunu gördüðünüzde doðrudan þanzýman aralýk sensörünü deðiþtirmek doðru yaklaþým deðildir.

Önce kontrol ünitesinin hangi vites konumunu gördüðü belirlenmeli, ardýndan sensörün besleme, þase ve sinyal devreleri kontrol edilmelidir. Soket ve kablo tesisatý incelenmeli, gerekiyorsa vites seçici ile þanzýman arasýndaki mekanik ayar kontrol edilmelidir.

Çünkü P2800'ýn arkasýnda gerçekten arýzalý bir sensör bulunabileceði gibi, sensöre ulaþan kablonun hasarlý olmasý veya baðlantý noktasýndaki basit bir temas problemi de bulunabilir.

Kýsacasý P2800, þanzýman aralýk sensörü B devresinde kontrol ünitesinin beklediði sinyalin doðru þekilde alýnmadýðýný gösteren bir arýza kodudur. Kodun kendisi tek baþýna hangi parçanýn deðiþmesi gerektiðini söylemez. Doðru teþhis, sensörün kendisiyle birlikte kablo tesisatýnýn, baðlantýlarýn, vites seçici mekanizmasýnýn ve ilgili kontrol sisteminin birlikte deðerlendirilmesini gerektirir.