LPG MAP Sensörü Nedir? Arýza Belirtileri Nelerdir?

LPG MAP sensörü, sýralý LPG sistemlerinde motorun çalýþma koþullarýný takip etmek ve LPG ECU'suna gerekli basýnç bilgilerini iletmek için kullanýlan önemli bir sensördür. LPG sisteminin markasýna ve tasarýmýna göre MAP sensörü tek baþýna veya gaz basýncý ve gaz sýcaklýk sensörüyle birlikte kombine bir sensör olarak bulunabilir.

Bu sensörden alýnan veriler, LPG ECU'sunun motora ne kadar LPG gönderileceðini hesaplamasýnda önemli rol oynar. Sensör yanlýþ bilgi gönderirse LPG sistemi yanlýþ yakýt miktarý hesaplayabilir. Bunun sonucunda araçta performans sorunlarý, tekleme, fazla yakýt tüketimi ve motor arýza lambasý gibi problemler ortaya çýkabilir.

LPG MAP Sensörünün Görevi Nedir?

LPG sistemindeki MAP sensörü temel olarak motorun emme manifoldundaki basýnç veya vakum durumunu takip eder. LPG ECU'su bu bilgiyi motorun yükünü belirlemek ve LPG enjeksiyonunu buna göre düzenlemek için kullanýr.

Birçok modern LPG sisteminde kullanýlan sensör ünitesi ayrýca LPG hattýndaki gaz basýncýný da ölçebilir. Bazý sistemlerde gaz sýcaklýðý da ayný sensör grubundan alýnýr.

LPG ECU'su sensörden gelen bilgilere göre:

• Motorun yük durumunu belirler.

• LPG enjektörlerinin açýlma süresini hesaplar.

• Gaz basýncýný takip eder.

• LPG sistemindeki basýnç deðiþimlerini algýlar.

• Yakýt miktarýný çalýþma koþullarýna göre düzenler.

• Benzinden LPG'ye geçiþ sýrasýnda gerekli hesaplamalara yardýmcý olur.

Bu nedenle LPG MAP sensörü veya kombine basýnç sensörü, LPG sisteminin doðru çalýþmasýnda önemli bir parçadýr.

LPG MAP Sensörü Nasýl Çalýþýr?

Motor çalýþýrken emme manifoldundaki basýnç sürekli deðiþir.

Örneðin rölantide gaz kelebeði büyük ölçüde kapalý olduðu için emme manifoldunda yüksek vakum oluþur. Gaza basýldýðýnda ve motor yükü arttýðýnda manifold basýncý deðiþir.

LPG MAP sensörü bu basýnç deðiþimlerini elektriksel sinyallere dönüþtürerek LPG ECU'suna gönderir.

LPG ECU'su daha sonra bu bilgileri diðer verilerle birlikte deðerlendirir. Bunlar arasýnda:

• Motor devri

• Benzin enjeksiyon süreleri

• LPG gaz basýncý

• LPG sýcaklýðý

• Motor sýcaklýðý

• Kalibrasyon haritasý

• Motor yükü

bulunabilir.

Bu veriler kullanýlarak LPG enjektörlerinin ne kadar süre açýk kalacaðý hesaplanýr.

LPG MAP Sensörü Arýzalanýrsa Ne Olur?

Sensör yanlýþ veya kararsýz bilgi gönderdiðinde LPG ECU'su motorun gerçek çalýþma koþullarýný doðru deðerlendiremeyebilir.

Örneðin motor yüksek yük altýnda olmasýna raðmen sensörden yanlýþ bir deðer gelirse LPG ECU'su gerekli yakýt miktarýný yanlýþ hesaplayabilir.

Bu durum motorun:

• Fakir karýþýmla çalýþmasýna

• Zengin karýþýmla çalýþmasýna

• Teklemesine

• Gaz yememesine

• Performans kaybetmesine

• Fazla LPG tüketmesine

neden olabilir.

Bazý durumlarda araç benzinde normal çalýþýrken sorunlar yalnýzca LPG kullanýmýnda ortaya çýkar. Bu, LPG MAP sensörü veya LPG sistemindeki diðer basýnç ve kalibrasyon sorunlarýnýn araþtýrýlmasýný gerektirebilir.

LPG MAP Sensörü Arýza Belirtileri Nelerdir?

LPG MAP sensörü arýzasýnýn belirtileri, sensörün tamamen bozulup bozulmadýðýna ve gönderdiði verinin ne kadar hatalý olduðuna göre deðiþebilir.

En sýk görülen belirtiler þunlardýr:

LPG'de düzensiz rölanti

Araç benzinde düzgün çalýþýrken LPG'ye geçtiðinde rölanti dalgalanabilir veya motor sarsýntýlý çalýþabilir.

Gaz yememe ve isteksiz hýzlanma

Gaza basýldýðýnda araç beklenen þekilde hýzlanmayabilir. Özellikle ani hýzlanmalarda motorun tepkisi zayýf olabilir.

Tekleme

Yanlýþ basýnç veya manifold verileri nedeniyle yakýt miktarý doðru hesaplanamazsa tekleme meydana gelebilir.

LPG'de stop etme

Özellikle rölantide veya benzinden LPG'ye geçiþ sýrasýnda motor stop edebilir.

Fazla LPG tüketimi

Sensör yanlýþ deðer gönderdiðinde LPG ECU'su gereðinden fazla yakýt püskürtebilir.

Performans düþüþü

Motorun LPG'de benzine göre belirgin þekilde güç kaybetmesi, LPG yakýt hesaplamasýyla ilgili bir soruna iþaret edebilir.

Benzinden LPG'ye geçiþte sorun

Araç LPG'ye geçtiðinde silkeleme, stop etme veya düzensiz çalýþma görülebilir.

Motor arýza lambasýnýn yanmasý

Yanlýþ LPG karýþýmý, motor ECU'sunun yakýt düzeltme sýnýrlarýna ulaþmasýna neden olabilir. Bu durumda Check Engine ýþýðý yanabilir ve karýþým veya misfire kodlarý kaydedilebilir.

LPG sisteminin benzine geri dönmesi

Bazý LPG sistemleri anormal basýnç veya sensör deðerleri algýladýðýnda sistemi korumak için LPG'den benzine geçebilir.

LPG MAP Sensörü Arýzasý Motor Arýza Lambasýný Yakar mý?

Evet, bazý durumlarda yakabilir.

LPG MAP sensörü doðrudan motor ECU'suna baðlý olmayabilir. Ancak sensörün yanlýþ bilgi vermesi LPG ECU'sunun yanlýþ yakýt hesaplamasýna neden olabilir.

Motor ECU'su ise egzoz gazlarýný ve yakýt düzeltmelerini takip eder.

LPG sistemi nedeniyle karýþým sürekli olarak fakir veya zengin kalýrsa motor ECU'su arýza kodu oluþturabilir.

Örneðin aþaðýdaki türde kodlar görülebilir:

• P0171 – System Too Lean

• P0172 – System Too Rich

• P0300 – Random/Multiple Cylinder Misfire

• Belirli silindirlere ait misfire kodlarý

Ancak bu kodlarýn yalnýzca LPG MAP sensöründen kaynaklandýðýný söylemek doðru deðildir. LPG enjektörleri, regülatör, filtre, hava kaçaklarý ve LPG kalibrasyonu da benzer belirtilere neden olabilir.

LPG MAP Sensörü ile Motorun Orijinal MAP Sensörü Ayný Þey mi?

Hayýr, genellikle ayný parça deðildir.

Araçta bulunan motor MAP sensörü, motorun orijinal motor yönetim sisteminin bir parçasýdýr ve motor ECU'suna bilgi gönderir.

LPG MAP sensörü ise LPG dönüþüm sisteminin kullandýðý ayrý bir sensör olabilir.

Ancak bazý LPG sistemlerinde kullanýlan sensör ünitesi, yalnýzca manifold basýncýný deðil ayný zamanda LPG gaz basýncýný ve sýcaklýðýný da takip edebilir.

Bu nedenle bir LPG sistemindeki "MAP sensörü" olarak adlandýrýlan parçanýn görevleri, sistemin markasýna ve modeline göre deðiþebilir.

Doðru teþhis için aracýn orijinal motor MAP sensörü ile LPG sisteminin sensörünü birbirinden ayýrmak önemlidir.

LPG MAP Sensörü Neden Arýzalanýr?

LPG MAP sensörü zamanla veya farklý nedenlerle sorun çýkarabilir.

Olasý nedenler þunlardýr:

• Elektrik baðlantýlarýnda oksitlenme

• Kablo kopmasý veya hasarý

• Soket temassýzlýðý

• Sensörün elektronik arýzasý

• Vakum hortumunun çatlamasý

• Hortum baðlantýsýnda kaçak

• Sensör baðlantýlarýnda kirlenme

• LPG hattýndaki yaðlý veya kirli kalýntýlar

• Aþýrý sýcaklýk

• Yanlýþ montaj

• Nem ve su temasý

Özellikle sensöre baðlý vakum hortumundaki küçük bir çatlak bile yanlýþ basýnç bilgisinin alýnmasýna neden olabilir.

Bu nedenle yalnýzca sensörü deðiþtirmek yerine hortumlar, soketler ve kablolar da kontrol edilmelidir.

LPG MAP Sensörü Nasýl Kontrol Edilir?

LPG MAP sensörü kontrol edilirken ilk olarak görsel inceleme yapýlabilir.

Sensöre baðlý:

• Vakum hortumlarý

• Gaz hortumlarý

• Elektrik soketi

• Kablolar

kontrol edilmelidir.

Çatlamýþ, gevþemiþ veya yaðlanmýþ baðlantýlar sorun oluþturabilir.

Daha sonra uygun LPG yazýlýmý ve teþhis ekipmanýyla sensörün canlý verileri incelenebilir.

Sensör deðerleri motorun çalýþma koþullarýna göre mantýklý þekilde deðiþmelidir. Sabit kalan, aniden deðiþen veya gerçek dýþý görünen deðerler sensör ya da baðlantý problemi olabileceðini gösterebilir.

Ancak tek bir deðere bakarak kesin karar vermek doðru deðildir. LPG basýncý, motor çalýþma koþullarý ve diðer sensör verileri birlikte deðerlendirilmelidir.

LPG MAP Sensörü Temizlenir mi?

Bazý durumlarda sorun sensörün kendisinden deðil, baðlantýlarýndan veya sensöre ulaþan hortumlardan kaynaklanabilir.

Bu nedenle kontrol ve temizlik iþleminden önce sensörün yapýsýna uygun yöntem kullanýlmalýdýr.

Elektronik sensörlerin içine rastgele kimyasal sýkmak sensöre zarar verebilir. Özellikle güçlü solventler bazý plastik ve elektronik parçalara zarar verebilir.

Bu nedenle sensörün üretici tarafýndan önerilmeyen kimyasallarla temizlenmesi tavsiye edilmez.

Sorunun gerçekten sensörden kaynaklandýðý belirlenmiþse, bazý sensörlerde deðiþtirme daha güvenilir çözüm olabilir.

LPG MAP Sensörü Deðiþtikten Sonra Ayar Gerekir mi?

Bu durum LPG sisteminin marka ve modeline göre deðiþebilir.

Bazý sistemlerde yeni sensör takýldýktan sonra LPG ECU'sunun doðru deðerleri otomatik olarak kullanmasý mümkündür. Ancak sensör deðiþimi sonrasýnda LPG basýncý ve kalibrasyon ayarlarýnýn kontrol edilmesi önemlidir.

Özellikle sensör arýzasý uzun süre boyunca yanlýþ yakýt hesaplamasýna neden olduysa LPG ayarýnýn tekrar kontrol edilmesi gerekebilir.

Sensörü deðiþtirip LPG kalibrasyonunu kontrol etmemek, asýl sorunun devam etmesine neden olabilir.

LPG MAP Sensörü Arýzasý ile Regülatör Arýzasý Nasýl Ayýrt Edilir?

Bu iki problem benzer belirtiler oluþturabilir.

Örneðin hem MAP veya basýnç sensörü arýzasý hem de regülatör basýnç sorunu:

• Performans düþüþü

• Tekleme

• Fakir karýþým

• Zengin karýþým

• Motor arýza lambasý

• LPG'den benzine geçme

gibi belirtilere neden olabilir.

Bu nedenle sadece belirtilere bakarak regülatör veya sensörün kesin olarak arýzalý olduðunu söylemek mümkün deðildir.

Canlý veriler incelenmeli ve özellikle LPG basýncýnýn farklý motor yüklerinde nasýl deðiþtiði kontrol edilmelidir.

LPG MAP Sensörü Arýzasýnda Ne Yapýlmalý?

LPG MAP sensöründen þüpheleniliyorsa doðrudan parça deðiþtirmek yerine sistematik bir kontrol yapýlmasý daha doðru olur.

Ýzlenebilecek genel sýra þöyledir:

1. LPG'de ve benzinde çalýþma durumunu karþýlaþtýrýn.
Sorunun sadece LPG'de ortaya çýkýp çýkmadýðýný belirleyin.

2. OBD-II arýza kodlarýný okuyun.
Karýþým, misfire veya sensörle ilgili kodlarýn tespit edilmesi teþhis için önemlidir.

3. LPG sisteminin canlý verilerini kontrol edin.
MAP, gaz basýncý ve sýcaklýk deðerleri incelenmelidir.

4. Hortumlarý ve baðlantýlarý kontrol edin.
Vakum kaçaðý veya gevþek baðlantýlar sensör arýzasýný taklit edebilir.

5. Soket ve kablolarý inceleyin.
Temassýzlýk ve kablo sorunlarý aralýklý arýzalara neden olabilir.

6. LPG basýncýný farklý yüklerde kontrol edin.
Sorun sadece yüksek yükte ortaya çýkýyorsa regülatör veya sistem kapasitesi de deðerlendirilmelidir.

7. LPG enjektörlerini ve kalibrasyonu kontrol edin.
Benzer belirtiler LPG MAP sensörü dýþýnda bu parçalardan da kaynaklanabilir.

LPG MAP Sensörü Arýzasý Nasýl Anlaþýlýr?

LPG MAP sensörü, LPG sisteminin motorun çalýþma koþullarýný doðru deðerlendirmesine yardýmcý olan önemli bir sensördür. Sensörün yanlýþ bilgi göndermesi LPG ECU'sunun yanlýþ yakýt hesaplamasýna yol açabilir.

Bunun sonucunda:

• Düzensiz rölanti

• Tekleme

• Performans kaybý

• Gaz yememe

• Fazla LPG tüketimi

• Benzinden LPG'ye geçiþ sorunlarý

• LPG'den benzine geri dönme

• Motor arýza lambasýnýn yanmasý

gibi belirtiler görülebilir.

Ancak bu belirtiler yalnýzca LPG MAP sensörü arýzasýna özgü deðildir. LPG regülatörü, enjektörler, filtreler, kalibrasyon, vakum hortumlarý ve motorun diðer sistemleri de benzer sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle en doðru yöntem, OBD-II arýza kodlarýný ve LPG sisteminin canlý verilerini birlikte inceleyerek sensörün gerçekten yanlýþ çalýþýp çalýþmadýðýný belirlemektir.