15-09-2018
14 dak
3815
0

Arabalarda En Pahal� 8 Onar�m

Araba sahibi olmak b�y�k bir kolayl�k sa�lasa da �zellikle ara� ya�land�k�a bak�m ve onar�m masraflar� ciddi bir mali y�k haline gelebilir. D�zenli bak�m bir�ok ar�zan�n �n�ne ge�ebilir, ancak baz� mekanik ar�zalar arac�n bak�ml� olmas�na ra�men olduk�a pahal� olabilir.

Özellikle eski model ve ikinci el piyasas�nda de�eri dü�mü� bir araçta, büyük bir �anz�man veya motor ar�zas�n�n maliyeti arac�n güncel piyasa de�erinin önemli bir bölümüne ula�abilir. Böyle bir durumda araç sahibinin akl�na do�al olarak �u soru gelir: Bu araç hâlâ tamir edilmeye de�er mi?

Onar�m maliyetleri arac�n marka ve modeline, motor ve �anz�man tipine, parça bulunabilirli�ine, i�çilik ücretlerine ve kullan�lacak parçalar�n türüne göre büyük farkl�l�k gösterir. Buna ra�men baz� onar�mlar genel olarak di�erlerine göre çok daha yüksek maliyetli olabilir.

1. Otomatik �anz�man Tamiri veya De�i�imi

Otomatik �anz�man ar�zalar�, araç sahiplerinin kar��la�abilece�i en pahal� onar�mlardan biridir.

�anz�man, motorun üretti�i gücü tekerleklere aktaran karma��k bir sistemdir. �çerisinde di�liler, kavrama gruplar�, valfler, solenoidler, rulmanlar, ya� pompas� ve elektronik kontrol bile�enleri gibi çok say�da hassas parça bulunur.

Düzenli bak�m� yap�lan bir otomatik �anz�man uzun y�llar hizmet verebilir. Ancak yanl�� veya uygun olmayan �anz�man ya�� kullan�lmas�, ya� seviyesinin dü�mesi, a��r� �s�nma, kirlenmi� ya� veya erken belirtilerin göz ard� edilmesi ciddi hasarlara yol açabilir.

�anz�man ar�zas�n�n belirtileri aras�nda �unlar bulunabilir:

Vites geçi�lerinde gecikme
Sert vites geçi�leri
Vitesin kayd�rmas�
Sars�nt�l� çal��ma
Anormal �anz�man sesleri
Vites seçmede sorun
�anz�man uyar� lambas�
Ya� kaçaklar�
Hareketin tamamen kaybolmas�

Ar�zan�n durumuna göre yaln�zca belirli parçalar de�i�tirilebilir, �anz�man komple revizyon görebilir veya ba�ka bir �anz�manla de�i�tirilebilir.

Özellikle �anz�man�n sökülmesi, da��t�lmas�, parçalar�n kontrol edilmesi, onar�lmas� ve yeniden toplanmas� gerekti�inde i�çilik maliyeti oldukça yükselir.

Eski ve dü�ük piyasa de�erine sahip bir araçta büyük bir otomatik �anz�man onar�m�, arac�n de�erinin önemli bir bölümüne denk gelebilir.

2. Turbo�arj De�i�imi

Turbo�arj da pahal� onar�mlara neden olabilen önemli motor parçalar�ndan biridir.

Turbo, egzoz gazlar�n�n enerjisinden yararlanarak türbini döndürür. Türbine ba�l� kompresör ise motora daha fazla hava gönderir. Böylece motor, ayn� motor hacminden daha yüksek güç üretilebilir.

Turbo�arjlar son derece yüksek devirlerde çal��r. Tasar�ma ve çal��ma ko�ullar�na ba�l� olarak turbo milinin devri 100.000 rpm'nin oldukça üzerine ç�kabilir.

Yüksek devir, yüksek s�cakl�k ve sürekli ya�lama ihtiyac� nedeniyle turbo�arj oldukça zorlu ko�ullarda çal��r.

Turbo ar�zas�nda �u belirtiler görülebilir:

Motor gücünde azalma
H�zlanman�n zay�flamas�
Anormal �sl�k veya turbo sesi
Egzoz duman�nda art��
Motor ya�� tüketiminin artmas�
Turbo bas�nc�yla ilgili sorunlar
Motor ar�za lambas�n�n yanmas�

Ancak arac�n çeki�inin dü�mesi her zaman turbonun bozuk oldu�u anlam�na gelmez.

Turbo hortumundaki kaçak, intercooler kaça��, wastegate problemi, de�i�ken geometrili turbo mekanizmas�, vakum problemi, turbo kontrol valfi veya bas�nç sensörü de benzer belirtilere neden olabilir.

Bu nedenle turbo de�i�tirilmeden önce sistemin tamam�n�n kontrol edilmesi gerekir.

Ayr�ca turbo�arj�n yüksek yük alt�nda çal��mas�n�n ard�ndan motorun çal��ma ko�ullar�na uygun �ekilde so�umas�na izin vermek faydal� olabilir. Ancak her turbo araç için “motoru kapatmadan önce mutlaka tam bir dakika rölantide bekletmek gerekir” �eklinde evrensel bir kural yoktur. Modern araçlar�n motor ve so�utma sistemleri birbirinden farkl�d�r.

Turbo de�i�iminin maliyeti yaln�zca parçadan de�il, turboya ula�mak için gereken i�çilikten de etkilenir.

3. Motor Üflemesi ve Motorun �ç Mekanik Onar�m�

Motor üflemesi, yanma s�ras�nda olu�an gazlar�n piston segmanlar�n� geçerek karter taraf�na ula�mas� durumudur.

Çal��an her motorda belirli miktarda blow-by görülmesi normaldir. Sorun, kartere geçen gaz miktar�n�n a��r� seviyeye ula�mas�yla ba�lar.

A��r� üflemenin nedenleri aras�nda piston segman� a��nmas�, silindir a��nmas�, piston hasar� ve di�er motor içi problemler bulunabilir.

Belirtiler aras�nda:

Karter bas�nc�n�n yükselmesi
Motor ya��n�n eksilmesi
Mavi veya gri egzoz duman�
Motor performans�nda dü�ü�
Karter bas�nc� nedeniyle ya� kaçaklar�
Dü�ük kompresyon
Motorun düzensiz çal��mas�

bulunabilir.

Ancak karterden buhar veya gaz görülmesi tek ba��na motorun rektefiye edilmesi gerekti�ini göstermez.

Kompresyon testi, leak-down testi, karter bas�nc� ölçümü ve karter havaland�rma/PCV sisteminin kontrolü gibi i�lemler gerekebilir.

Motorun içinde ciddi a��nma tespit edilirse motorun sökülerek kapsaml� bir revizyondan geçirilmesi gerekebilir.

Bu i�lem s�ras�nda:

Pistonlar
Piston segmanlar�
Silindir yüzeyleri
Biyel kollar�
Ana yataklar
Krank mili
Silindir kapa��
Supap sistemi

gibi birçok parçan�n kontrol edilmesi gerekebilir.

Bu a�amaya gelindi�inde motor onar�m�, eski bir araç için yap�labilecek en pahal� i�lemlerden biri haline gelebilir.

4. Eksantrik Mili ve Supap Sistemi Onar�mlar�

Eksantrik mili, motor supaplar�n�n do�ru zamanda aç�l�p kapanmas�n� sa�layan temel parçalardan biridir.

Motor tasar�m�na göre eksantrik mili supaplar� do�rudan veya külbütör, itici ve benzeri parçalar üzerinden hareket ettirebilir.

Eksantrik milinin do�ru �ekilde çal��abilmesi için hassas zamanlama ve yeterli ya�lama gerekir. Motor ya��n�n zaman�nda de�i�tirilmemesi, uygun olmayan ya� kullan�lmas�, ya�lama problemleri, kirlenme ve a��nma eksantrik mili ve ba�lant�l� parçalar�n zarar görmesine neden olabilir.

Eksantrik mili veya supap sistemindeki sorunlarda:

T�k�rt� veya vuruntu benzeri sesler
Düzensiz motor çal��mas�
Tekleme
Güç kayb�
Zay�f h�zlanma
Zor çal��ma
Motor ar�za lambas�
Supap zamanlamas�yla ilgili problemler

görülebilir.

Modern motorlarda de�i�ken supap zamanlamas� sistemleri de kullan�ld�� için sisteme eksantrik mili faz ayarlay�c�lar� ve kontrol solenoidleri gibi ek parçalar dahil olabilir.

Eksantrik mili hasar gördü�ünde yaln�zca eksantrik milini de�i�tirmek yeterli olmayabilir. Supap mekanizmas�, iticiler, külbütörler, yataklar, ya�lama sistemi, silindir kapa�� ve zamanlama sistemi de kontrol edilmelidir.

Bu nedenle ba�lang�çta küçük görünen bir eksantrik mili problemi, kapsaml� bir motor onar�m�na dönü�ebilir.

5. Katalitik Konvertör De�i�imi

Katalitik konvertör, özellikle benzinli araçlar�n egzoz emisyon sisteminin önemli parçalar�ndan biridir.

Egzoz gaz�ndaki zararl� bile�enlerin kimyasal reaksiyonlarla daha az zararl� bile�iklere dönü�türülmesine yard�mc� olur.

Ar�zal� veya verimlili�i dü�mü� bir katalitik konvertör �u belirtilere neden olabilir:

Motor ar�za lambas�
Emisyon testinden geçememe
Motor performans�nda dü�ü�
H�zlanmada isteksizlik
Katalitik konvertörden gelen t�k�rt� sesleri
Egzoz sisteminde a��r� s�cakl�k
Egzoz geri bas�nc�nda art��

Ancak katalitik konvertör ar�zas�nda yap�lan en büyük hatalardan biri, do�rudan konvertörü de�i�tirmektir.

Örne�in motorun sürekli teklemesi, yanmam�� yak�t�n katalitik konvertöre ula�mas�na ve a��r� �s�narak konvertöre zarar vermesine neden olabilir.

Benzer �ekilde a��r� ya� tüketimi veya yanma odas�na so�utma s�v�s� girmesi de katalizörün kirlenmesine veya zarar görmesine yol açabilir.

Bu nedenle katalitik konvertör gerçekten ar�zalanm�� olsa bile neden ar�zaland�� mutlaka ara�t�r�lmal�d�r.

Baz� emisyon problemlerinin kayna�� oksijen sensörü, egzoz kaça��, kablo tesisat� veya ba�ka bir motor yönetim sistemi problemi olabilir.

Katalitik konvertörün içinde de�erli metal içerikli katalizör malzemeleri bulundu�u için de�i�tirilmesi oldukça pahal� olabilir.

6. Silindir Kapak Contas� De�i�imi

Silindir kapak contas�, motor blo�u ile silindir kapa�� aras�ndaki s�zd�rmazl�� sa�lar.

Yanma bas�nc�n�n, motor ya��n�n ve so�utma s�v�s�n�n birbirine kar��mas�n� önlemek zorundad�r.

Conta, motorun yüksek s�cakl�k ve bas�nç alt�nda çal��t�� ko�ullarda görev yapar.

Silindir kapak contas�n�n zarar görmesinin yayg�n nedenlerinden biri ciddi veya uzun süreli motor hararetidir.

Olas� belirtiler �unlard�r:

Motorun hararet yapmas�
So�utma s�v�s�n�n eksilmesi
Beyaz egzoz duman�
So�utma sisteminde anormal bas�nç
Ya� ve antifriz/su kar��mas�
Kompresyon kayb�
Motorun düzensiz çal��mas�
Sürekli so�utma s�v�s� eksilmesi

Silindir kapak contas�n�n kendisi di�er baz� motor parçalar�na göre ucuz olabilir. As�l maliyet ço�u zaman i�çilikten kaynaklan�r.

Birçok motorda contaya ula�mak için silindir kapa��n�n sökülmesi gerekir. Sökülen silindir kapa��n�n e�rilik ve çatlak aç�s�ndan kontrol edilmesi, gerekirse ta�lanmas� veya ba�ka i�lemlerden geçirilmesi gerekebilir.

E�er hararet s�ras�nda silindir kapa��, supaplar, pistonlar veya ba�ka parçalar da zarar gördüyse toplam onar�m maliyeti daha da yükselir.

Bu nedenle küçük maliyetli bir conta parças�, ciddi bir motor onar�m�na dönü�ebilir.

7. Klima Kompresörü De�i�imi

Klima kompresörü, otomobilin klima sisteminin temel parçalar�ndan biridir.

So�utucu ak��kan� sistem içerisinde dola�t�r�r ve s�k��t�rarak klima sisteminin kabin havas�ndan �s� çekmesini sa�lar.

Kompresör ar�zas�na �u durumlar neden olabilir:

�ç mekanik a��nma
Yetersiz ya�lama
Klima sisteminin kirlenmesi
Rulman ar�zas�
Klima kavramas� bulunan sistemlerde kavrama problemi
Kasnak problemi
Elektriksel ar�za
So�utucu gaz kaça��na ba�l� sorunlar

Ar�zan�n belirtileri aras�nda:

Kliman�n so�uk hava üflememesi
Kompresörden gelen sürtünme veya u�ultu sesi
Kompresörün devreye girmemesi
Kay�� veya kasnak taraf�ndan gelen anormal sesler
Klima bas�nc�yla ilgili problemler

bulunabilir.

Ancak klima çal��m�yorsa do�rudan kompresör de�i�tirmek do�ru de�ildir.

So�utucu gaz kaça��, bas�nç sensörü, elektrik tesisat�, klima kavramas�, genle�me valfi, kondenser veya ba�ka bir parça ar�zal� olabilir.

Kompresörün içinde ciddi bir mekanik ar�za meydana gelmi�se sistem içerisinde metal parçac�klar� ve kirlenme olu�abilir. Böyle bir durumda yaln�zca kompresörü de�i�tirmek yeterli olmayabilir; klima sisteminin temizlenmesi ve baz� parçalar�n kontrol edilmesi gerekebilir.

8. Triger Kay�� ve Triger Sistemi Ar�zas�

Triger kay��, krank mili ile eksantrik milinin senkronizasyonunu sa�lar. Böylece supaplar motorun çal��ma döngüsünde do�ru zamanda aç�l�p kapan�r.

Triger kay��lar� a��nan parçalard�r ve üreticinin belirledi�i zaman veya kilometre aral��nda de�i�tirilmelidir.

Burada önemli olan nokta �udur: Triger kay��n� zaman�nda de�i�tirmek genellikle, kopmu� bir kay��n neden oldu�u motor hasar�n� onarmaktan çok daha ucuzdur.

Kay�� motor çal��rken koparsa krank mili ile eksantrik mili aras�ndaki senkronizasyon kaybolur.

Özellikle interferans tipi motorlarda pistonlarla aç�k durumdaki supaplar ayn� çal��ma alan�n� payla�abildi�inden, zamanlaman�n kaybolmas� pistonlar�n supaplara çarpmas�na neden olabilir.

Bunun sonucunda:

Supaplar
Pistonlar
Eksantrik mili parçalar�
Silindir kapa��
Külbütör veya iticiler
Di�er triger parçalar�

hasar görebilir.

Bu nedenle basit bir triger kay�� de�i�imi, ihmal edildi�inde kapsaml� ve çok pahal� bir motor onar�m�na dönü�ebilir.

Ayr�ca her motor triger kay�� kullanmaz. Baz� motorlarda triger zinciri bulunur. Zincirler de zaman içerisinde uzayabilir ve gergi veya k�zak problemleri ya�ayabilir.

Araba Onar�mlar� Neden Bu Kadar Pahal� Olabilir?

Büyük bir onar�m�n maliyetini yaln�zca bozulan parçan�n fiyat� belirlemez.

��çilik süresi

Baz� parçalar motor bölümünün çok derinlerinde bulunur ve ula�abilmek için birçok parçan�n sökülmesi gerekir.

Parça bulunabilirli�i

Eski veya piyasada az bulunan araçlarda yedek parça temini zorla�abilir ve fiyatlar artabilir.

Motor ve �anz�man tasar�m�

Ayn� ar�za farkl� araçlarda tamamen farkl� maliyetlere neden olabilir. Bunun nedeni motor ve �anz�manlar�n tasar�mlar�n�n birbirinden farkl� olmas�d�r.

Parça kalitesi

Orijinal, kaliteli aftermarket veya ç�kma parçalar aras�nda önemli fiyat farklar� olabilir. Ancak en ucuz parçay� seçmek her zaman en ekonomik çözüm de�ildir.

Ek hasarlar

Bir parçan�n ar�zalanmas� ba�ka parçalar�n da zarar görmesine neden olabilir. Özellikle triger kay��n�n kopmas� bunun en iyi örneklerinden biridir.

Pahal� Bir Onar�m Yapmaya De�er mi?

Pahal� bir onar�m, arac�n mutlaka sat�lmas� veya hurdaya ayr�lmas� gerekti�i anlam�na gelmez.

Karar vermeden önce �u noktalar de�erlendirilmelidir:

Arac�n güncel piyasa de�eri
Genel mekanik durumu
Kilometresi
Kaporta ve �asi durumu
Bak�m geçmi�i
Yedek parça bulunabilirli�i
Önümüzdeki dönemde ç�kabilecek muhtemel ar�zalar
Yak�t tüketimi
Sigorta ve kullan�m maliyetleri
Ba�ka bir araç sat�n alman�n maliyeti

Örne�in motoru ve �anz�man� sa�l�kl�, kaportas� iyi durumda ve düzenli bak�lm�� bir araca yap�lacak yüksek maliyetli tek bir onar�m, ba�ka bir ikinci el araç sat�n almaktan daha mant�kl� olabilir.

Buna kar��l�k eski bir araç ayn� anda motor, �anz�man, süspansiyon, elektrik sistemi ve kaporta gibi birçok büyük onar�m gerektiriyorsa arac� de�i�tirmek daha mant�kl� hale gelebilir.

Düzenli Bak�m Büyük Masraflar� Önleyebilir

Pahal� onar�mlar�n bir bölümü düzenli bak�m sayesinde önlenebilir veya geciktirilebilir.

Özellikle �u sistemlerin düzenli kontrol edilmesi önemlidir:

Motor ya�� ve ya� filtresi
So�utma sistemi
�anz�man ya�� ve ilgili bak�m i�lemleri
Triger kay�� veya triger zinciri sistemi
Bujiler
Hava ve yak�t filtreleri
Akü ve �arj sistemi
Turbo ya�lama sistemi
Fren sistemi
Klima sistemi
Motor ve �anz�man ya� kaçaklar�

En do�ru bak�m aral��, arac�n üreticisinin bak�m program�na göre belirlenmelidir.

Eski Bir Arac�n Gerçek Maliyeti

Eski bir araç mutlaka kötü bir araç de�ildir. Düzenli bak�m� yap�lm�� ve genel durumu iyi olan ya�l� bir otomobil uzun y�llar daha kullan�labilir.

As�l sorun, arac�n birden fazla pahal� sisteminin ayn� dönemde kullan�m ömrünün sonuna yakla�mas�d�r.

Örne�in arac�n tek seferde yüksek maliyetli bir onar�ma ihtiyac� varsa, di�er sistemleri sa�lamsa bu masraf� yapmak mant�kl� olabilir. Fakat k�sa süre içerisinde arka arkaya motor, �anz�man, turbo, klima ve elektronik sistem gibi büyük onar�mlar ortaya ç�k�yorsa toplam maliyet arac�n de�erini a�abilir.

Bu nedenle eski bir araçta yaln�zca “Bu ar�za ne kadar tutacak?” diye dü�ünmek yeterli de�ildir.

Daha do�ru soru �udur:

“Bu onar�m� yapt�ktan sonra arac�n genel durumu nas�l olacak ve önümüzdeki dönemde ba�ka hangi masraflarla kar��la�abilirim?”

Sonuç

Otomatik �anz�man, turbo�arj, motorun iç mekanik parçalar�, eksantrik mili ve supap sistemi, katalitik konvertör, silindir kapak contas�, klima kompresörü ve triger sistemi araçlarda yüksek maliyetli onar�mlara dönü�ebilecek ba�l�ca sistemler aras�ndad�r.

Bununla birlikte bu onar�mlar�n hiçbirinin sabit bir fiyat� yoktur. Marka ve model, motor yap�s�, parça fiyatlar�, i�çilik, hasar�n boyutu ve kullan�lacak onar�m yöntemi toplam maliyeti ciddi �ekilde de�i�tirebilir.

En önemli nokta, pahal� bir parçay� de�i�tirmeden önce ar�zan�n gerçek nedenini do�ru �ekilde tespit etmektir. Düzenli bak�m ve küçük belirtilerin zaman�nda dikkate al�nmas� da büyük ar�zalar�n ve yüksek tamir faturalar�n�n önüne geçebilir.

Özellikle eski bir otomobil için tamir karar�n� yaln�zca tek bir onar�m�n fiyat�na bakarak vermek yerine, arac�n genel mekanik durumu, piyasa de�eri ve gelecekte ç�kmas� muhtemel masraflar� birlikte de�erlendirilerek vermek daha do�ru olacakt�r.

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

Arabalarda En Pahal� 8 Onar�m