05-02-2022
13 dak
10766
1

�anz�man Ya� Bas�n� Sens�r� / Anahtar� Nedir? Ar�za Belirtileri Nelerdir?

�anz�man ya� bas�n� sens�r�, otomatik �anz�man i�erisindeki hidrolik ya� bas�nc�n� �l�en ve bu bilgiyi �anz�man kontrol �nitesine (TCM) ileten elektronik bir par�ad�r. �ngilizcede genellikle Transmission Fluid Pressure Sensor veya Transmission Fluid Pressure Sensor/Switch olarak adland�r�l�r.

Otomatik �anz�manlarda vites de�i�iminin gerçekle�mesi için belirli bir hidrolik bas�nc�n olu�turulmas� gerekir. �anz�man ya� bas�nç sensörü, sistemdeki bas�nc�n do�ru seviyede olup olmad��n�n kontrol edilmesine yard�mc� olur.

Sensörden gelen bilgiler sayesinde TCM, solenoidleri kontrol ederek vites geçi�lerinin do�ru zamanda ve uygun bas�nçla gerçekle�mesini sa�lar.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ne ��e Yarar?

Otomatik �anz�man�n içerisinde vites de�i�tirme i�lemi yaln�zca mekanik parçalarla gerçekle�mez. Hidrolik bas�nç da bu sürecin temel parçalar�ndan biridir.

�anz�man ya� pompas� taraf�ndan olu�turulan bas�nç, valf gövdesi ve solenoidler arac�l��yla farkl� hidrolik devrelere yönlendirilir.

�anz�man ya� bas�nç sensörü bu bas�nc� izleyerek kontrol ünitesine bilgi sa�lar.

Bu bilgi kullan�larak:

Vites geçi� bas�nc� kontrol edilir.
Vites de�i�tirme zamanlamas� ayarlan�r.
Kavrama ve fren gruplar�n�n çal��ma bas�nc� izlenebilir.
Hidrolik sistemdeki anormallikler tespit edilebilir.
TCM, solenoidlerin çal��mas�n� düzenleyebilir.
�anz�man�n koruma moduna geçmesi sa�lanabilir.

Sensörün tam görevi �anz�man�n tasar�m�na göre de�i�ebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Çal��r?

Sensör, �anz�man içerisindeki ya� bas�nc�n� elektriksel bir sinyale dönü�türür.

Ya� bas�nc� de�i�tikçe sensörün ç�k�� sinyali de de�i�ir. TCM bu sinyali de�erlendirerek gerçek hidrolik bas�nç hakk�nda bilgi edinir.

Basitle�tirilmi� çal��ma mant�� öyledir:

�anz�man ya� bas�nc� → Bas�nç sensörü → Elektriksel sinyal → TCM → Solenoid kontrolü

Baz� �anz�manlarda birden fazla bas�nç sensörü bulunabilir. Bunlar farkl� hidrolik devreleri veya farkl� bas�nç noktalar�n� izleyebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nerede Bulunur?

Sensörün konumu �anz�man modeline göre de�i�ir.

Genellikle:

Valf gövdesinin üzerinde
�anz�man ya� karterinin içerisinde
Hidrolik kontrol ünitesi üzerinde
�anz�man gövdesine vidalanm�� ekilde
Mekatronik ünite içerisinde

bulunabilir.

Baz� modern otomatik �anz�manlarda bas�nç sensörleri mekatronik ünitenin içerisine entegre edilmi�tir.

Bu nedenle sensöre ula�mak için yaln�zca soketin ç�kar�lmas� yeterli olmayabilir; baz� �anz�manlarda ya� karterinin ve valf gövdesinin sökülmesi gerekebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Belirtileri Nelerdir?

Ar�zal� bir �anz�man ya� bas�nç sensörü, �anz�man�n hidrolik bas�nc� hakk�nda TCM'ye yanl�� bilgi gönderebilir.

Bunun sonucunda �u belirtiler görülebilir:

Sert vites geçi�leri
Vites geçi�lerinde vuruntu
Vites de�i�iminde gecikme
Vitesin geç devreye girmesi
�anz�man�n kayd�rmas�
Baz� viteslerin devre d�� kalmas�
Vitesin tek bir kademede kalmas�
Geri vitese geçi�te sorun
�anz�man�n koruma moduna geçmesi
Motor ar�za lambas�n�n yanmas�
�anz�man ar�za lambas� veya uyar�s�
Yak�t tüketiminde art��
H�zlanman�n bozulmas�
Devir yükselmesine ra�men arac�n yeterince h�zlanmamas�
Aral�kl� �anz�man problemleri

Belirtilerin �iddeti, sensörün hangi bas�nç devresini izledi�ine ve �anz�man�n kontrol stratejisine ba�l�d�r.

Vites Geçi�lerinde Vuruntu Neden Olur?

�anz�man ya� bas�nç sensörü yanl�� bas�nç bilgisi gönderirse TCM gerçek hidrolik bas�nc� do�ru �ekilde de�erlendiremeyebilir.

Örne�in kontrol ünitesi bas�nc�n dü�ük oldu�unu dü�ünerek solenoidlere daha fazla bas�nç uygulanmas� yönünde komut verebilir.

Gerçek bas�nç normal oldu�u halde yanl�� kontrol uygulan�rsa vites geçi�i olmas� gerekenden daha sert gerçekle�ebilir.

Bunun sonucunda sürücü:

Vites geçi�inde vuruntu
Sert geçi�
Ani devir de�i�imi
�anz�man�n sars�lmas�

gibi sorunlar hissedebilir.

Ancak vuruntunun tek nedeni bas�nç sensörü de�ildir. Dü�ük veya kirlenmi� �anz�man ya��, solenoid ar�zas�, valf gövdesi problemi ve mekanik �anz�man ar�zalar� da benzer belirtiler olu�turabilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Vites Geçi�lerini Etkiler mi?

Evet.

Özellikle sensörün gönderdi�i bas�nç bilgisi TCM taraf�ndan vites de�i�tirme stratejisinde kullan�l�yorsa, sensör ar�zas� do�rudan vites geçi�lerini etkileyebilir.

�anz�man:

Geç vites de�i�tirebilir.
Çok erken vites de�i�tirebilir.
Sert vites de�i�tirebilir.
Vites de�i�tirmeyi reddedebilir.
Belirli bir viteste kalabilir.

Baz� araçlarda TCM, sensör sinyali güvenilir olmad��nda önceden belirlenmi� bir bas�nç veya vites stratejisine geçebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Geri Vitesi Etkiler mi?

Evet, baz� �anz�manlarda etkileyebilir.

Geri vitesin devreye girmesi de hidrolik bas�nç ve belirli kavrama/fren gruplar�n�n çal��mas�na ba�l�d�r.

Bas�nç sensörü veya ilgili hidrolik devrede bir problem varsa:

Geri vitese geçi� gecikebilir.
Geri vitese geçerken vuruntu olabilir.
Geri vites hiç devreye girmeyebilir.
Araç geri viteste hareket etmekte zorlanabilir.

Ancak yaln�zca geri vitesin çal��mamas�, do�rudan bas�nç sensörünün ar�zal� oldu�u anlam�na gelmez.

Geri vites kavramas�, valf gövdesi, solenoid, �anz�man ya�� ve mekanik parçalar da kontrol edilmelidir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� �anz�man�n Kayd�rmas�na Neden Olur mu?

Evet, neden olabilir; ancak her kayd�rma problemi sensörden kaynaklanmaz.

�anz�man içerisindeki kavramalar�n do�ru �ekilde s�k��t�r�lmas� için yeterli hidrolik bas�nç gerekir.

Bas�nç sensörü yanl�� bilgi gönderirse TCM, hidrolik bas�nc� yanl�� ekilde yönetebilir.

Bu durum baz� �anz�manlarda kavramalar�n gerekti�i kadar güçlü uygulanmamas�na ve kayd�rma benzeri belirtilere yol açabilir.

Fakat gerçek bir �anz�man kayd�rmas� ayn� zamanda:

Dü�ük �anz�man ya�� seviyesi
Yanl�� anz�man ya��
A��nm�� kavramalar
Hidrolik bas�nç kayb�
Ar�zal� solenoid
Valf gövdesi a��nmas�
Ya� pompas� problemi

gibi nedenlerden de kaynaklanabilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�za Kodu Olu�turur mu?

Evet.

Modern otomatik �anz�manlarda TCM, bas�nç sensörünün sinyalini sürekli olarak izleyebilir.

Sensörün gönderdi�i sinyal beklenen aral��n d��nda oldu�unda veya gerçek çal��ma ko�ullar�yla uyu�mad��nda bir OBD-II ar�za kodu kaydedilebilir.

Örne�in sistemde:

Pressure Sensor/Switch Circuit
Circuit Low
Circuit High
Range/Performance
Intermittent

gibi ar�za tan�mlar�yla kar��la��labilir.

Özellikle P0990, P0991, P0992 ve P0993 gibi baz� OBD-II kodlar� belirli �anz�man ya� bas�nç sensörü/anahtar devreleriyle ili�kilendirilebilir.

Ancak kodun tam anlam� araç ve �anz�man üreticisine göre de�i�ebilir.

Ar�za Kodu Ç�kt��nda Sensör Kesin Ar�zal� m�d�r?

Hay�r.

Bu oldukça önemli bir noktad�r.

Örne�in bir �anz�man ya� bas�nç sensörü devresiyle ilgili ar�za kodu kaydedilmi�se sorun:

Sensör
Sensör soketi
Kablo tesisat�
�ase ba�lant�s�
Besleme voltaj�
TCM
Hidrolik bas�nç
�anz�man ya��
Valf gövdesi

gibi farkl� kaynaklardan ortaya ç�kabilir.

Bu nedenle yaln�zca ar�za koduna bakarak sensörü de�i�tirmek do�ru bir te�his yöntemi de�ildir.

Dü�ük �anz�man Ya�� Bas�nc� ile Sensör Ar�zas� Ayn� �ey midir?

Hay�r.

Burada iki farkl� durum birbirinden ayr�lmal�d�r.

Sensör ar�zas�nda �anz�man�n gerçek bas�nc� normal olabilir ancak sensör TCM'ye yanl�� bilgi gönderebilir.

Gerçek dü�ük ya� bas�nc�nda ise sensör do�ru çal��yor olabilir ve gerçekten dü�ük hidrolik bas�nc� alg�l�yor olabilir.

Dü�ük bas�nc�n nedenleri aras�nda:

Dü�ük ya� seviyesi
Ya� pompas� a��nmas�
T�kal� filtre
�ç kaçak
Valf gövdesi a��nmas�
Solenoid problemi
�anz�man içerisindeki mekanik a��nma

bulunabilir.

Bu ayr�m yap�lmadan sensör de�i�tirmek sorunu çözmeyebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Test Edilir?

Do�ru te�his için öncelikle ar�za kodlar� okunmal�d�r.

Ard�ndan sensörün canl� verisi incelenebilir.

Teknisyen:

Sensör sinyalini
Referans voltaj�n�
�aseyi
Kablo süreklili�ini
Soket ba�lant�lar�n�
TCM verilerini
�stenen bas�nç ile ölçülen bas�nç aras�ndaki fark�

kontrol edebilir.

Baz� durumlarda mekanik bir ya� bas�nç saati kullan�larak gerçek hidrolik bas�nç ölçülür.

Daha sonra mekanik olarak ölçülen gerçek bas�nç, sensörün TCM'ye bildirdi�i de�erle kar��la�t�r�l�r.

Bu test, sensörün gerçekten yanl�� ölçüm yap�p yapmad��n� anlamada oldukça de�erlidir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Multimetre ile Test Edilir mi?

Baz� sensörlerde evet, ancak tek ba��na multimetre yeterli olmayabilir.

Sensörün elektrik devresinde:

Besleme voltaj�
�ase
Sinyal voltaj�
Kablo süreklili�i

kontrol edilebilir.

Ancak sensörün do�ru bas�nç bilgisini üretip üretmedi�ini anlamak için gerçek hidrolik bas�nc�n da bilinmesi gerekebilir.

Bu nedenle yaln�zca direnç ölçümü yaparak sensörün kesin olarak sa�lam veya ar�zal� oldu�unu söylemek her zaman mümkün de�ildir.

Üreticinin elektrik �emas� ve sensör test prosedürü kullan�lmal�d�r.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü De�i�tirilirken Ya� De�i�ir mi?

Bu, sensörün konumuna ve �anz�man�n tasar�m�na ba�l�d�r.

Sensör do�rudan �anz�man ya��yla temas eden bir konumdaysa sökülmesi s�ras�nda bir miktar ya� kayb� ya�anabilir.

Sensör valf gövdesinin veya mekatronik ünitenin içerisindeyse i�lem daha kapsaml� olabilir.

Bu nedenle sensör de�i�iminden sonra:

Ya� seviyesi
Ya� s�cakl��
Kullan�lan ya��n do�ru spesifikasyonu
S�zd�rmazl�k elemanlar�

kontrol edilmelidir.

Baz� otomatik �anz�manlarda ya� seviyesi belirli bir s�cakl�k aral��nda ve özel bir prosedürle ayarlan�r.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zal�yken Araç Kullan�l�r m�?

Araç hareket edebiliyor olsa bile uzun süre kullan�lmas� önerilmez.

Özellikle:

Sert vites geçi�leri
�anz�man kayd�rmas�
Vitesin devreye girmemesi
Koruma modu
Geri vites problemi
�anz�man ya� bas�nc�yla ilgili ar�za kodlar�

varsa sorun k�sa sürede te�his edilmelidir.

Yanl�� hidrolik bas�nç kontrolü, baz� �anz�manlarda kavrama ve di�er iç bile�enler üzerinde ek yük olu�turabilir.

E�er araç yaln�zca acil olarak servise götürülecekse mümkün oldu�unca sakin ve dü�ük yükte kullan�lmas� tercih edilmelidir. Ancak ciddi kayd�rma veya vites geçi� problemi varsa çekici daha güvenli bir seçenek olabilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Neden Ar�zalan�r?

Sensör ar�zas�n�n çe�itli nedenleri olabilir.

Yüksek S�cakl�k

�anz�man içerisindeki yüksek s�cakl�klar zamanla elektronik sensörün iç yap�s�n� etkileyebilir.

Kirlenmi� �anz�man Ya��

A��r� kirlenmi� veya metal parçac�klar� içeren ya�, sensör ve hidrolik sistem üzerinde sorunlara yol açabilir.

Elektrik Tesisat� Problemleri

Kablo kopmas�, k�sa devre veya izolasyon hasar� sensör sinyalini bozabilir.

Soket Korozyonu

�anz�man bölgesindeki s�cakl�k ve ya� nedeniyle soket ba�lant�lar�nda zamanla sorun olu�abilir.

Mekanik Hasar

Sensörün montaj�nda veya �anz�man içerisindeki mekanik i�lemler s�ras�nda hasar olu�abilir.

�ç Elektronik Ar�za

Sensörün elektronik devresi zamanla bozulabilir ve hatal� bas�nç sinyali üretebilir.

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü ile Ya� S�cakl�k Sensörü Ayn� m�d�r?

Hay�r.

�anz�man ya� bas�nç sensörü hidrolik bas�nc� ölçer.

�anz�man ya� s�cakl�k sensörü ise �anz�man ya��n�n s�cakl��n� ölçer.

�ki sensörün bilgileri TCM taraf�ndan kullan�labilir ancak görevleri farkl�d�r.

Baz� modern �anz�manlarda bu sensörler ayn� elektronik modül veya mekatronik ünite içerisinde bulunabilir. Bu durum iki sensörün ayn� görevi yapt�� anlam�na gelmez.

Sonuç

�anz�man ya� bas�nç sensörü, otomatik �anz�man�n hidrolik sistemindeki ya� bas�nc�n� izleyen ve elde etti�i bilgiyi �anz�man kontrol ünitesine gönderen önemli bir parçad�r.

Sensörden gelen bilgiler, özellikle vites geçi�lerinin ve hidrolik bas�nç kontrolünün do�ru �ekilde gerçekle�tirilmesine yard�mc� olur.

Sensör ar�zaland��nda sert veya vuruntulu vites geçi�leri, vites de�i�iminde gecikme, �anz�man�n kayd�rmas�, geri vitese geçi� problemleri, koruma modu ve �anz�man ar�za kodlar� gibi belirtiler ortaya ç�kabilir.

Ancak önemli olan, bu belirtilerin do�rudan sensörün ar�zal� oldu�unu göstermemesidir. Dü�ük �anz�man ya��, ya� pompas�, solenoidler, valf gövdesi, kablo tesisat� ve gerçek hidrolik bas�nç problemleri de ayn� belirtilere yol açabilir.

Bu nedenle en do�ru te�his; ar�za kodlar�n�n okunmas�, canl� sensör verilerinin incelenmesi, elektrik devresinin kontrol edilmesi ve gerekti�inde mekanik ya� bas�nc�n�n ölçülerek sensör verisiyle kar��la�t�r�lmas�d�r.

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

�anz�man Ya� Bas�n� Sens�r� / Anahtar� Nedir? Ar�za Belirtileri Nelerdir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ne ��e Yarar?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Çal��r?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nerede Bulunur?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Belirtileri Nelerdir?

Vites Geçi�lerinde Vuruntu Neden Olur?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Vites Geçi�lerini Etkiler mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Geri Vitesi Etkiler mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� �anz�man�n Kayd�rmas�na Neden Olur mu?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�za Kodu Olu�turur mu?

Ar�za Kodu Ç�kt��nda Sensör Kesin Ar�zal� m�d�r?

Dü�ük �anz�man Ya�� Bas�nc� ile Sensör Ar�zas� Ayn� �ey midir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Test Edilir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Multimetre ile Test Edilir mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü De�i�tirilirken Ya� De�i�ir mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zal�yken Araç Kullan�l�r m�?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Neden Ar�zalan�r?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü ile Ya� S�cakl�k Sensörü Ayn� m�d�r?

Sonuç

1 Yorum

Turgut P�nar

Yorum Yap

Pop�ler Yaz�lar

LPG Montaj Fiyatlar� 2026 Otogaz D�n��m Fiyatlar�

LPG Tank Fiyatlar� 2026 Fiyat Listesi

Motor Ar�za Kodlar� ve ��z�mleri OBD/OBD2/DTC

Stop Etme Sorunlar� ve Ar�za Nedenleri

Egzozdan Beyaz Duman Neden ��kar?

Rastgele Yaz�lar

Egzozdan Su Gelmesinin Nedenleri

P0135 Oksijen O2 Sens�r� Is�t�c� Devresi Ar�zas� (S�ra1 Sens�r1)

Oksijen (Lambda) Sens�r� Ve Ar�zalar�

P0687 Ar�za Kodu - ECM/PCM G�� R�lesi Kontrol Devresi Y�ksek

P0897 Ar�za Kodu - �anz�man Ya�� Bozulmu�

�nemli Ba�lant�lar

Bize Yaz�n

Bize Yaz�n

Blog

�anz�man Ya� Bas�n� Sens�r� / Anahtar� Nedir? Ar�za Belirtileri Nelerdir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ne ��e Yarar?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Çal���r?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nerede Bulunur?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Belirtileri Nelerdir?

Vites Geçi�lerinde Vuruntu Neden Olur?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Vites Geçi�lerini Etkiler mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� Geri Vitesi Etkiler mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zas� �anz�man�n Kayd�rmas�na Neden Olur mu?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�za Kodu Olu�turur mu?

Ar�za Kodu Ç�kt���nda Sensör Kesin Ar�zal� m�d�r?

Dü�ük �anz�man Ya�� Bas�nc� ile Sensör Ar�zas� Ayn� �ey midir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Test Edilir?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Multimetre ile Test Edilir mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü De�i�tirilirken Ya� De�i�ir mi?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Ar�zal�yken Araç Kullan�l�r m�?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Neden Ar�zalan�r?

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü ile Ya� S�cakl�k Sensörü Ayn� m�d�r?

Sonuç

Gaz Teli Nedir? Gaz Teli Ar�za Belirtileri Nelerdir?

Termostatik Vakum Sens�r� Nedir? Ar�za Belirtileri Nelerdir?

1 Yorum

Turgut P�nar

Yorum Yap

Pop�ler Yaz�lar

Rastgele Yaz�lar

�nemli Ba�lant�lar

�anz�man Ya� Bas�nç Sensörü Nas�l Çal��r?

Ar�za Kodu Ç�kt��nda Sensör Kesin Ar�zal� m�d�r?