Aracınızı Uzun Süre Kullanmayacaksanız Alınması Gereken Tedbirler
Aracınızı birkaç gün kullanmamak genellikle herhangi bir sorun oluşturmaz. Ancak araç haftalarca veya aylarca çalıştırılmadan bekletilecekse bazı önlemler almak gerekir. Uzun süre hareketsiz kalan bir araçta akünün boşalması, lastiklerin şekil değiştirmesi, fren disklerinde paslanma, yakıtın özelliğini kaybetmesi ve çeşitli sıvılarda bozulma gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Aracınızı uzun süre kullanmayacağınızı biliyorsanız, park etmeden önce yapacağınız birkaç basit işlem, tekrar kullanmaya başladığınızda karşılaşabileceğiniz masraflı problemlerin önüne geçebilir.
Aracınızı Park Etmeden Önce Temizleyin
Aracı uzun süre kullanmayacaksanız yıkamak gereksiz gibi görünebilir. Ancak aracın üzerinde kalan çamur, yol tuzu, kuş pisliği, böcek kalıntıları ve diğer kirler uzun süre boyunca boyaya zarar verebilir.
Özellikle çamur ve yol kirinin biriktiği çamurluk içleri, kapı altları ve aracın alt bölümleri mümkün olduğunca temizlenmelidir.
Yıkama işleminden sonra aracın tamamen kurumasını beklemek de önemlidir. Nemli bir şekilde uzun süre bekleyen araçta paslanma ve kötü koku oluşumu kolaylaşabilir.
Aracın içini de temizleyin. Yiyecek, içecek, çöp ve organik kalıntılar bırakmayın. Bunlar uzun süre bekleme sırasında böcekleri ve kemirgenleri çekebilir.
Yakıt Deposunu Kontrol Edin
Araç birkaç hafta veya birkaç ay kullanılmayacaksa yakıt deposunun çok düşük seviyede bırakılmaması genellikle daha iyi bir tercihtir.
Depoda fazla miktarda boş alan bulunması, sıcaklık değişimlerine bağlı olarak yoğuşma oluşma ihtimalini artırabilir. Depoyu uygun seviyede dolu tutmak, özellikle sıcaklık değişimlerinin fazla olduğu ortamlarda faydalı olabilir.
Araç çok uzun süre bekleyecekse yakıt stabilizatörü de kullanılabilir. Ancak kullanılacak ürünün talimatlarına mutlaka uyulmalıdır.
Stabilizatör eklendikten sonra, ürünün yakıt sisteminde dolaşmasını sağlayacak şekilde aracın bir süre çalıştırılması gerekebilir.
Aküyü İhmal Etmeyin
Uzun süre park halinde kalan araçlarda en sık karşılaşılan sorunlardan biri akünün boşalmasıdır.
Motor çalışmıyor olsa bile modern araçlar tamamen elektrik tüketmeyi bırakmaz. Alarm sistemi, merkezi kilit, anahtarsız giriş sistemi, elektronik kontrol üniteleri ve hafıza özellikleri düşük miktarlarda da olsa elektrik tüketmeye devam eder.
Araç haftalarca çalıştırılmadığında bu küçük elektrik tüketimi akünün marş basamayacak kadar boşalmasına neden olabilir.
Uzun süreli park için akıllı bir akü şarj cihazı veya akü koruyucu kullanmak en iyi çözümlerden biridir. Bu cihazlar akünün şarj seviyesini korur ve gereksiz aşırı şarjın önüne geçer.
Bazı araçlarda akünün eksi kutbunun sökülmesi de akü tüketimini azaltabilir. Ancak modern araçlarda akü bağlantısının kesilmesi bazı elektronik ayarların sıfırlanmasına neden olabilir.
Elektrikli camlar, multimedya sistemi, alarm, merkezi kilit veya çeşitli elektronik sistemler akü bağlantısı kesildikten sonra yeniden ayar gerektirebilir. Bu nedenle modern araçlarda aküyü sökmeden önce üreticinin önerileri dikkate alınmalıdır.
Lastik Basınçlarını Kontrol Edin
Araç uzun süre park halinde kaldığında lastikler zaman içerisinde doğal olarak hava kaybeder. Düşük basınçla aylarca bekleyen lastiklerde deformasyon oluşma ihtimali artar.
Aracı park etmeden önce dört lastiğin basıncını kontrol edin ve üreticinin tavsiye ettiği değerlere ayarlayın.
Çok uzun süreli depolamalarda bazı araç sahipleri lastik basıncını üreticinin izin verdiği sınırlar içerisinde bir miktar artırmayı tercih eder. Ancak lastikleri gereğinden fazla şişirmek doğru değildir.
Lastiklerin Aynı Noktada Uzun Süre Beklemesini Önleyin
Araç uzun süre hareket ettirilmediğinde lastiğin zemine temas eden bölümü ağırlık nedeniyle geçici olarak düzleşebilir. Bu duruma "flat spot" adı verilir.
Modern lastikler bu probleme eski lastiklere göre daha dayanıklı olsa da araç aylarca aynı konumda bırakıldığında deformasyon oluşabilir.
Mümkünse aracı belirli aralıklarla kısa bir mesafe hareket ettirmek ve lastiklerin zemine temas eden noktasını değiştirmek faydalı olabilir.
Çok uzun süreli depolamalarda araç uygun krikolar ve üreticinin belirlediği kaldırma noktaları kullanılarak sehpaya alınabilir. Ancak bu işlem uygun ekipman olmadan kesinlikle yapılmamalıdır.
El Frenini Aylarca Çekili Bırakmayın
Araç aylarca kullanılmayacaksa park freninin sürekli devrede olması bazı durumlarda sorun yaratabilir.
Özellikle nemli ortamlarda fren parçaları paslanabilir. Park freni mekanizması veya kablolar da uzun süre hareketsiz kaldığında sıkışabilir.
Bu nedenle aracın güvenli şekilde sabitlenmesi için üreticinin önerileri dikkate alınmalıdır.
Araç düz ve güvenli bir zeminde bulunuyorsa uygun tekerlek takozları kullanılabilir. Ancak aracın güvenliği için sadece uygun ve sağlam ekipman kullanılmalıdır.
Otomatik şanzımanlı araçlarda P konumu, manuel şanzımanlı araçlarda ise uygun vites seçimi konusunda aracın kullanım kılavuzundaki öneriler takip edilmelidir.
Fren Disklerini Kontrol Edin
Fren disklerinde araç kullanılmadığında kısa süre içerisinde yüzey pası oluşabilir.
Bu durum çoğu zaman ciddi bir problem değildir. Araç normal şekilde kullanılmaya başlandığında fren balataları yüzeydeki hafif pas tabakasını temizler.
Ancak araç haftalarca veya aylarca beklediyse paslanma daha ciddi seviyeye ulaşabilir.
Aracı yeniden kullanmaya başlamadan önce fren disklerini ve balatalarını mümkün olduğunca kontrol edin. Fren sırasında anormal ses, titreşim, aracın bir tarafa çekmesi veya frenleme performansında azalma varsa fren sistemi kontrol ettirilmelidir.
Motor Yağını ve Sıvıları Kontrol Edin
Uzun süreli park öncesinde araçtaki sıvıların kontrol edilmesi de önemlidir.
Motor yağı seviyesini kontrol edin. Yağın değişim zamanı geldiyse uzun süreli park öncesinde değiştirmek daha iyi olabilir.
Bunun yanında şu sıvıları da kontrol edin:
-
Motor soğutma sıvısı
-
Fren hidroliği
-
Şanzıman yağı veya sıvısı
-
Hidrolik direksiyon yağı
-
Cam yıkama sıvısı
Özellikle soğutma sistemi önemlidir. Soğutma sıvısının seviyesinin düşük olması veya yanlış antifriz-su karışımı kullanılması düşük sıcaklıklarda ciddi sorunlara yol açabilir.
Sadece Birkaç Dakika Çalıştırmak Doğru mu?
Araç uzun süre kullanılmayacaksa birçok kişi motoru haftada bir veya iki haftada bir birkaç dakika çalıştırmanın faydalı olduğunu düşünür.
Ancak motoru sadece birkaç dakika rölantide çalıştırmak her zaman iyi bir yöntem değildir.
Motor yeterince ısınmadığında egzoz sisteminde ve motor içerisinde oluşan yoğuşma tamamen ortadan kalkmayabilir. Ayrıca motoru çalıştırmak aküden enerji çeker ve birkaç dakikalık rölanti bu enerjiyi tamamen geri kazandırmayabilir.
Aracı çalıştıracaksanız, mümkün olduğunda motorun, şanzımanın ve egzoz sisteminin normal çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlayacak kadar kullanmak daha faydalıdır.
Aracı güvenli ve yasal şekilde kullanma imkânınız yoksa, birkaç dakika çalıştırmak yerine uzun süreli park için gerekli hazırlıkları yapmak daha doğru olabilir.
Aracın İçini Nemden Koruyun
Uzun süre kapalı kalan araçların içerisinde nem ve kötü koku oluşabilir.
Aracı park etmeden önce iç mekanın tamamen kuru olduğundan emin olun. Islak paspas, kıyafet, yiyecek veya içecek bırakmayın.
Özellikle nemli bölgelerde nem alıcı ürünler kullanmak kabin içerisindeki nemin kontrol edilmesine yardımcı olabilir.
Ancak aracı tamamen hava geçirmez hale getirmek de doğru değildir. Nem içeride hapsolursa küf ve korozyon oluşumu hızlanabilir.
Kemirgenlere Karşı Önlem Alın
Uzun süre hareket etmeyen araçlar fare, sıçan ve diğer kemirgenler için güvenli bir barınak haline gelebilir.
Kemirgenler motor bölmesine, hava filtresi çevresine veya kabin filtresi bölümüne yuva yapabilir. Daha da önemlisi, elektrik kablolarını, hortumları ve izolasyon malzemelerini kemirebilirler.
Aracı uzun süre bırakmadan önce park edeceğiniz yerde kemirgen aktivitesi olup olmadığını kontrol edin.
Araç çevresini temiz tutmak yardımcı olabilir. Kemirgen probleminin yoğun olduğu bölgelerde ek önlemler almak gerekebilir.
Aracı uzun süre beklettikten sonra çalıştırmadan önce motor bölmesini ve aracın altını kontrol etmek de önemlidir.
Aracın Park Edileceği Yeri Doğru Seçin
Aracın nerede bırakıldığı, nasıl hazırlandığı kadar önemlidir.
Kuru, kapalı ve güvenli bir garaj; aracı yağmur, kar, yoğun güneş ışığı ve aşırı sıcaklık değişimlerinden koruduğu için en iyi seçeneklerden biridir.
Garaj bulunmuyorsa hava şartlarına uygun, kaliteli ve nefes alabilen bir araç örtüsü kullanılabilir.
Ancak kirli veya ıslak aracın üzeri örtülmemelidir. Örtünün altında kalan nem ve kir, boya yüzeyine zarar verebilir.
Mümkünse aracı ağaçların altında da bırakmayın. Ağaçlardan düşen dallar, reçine, kuş pislikleri ve diğer kalıntılar aracın dış yüzeyine zarar verebilir.
Aracı Islak Zeminde Bırakmayın
Aracı uzun süre ıslak çim, toprak veya sürekli nemli bir zeminde bırakmak aracın altındaki metal parçaların neme daha fazla maruz kalmasına neden olabilir.
Mümkünse kuru ve sağlam bir zemin, kapalı garaj veya asfalt/beton zemin tercih edilmelidir.
Bu konu özellikle gövdesinde veya şasisinde daha önce paslanma başlamış eski araçlar için daha önemlidir.
Aracı Tekrar Kullanırken Hemen Yola Çıkmayın
Araç haftalarca veya aylarca bekledikten sonra ilk çalıştırmada doğrudan yola çıkmak yerine önce genel bir kontrol yapmak gerekir.
Aracın dışını kontrol edin.
Özellikle şu noktaları inceleyin:
-
Lastiklerde hava kaybı veya hasar
-
Aracın altında sıvı kaçağı
-
Kemirgen izleri
-
Hasarlı kablo veya hortumlar
-
Paslanma
-
Camlarda hasar
-
Anormal kokular
-
Aracın altında yabancı cisim veya hayvan olup olmadığı
Motor yağı, soğutma sıvısı, fren hidroliği ve cam yıkama sıvısını kontrol edin.
Kontağı açtığınızda gösterge panelindeki uyarı ışıklarına dikkat edin. Motoru çalıştırdıktan sonra anormal ses olup olmadığını dinleyin.
İlk kullanımda yüksek hızlara çıkmayın ve ani hızlanmalar yapmayın. Motorun, şanzımanın, frenlerin ve lastiklerin normal çalışma koşullarına dönmesine izin verin.
İlk Sürüşte Frenleri Kontrol Edin
Uzun süre bekleyen aracın ilk sürüşü özellikle önemlidir.
Güvenli bir yerde düşük hızda fren yaparak fren sisteminin tepkisini kontrol edin. Direksiyonun normal olduğundan ve aracın herhangi bir tarafa çekmediğinden emin olun.
Fren disklerinde hafif yüzey pası bulunuyorsa birkaç normal frenlemeden sonra kaybolabilir.
Ancak fren sırasında sürekli sürtme veya metal sesi, ciddi titreşim, fren performansında azalma veya fren pedalında anormal sertlik/yumuşaklık varsa aracı kullanmaya devam etmeden önce fren sistemi kontrol edilmelidir.
Lastiklerde de benzer şekilde titreşim olup olmadığına dikkat edin. Titreşim devam ediyorsa lastikler ve jantlar kontrol edilmelidir.
Araç Ne Kadar Süre Kullanılmadan Bekleyebilir?
Bir aracın ne kadar süre sorunsuz şekilde kullanılmadan bekleyebileceği konusunda tüm araçlar için geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir.
Sağlıklı ve bakımlı modern bir araç birkaç gün veya birkaç hafta kullanılmadan genellikle ciddi bir sorun yaşamaz. Ancak bekleme süresi birkaç aya çıktığında hazırlık yapmak çok daha önemli hale gelir.
Akü, lastikler, yakıt sistemi, frenler, sıvılar, contalar ve elektronik sistemler uzun süreli hareketsizlikten farklı şekillerde etkilenebilir.
Bekleme süresi uzadıkça aracın depolama koşullarına daha fazla dikkat etmek gerekir.
Araç Aylarca Kullanılmayacaksa Ne Yapılmalı?
Aracınızı birkaç ay boyunca kullanmayacaksanız park etmeden önce şu işlemleri gerçekleştirmek iyi bir başlangıç olacaktır:
-
Aracı yıkayıp tamamen kurutun.
-
İç mekanı temizleyin ve nemden arındırın.
-
Lastik basınçlarını kontrol edin.
-
Tüm sıvı seviyelerini kontrol edin.
-
Değişim zamanı geldiyse motor yağını değiştirin.
-
Yakıt seviyesini uygun seviyede tutun.
-
Gerekliyse yakıt stabilizatörü kullanın.
-
Aküyü uygun bir şarj cihazıyla koruyun.
-
Aracı nemden koruyun.
-
Kemirgenlere karşı önlem alın.
-
Kuru, güvenli ve mümkünse kapalı bir alana park edin.
-
Aracı yeniden kullanmadan önce kapsamlı bir kontrol yapın.
Bir otomobil kullanılmak üzere tasarlanmıştır, ancak uzun süre hareketsiz bırakıldığında tamamen kendi haline bırakılmamalıdır. Özellikle birkaç ay sürecek bir bekleme döneminde alınacak basit önlemler; bitmiş akü, deforme olmuş lastikler, paslanmış frenler, yakıt sistemi problemleri ve kemirgen kaynaklı elektrik arızaları gibi çok daha pahalı sorunların önüne geçebilir.
Kısacası, aracınızı uzun süre kullanmayacaksanız onu sadece park etmek yerine uzun süreli kullanıma ara verecek şekilde hazırlamak, aracın tekrar yola çıktığında sorunsuz çalışması açısından oldukça önemlidir.