Pert veya Ağır Hasar Kayıtlı Araç Alınır mı? Pert ve Ağır Hasar Farkı Nedir?
İkinci el araç piyasasında en çok tartışılan konulardan biri pert kayıtlı ve ağır hasar kayıtlı araçlardır. Bazı kişiler bu araçlardan kesinlikle uzak durulması gerektiğini düşünürken, bazıları ise doğru araç bulunduğunda ciddi fiyat avantajı sağladığını savunur. Peki gerçekten pert kayıtlı araç alınır mı? Ağır hasar kayıtlı araç kullanmak riskli midir? Böyle bir araç satın alırken nelere dikkat edilmelidir?
Bu soruların cevabı aslında aracın nasıl hasar aldığına, nasıl onarıldığına ve mevcut durumuna göre değişir. Çünkü her ağır hasarlı araç kötü değildir, ancak bazı araçlar ciddi güvenlik riski oluşturabilir.
Öncelikle “pert kayıtlı” ve “ağır hasar kayıtlı” kavramlarını doğru anlamak gerekir.
Pert araç, sigorta şirketinin yaptığı değerlendirme sonucunda onarım maliyetinin aracın değerine çok yaklaşması veya ekonomik olmaması nedeniyle “tam hasarlı” kabul edilen araçtır. Halk arasında buna pert araç denir. Ancak her pert araç hurdaya ayrılmaz. Bazıları onarılarak yeniden trafiğe çıkabilir.
Ağır hasar kayıtlı araç ise yüksek tutarlı bir kazaya karışmış ve sigorta sistemine ciddi hasar kaydı düşülmüş araçtır. Bu araçların bazıları şasi hasarlı olabilirken bazıları yalnızca pahalı parçaların değişmesi nedeniyle ağır hasar kaydı alabilir. Örneğin yeni model bir araçta sadece airbag açılması bile yüksek maliyet oluşturduğu için ağır hasar kaydı çıkmasına neden olabilir.
Bu nedenle ağır hasar kaydı olan her araç “pert” değildir. En temel fark; ağır hasar kaydında aracın onarım maliyetinin araç değerinin %70’inin altında olması, pert kaydında ise bu oranın %70’i aşmasıdır. Her iki durumda da bilgiler ve raporlar Tramer sistemine işlenir. Pert kaydı olan araçlar, onarılsa dahi güvenlik ve ekonomik açıdan risk taşıyabilirken, ağır hasar kayıtlı araçlar genellikle daha güvenli ve sigortalanabilir durumdadır. Bu nedenle pert kayıtlı araçlara kasko yapılması sigorta şirketleri tarafından sınırlandırılabilir.
Bir aracın pert veya ağır hasarlı olması en büyük avantaj olarak fiyatına yansır. Aynı modelin temiz kayıtlı versiyonuna göre yüzde 20 ila yüzde 40 daha uygun fiyatlı olabilir. Özellikle bütçesi sınırlı olan kişiler için bu durum cazip görünür. Ancak burada dikkat edilmesi gereken konu ucuz aracın sonradan pahalı sorunlar çıkarıp çıkarmayacağıdır.
Eğer araç düzgün onarılmışsa uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir. Fakat kötü işçilikle toparlanmış bir araç ciddi problemler yaratabilir. En büyük risk güvenliktir. Şasi düzeltmeleri kötü yapılmışsa araç yeni bir kazada darbeyi doğru ememeyebilir. Airbag sistemleri orijinal şekilde çalışmayabilir. Direklerde işlem varsa araç rijitliğini kaybedebilir.
Özellikle şu durumlar büyük risk taşır:
- Şasi işlem görmüş araçlar
- Tavan kesilip biçilen araçlar
- Airbagleri açıp sahte dirençle kapatan araçlar
- Birden fazla ağır kazaya karışmış araçlar
- Su baskını yaşamış araçlar
- Ekspertiz raporu olmayan araçlar
Bunun yanında sadece kaput, tampon, far, çamurluk gibi parçaları değişmiş ve düzgün onarılmış araçlar daha güvenli kabul edilebilir. Yani hasarın mekanik ve taşıyıcı bölgelere ulaşıp ulaşmadığı çok önemlidir.
Pert veya ağır hasarlı araç alırken mutlaka detaylı ekspertiz yaptırılmalıdır. Sadece boyaya bakılan basit ekspertiz yeterli değildir. Şasi ölçümü, airbag kontrolü, mekanik inceleme ve elektronik tarama mutlaka yapılmalıdır. Ayrıca geçmiş hasar fotoğrafları istenmelidir. Günümüzde birçok araç ihale sitelerinden çıktığı için eski kaza görüntülerine ulaşmak mümkündür.
Araç satın almadan önce şu sorular mutlaka sorulmalıdır:
- Hasar hangi bölgelerde oluştu?
- Airbag açtı mı?
- Şasi işlem gördü mü?
- Orijinal parçalar mı kullanıldı?
- Onarımı kim yaptı?
- Ekspertiz raporu var mı?
- Araçta yürüyen problemi mevcut mu?
Bir diğer önemli konu ise satış değeridir. Ağır hasar kayıtlı araçlar her zaman daha zor satılır. Siz uygun fiyata alsanız bile satarken alıcı bulmanız zaman alabilir. Ayrıca bazı sigorta şirketleri pert geçmişi olan araçlarda kasko yapmak istemeyebilir veya yüksek prim çıkarabilir.
Bununla birlikte piyasada “change araç” olarak bilinen çok tehlikeli araçlar da vardır. Bunlar iki farklı aracın parçalarının birleştirilmesiyle oluşturulabilir. Özellikle şasi numarası işlemleri yapılmış araçlardan kesinlikle uzak durulmalıdır. Bu tarz araçlarda ileride hukuki problemler yaşanabilir ve araç bağlanabilir.
Sonuç olarak pert kayıtlı veya ağır hasarlı araç alınabilir, ancak bu tamamen aracın geçmişine ve onarım kalitesine bağlıdır. Eğer araç düzgün şekilde tamir edilmiş, güvenlik sistemi doğru çalışıyor ve ekspertizden temiz çıkıyorsa ekonomik bir tercih olabilir. Ancak bilinçsizce alınan bir ağır hasarlı araç ileride hem maddi hem güvenlik açısından büyük sorun yaratabilir.
Bu yüzden böyle araçlarda en önemli kural şudur: Aracın fiyatına değil, hasarın niteliğine ve onarım kalitesine odaklanın. Ucuza araç almak bazen avantajdır, bazen ise uzun süreli bir masrafın başlangıcı olabilir.
