Araçta Pas Nerelerde Oluşur? Hangi Pas ve Çürükler Tehlikelidir?
Bir otomobil satın alırken veya uzun yıllardır kullandığınız aracın bakımını yaptırırken dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri pas ve çürük oluşumudur. Yüzeyde görülen küçük bir pas lekesi çoğu zaman estetik bir sorun gibi görünse de, şasi veya taşıyıcı parçalarda oluşan paslanma aracın dayanıklılığını ve güvenliğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Peki araçlarda pas en çok hangi bölgelerde oluşur? Paslı şasi ne kadar tehlikelidir? Çürükler nasıl anlaşılır ve hangi durumlarda mutlaka onarım yapılmalıdır? İşte tüm detaylar…
Araçlarda Pas Neden Oluşur?
Pas, demirin oksijen ve nem ile reaksiyona girmesi sonucu oluşan korozyondur. Aracın boya veya koruyucu kaplaması zarar gördüğünde çıplak metal dış ortamla temas eder ve zamanla paslanmaya başlar.
Pas oluşumunu hızlandıran başlıca nedenler şunlardır:
-
Yağmur ve yüksek nem
-
Deniz kenarında tuzlu hava
-
Kışın yollarda kullanılan tuz
-
Taş çarpması sonucu boya hasarı
-
Kaza sonrası yetersiz onarım
-
Düzenli araç yıkamasının yapılmaması
-
Alt takım korumasının zarar görmesi
-
Uzun süre açık alanda park edilmesi
Özellikle kıyı bölgelerinde ve yoğun kar yağışı olan yerlerde kullanılan araçlarda paslanma riski daha yüksektir.
Araçlarda Pas Kontrolü Neden Önemlidir?
Pas yalnızca aracın görünümünü bozmaz. İlerleyen korozyon;
-
Şasiyi zayıflatabilir.
-
Süspansiyon bağlantı noktalarını etkileyebilir.
-
Fren borularına zarar verebilir.
-
Yakıt borularını çürütebilir.
-
Muayeneden ağır kusur alınmasına neden olabilir.
-
Aracın ikinci el değerini önemli ölçüde düşürebilir.
Bu nedenle pasın erken dönemde tespit edilmesi büyük önem taşır.
Araçlarda Pas ve Çürük İçin Nereler Kontrol Edilmelidir?
Araç satın alırken veya periyodik bakım sırasında aşağıdaki bölgeler dikkatlice incelenmelidir.
Şasi Kolları
Şasi, aracın taşıyıcı iskeletidir.
Kontrol edilmesi gerekenler:
-
Kabarma
-
Pas lekeleri
-
Delinme
-
Kaynak izleri
-
Eğilme
-
Kalın macun uygulamaları
Şaside oluşan ileri seviyedeki paslanmalar güvenlik açısından en önemli risklerden biridir.
Marşpiyeller
Kapıların altında bulunan marşpiyeller sürekli;
-
Su
-
Çamur
-
Taş
temasına maruz kalır.
Kontrol edilirken;
-
Kabarcık
-
Boya şişmesi
-
Çürüme
-
Yumuşama
olup olmadığına bakılmalıdır.
Çamurluk İçleri
Özellikle ön ve arka çamurlukların iç kısımları zamanla çamur birikmesi nedeniyle paslanabilir.
Davlumbaz söküldüğünde gerçek durum daha net görülebilir.
Amortisör Kuleleri
Amortisör kuleleri aracın yükünü taşıyan önemli noktalardır.
Bu bölgelerde;
-
Çatlak
-
Pas
-
Kaynak
-
Çürüme
varsa mutlaka detaylı kontrol yapılmalıdır.
Taban Sacı
Araç lifte kaldırılarak taban sacı incelenmelidir.
Özellikle;
-
Kriko noktaları
-
Koltuk bağlantıları
-
Egzoz çevresi
kontrol edilmelidir.
Bagaj Havuzu
Bagaj tabanında su birikmesi uzun süre fark edilmezse pas oluşabilir.
Stepne çıkarılarak alt bölüm mutlaka kontrol edilmelidir.
Kapı Altları
Kapıların tahliye delikleri tıkanırsa içeride su birikir.
Bunun sonucunda;
-
İçten paslanma
-
Boya kabarması
-
Çürüme
başlayabilir.
Kaput ve Bagaj Kapağı Kenarları
Taş darbeleri ve boya hasarı nedeniyle bu bölgelerde de pas görülebilir.
Özellikle lastik fitiller kaldırılarak kontrol yapılmalıdır.
Fren Boruları
Metal fren boruları paslandığında incelerek çatlayabilir.
Bu durum fren hidroliği kaçağına ve fren performansının kaybolmasına neden olabilir.
Yakıt Boruları
Eski araçlarda metal yakıt borularında oluşan pas yakıt kaçağı riskini artırabilir.
Egzoz Sistemi
Egzoz sürekli yüksek sıcaklık ve su buharına maruz kaldığı için zamanla paslanabilir.
Ancak egzozdaki yüzey pası çoğu zaman normal kabul edilir.
Süspansiyon Bağlantıları
Kontrol edilmesi gereken parçalar:
-
Salıncak bağlantıları
-
Travers
-
Arka dingil
-
Rot bağlantıları
-
Viraj demiri bağlantıları
Bu bölgelerde ileri seviyede çürüme güvenlik açısından önemlidir.
Şasi Paslanırsa Ne Olur?
Şasi, aracın tüm yükünü taşıyan ana yapıdır.
İleri seviyede paslanması durumunda;
-
Metal incelir.
-
Dayanıklılık azalır.
-
Darbe emme kapasitesi düşer.
-
Süspansiyon bağlantıları zayıflayabilir.
-
Kaza anında deformasyon artabilir.
Bu nedenle şasi pası kesinlikle ihmal edilmemelidir.
Paslı ve Çürük Şasi ile Araç Kullanmak Güvenli mi?
Bu sorunun cevabı pasın seviyesine bağlıdır.
Yüzey Pası
Sadece boya yüzeyinde veya metalin üst kısmında oluşan hafif pas genellikle güvenlik açısından ciddi bir risk oluşturmaz.
Ancak temizlenip koruma altına alınması gerekir.
İleri Seviye Çürüme
Şaside;
-
Delinme
-
Metal incelmesi
-
Büyük çürükler
-
Kaynak kopmaları
bulunuyorsa araç güvenli olmayabilir.
Böyle bir araçta:
-
Kaza sırasında şasi beklenenden fazla deforme olabilir.
-
Süspansiyon geometrisi bozulabilir.
-
Direksiyon hakimiyeti olumsuz etkilenebilir.
-
Taşıyıcı parçaların dayanımı azalabilir.
Bu nedenle ciddi şasi çürükleri bulunan araçların profesyonel olarak onarılmadan kullanılmaması önerilir.
Paslı Araç Muayeneden Geçer mi?
Yalnızca yüzeysel pas bulunması her zaman muayenede sorun oluşturmaz.
Ancak aşağıdaki durumlar ağır kusur olarak değerlendirilebilir:
-
Şaside ciddi çürüme
-
Taşıyıcı parçalarda delinme
-
Fren borularında aşırı korozyon
-
Süspansiyon bağlantılarında zayıflama
-
Güvenliği etkileyen yapısal hasarlar
Bu nedenle muayene öncesinde alt takımın kontrol ettirilmesi faydalı olacaktır.
Araç Satın Alırken Pas Nasıl Kontrol Edilir?
İkinci el araç alırken aşağıdaki kontroller yapılmalıdır.
-
Araç lifte kaldırılmalı.
-
Alt takım detaylı incelenmeli.
-
Şasi kolları kontrol edilmeli.
-
Bagaj havuzu açılmalı.
-
Stepne çıkarılmalı.
-
Marşpiyeller incelenmeli.
-
Amortisör kulelerine bakılmalı.
-
Fren boruları kontrol edilmeli.
-
Kapı altları ve fitiller kaldırılmalı.
-
Kalın macun veya yeni boya izleri araştırılmalı.
Mümkünse ekspertiz sırasında boya kalınlık ölçümü ve alt takım incelemesi birlikte yaptırılmalıdır.
Pas Oluşumu Nasıl Önlenir?
Aracınızı uzun yıllar paslanmadan kullanmak için şu önerilere dikkat edebilirsiniz.
-
Aracı düzenli yıkayın.
-
Kış aylarında alt takım temizliği yaptırın.
-
Deniz kenarında kullanımdan sonra tuz kalıntılarını temizleyin.
-
Boya çiziklerini gecikmeden onarın.
-
Alt takım koruma kaplamasını düzenli kontrol ettirin.
-
Su tahliye deliklerinin açık olduğundan emin olun.
-
Uzun süre nemli ortamda park etmekten kaçının.
-
Garajı havalandırılmış ve kuru tutmaya özen gösterin.
Araçlarda oluşan paslanma yalnızca estetik bir problem değildir. Özellikle şasi, marşpiyel, süspansiyon bağlantıları ve fren boruları gibi taşıyıcı ve güvenlik açısından kritik bölgelerde meydana gelen korozyon, aracın dayanıklılığını ve yol güvenliğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Yüzeysel pas erken dönemde temizlenip koruma altına alınırsa büyük sorunlara dönüşmeden önlenebilir. Ancak şaside veya taşıyıcı parçalarda oluşan çürükler ihmal edilmemeli, uzman bir servis tarafından detaylı şekilde incelenmeli ve gerekli onarımlar yapılmalıdır. Araç satın alırken kapsamlı bir alt takım kontrolü yaptırmak, ileride karşılaşılabilecek yüksek onarım maliyetlerinin ve güvenlik risklerinin önüne geçmenin en etkili yollarından biridir.
